mở đầu cho cán bộ thư viện và chuyên gia thông tin” (Marketing Information products and services a primer for Librarians and Information professionals) của Kijain Ashok jambbekar, T. Hai cuốn sách mới chỉ đề cập đến sản phẩm và dịch vụ dưới góc độ marketing và dịch vụ thư viện công cộng, chưa đề cập đến sản phẩm và dịch vụ được xây dựng và tổ chức như thế nào. Một số bài viết về SP&DV trong tạp chí như: “Hiểu biết giá trị của chúng tôi: đánh giá bản chất tác động của các dịch vụ thư viện” (Understanding our valua: assessing the nature of the inpact of library services) của David Bawden; “Sự phát triển của mô hình kiểu mẫu để đánh giá mức độ tác động của dịch vụ thông tin và thư viện” (The development of a model for assessing the level of impact of information and library service của Peter Brophy); “Đánh giá dịch vụ tham khảo ảo: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Việc tuân thủ nguyên tắc hướng dẫn hành vi và tham khảo hướng dẫn kỹ thuật số của IFLA” (Virtual reference service evaluation: Adherence to Rusa behavioral guidelines and IFLA digital reference guidelines) của Sengher.J; “ Webb, Jo, Ganan - leary, Pat and Bent, Moira, cung cấp các dịch vụ hiệu quả cho nghiên cứu ở London” (Webb, Jo, Ganan - leary, Pat and Bent, Moira, Providing effective library service for research London) của Miggie Pickton… Các bài viết này cũng đã đề cập đến SP&DVTT-TV, nhưng chưa đi sâu phân tích các SP&DVTT-TV với từng loại hình thư viện cụ thể. Tại Việt Nam trên phương diện lý thuyết, vấn đề SP&DV TT-TV đã được nghiên cứu ở cuốn giáo trình: “Sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện” của tác giả Trần Mạnh Tuấn, xuất bản năm 1998.
Giáo trình đã cung cấp một cách cơ bản các vấn đề lý luận về loại hình sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện. Vấn đề SP&DV TT-TV còn được đề cập đến trong một số bài báo đăng trong các tạp chí chuyên ngành như: Trong tạp chí Thông tin và tư liệu có bài viết “Đánh giá các dịch vụ thông tin và thư viện” của Vũ Văn Sơn (số 4 /2007), “Quản lý chất lượng sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện trong thư viện trường đại học” của Bạch Thị Thu Nhi (số 2/2010), “Một số vấn đề về chính sách phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin tại Việt Nam” của Nguyễn Hữu Hùng (số 2/2012). Trong tạp chí Thư viện Việt Nam có bài “Hình thành dịch vụ thông tin thư viện sẵn sàng đáp ứng trong trường đại học” của Dương Thị Vân (số 3/2008), “Sử dụng blog để phổ biến dịch vụ thông tin thư viện” của Trương Đại Lượng (số 4/2008)… Nhìn chung, các bài báo đều nêu lên tầm quan trọng của SP&DV TT-TV đối với giáo dục đại học nói chung và các giải pháp để phát triển hơn nữa các sản phẩm - dịch vụ này. SP&DVTT-TV được đề cập đến trong các công trình nghiên cứu là luận văn thạc sĩ chuyên ngành Khoa học thư viên.
Hàng loạt các công trình luận văn được công bố như: “Sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện tại Học viện Hành chính quốc gia” của Nguyễn Văn Trọng (2013), “Phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện tại Trường Đại học Ngoại thương” của Thạch Lương Giang (2012), “Nâng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 cao chất lượng các sản phẩm và dịch vụ thông tin khoa học quân sự tại Học viện Chính trị” của Cao Thị Thanh Thảo (2011), “Xây dựng hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin tại Văn phòng Trung ương Đảng” của Trịnh Thị Kim Ngân (2011), “Nghiên cứu phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin tại Thư viện Trường Đại học Sư phạm 2” của Nguyễn Thị Hạnh (2012), “Hoàn thiện hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông” của Trần Thị Ngọc Diệp (2011), “Nâng cao chất lượng và đa dạng hóa hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện của trường Đại học Hà Nội”của tác giả Đặng Thị Thu Hiền (2011), “Phát triển và nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện tại Thư viện Hà Nội” của Trần Nhật Linh (2010); “Phát triển hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện tại các trường Đại học khối Văn hóa Nghệ thuật ở Hà Nội” của tác giả Phạm Thị Thanh Huyền (2009), “Nghiên cứu phát triển các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học sư phạm Hà Nội” của Vũ Huy Thắng (2009), “Nghiên cứu và hoàn thiện các dịch vụ thông tin trong hệ thống thông tin - thư viện thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam”của tác giả Phùng Thị Bình (2008), “Hoàn thiện hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện tại Học viện Chính trị khu vực I” của tác giả Nguyễn Thị Hương Giang (2007), “Nghiên cứu phát triển sản phẩm và dịch vụ thông tin tại Thư viện Trường Đại học Thủy Lợi” của Phạm Hồng Thái (2007), “Đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện đáp ứng nhu cầu tin thời kỳ đổi mới của Viện Thông tin Khoa học Xã hội”của tác giả Nguyễn Thị Thúy Nga (2007), “Nghiên cứu phát triển sản phẩm, dịch vụ thông tin - thư viện tại trường đại học Bách Khoa Hà Nội” của tác giả Đào Linh Chi (2007), Nghiên cứu hoàn thiện hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện của Trung tâm Thông tin - Thư viện Đại học quốc gia Hà Nội” của Phạm Thị Yên (2006), “Đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ thông tin trong điều kiện hội nhập khoa học và công nghệ tại Trung tâm Thông tin tư liệu Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam” của Đặng Thu Minh (2006), … Các công trình nghiên cứu đã đi sâu vào việc tìm hiểu hiện trạng phát triển SP&DV TT-TV của mỗi cơ quan cụ thể, đưa ra các giải pháp thiết thực để LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 nâng cao hơn nữa chất lượng của mỗi SP&DV, từ đó góp phần tăng hiệu quả phát triển của thư viện. Bên cạnh các công trình Luận văn trên, phải kể đến một số lượng lớn các khóa luận tốt nghiệp của các cử nhân ngành TT-TV đã nghiên cứu vấn đề SP&DV TT-TV ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội như: đề tài “Sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện tại trường Đại học Hà Nội” của Nguyễn Hồng Minh (2014); “Đánh giá chất lượng sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện tại Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường Đại học Luật Hà Nội” của Trần Thị Chiêm (2014); “Đánh giá chất lượng dịch vụ cung cấp tài liệu gốc tại Trung tâm thông tin - thư viện trường Đại học Giao thông Vận tải” của Phùng Thị Hạnh (2014); … Các công trình đã đi sâu khai thác đặc điểm, tình hình phát triển của các SP&DV TT - TV ở từng thư viện cụ thể. Đây chính là nguồn tham khảo bổ ích giúp tác giả thu thập được những số liệu cụ thể, đánh giá khách quan, từ đó đưa ra những so sánh, lý luận và giải pháp chung. Ở phạm vi nghiên cứu là các thư viện đại học trên địa bàn Hà Nội cũng đã có rất nhiều công trình.
Đầu tiên phải kể đến chùm công trình nghiên cứu của PGS.TS Trần Thị Quý như: Công trình cấp Bộ “Nguồn nhân lực thông tin - thư viện của các trường đại học trên địa bàn Hà Nội, thực trạng và giải pháp” (2009), bài “Phát triển nguồn nhân lực thông tin - thư viện của các trường đại học Hà Nội đáp ứng nhu cầu trong giai đoạn đổi mới của thủ đô” công bố tại Hội thảo Khoa học thư viện các trường đại học và cao đẳng lần thứ nhất tổ chức năm 2008. Bên cạnh đó là các công trình Luận văn như: “Ứng dụng hệ quản trị thư viện tích hợp Ilip tại các thư viện trên địa bàn Hà Nội” của Nguyễn Thùy Linh (2011), “Nghiên cứu mô hình phối hợp bổ sung giữa các thư viện trường đại học trên địa bàn Hà Nội” của Đoàn Thị Thu (2011), “Phát triển nguồn nhân lực thông tin - thư viện của mạng lưới các trường đại học tại Hà Nội” của Nguyễn Thanh Trà (2010), “Nghiên cứu phát triển thư viện điện tử trong các trường đại học trên địa bàn Hà Nội hiện nay” của Phạm Thị Mai (2009)… Các công trình nghiên cứu đã khái quát được nhiều vấn đề về cơ cấu tổ chức, hệ thống trang thiết bị và hạ tầng thông tin, nhu cầu tin, nguồn nhân lực, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 SP&DV TT-TV của mạng lưới các trường đại học trên địa bàn Hà Nội. Đây thực sự là những tư liệu quý giúp tác giả có thể tổng hợp, so sánh, phát triển trong nghiên cứu của mình. Bên cạnh đó, tác giả đã thu thập các bài viết và công trình nghiên cứu về vấn đề đổi mới giáo dục ở Việt Nam, vai trò của giáo dục nói chung và vai trò của giáo dục đại học nói riêng, các vấn đề về tổ chức và hệ thống thư viện đại học, nguồn nhân lực, nhu cầu tin, công nghệ thông tin trong thư viện, chính sách phát triển thư viện trong thời hiện đại… Những công trình nghiên cứu này sẽ là nguồn tham khảo bổ ích đối với tác giả Luận văn.
Tổng quan lại, qua các công trình nghiên cứu tác giả nhận thấy tất cả mới chỉ khảo sát và nghiên cứu SP&DV ở phạm vi trong từng thư viện đại học riêng lẻ. Chưa có công trình nghiên cứu nào mang tính tổng thể về các SP&DV TT-TV tại các trường đại học trên địa bàn Hà Nội. Để giải quyết vấn đề này tôi xin phép sẽ kế thừa những thành quả nghiên cứu của các tác giả đi trước và những kinh nghiệm của bản thân để làm rõ thực trạng SP&DV TT-TV tại các trường đại học trên địa bàn Hà Nội. Trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện và phát triển SP&DV TT-TV cho các trường đại học trong giai đoạn mới.
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu: Tìm hiểu thực trạng SP&DV TT-TV tại các trường đại học trên địa bàn Hà Nội. Trên cơ sở đó đưa ra những kiến nghị và đóng góp giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng và hoàn thiện các sản phẩm - dịch vụ thông tin thư viện đáp ứng nhu cầu của NDT. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Nghiên cứu lý luận về sản phẩm - dịch vụ thông tin thư viện. - Nghiên cứu vai trò của sản phẩm - dịch vụ thông tin thư viện đối với sự phát triển của mỗi cơ quan.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.