Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VE QUYÈN, NGHĨA VU CUA VO CHONG DOI VỚI TÀI SAN RIENG Quan hệ tai sản phát sinh giữa vo chong là một nội dung quan trong trong các quan hệ pháp lý phat sinh giữa hai chủ thể đặc biệt này. Bên cạnh ý nghĩa là mét quan. hệ pháp lý “phá: sinh” phát sinh sau khi đã xác lập quan hệ nhan thân giữa vợ chong, quan hệ tài sản còn đóng vai trò 1a nền tảng hay sự hậu thuấn cân thiét dé giúp quan hệ nhân thân giữa vợ chồng tôn tai. Bởi vi, không thé có quan hệ nhân thân đơn thuận giữa vo chồng hoàn toàn tách biệt khỏi quan hệ tài sản bởi vì tat cả các tải sản của vợ chong, đủ là của riêng hay của chung trước hệt đều phải được khai thác, sử dung dé bảo đảm sự duy tri và phát triển của gia đính, sau đó mới dén việc phục vụ cho nhu cầu cá nhân chủ sở hữu.
Bối cảnh cân thiết như vậy đặt ra vân dé về việc tim hiểu. một cách toàn điện chế đô pháp ly về quan hệ tài sản giữa vo chẳng. KHÁI NIỆM, DAC DIEM CHE DO TÀI SAN CUA VO CHONG 1. Khái niệm chế độ tài sản của vợ chồng Thực tiễn đời sóng cho thay nam nữ sau khi kết hôn trở thành vo chong bên cạnh yêu tô tinh cam thì yếu tổ tai sản cũng đóng vai trò rat quan trong trong việc duy.
trì quan hệ vo chong. Bởi lễ, phải có tai sản thì đời sông chung của gia đình mới được bảo dam, không có tải sẵn thi gia đính không thể tên tại và phát triển cũng như không thể thực hiện được các chức năng cơ bản của gia đính trong xã hội. Chính vi vay, Nhà nước đã có quy định về ché độ tai sản của vo chong Thuật ngữ “chê đô tai sản giữa vo chong” không được sử dụng như một thuật ngữ thông dụng trong thực tiễn áp dụng luật Việt Nam mà được dùng tương đương với “luật về quan hệ tai sản giữa vợ chồng”! Tuy nhién, trong bôi cảnh áp dung Luật HN&GĐ 2014, việc sử dụng thuật ngữ pháp lý tương đương là “luật về quan hệ tài sin giữa vợ chong” không con phù hợp. Bởi vì Luật HN&GD 2014 cho phép vợ chong xây dung một cách hệ thống các quy tắc riêng, đề điều chỉnh quan hệ tai sản phát sinh giữa ho, các quy tắc này không thể gợi là “luật điều chỉnh quan hệ tải sản ! Nguyễn Ngọc Điện — Doin Thi Hương Dệp (Dang chủ biên).
Pháp Indt về quam hé tnt sản giữa vợ chống, Neth. Daihoc quốc git TP. EÒ Chi Minh, TP. Hồ Chỉ Mah 2018 5 giữa vo chông” theo đúng nghĩa, bởi vì nó có thé do chính các bên thỏa thuận đặt ra clus không phải là sin phẩm của hoạt động lập pháp được tiên hành bởi cơ quan nhà nước có thêm quyên) Vợ, chẳng trước hết với tư cách là công dan, có quyên chiêm hữu, sử dụng, dinh đoạt đối với tai sản thuộc quyên sở hữu của minh.
Tài sẵn của vo, chẳng thuộc phạm trù tai sản riêng của công dân đã được Điều 32 Hiên pháp năm 2013 và BLDS năm 2015 ghi nhận Tài sản theo nghia từ điển học là “ctia cai vất chat ding dé sản xuất hoặc tiêu ding”, còn theo quy định tại Điều 105 BLDS năm 2015 thi tai sản “là vat tiển, gidy tờ có giá và quyển tài sản 2. Tài sản bao gồm bắt đồng sản và động sản. Bắt động sản và động sản có thé là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai”. Xét về lý thuyết, có thé áp dụng các quy định chi phôi tài san của vo chông như những người khác không phải là vợ chẳng của nhau.
Chẳng han, tai sản của bên nào thi bên đó có quyên sử dụng, quản lý, định đoạt. Những thu nhập hợp pháp của mỗi bên vo, chong là tai sẵn riêng của vo, chong. Tuy nhiên, ly thuyết này không thé áp dung cho cả hai vợ chong trên thực tiễn bởi lẽ theo tác giả Bừ: MinhHang “kết hôn là sự kiện làm phát sinh một gia dinh mà ở đó phản ánh sự chung sông của cả hai vợ chéng và cơn cái (nêu có)"4. Như là một tat yêu của cuộc song chung, vơ và chồng thực hiên những quan hệ về tài sản nhằm đáp ứng những nhu câu tên tại và phát trién của gia dinh Do tinh chat đặc biệt của quan hệ hôn nhan được xác lập — tính công đông, sau khi kết hôn, hai vợ chẳng ở vào tình trạng “ăn chung— đô lên”, cùng chung sức, chung ý chi trong việc tao dụng tài sản, xây dung gia đính.
hòa thuận, hạnh phúc vi sự én định va phon vinh của xã hội”. Day là những quan hệ xảy ra phô biên trongxã hột và chịu sự điều chỉnh trực tiếp của pháp luật về HN&GD, trong một quy chế được gọi là “chê độ tài sản của vợ chồng”. Từ những phân tích trên, có thé hiểu: Chế đồ tài sản của vợ chồng là tổng hợp các guy phạm pháp luật điều chỉnh về (sở hữm) tài sản của vợ chồng. bao gồm các guy dinh thôa thuận về chế dé tài sản của vợ chông: về căn cứ xác lập tài sản, quyền ? Nguyễn Ngọc Điện ~ Đoïn Thị Dương Dập (Đồng duiibiin} si tr 2 * Nguyen Nar Ý ( ), Da tr điển Tiếng Một.
Vieelhóa — Thông tin 1999, t. “Ths Bui Mh tii san theo thoa thuận của vợ chống liên hệ tr phúp luật nurớc ngoái đến pháp Indt Vidt Non, Tap chi Luật học số 11, 2009. * Nguyên Văn Cue (2005), Chế dict sản của vợ chống theo Tuất FBw hin wa gia dink Vigt Nom, Tuần in tin và nghiia vụ của vợ chồng đối với tài sản chưng, tài san riêng: các trường hợp và nguyễn tắc chia tài sản giữa vợ và chồng theo luật định 6 Như vậy, chế đô tai sin của vợ chẳng được các nhà lam luật đự liệu do tính. chat, mục đích của quan hệ hôn nhân được xác lap, thể hiện nl là yêu tô khách quan; phụ thuộc vào các điều kiện kinh tế - xã hội, phong tục, tập quán, truyền thống văn.
hóa để Nhà nước quy định trong pháp luật về ché đô tài sản của vợ chong Sự hình thành tập hop các quy tắc điêu chỉnh quan hệ tai sản giữa vợ chồng là cần thiệt như việc xác lập trật tư pháp lý cho các quan hệ tài sản thông thường, Bởi vì việc xác lập các giao dịch về tài sẵn của vợ, chẳng sau khi đã két hôn thực sự cần thiệt cho việc duy trì đời sông bình thường của gia đính Sự tên tại của quan hệ tai sản giữa vo chồng tự nhién nhw sự cần thiết phải hô hap để duy trì sự sông đôi với cơ thé sông” Từ đó có thé hình dung vai trò của tập hợp các quy tắc pháp ly cân thiết được ban hành để điều chỉnh quan hệ tài sản giữa vơ chồng, Phép luật ở mỗi quốc gia đều có quy đính về chế đô tai sản của vợ chong tuy nhiên mỗi quốc gia có thé có quy định khác nhau. N gay trong một quốc gia, theo tùng giai đoạn phát triển của dat nước chế đô tài sản của vợ chồng được pháp luật quy định cũng có thé là khác nhau. Đặc điểm chế sản của vợ chồng Với cách hiểu như đã đề cập ở trên, chê đô tài sẵn giữa vợ chong là pháp luật điệu chỉnh quan hệ tài sản giữa vo chồng, hay tập hợp các quy tắc điều chỉnh quan hệ liên quan dén tài sản của hai bên vợ, chông, Chê độ tài sẵn giữa vo chong có các đặc điểm sau đây: Thứ nhất. ché độ tài sản chi tác động đến các quan hệ tài sản giữa vợ chong Đây là đặc điểm đầu tiên cân lưu ý, quan hệ vợ chéng hình thành trên hai phương điện, quan hệ nhân thân và quan hệ tải sản.
Trong đó, quan hệ nhén thân luôn dong vai trò chủ đạo. Tuy nhiên, chế dé tài sản chỉ chi phối quan hệ tài sản giữa vo chẳng, Thứ hai, ché độ tài sin chỉ ding dé xác định quyên và nghiia vụ của các bên trong quan hệ hôn nhân hợp pháp hoặc những quan hệ được xem là hôn nhân hợp o Ngu‡ễn Vin C& Chế đổ tai sản của vợ chống theo pháp luật hôn nhãn vũ gia dtuh Mặt Nam, Neb. Trpaip, ` Nguyễn Ngọc Điện ~ Đoàn Thi Hương Diệp (Đồng đủ bên), si tr. 3, vì pháp (hôn nhân thực tô.
Chê đô tai sản không tên tai với những quan hệ hôn nhân trái phép luật. Day là van dé van còn gây tranh cất bởi trên thực tê, chế đô tai sản ding dé chi phối quan hệ tài sản giữa vợ chồng không chi anh hưởng đến quyền lợi của các bên trong quan hệ ma còn ảnh hưởng đến người thứ ba. Trong giao dịch với các bên vo chồng người thứ ba không có điều kiện (và cũng không thé) xác định: được tính hợp pháp của quan hệ hôn nhân dé xác lập các giao dịch về tài sản. Do đó, việc yêu câu ché độ tài sản giữa vợ chong chỉ hình thành và áp dung trên cơ sở quan hệ hôn nhân hợp pháp giữa vo chong có thé vi phạm một trong những nguyên tắc quan trong của pháp luật, nguyên tắc bão vệ người thứ ba ngay tình.
Tuy nhién, vì quy đính của Luật HN&GĐ Việt Nam chia thành các trường hop quan hệ hôn nhân. hop pháp, quan hệ hôn nhân trai phap luật và quan hệ chung sông như vơ chồng không có đăng ký kết hôn, do đó cần hiểu chế độ tai sản giữa vo chong theo ng‡ấĩa chinh thống nhật là chỉ tổn tại trong quan hệ hôn nhân hợp pháp giữa vợ và chồng Thứ ba, ché độ tai sản giữa vo chông chỉ tôn tại trong thời ky hôn nhân Tức tổn tại trong khoảng thời gian quan hệ hôn nhân tên tại, được tính từ thời điểm đăng ký kết hôn đền thời điểm hôn nhân châm đút theo quy định của pháp luật. Chê độ tai san gắn liên với quan hệ hôn nhan, do đó khí quan hệ hôn nhân chưa hình thanh thi chua có quan hệ tài sản, còn hôn nhân cham đút thì chế độ tài sản với tư cách là luật điêu chỉnh quan hệ tải sản giữa vơ chông cũng châm đút. CÁC LOẠI CHE ĐỌ TÀI SAN CUA VO CHONG 1.
Chế dé tài sản theo thỏa thuận Chế độ tai sản theo thöa thuận (hay còn goi là ché độ tài sản ước đinh) là tập hợp các quy tắc do chính vơ, chồng xây dụng lên một cách hệ thống trên cơ sở sự cho phép của pháp luật đề thay thé cho ché độ tài sản luật định nhằm điều chỉnh quan hệ tai sản của vợ chôngŠ.