Phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn theo luật hôn nhân và gia đình năm 2014 từ thực tiễn huyện ba tơ tỉnh quảng ngãi luận văn thạc sĩ

Phân chia tài sản chung vợ chồng khi ly hôn theo luật hôn nhân gia đình 2014 tại Ba Tơ, Quảng Ngãi. Nghiên cứu thực tiễn từ luận văn thạc sĩ.

• Tác giả: Trần Thị Thúy An
• Người hướng dẫn: TS. Trần Minh Đức
• Trường học: Học Viện Khoa Học Xã Hội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Phân Chia Tài Sản Chung Của Vợ Chồng Khi Ly Hôn Theo Luật Hôn Nhân Và Gia Đình Năm 2014 Từ Thực Tiễn Huyện Ba Tơ, Tỉnh Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÂN CHIA TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG KHI LY HÔN
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn
• 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ PHÂN CHIA TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG KHI LY HÔN TẠI HUYỆN BA TƠ, TỈNH QUẢNG NGÃI
• 3. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÂN CHIA TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG KHI LY HÔN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN BA TƠ, TỈNH QUẢNG NGÃI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc điểm phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn

Luận văn Thạc sĩ Luật học "Phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 từ thực tiễn huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi" đã đi sâu phân tích khái niệm “tài sản” dưới nhiều góc độ khác nhau, từ Bộ luật Dân sự 2015, Tiêu chuẩn Thẩm định giá Việt Nam số 12 đến cả Wikipedia. Luận văn khẳng định tài sản là “vật, tiền, giấy tờ có giá và những của cải vật chất có giá trị trong việc sản xuất hoặc tiêu dùng”, bao gồm cả bất động sản và động sản. Từ đó, luận văn định nghĩa tài sản chung của vợ chồng là tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất, vợ chồng có quyền nghĩa vụ ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng và định đoạt. Luận văn cũng nhấn mạnh việc xác định tài sản chung dựa trên Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, điều 33, bao gồm tài sản do vợ chồng tạo ra, thu nhập, hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng, tài sản thừa kế chung, được tặng cho chung, và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Điểm đáng chú ý là quyền sử dụng đất được coi là tài sản chung trừ khi được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc mua bằng tài sản riêng. Một điểm quan trọng được đề cập là khi không có căn cứ chứng minh tài sản là riêng thì sẽ được coi là tài sản chung. Điều này cho thấy luận văn đã bám sát quy định của pháp luật để làm rõ khái niệm và đặc điểm của tài sản chung vợ chồng, tạo tiền đề cho việc phân chia khi ly hôn.

II. Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng tại huyện Ba Tơ tỉnh Quảng Ngãi

Luận văn đã phân tích thực trạng pháp luật về phân chia tài sản chung, đồng thời khảo sát thực tiễn áp dụng tại huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, một địa phương có tỷ lệ ly hôn khá cao (42,7% số án thụ lý). Mặc dù Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 đã có những quy định cụ thể, nhưng thực tiễn áp dụng vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là ở khu vực miền núi với đặc thù dân tộc thiểu số chiếm đa số như huyện Ba Tơ. Luận văn chỉ ra những khó khăn, vướng mắc trong việc chứng minh tài sản riêng, việc thỏa thuận phân chia tài sản, cũng như nhận thức pháp luật của người dân còn hạn chế. Việc thiếu hiểu biết về luật, thủ tục hành chính phức tạp, và khó khăn trong việc thu thập chứng cứ là những trở ngại lớn. Đặc biệt, với những trường hợp tài sản chung gắn liền với phong tục tập quán địa phương, việc áp dụng pháp luật càng thêm phức tạp. Chính vì vậy, luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, để đảm bảo quyền lợi của họ trong quá trình phân chia tài sản khi ly hôn.

III. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật

Dựa trên những phân tích về lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất các phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn. Một trong những đề xuất quan trọng là đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường hỗ trợ pháp lý cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Luận văn cũng đề xuất cần có những quy định rõ ràng hơn về việc chứng minh tài sản riêng, cũng như cơ chế hòa giải, thương lượng hiệu quả để giảm thiểu tranh chấp. Việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tư pháp ở địa phương cũng được nhấn mạnh để nâng cao chất lượng giải quyết các vụ việc liên quan đến phân chia tài sản. Luận văn cũng đề cập đến việc nghiên cứu, bổ sung các quy định phù hợp với đặc thù của từng vùng miền, đặc biệt là các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của pháp luật. Những đề xuất này mang tính thực tiễn cao, hướng đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

IV. Giá trị và ứng dụng thực tiễn của luận văn

Luận văn mang giá trị cả về lý luận và thực tiễn. Về mặt lý luận, luận văn đã hệ thống hóa các quy định của pháp luật về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn, làm rõ những vấn đề lý luận liên quan, đồng thời phân tích những điểm còn chưa rõ, chưa thống nhất. Về mặt thực tiễn, luận văn đã khảo sát, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật tại huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, từ đó đưa ra những kiến nghị, đề xuất cụ thể để hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng. Nghiên cứu này có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan chức năng trong việc xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật về hôn nhân và gia đình, cũng như hướng dẫn cho các cặp vợ chồng trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tài sản khi ly hôn. Đặc biệt, việc tập trung nghiên cứu vào thực tiễn tại huyện Ba Tơ, một địa phương có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, càng làm tăng giá trị thực tiễn của luận văn, góp phần đảm bảo công bằng xã hội và quyền lợi của người dân, đặc biệt là những người yếu thế. Luận văn cũng góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho cộng đồng, góp phần xây dựng một xã hội pháp quyền, công bằng và văn minh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, tình trạng ly hôn ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các vùng miền núi như huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, nơi có khoảng 42,7% án ly hôn trong tổng số án thụ lý hàng năm. Vấn đề phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn trở thành một trong những thách thức pháp lý phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các bên liên quan. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã đưa ra các quy định nhằm điều chỉnh mối quan hệ tài sản này, tuy nhiên, việc áp dụng tại thực tiễn huyện Ba Tơ còn nhiều hạn chế và vướng mắc. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích toàn diện các quy định pháp luật về phân chia tài sản chung khi ly hôn, đánh giá thực trạng áp dụng tại huyện Ba Tơ trong giai đoạn từ năm 2014 đến 2018, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của vợ chồng và các cá nhân liên quan. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp tài sản, góp phần xây dựng môi trường pháp lý công bằng, minh bạch, phù hợp với đặc thù kinh tế - xã hội của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết pháp lý chủ đạo: lý thuyết sở hữu chung hợp nhất và lý thuyết về quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ hôn nhân. Lý thuyết sở hữu chung hợp nhất nhấn mạnh rằng tài sản chung của vợ chồng là tài sản thuộc quyền sở hữu chung, không phân biệt ai tạo ra, mà cả hai có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng và định đoạt. Lý thuyết về quyền và nghĩa vụ trong hôn nhân làm rõ nguyên tắc bình đẳng giữa vợ và chồng trong việc quản lý tài sản chung, đồng thời quy định các điều kiện để thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản chung. Các khái niệm chính được sử dụng gồm: tài sản chung của vợ chồng, tài sản riêng, phân chia tài sản chung khi ly hôn, quyền sử dụng đất, và nguyên tắc phân chia công bằng. Mô hình nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các quy định pháp luật tại Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, kết hợp với thực tiễn giải quyết các vụ án ly hôn tại huyện Ba Tơ.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp định lượng. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các bản án, quyết định của Tòa án nhân dân huyện Ba Tơ liên quan đến phân chia tài sản chung khi ly hôn trong giai đoạn 2014-2018, cùng với các tài liệu pháp luật, bài viết chuyên ngành và các báo cáo khảo sát thực tiễn. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm khoảng 50 vụ án ly hôn có tranh chấp tài sản được giải quyết tại địa phương. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo tiêu chí vụ án có liên quan trực tiếp đến phân chia tài sản chung. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp phân tích - tổng hợp, so sánh, thống kê nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, từ khảo sát thực địa, thu thập dữ liệu đến phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ vụ án ly hôn có tranh chấp tài sản cao: Khoảng 42,7% các vụ án ly hôn tại huyện Ba Tơ có liên quan đến tranh chấp tài sản chung, cho thấy nhu cầu cấp thiết về quy định pháp luật rõ ràng và thực thi hiệu quả.

2. Quy định pháp luật còn nhiều điểm chưa rõ ràng: Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định tài sản chung gồm tài sản do vợ chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân, thu nhập hợp pháp, quyền sử dụng đất sau kết hôn, nhưng thực tế áp dụng còn gặp khó khăn trong việc xác định tài sản riêng và tài sản chung, đặc biệt với tài sản có nguồn gốc phức tạp.

3. Khó khăn trong việc xác định giá trị tài sản: Việc định giá tài sản chung, nhất là bất động sản và tài sản vô hình, gặp nhiều trở ngại do thiếu tiêu chuẩn thẩm định đồng bộ và sự khác biệt trong nhận thức của các bên.

4. Thiếu sự đồng thuận trong phân chia tài sản: Nhiều vụ án cho thấy vợ chồng không đạt được thỏa thuận về phân chia tài sản, dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết và tăng chi phí pháp lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vấn đề trên xuất phát từ đặc thù kinh tế - xã hội của huyện Ba Tơ, nơi đa số là đồng bào dân tộc thiểu số với nhận thức pháp luật còn hạn chế, cùng với sự phức tạp trong quản lý tài sản chung. So với các nghiên cứu tại các đô thị lớn, tỷ lệ tranh chấp tài sản tại Ba Tơ cao hơn khoảng 15%, phản ánh sự cần thiết phải có các biện pháp hỗ trợ pháp lý phù hợp. Việc thiếu tiêu chuẩn định giá tài sản và quy trình phân chia rõ ràng làm giảm hiệu quả giải quyết tranh chấp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi của các bên. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ vụ án ly hôn có tranh chấp tài sản theo năm, bảng tổng hợp các loại tài sản tranh chấp và phương thức giải quyết. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ những hạn chế trong pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về tài sản chung: Cần bổ sung các quy định chi tiết về xác định tài sản chung và tài sản riêng, đặc biệt là tài sản vô hình và quyền sử dụng đất, nhằm giảm thiểu tranh chấp. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Quốc hội, Bộ Tư pháp.

2. Xây dựng tiêu chuẩn thẩm định giá tài sản đồng bộ: Thiết lập hệ thống tiêu chuẩn định giá tài sản phù hợp với đặc thù địa phương, hỗ trợ các cơ quan tố tụng và các bên liên quan trong việc xác định giá trị tài sản. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Sở Tư pháp tỉnh Quảng Ngãi.

3. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về quyền và nghĩa vụ trong phân chia tài sản chung cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Ba Tơ. Thời gian: liên tục; Chủ thể: UBND huyện Ba Tơ, các tổ chức xã hội.

4. Phát triển dịch vụ hòa giải và tư vấn pháp lý: Thiết lập các trung tâm tư vấn pháp lý và hòa giải tại địa phương nhằm hỗ trợ các bên tự nguyện giải quyết tranh chấp tài sản, giảm tải cho tòa án. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: Sở Tư pháp, Hội Luật gia.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước: Giúp hiểu rõ thực trạng và đề xuất hoàn thiện pháp luật về phân chia tài sản chung khi ly hôn, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

2. Tòa án và cán bộ tư pháp: Cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ án ly hôn có tranh chấp tài sản.

3. Luật sư và chuyên gia pháp lý: Hỗ trợ trong việc tư vấn, đại diện cho khách hàng trong các vụ tranh chấp tài sản chung, đặc biệt tại các vùng miền núi.

4. Các cặp vợ chồng và cá nhân quan tâm: Giúp nhận thức rõ quyền và nghĩa vụ về tài sản chung, từ đó chủ động bảo vệ quyền lợi khi xảy ra ly hôn.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân chia tài sản chung khi ly hôn được quy định như thế nào theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014?
   Luật quy định tài sản chung gồm tài sản do vợ chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân, thu nhập hợp pháp, quyền sử dụng đất sau kết hôn, và tài sản thỏa thuận là chung. Việc phân chia dựa trên nguyên tắc công bằng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

2. Làm thế nào để xác định tài sản riêng và tài sản chung?
   Tài sản riêng là tài sản có trước khi kết hôn hoặc được thừa kế, tặng cho riêng. Nếu không có căn cứ chứng minh tài sản riêng, tài sản đó được coi là tài sản chung. Việc xác định dựa trên hồ sơ, chứng cứ và quy định pháp luật.

3. Tại sao việc định giá tài sản chung gặp khó khăn?
   Do tài sản có thể là bất động sản, tài sản vô hình hoặc tài sản có nguồn gốc phức tạp, thiếu tiêu chuẩn thẩm định đồng bộ và sự khác biệt trong nhận thức của các bên làm cho việc định giá trở nên phức tạp.

4. Có thể tự thỏa thuận phân chia tài sản chung không?
   Có, vợ chồng có thể thỏa thuận phân chia tài sản chung khi ly hôn. Tuy nhiên, thỏa thuận phải đảm bảo công bằng, không vi phạm pháp luật và được tòa án công nhận nếu có tranh chấp.

5. Giải pháp nào giúp giảm tranh chấp tài sản khi ly hôn?
   Tăng cường tuyên truyền pháp luật, phát triển dịch vụ hòa giải, hoàn thiện quy định pháp luật và xây dựng tiêu chuẩn thẩm định giá tài sản là những giải pháp thiết thực giúp giảm tranh chấp.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các quy định pháp luật và thực tiễn phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn tại huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi.
• Phát hiện tỷ lệ tranh chấp tài sản chiếm khoảng 42,7% trong các vụ án ly hôn, phản ánh nhu cầu cấp thiết về hoàn thiện pháp luật.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như hoàn thiện quy định pháp luật, xây dựng tiêu chuẩn thẩm định giá, tăng cường tuyên truyền và phát triển dịch vụ hòa giải.
• Nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp tài sản, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
• Khuyến nghị các cơ quan chức năng triển khai các bước tiếp theo trong vòng 1-2 năm nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và thực thi tại địa phương.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ quyền lợi của bạn và gia đình trong các quan hệ hôn nhân và tài sản chung!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Gia đình chiếm một vị trí vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội, là tế bào của xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng con người, là môi trường quan trọng hình thành và giáo dục nhân cách, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc. Ở mỗi con người đều tồn tại mối quan hệ ràng buộc về hôn nhân và gia đình. Khởi nguồn để hình thành nên một gia đình thực sự là việc xác lập mối quan hệ hôn nhân giữa người nam và người nữ, được gọi là kết hôn.

Tuy nhiên, trong quan hệ hôn nhân và gia đình thì không chỉ có sự kiện kết hôn mà còn có cả ly hôn. Ly hôn là một mặt của quan hệ hôn nhân, nó là mặt trái, mặt bất bình thường nhưng là mặt không thể thiếu của quan hệ hôn nhân và gia đình. Dù không ai mong muốn một gia đình được xây dựng từ những nỗ lực của hai bên tan vỡ, nhưng đôi khi trong cuộc sống, ly hôn lại là cách thức giải quyết tốt nhất. Trong những năm gần đây, tình trạng ly hôn ở nước ta và các nước trên thế giới gia tăng đáng kể, với những nguyên nhân, lý do ly hôn cũng rất đa dạng và phức tạp.

Vấn đề giải quyết hậu quả của ly hôn cũng phức tạp không kém và còn nhiều vướng mắc, hạn chế trong đó có vấn đề phân chia tài sản chung của vợ chồng. Hiện nay, tính chất mối quan hệ tài sản giữa các thành viên trong gia đình có nhiều thay đổi bởi chịu sự tác động của nền kinh tế thị trường. Khi đời sống con người ngày càng phát triển, đặc biệt trên phương diện vật chất, của cải, tài sản mà con người tích góp được ngày càng lớn thì càng nảy sinh nhiều vấn đề. Một trong những hệ lụy đó chính là sự mâu thuẫn, tranh chấp gay gắt khi xử lý tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn.

Tất yếu, đặt ra nhu cầu quy định về phân chia tài sản chung của vợ chồng. Vì vậy, Luật HN&GĐ năm 2014 đã được các nhà làm luật kế thừa các quy định của hệ thống pháp luật HN&GĐ trước đây, bổ sung và xây dựng để phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Việc nghiên cứu, phân tích để làm sáng tỏ những quy định của luật hôn nhân và gia đình hiện hành về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn là một việc làm thiết thực nhằm luận giải các quy định của pháp 1 luật liên quan đến chia tài sản chung của vợ chồng khi vợ chồng ly hôn, giúp cho các bên thực hiện quyền của mình góp phần hoàn thiện các quy định của pháp luật, tạo ra cách hiểu thống nhất, giúp cho việc giải quyết phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn kịp thời và hiệu quả, nhất là gắn với một địa phương cụ thể là huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, nơi hàng năm có khoảng 42,7% án ly hôn được giải quyết trong tổng số án thụ lý. Chính vì vậy, học viên chọn đề tài: “Phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 từ thực tiễn huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi” để thực hiện luận văn thạc sĩ luật học của mình là việc làm có tính cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn.

Tình hình nghiên cứu đề tài Xoay quanh đề tài nghiên cứu đã có nhiều công trình khoa học như luận án tiến sĩ, thạc sĩ, giáo trình, tài liệu chuyên khảo và các bài báo, tạp chí, chuyên đề nghiên cứu làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan về pháp luật hôn nhân và gia đình nói chung, về tài sản của vợ chồng khi ly hôn nói riêng, cụ thể như: Sách chuyên khảo: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về Luật HN&GĐ năm 2000” của Nguyễn Văn Cừ - Ngô Thị Hường, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002;“Bình luận khoa học Luật HN&GĐ Việt Nam” của Nguyễn Ngọc Điện, NXB trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2002;“Chế độ tài sản của vợ chồng theo Luật HN&GĐ Việt Nam” của Nguyễn Văn Cừ, NXB Tư Pháp, Hà Nội, 2008. Bên cạnh đó, một số đề tài nghiên cứu khoa học như:“Chế độ tài sản của vợ chồng theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam”, Luận án Tiến sĩ của Nguyễn Văn Cừ, Đại học Luật Hà Nội, 2005; “Cơ sở lý luận và thực tiễn điều chỉnh quan hệ tài sản của vợ chồng theo Luật hôn nhân và gia đình năm 2000”, Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thanh Mai, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2012; “Chia tài sản chung của vợ chồng theo pháp luật Việt Nam, thực tiễn áp dụng và hướng hoàn thiện”, Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Hạnh, Khoa Luật, Học viện khoa học xã hội,2012. “Giải quyết tranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn”, 2 Luận văn thạc sĩ của Đinh Thị Minh Mẫn, Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội, 2014; Ngoài ra, còn có một số bài viết đăng trên các Tạp chí chuyên ngành luật như: “Một số vấn đề về chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân” của tác giả Phan Tấn Pháp và Nguyễn Nho Hoàng, tạp chí Dân chủ và Pháp luật số 01(238)/2012; “Một số vấn đề về chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn” của tác giả Đỗ Văn Nhật, tạp chí Dân chủ và pháp luật số 03(240)/2012;“Một số vấn đề cơ bản về chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn theo Luật HN&GĐ và thực tiễn giải quyết” của Thu Hương – Duy Kiên, tạp chí Tòa án nhân dân số 5,6/2013;“Một số vấn đề liên quan về chia tài sản chung” của Đặng Mạnh Cẩm Yến, TAND quận Hai Bà Trưng – thành phố Hà Nội, tạp chí Tòa án nhân dân số 10, 2013;“Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận trong pháp luật HN&GĐ Việt Nam” của Nguyễn Văn Cừ, tạp chí Luật học số 4/2015. Có thể thấy, đã có nhiều công trình nghiên cứu về pháp luật hôn nhân và gia đình với phạm vi nghiên cứu khác nhau, có giá trị nghiên cứu khác nhau liên quan đến vấn đề tài sản của vợ chồng cũng như thực tiễn áp dụng.

Tuy nhiên, vấn đề phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn ở một huyện miền núi cụ thể là huyện Ba Tơ mà đối tượng đặc thù là người đồng bào dân tộc thiểu số chiếm phần chủ yếu đến nay chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu, toàn diện về lý luận và thực tiễn. Do đó, đề tài luận văn không trùng lặp với các công trình đã công bố. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích nghiên cứu Mục đích của luận văn là nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 từ thực tiễn huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi; trên cơ sở đó xác định nhu cầu hoàn thiện pháp luật và đưa ra một số quan điểm, phương hướng hoàn thiện pháp luật và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật trong việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn góp phần bảo về quyền và lợi ích hợp pháp của vợ, chồng cũng như các cá nhân có liên quan.

Nhiệm vụ nghiên cứu Làm rõ những vấn đề lý luận pháp lý và cơ sở thực tiễn về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn. Phân tích, đánh giá thực trạng việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn; tìm ra được những ưu điểm, hạn chế, khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình áp dụng pháp luật tại huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian qua. Xác định nhu cầu hoàn thiện pháp luật về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.

Đối tượng nghiên cứu Trong khuôn khổ của luận văn, tác giả tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn từ thực tiễn huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi. Phạm vi nghiên cứu Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu các quy định trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Đồng thời, nghiên cứu việc áp dụng pháp luật để giải quyết các vụ, việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn từ thực tiễn huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi. Trong phạm vi của đề tài, luận văn chỉ nghiên cứu giải quyết việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn, còn đối với việc phân chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân; phân chia tài sản chung của vợ chồng khi vợ hoặc chồng chết, bị tòa án tuyên là đã chết không thuộc phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 5. Phương pháp luận Luận văn nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, luật học, phân tích - tổng hợp và các quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước điều chỉnh quan hệ hôn nhân và gia đình. Đồng thời, tác giả còn sử dụng phương pháp điều tra, khai thác và sử dụng các tư liệu thực tiễn, kết quả khảo sát để hoàn chỉnh luận văn. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng phương pháp hệ thống, phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê và nghiên cứu những bản án, quyết định của Tòa án nhân dân huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi liên quan đến việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn; các bài viết, tham luận của một số tác giả về vấn đề nghiên cứu.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 6. Ý nghĩa lý luận Luận văn sẽ là công trình đầu tiên nghiên cứu về những vấn đề lý luận, thực tiễn việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn tại một huyện miền núi là huyện Ba Tơ mà đối tượng đặc thù là người đồng bào dân tộc thiểu số chiếm phần chủ yếu từ đó nêu lên những thành tựu đã đạt được trong quá trình áp dụng pháp luật quy định về phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn.