CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUY TRÌNH NHẬP KHẨU HÀNG HÓA NGUYÊN CONTAINER VẬN CHUYỂN BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1.1 Những vấn đề cơ bản về quy trình nhập khẩu hàng hóa nguyên container vận chuyển bằng đường biển 1.1 Khái niệm nhập khẩu hàng hóa Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam tức nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu Hải quan riêng theo quy định của pháp luật. Nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế, là quá trình trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia dựa trên nguyên tắc trao đổi ngang giá lấy tiền tệ là môi giới. Nó không phải là hành vi buôn bán riêng lẻ mà là một hệ thống các quan hệ buôn bán trong một nền kinh tế có cả tổ chức bên trong và bên ngoài. Nhập khẩu của doanh nghiệp là hoạt động mua hàng hóa và dịch vụ từ nước ngoài phục vụ cho nhu cầu trong nước hoặc tái xuất nhằm phục vụ mục đích thu lợi nhuận.
Hay nhập khẩu là việc mua hàng hóa từ các tổ chức kinh tế, các công ty nước ngoài và tiến hành tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu tại thị trường nội địa hoặc tái xuất khẩu với mục đích thu lợi nhuận và nối liền sản xuất với tiêu dùng. Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng của thương mại quốc tế, nhập khẩu tác động một cách trực tiếp và quyết định đến sản xuất và đời sống. Nhập khẩu là để tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật công nghệ tiên tiến, hiện đại cho sản xuất và các hàng hoá cho tiêu dùng mà sản xuất trong nước không sản xuất được, hoặc sản xuất không đáp ứng nhu cầu. Nhập khẩu còn để thay thế, nghĩa là nhập khẩu những thứ mà sản xuất trong nước sẽ không 6 có lợi bằng xuất khẩu, làm được như vậy sẽ tác động tích cực đến sự phát triển cân đối và khai thác tiềm năng,thế mạnh của nền kinh tế quốc dân về sức lao động, vốn, cơ sở vật chất, tài nguyên và khoa học kĩ thuật.
Nhập khẩu thức đẩy nhanh quá trình sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bổ xung kịp thời những mặt mất cân đối của nền kinh tế, đảm bảo một sự phát triển cân đối ổn định, khai thác đến mức tối đa tiềm năng và khả năng của nền kinh tế vào vòng quay kinh tế. Nhập khẩu đảm bảo đầu vào cho sản xuất tạo việc làm ổn định cho người lao động góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân. Nhập khẩu có vai trò tích cực thúc đẩy xuất khẩu góp phần nâng cao chất lượng sản xuất hàng xuất khẩu, tạo môi trường thuận lợi cho xuất khẩu hàng hoá ra thị trường quốc tế đặc biệt là nước nhập khẩu.2 Khái niệm và đặc điểm phương thức nhận hàng nguyên container vận chuyển bằng đường biển 1.1 Khái niệm phương thức nhận hàng nguyên container vận chuyển bằng đường biển * Lý do container ra đời: Container ra đời do nhu cầu tạo ra những kiện hàng lớn thích hợp cho toàn bộ khâu cơ giới xếp dỡ hàng hóa một cách nhanh chóng an toàn và hiệu quả tại các điểm xếp dỡ hàng hóa.
Việc sử dụng container trong hoạt động xuất nhập khẩu đã mang đến rất nhiều thuận lợi như: bảo vệ hàng hóa tối đa hơn, tiết kiệm được chi phí bao bì, giảm được thời gian xếp dỡ và chờ đợi ở cảng, bền và có thể sử dụng nhiều lần và một yếu tố nữa là giúp người vận chuyển vận dụng được dung tích tàu, giảm trách nhiệm về khiếu nại và tổn thất hàng hóa. * Định nghĩa container: Là một công cụ chứa hàng, khối hộp chữ nhật, được làm bằng gỗ hoặc kim loại, có kích thước tiêu chuẩn hóa, dùng được nhiều lần và có sức chứa lớn. 7 * Hàng nguyên container (Full Container Load – FCL) là lô hàng của một người gửi hàng có khối lượng tương đối lớn, đòi hỏi phải xếp trong một hoặc nhiều container. Nhận nguyên, giao nguyên tức là người chuyên chở nhận nguyên container từ người gửi hàng (shipper) ở nơi đi và giao nguyên cho người nhận (consignee) ở nơi đến.
Nói đến vận chuyển đường biển, chúng ta có thể hiểu rằng đây là một trong những phương thức vận tải hàng hóa phổ biến, sử dụng phương tiện chuyên chở, cơ sở hạ tầng phù hợp nhằm đáp ứng cho hoạt động vận chuyển hàng hóa trên biển. Trong đó, phương tiện thường được dùng chủ yếu nhất là các tàu chở hàng thuộc nhiều mức tải trọng khác nhau, các thiết bị phục vụ cho công việc bốc dỡ hàng hóa lên xuống tàu. Còn về cơ sở hạ tầng thì là các bến cảng, cơ sở vật chất xây dựng trong cảng dành cho hoạt động vận chuyển hàng hóa bằng đường biển. Vận tải container đường biển là hình thức sử dụng các container chứa hàng hóa bên trong và vận chuyển trong nội địa hoặc quốc tế bằng đường biển.
Vận chuyển container bằng đường biển gắn liền với tàu chợ hay tàu định tuyến hoặc xem vận chuyển hàng hóa quốc tế gắn liền container. Đối với container đường biển rất linh hoạt về lượng hàng và chở tất cả mặt hàng có kích thước và trọng lượng khác nhau, đa dạng, phong phú. Mỗi khoang của nó chứa một khối lượng hàng khổng lồ.2 Đặc điểm của phương thức nhận hàng nguyên container nhập khẩu bằng đường biển Phương thức nhận hàng nguyên container nhập khẩu bằng đường biển là một phương thức vận chuyển hàng hóa phổ biến trong lĩnh vực xuất nhập khẩu logistics. Đây là một số đặc điểm của phương thức này: Thứ nhất, phương thức nhận hàng nguyên container nhập khẩu bằng đương biển có thể vận chuyển được hầu hết các loại hàng hóa trong thương 8 mại quốc tế.
Đặc biệt, rất thích hợp và hiệu quả trong việc chuyên chở các loại hàng hóa rời có khối lượng lớn và giá trị thấp như: than đá, quặng, dầu mỏ. Trong một tuyến đường có thể cùng lúc hoạt động hai chiều cho nhiều chuyến tàu. Thứ hai, tiết kiệm chi phí: Nhận hàng nguyên container nhập khẩu bằng đường biển thường có chi phí vận chuyển thấp hơn so với các phương tiện vận chuyển khác như máy bay hoặc tàu hỏa. Giá thành vận chuyển 1tấn/km bằng đường biển chỉ bằng 49,2% giá thành vận tải đường sắt, 18% so với đường ô tô, 70% đường sông và 2,5% so với vận tải đường hàng không.
Nguyên nhân chủ yếu do trọng tải chuyên chở lớn, quãng đường vận chuyển trung bình dài, chi phí thấp. Nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật trong vận tải và thông tin được áp dụng nên giá thành vận tải đường biển có xu hướng ngày càng hạ hơn. Thứ ba, dễ dàng kiểm soát và quản lý hàng hóa: Container là một phương tiện vận chuyển đóng kín, giúp bảo vệ hàng hóa khỏi các tác động bên ngoài như thời tiết, bụi bẩn và các tác động vật lý. Việc kiểm soát và quản lý hàng hóa trong container cũng trở nên dễ dàng hơn so với các phương tiện vận chuyển khác.
Thứ tư, an toàn và đáng tin cậy: Container là một phương tiện vận chuyển an toàn và đáng tin cậy, đảm bảo hàng hóa được vận chuyển một cách an toàn và đúng thời gian. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm nói trên, phương thức nhận hàng nguyên container nhập khẩu bằng đường biển còn tồn tại một số nhược điểm sau đây: Thời gian vận chuyển thường lâu hơn: Phương tiện vận chuyển bằng đường biển thường tốn thời gian hơn so với các phương tiện vận chuyển khác như máy bay hay tàu hỏa. Thời gian vận chuyển còn phụ thuộc vào nhiều yếu 9 tố nhưng thường là từ vài ngày đến vài tuần. Tốc độ này là thấp so với máy bay, tàu hỏa nên không phù hợp với các loại hàng hóa cần vận chuyển nhanh như hàng tươi sống hay những loại hàng đòi hỏi phải được điều tiết gấp.
Về mặt kỹ thuật, người có thể đóng các tàu biển có tốc độ cao hơn nhiều. Tuy nhiên, đối với tàu chuyên chở hàng thì người ta phải duy trì một tốc độ kinh tế nhằm giảm giá vận chuyển Yêu cầu về cơ sở hạ tầng: Phương tiện vận chuyển bằng đường biển yêu cầu cơ sở hạ tầng phù hợp, bao gồm cả cảng biển, tàu vận tải và các phương tiện nâng hạ hàng hóa. Việc đảm bảo cơ sở hạ tầng đủ mạnh là một yếu tố quan trọng trong việc sử dụng phương thức nhận hàng nguyên container nhập khẩu bằng đường biển.3 Khái niệm và đặc điểm của quy trình nhập khẩu hàng hóa nguyên container vận chuyển bằng đường biển Trong hoạt động thương mại quốc tế để hàng hóa đi từ người bán đến người mua thì cần thực hiện hàng loạt các công việc khác nhau liên quan đến quá trình vận chuyển như đưa hàng ra cảng, làm thủ tục gửi hàng, tổ chức xếp dỡ hàng hóa, giao hàng cho người nhận ở nơi đến. Nhập khẩu hàng hóa nguyên container vận chuyển bằng đường biển là quá trình vận chuyển hàng hóa từ một quốc gia đến quốc gia khác thông qua đường biển bằng các container chứa hàng.
Hàng hóa được đóng gói trong các container có kích thước chuẩn, được thiết kế để vận chuyển bằng tàu biển và được giao đến cảng đích. Các đặc điểm của quy trình nhập khẩu hàng hoá nguyên container nhập khẩu bằng đường biển bao gồm: Thứ nhất, về chi phí: Khi vận chuyển hàng FCL cần phải trả một khoản phí cố định cho việc sử dụng toàn bộ container thay vì trả cho số lượng không gian container sử dụng. Thích hợp khi vận chuyển hàng hóa có số 10 lượng lớn hoặc các mặt hàng cồng kềnh, kích thước lớn không thể dùng chung một container. Thứ hai, về thời gian vận chuyển: Tổng thời gian nhập khẩu hàng hóa nguyên container thường ngắn hơn so với hàng LCL do hàng hóa chỉ cần được xếp lên và dỡ khỏi container và vận chuyển đến địa điểm cuối cùng.
Thứ ba, về rủi ro đối với hàng hóa: Sau khi hàng hóa được nhà cung cấp xếp hoàn tất vào container, container đó sẽ được niêm phong và tiến hành vận chuyển, giúp giảm thiểu khả năng hư hỏng cho hàng hóa. Quy trình nhập khẩu hàng hoá nguyên container nhập khẩu bằng đường biển phức tạp và đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ của các bên liên quan để đảm bảo hàng hóa được vận chuyển đến đúng nơi, đúng thời gian và an toàn.4 Vai trò của quy trình nhập khẩu hàng hóa nguyên container vận chuyển bằng đường biển Quy trình nhập khẩu hàng hoá nguyên container nhập khẩu bằng đường biển có vai trò quan trọng trong thương mại quốc tế và đóng góp đáng kể cho hoạt động xuất nhập khẩu của các quốc gia.