Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài “Quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường hàng không tại chi nhánh công ty cổ phần Vinafreight Hà Nội” Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường hàng không. Chương 3: Phân tích thực trạng việc nhận hàng nhập khẩu bằng đường hàng không của chi nhánh công ty cổ phần Vinafreight tại Hà Nội. Chương 4: Biện pháp nhằm hoàn thiện quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường hàng không của chi nhánh công ty cổ phần Vinafreight tại Hà Nội. SVTH: Phạm Thị Oanh 3 Lớp: K47E5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Bích Thủy Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG 2.1 Khái niệm chung về nghiêp vụ giao nhận 2. Khái niệm và phạm vi hoạt động 2.1 Khái niệm Giao nhận - dịch vụ giao nhận theo điều 163, Luật Thương mại Việt Nam là “những hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hoá nhận hàng từ người gửi, tổ chức việc vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng)”. Dịch vụ giao nhận theo “Quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận” là “bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hoá cũng như dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hoá” Ngày nay, với sự phát triển của thương mại quốc tế và ngành vận tải, khái niệm “dịch vụ giao nhận” (Freight forwarding service) đã được hiểu theo một nghĩa rộng hơn là “dịch vụ Logistics”. “Logistics” là một hệ thống cung ứng, phân phối vật chất bao gồm bốn yếu tố: vận tải, marketing, phân phối, quản lý; trong đó, vận tải chiếm vai trò quan trọng nhất.
Người kinh doanh dịch vụ giao nhận gọi là người giao nhận. Theo Luật Thương mại Việt Nam điều 164, người làm dịch vụ giao nhận hàng hoá là thương nhân có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hoá. Trước đây, người giao nhận thường chỉ làm đại lý thực hiện một số công việc do các nhà xuất nhập khẩu uỷ thác như: xếp dỡ hàng hoá, lưu kho, chuẩn bị giấy tờ,. Nhưng với khái niệm giao nhận đang được ngày càng mở rộng và trong vai trò người kinh doanh logistics như hiện nay, người giao nhận còn cung cấp những dịch vụ trọn gói về toàn bộ quá trình vận tải và phân phối hàng hoá.
Vì thế, người giao nhận không chỉ còn được biết đến như là đại lý (agent) như trước kia mà còn như là người gom hàng (consolidator), người chuyên chở chính (principal carrier),. SVTH: Phạm Thị Oanh 4 Lớp: K47E5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Bích Thủy Hoạt động giao nhận vận tải, với vai trò cơ bản nhất của nó, là một khâu không thể thiếu trong quy trình xuất nhập khẩu hàng hoá. Nó đảm trách một phần công việc trong quá trình lưu thông của hàng hoá.
Do vậy, hoạt động giao nhận đang ngày càng đóng vai trò quan trọng thiết yếu trong hoạt động thương mại quốc tế. Kéo theo đó là vai trò và trách nhiệm của người giao nhận ngày càng lớn trong mối quan hệ với người gửi hàng và người nhận hàng. Phạm vi hoạt động Khi mà khái niệm “dịch vụ giao nhận” được hiểu theo một nghĩa rộng hơn thì phạm vi hoạt động của người giao nhận cũng được mở rộng. Tuỳ theo sự uỷ nhiệm của người gửi hàng (hay người nhận hàng), người giao nhận có thể tham gia nhiều tác nghiệp trong quy trình thực hiện hợp đồng.
Thông thường, người giao nhận có thể trực tiếp hoàn thành các công việc đó hoặc cũng có thể uỷ thác cho người thứ ba hay đại lý thực hiện. Trong những năm gần đây, người giao nhận còn cung cấp cả dịch vụ vận tải đa phương thức, họ đóng vai trò là MTO (Multimodal Transport Operator) và phát hành chứng từ vận tải đa phương thức. Những dịch vụ mà người giao nhận thường đảm nhận là: - Chuẩn bị hàng hoá như: gom hàng; nhận hàng từ chủ hàng, giao cho người chuyên chở;, nhận và kiểm tra các chứng từ cần thiết liên quan đến sự vận động của hàng hoá,. - Tổ chức chuyên chở hàng hoá trong phạm vi ga, cảng; làm tư vấn cho chủ hàng trong việc chuyên chở hàng hoái,.
- Lập các chứng từ cần thiết trong quá trình gửi hàng, nhận hàng, thanh toán - Tổ chức xếp dỡ hàng hoá - Làm thủ tục Hải quan, kiểm nghiệm, kiểm dịch - Mua bảo hiểm cho hàng hóa - Thu xếp chuyển tải hàng hoá - Thanh toán cước phí, chi phí xếp dỡ, lưu kho, lưu bãi, thu đổi ngoại tệ,. - Thông báo tổn thất với người chuyên chở - Giúp chủ hàng trong việc khiếu nại đòi bồi thường Ngoài ra, người giao nhận còn cung cấp các dịch vụ đặc biệt theo yêu cầu của chủ hàng như vận chuyển máy móc thiết bị cho các công trình xây dựng lớn, vận SVTH: Phạm Thị Oanh 5 Lớp: K47E5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Bích Thủy chuyển quần áo may sẵn treo trong các container đến thẳng các cửa hàng, vận chuyển hàng triển lãm ra nước ngoài.2 Vai trò và trách nhiệm của người giao nhận 2. Vai trò của người giao nhận trong thương mại quốc tế Ngày nay do sự phát triển của vận tải container, VTĐPT, người giao nhận không chỉ làm đại lý, người nhận uỷ thác mà còn cung cấp dịch vụ vận tải và đóng vai trò như một bên chính (Principal) – người chuyên chở (Carrier).
Người giao nhận đã làm chức năng và công việc của những người sau đây: 2. Môi giới Hải quan (Customs Broker) Thuở ban đầu người giao nhận chỉ hoạt động trong nước. Nhiệm vụ của người giao nhận lúc bấy giờ là làm thủ tục hải quan đối với hàng nhập khẩu và giành chỗ chở hàng trong vận tải quốc tế hoặc lưu cước với các hãng tàu theo sự uỷ thác của người xuất khẩu hoặc người nhập khẩu tuỳ thuộc vào quy định của hợp đồng mua bán. Trên cơ sở Nhà nước cho phép, người giao nhận thay mặt người xuất khẩu để khai báo, làm thủ tục hải quan như một môi giới hải quan.
Đại lý (Agent) Trước đây người giao nhận không đảm nhận trách nhiệm của người chuyên chở. Anh ta chỉ hoạt động như một cầu nối giữa người gửi hàng và người chuyên chở như là một đại lý của người chuyên chở để thực hiện các công việc khác nhau như nhận hàng, giao hàng, lập chứng từ, làm thủ tục hải quan, lưu kho. trên cơ sở hợp đồng uỷ thác. Người gom hàng (Cargo Consolidator) Ở Châu Âu, người giao nhận đã từ lâu cung cấp dịch vụ gom hàng để phục vụ cho vận tải đường sắt.
Đặc biệt trong vận tải hàng hoá bằng container dịch vụ gom hàng là không thể thiếu được nhằm biến hàng lẻ (LCL) thành hàng nguyên (FCL) để tận dụng sức chở của container và giảm cước phí vận tải. Khi là người gom hàng, người giao nhận có thể đóng vai trò là người chuyên chở hoặc đại lý. Người chuyên chở (Carrier) Ngày nay trong nhiều trường hợp người giao nhận đóng vai trò là người chuyên chở, tức là người giao nhận trực tiếp ký hợp đồng vận tải với chủ hàng và chịu trách nhiệm chuyên chở hàng hoá từ một nơi này đến một nơi khác. Người SVTH: Phạm Thị Oanh 6 Lớp: K47E5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Bích Thủy giao nhận đóng vai trò là người thầu chuyên chở (Contracting Carrier) nếu anh ta ký hợp đồng mà không trực tiếp chuyên chở. Nếu anh ta trực tiếp chuyên chở thì anh ta là người chuyên chở thực tế (Performing Carrier). Trong trường hợp người giao nhận cung cấp dịch vụ vận tải đi suốt hoặc còn gọi là vận tải từ cửa đến cửa thì người giao nhận đã đóng vai trò như là người kinh doanh VTĐPT (MTO). Khi đó MTO cũng là người chuyên chở và phải chịu trách nhiệm đối với hàng hoá.
Người giao nhận còn gọi là “kiến trúc sư của vận tải” (Architect of Transport) vì người giao nhận có khả năng tổ chức quá trình vận tải một cách tốt nhất, an toàn nhất, tiết kiệm nhất. Trách nhiệm của người giao nhận trong giao nhận quốc tế Người giao nhận là người tiến hành các nghiệp vụ liên quan đến vận chuyển hàng hoá nhằm giao nhận hàng hoá theo sự uỷ thác của khách hàng. Người giao nhận dù hoạt động với danh nghĩa là đại lý hay với tư cách là người chuyên chở đều phải chịu trách nhiệm về những hành vi sơ suất của mình. Khi hoạt động với tư cách là người chuyên chở, người gom hàng hay người kinh doanh VTĐPT, người giao nhận không những phải chịu trách nhiệm về hành vi, thiếu sót của mình mà còn phải chịu trách nhiệm về những hành vi, sơ suất hay lỗi lầm của người làm công cho mình hay người mà anh ta sử dụng dịch vụ.
Do đó với mọi tư cách, đảm nhận mọi vai trò, người giao nhận sẽ chịu các trách nhiệm sau đây: 2. Trách nhiệm của người giao nhận khi đóng vai trò là đại lý Khi đóng vai trò người đại lý, người giao nhận phải chịu trách nhiệm đối với các bên sau đây: 2. Trách nhiệm đối với khách hàng Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, người giao nhận hoặc người làm công của anh ta có thể phạm sai sót hoặc nhầm lẫn không phải do cố ý hay coi thường nhưng gây ra thiệt hại về tài chính cho người uỷ thác hoặc gây nên tổn thất đối với hàng hoá thì người giao nhận đều phải chịu trách nhiệm. Những lỗi lầm hay sai sót này bao gồm: - Giao hàng khác với chỉ dẫn của khách hàng như đã thoả thuận trong hợp đồng.
Chở hàng đến sai địa điểm quy định. SVTH: Phạm Thị Oanh 7 Lớp: K47E5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Bích Thủy - Không mua bảo hiểm cho hàng theo chỉ dẫn của khách hàng. Sai sót trong quá trình làm thủ tục hải quan làm cho hàng hoá thông quan chậm hoặc gây thiệt hại cho khách hàng.
- Không thông báo cho người nhận hàng. - Không thực hiện sự cần mẫn hợp lý khi thay mặt khách hàng lựa chọn người chuyên chở, thủ kho hay các đại lý khác. - Giao hàng không lấy vận đơn, các chứng từ liên quan đến hàng hoá. - Tái xuất không theo những thủ tục cần thiết để xin hoàn thuế.
- Giao hàng không thu tiền từ người nhận hàng. Giao hàng không đúng chủ.
