CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE GIAO NHAN HANG HOA XUAT NHAP KHAU DUONG BIEN 1.1 Khái niệm giao nhận vận tải và người giao nhận 1. Khái niệm giao nhận vận tải Giao nhận vận tải đóng vai trò quan trọng trong việc lưu thông và phân phối hàng hóa, là cầu nối giữa quá trình sản xuất và tiêu thụ - hai yếu tố quan trọng nhất của chu trình tái sản xuất trong xã hội Đảm nhiệm chức năng phân phối sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ sau khi các thủ tục thương mại đã hình thành. Giao nhận và vận tải là hai khái niệm gắn liền và song hành cùng nhau, quá trình vận tải luôn đi kèm với giao nhận và thông qua giao nhận các nghiệp vụ vận tải sẽ được thực hiện: tập kết hàng hoá, vận chuyền, xép dỡ, lưu kho, chuyển tải, đóng, gói, thủ tục, chứng từ.2 Khái niệm người giao nhận Việc giao hàng từ người bán đến người mua thông qua rất nhiều quy trình, thủ tục liên quan đến các quy định về XK, NK và thông qua nhiều phương thức vận tải để thực hiện, do đó các nhà giao nhận vận tải phải tính toán, sắp xếp đề hoàn thiện các thủ tục, phương thức vận chuyên hàng hóa từ quốc gia này sang quốc gia khác một cách hợp lý và tiết kiệm chỉ phí Những vai trò người giao nhận có thể đảm đương như sau: ~ Môi giới hải quan: Người giao nhận chịu trách nhiệm làm thủ tục thông quan hàng hóa nhập khâu, sau này dựa trên các quy định cho phép các công ty giao nhận vận tải có thể thực hiện thủ tục khai báo hải quan thay cho nhà xuất khẩu hoặc nhà nhập khâu, mở rộng dịch vụ của mình sang xuất khâu hàng hóa, đặt chỗ chở hàng, có. thể đại diện cho nhà xuất khâu, nhập khâu giao hàng cho các hãng tàu.
~ Đại lý: Đóng vai trò trung gian giữa bên gửi hàng và bên chuyên chở, được chủ hàng hoặc người chuyên chở ủy thác thực hiện các nhiệm vụ như giao nhận, chuẩn bị chứng từ, thực hiện các thủ tục hải quan và lưu kho hàng hóa dựa trên các hợp đồng uỷ thác đã ký giữa các bên và chịu trách nhiệm các nội dung sau: + Đảm bảo hàng được giao theo đúng chỉ dẫn + _ Thực hiện mua bảo hiểm hàng hóa theo quy định +_ Sai sót trong quá trình khai báo thủ tục hải quan + Giao hang sai địa điểm + Giao sai người nhận + Không thu tiền từ người nhận hàng. + Lam thi tuc tái xuất nhưng không tuân thủ các quy định hoặc không hoàn lại thuế. + Gây tôn thất về người và tài sản ~ Người gom hàng: Chịu trách nhiệm gom những lô hàng lẻ (LCL) từ nhiều người ở các địa điểm gần nhau thành những lô hàng nguyên container (FCL) để giao. cho một hoặc nhiều người nhận ở cùng một điểm.
~ Người chuyên chở: Chính là người giao nhận thực hiện vai trò như một nhà cung cấp độc lập. Chịu trách nhiệm về những người vận chuyển do họ thuê ngoài. Họ có trách nhiệm thực hiện đúng những điều khoản trong hợp đồng vận tải và phải chịu trách nhiệm với những vi phạm hợp đồng. Có quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm phải tuân theo các quy định của phương thức vận tải mả mình thực hiện.
Họ thu phí từ khách hàng theo theo giá cả của dịch vụ cung cấp. Không chịu trách nhiệm về hàng hoá trong những trường hợp sau: +_ Lỗi do khách hàng hoặc người được khách hàng ủy quyền + Nhãn mác hàng hóa không phù hợp + _ Tính chất của hàng hóa + _ Do những điều bất khả kháng (thiên tai, chiến tranh, đình công) Miễn trừ trách nhiệm về các khoản lợi ích của khách hàng trong trường hợp chậm. trễ hoặc giao nhận sai địa chỉ mà không phải do lỗi của mình. + Người kinh doanh vận tải đa phương thức (MTO): Trong trường hợp người chuyên chở cung cấp dịch vụ đi suốt hoặc còn gọi là vận tải trọn gói từ cửa tới cửa.
“door to door” thì người giao nhận đã đóng vai trò là người chuyên chở đa phương.2 Đặc điểm giao nhận vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển ~ Vận chuyển hàng hóa qua đường biển là hoạt động hỗ trợ việc di chuyển hàng hoá giữa các quốc gia, từ nơi XK đến nơi NK. Là khâu quan trọng trong quá trình giao. nhận hàng hóa quốc tế và chịu tác động của các yếu tố bên ngoài như: - Sự chuẩn bị của người gửi hàng trước khi XK, sự sẵn có của các phương tiện vận tải quốc tế từ các nhà cung ứng dịch vụ, tuân thủ các luật lệ, đặc biệt là các quy. định hàng hải và HQ tại các quốc gia liên quan, cùng với các điều kiện thời tiết tự nhiên và các yếu tố khác.
Điều này cho thấy việc kiểm soát và quản lý không thê hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của một bên duy nhất. - Việc vận chuyển hàng hóa qua đường biển phụ thuộc nhiều vào tình hình thị trường XNK và thường có tính thời vụ. ~ _ Tính thời vụ là một đặc điểm đặc trưng của dịch vụ giao nhận hàng hoá qua đường biên, vì nó liên quan trực tiếp đến quá trình XNK, phụ thuộc vào tình hình hoạt động XNK: khi XNK tăng mạnh, dịch vụ giao nhận cũng phát triển và tăng theo, hoạt động XNK thường biến đổi theo từng thời kỳ, có thời kỳ sôi động và thời kỳ kém sôi động.3 Quy trình giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển 1.1 Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu đường biển ~ Khái niệm về giao hàng đường biển bằng container: Phương pháp gửi hàng nguyên container là xếp hàng nguyên container, người gửi hàng và người nhận hàng chịu trách nhiệm đóng gói hàng và dỡ hàng khỏi container. Khi người gửi hàng có khối lượng hàng đồng nhất đủ để chứa đầy một container hoặc nhiều container người ta thuê một hoặc nhiều container để gửi hàng.
- Trách nhiệm của các bên trong quy trình: Trach nhiệm của các bên có thể thay đổi tùy theo điều kiện giao dịch thương. mại quốc tế như: EXW, FOB, CIF. Dưới đây là trách nhiệm của các bên theo điều kiện giao dịch thương mại quốc. ® Trách nhiệm của người gửi hang: ~ Vận chuyển container rỗng về kho hoặc nơi chứa hàng của mình để đóng hàng - Đóng hàng vào container kể cả việc chất xếp và chèn lót hàng trong container - Đánh mã ký hiệu hàng và ký hiệu chuyên chở - Làm thủ tục hải quan niêm phong kẹp chì theo quy chế xuất khâu ~ Vận chuyển và giao container cho người chuyên chở tại bãi container (CY) đồng thời nhận B/L do người chuyên chở cấp ~ Chịu các chỉ phí liên quan đến thao tác nói trên « Trách nhiệm của người chuyên chớ: - Phát hành B/L cho người gửi hàng ~ Quản lý hàng trong container từ khi nhận được container tại bãi container cảng gửi đến khi giao hàng cho người nhận hàng tại bãi container cảng đích - Bốc container từ bãi gửi và chất xếp lên tàu chuyển chở ~ Dỡ container từ tàu lên bãi container cảng đích ~ Giao container cho người nhận có B/L hợp lệ tại bãi container cảng đích - Chịu mọi chỉ phí về thao tác nói trên s Trách nhiệm của người n ing: - Thu xếp giấy tờ NK và làm thủ tục hải quan cho lô hàng.
~ Xuất trình B/L hợp lệ với người chuyên chở để nhận hàng tại bãi container - Van chuyên container về kho bãi của mình, nhanh chóng rút hàng và hoàn trả container rỗng cho người chuyên chở ~ Chịu mọi chỉ phí liên quan đến các thao tác nói trên.1 Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu đường biển PHÒNG GIÁO |_| 'Nhân viên giao nhân. NHAN > ——Ừ_———— 'Nhân yêu câu từ khách hàng —— (J) 1 Liên hệ với hãng tàu để đặt chỗ vàchuẩn bị bộ. @) KHACH HANG ——————Ừ—————m ‘Thong quan hàng xuất khẩu — (3) ——— `. Kiếm hóa 4) Giao hing Len tina () { Giửi chứng từ cho đãi lý nước ngoài.
(6) ‡ 'Thanh toàn và lưu hỗ sơ (7) (Nguồn: Giáo trình quản trị logistics_Hà Minh Hiếu) Mô tả quy trình Quy trình giao nhận hàng hóa bằng đường biển bao gồm 3 nhân tổ cơ bản là: khách hàng, phòng giao nhận và nhân viên giao nhận. Ngoài ra còn có các yếu tố bên ngoài như HQ, hãng tàu và đại lý quốc tế, các yếu tố này tương tác, hỗ trợ nhau để hình thành quá trình vận chuyển từ khi bắt đầu đến khi hoàn thành quy trình vận chuyển. Bước (1): Nhận yêu cầu từ khách hàng. ~ Cảng đi 1I - Cảng đến ~ Đi qua hãng tầu nào.
- Thời gian xuất hàng dự kiến ~ Loại hing Bước (2): Liên hệ với hãng tàu dé dat chỗ và chuẩn bị bộ chứng từ + Dat chd (booking) - Cảng đi - Cảng đến ~ Ngày khởi hành ~ Ngày cắt máng ~ Loại container ~ Số lượng container s*- Chuân bị bộ chứng từ xuất khâu theo yêu cầu của bên mua va co quan HQ - Hợp đồng thương mại (Contract) - Hóa đơn thương mại (Invoice) - Phiếu đóng gói hàng hóa chỉ tiết (Packing List) - Booking Note - Giấy chứng nhan nguén géc xuat xit (C/O). Bước (3): Thông quan hang xuất khẩu - Sau khi nhận được Booking từ hãng tàu, tiến hành mở tờ khai hải quan hàng xuất, các chứng từ quan trọng cần thiết cần phải có tại bước (2): ~ Cơ quan hải quan sau khi kiểm tra thông tin về lô hàng mà bộ phận khai hai quan của công ty Logistic khai báo sẽ gửi trả kết quả phân luồng: - Luỗng xanh: Thông quan - Luỗng vàng: Kiểm tra lại hồ sơ - Luỗng đỏ: Kiểm hóa Bước (4); Kiểm hóa nếu tờ khai luồng đỏ mở container hàng kiểm tra hàng hóa thực tế 12 - Cung cấp bộ hỗ sơ giấy cho cán bộ hải quan kiểm tra, tương tự như khi tờ khai hải quan được phân vào luồng Vàng. Sau khi hồ sơ được kiểm tra và phê duyệt, nó sẽ được chuyển giao cho đội kiêm hóa. Khi đó, bạn sẽ chuyên sang bước tiếp theo.
- Chuẩn bị sẵn hàng hoá đề cán bộ hải quan thực hiện quá trình kiểm tra thực tế Bước (5): Giao hàng lên tàu - Công việc tiếp theo sau khi kết thúc việc thông quan cho lô hàng là bạn phải cung cấp chỉ tiết bill dé hang tau lam vận đơn. Bước này phải được thực hiện trước. giờ cắt máng (closing time) và trước bước thực xuất.