TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI —2ø2£Hqœsœ——— GIÁO TRÌNH KẾ TOÁN NGÂN HÀNG HÀ NỘI 2015: MỤC LỤC PHAN 4: HE THONG HOA LY THUYET CHƯƠNG I TỎ CHỨC CÔNG TÁC KÉ TOÁN NGÂN HÀNG KÉ TOÁN VỚI HOẠT ĐỘNG NGÂN HANG 10 SS 10 .lGiới thiệu về Kế toán ngân hàng ˆ di tượng kế toán ngân hảng - 11 15 . Đặc điểm của kế toán ngân hàng Fee Nhiệm vụ của kế toán ngân hàng . 16 Các nguyên tắc, yêu cầu kế toán cơ bản áp dụng trong 2 17 ngân hàng ¡ TÀI KHOẢN, HỆ THONG TAI KHOAN KE TOAN NGAN = HANG . 20 J Tải khoản Kế toán ngân hang 20 ——¬ Hệ thống tài khoản kế toán ngân hàng 22 nN . CHỨNG TỪ KÉ TOÁN NGÂN HÀNG 24 — Khái niệm và phân loại chứng từ kế toán ngân hàng 24 Lập chứng từ kế toán ngân hàng 27 Kiểm soát chứng từ kế toán ngân hàng 27 Luân chuyển chứng từ kế toán ngân hàng 28 Bảo quản, lưu trữ chứng từ 29 /. TÔ CHỨC BỘ MÁY KÉ TOÁN CỦA BON VI NGÂN (ÀNG - 31 -_ Mô hình tỗổ chức bộ máy kế toán của pháp nhân TGTD cấp độ hệ thống) - 31 2ˆ Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại chỉ nhánh ngân hàng 34 3. Tả chức khoa học lao động kế toán ngân hàng-- 36 Ñ. HẠCH TOAN PHAN TICH, HACH TOAN TONG HOP 36 †.thức kế toan ap dung tal NHTM - 36, 2. Hạch toán phân tích - 38 8. Hach toan tổng hợp 38 CHƯƠNG II KÉ TOÁN NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VÓN |. MOT SO VAN BE CHUNG ` 39 4, Nội dung kinh tế của các nguồn vốn huy động 39 2. Tài khoản sử dụng trong kế toán huy động vốn 42 II. KẺ TOÁN NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN ' 43 '1. Kể toán tiền gửi không kỹ hạn của các TCKT, cá nhân _48- 2. Kế toán tiền gửi tiết kiệm 44 3, Kế toán nghiệp vụ phát hành giấy tờ có giá | 46 4. Kế toán tiền gửi, tiền vay NHNN và của các TCTD khác | 48 CHƯƠNG II KE TOÁN NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG I. MỘT SÓ VẤN ĐÈ CƠ BẢN VỀ KÉ TOÁN NGHIỆP bà TÍN DỤNG ' 54 1. Nội dung cần chú ý vẻ nghiệp vự tín dụng dưới góc độ ke toan 7 ot 2. Những vẫn đề chung vẻ kế toán nghiệp vụ tín dụng II. QUY TRINH KÉ TOÁN NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG 56 1. Kế toán nghiệp vụ cho vay , 56 2. Kế toán nghiệp vụ chiết khấu giáy tờ có giá | 64 3. Kế toán nghiệp:vụ cho thuê tài chính | 63 4. Kế toán nghiệp vụ bảo lãnh : 68 II. KẾ TOÁN CÁC NGHIỆP VỤ ĐI KÈM NGHIỆP VỤ TÍN ị “DUNG T70 1.Ké toán nghiệp vụ mua bản nợ 7 L70 . Kế toản xử lý tài sản đảm bảo nợ IV. KÉ TOÁN PHẪN LOẠI NỢ VÀ TRÍCH LẬP DỰ PHÒNG RỦI RO TÍN DỤNG : 72 4. Dự phòng theo Chuẩn mực Kế toán: Quốc té (IAS) 2. Phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro tin dụng tại các oR NHTM Viét Nam hién nay M: CHUONG IV u TU CUA NHTM KE TOAN NGHIEP VU pA 86 U TU CUA NHTM 1. KHAI QUAT VE NGHIEP VU DA DOANH VỤ ĐẦU TƯ VÀ KINH IỊ.| KÉ TOÁN NGHIỆP 88 CHUNG KHOAN 88 chứng khoản 1| Phân biệt các loại doanh ` 89 , bán chứng khoán kinh 2| Kế toán nghiệp vụ mưa NHTM 98 DAU TU DAI HAN CUA II|, KÉ TOÁN GÓP VON, l 98 toá n đầu tư vào côn g ty con 4| Kế 403° doanh 3. Kế toán góp vến liên 406 liên kết 4. Đầu tư vào công ty 408 c - 4. Đầu tư dài hạn Khá 410 đầu tư dài hạn b. Dự phòng giảm giá . CHƯƠNG V H NGOẠI TE KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ KINH DOAN 442 G VỀ KÉ TOÁN NGOẠI TẾ |. MOT SO VAN DE CHUN 112 1. Tiền ghi sé hợp đối . phâ n tích và hạch toán tổng 3. Phương pháp hạch toán 112 với kế toán ngoại tệ 444 dụng 4, Các tài khoản sử OAITE — 117 KÉ TO ÁN CA C GI AO DICH GIAO NGAY VENG II. Kế toán mua ngoại 118 tệ 2. Kế toán bán ngoại 449 ngoại tệ 3. Kế toán chuyển đổi OẠI TẾ 421 DỊCH PHÁI SINH VÈ NG II. KÉ TOÁN CAC GIAO . Kế toán giao dịch - 131 phái sin h tiền tệ khác 2. Kế toán các nghiệp vụ xa 132 CUO! THANG IV. KÉ TOÁN NGOẠI TẾ NGAY 432 “—. quả kinh doanh ngoại tệ 4. Kế toán xác định kết 433 tr ngoại tệ kinh doanh tồn quỹ 2_ Kế toán đánh giá lại giá CHUONG VI KE TOAN NGHIEP VU THANH TOÁN QUA-NGÂN HÀNG A. KE TOÁN NGHIỆP VỤ NGÂN QUỸ VÀ CÁC HÌNH THỨC : | THANH TOAN KHONG DUNG TIEN MAT . 184 _ KÉ TOÁN NGHIỆP VỤ NGÂN QUỸ 435 1. Tài khoản, chứng từ và số sách sử dụng 135 2. Kế toán nghiệp vụ thu, chỉ tiễn mặt 136 3. Kế toán nghiệp vụ điều chuyển tiền mặt „ 136 4. Kế toán nghiệp vụ đối chiều số liệu tiền mặt cuối ngày i 137 . KE TOAN CAC HỈNH THỨC THANH TOÁN KHONG | DÙNG TIỀN MẶT : 138 '4, Một số vấn đề chung về thanh toán không dùng tiền mặt 138 2. Kế toán các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt : : 142 ill. KÉ TOÁN NGHIỆP VỤ THANH TOÁN QUỐC TẺ 162 1. Một số vẫn đề cơ bản về thanh toán quốc tế 162 2. Kế toán phương thức thanh toán chuyển tiên` . Kế toán phương thức thanh toán nhở thu | 165 4. Phương thức thanh toản bằng thư tín dụng L/C 168 B. KÉ TOÁN NGHIỆP VỤ THANH: TOÁN VON GIỮA CÁC. NHỮNG VẤN ĐÈ CHUNG VỀ THANH TOÁN VON cia CAC NGAN HANG : 474 . Sự cần thiết và ý nghĩa của thanh toán vốn giữa các NH: 474 WON= . Điều kiện dé t6 chtrc thanh toan vén gitra cac NH 472 . Các phương thức thanh toản vốn giữa các NH 172 „ KẾ TOÁN THANH TOÁN LIÊN HÀNG NỘI BỘ 473 m= . Khái quát về thanh toán liên hàng nội bộ : 173 — ; Những vẫn dé chung về thanh toán chuyển tiền điện tử : 173 Rì llI. KÉ TOÁN THANH TOÁN BÙ TRỪ (TTBT) 187 1. Khải niệm, ÿ nghĩa và những quy định chung vẻ TTBT 187 _ 2. Tài khoản và chứng từ sử dụng 188 3. Quy trình kế toán thanh toán bù trừ 190 IU. KÉ TOÁN THANH TOÁN QUA TÀI KHOÀN TIỀN GỬI 192 TẠI NHNN 192 1. Tài khoản sử dụng Ứ, THANH TOÁN ĐIỆN TỬ LIÊN NGÂN HÀNG . Khái quát về hệ thống thanh toán điện tử liên NH 192 192 ?. Tài khoản sử dụng 193 3, Chứng tử sử dụng 193 4. Quy trình kế toán các nghiệp vụ thanh toán CHƯƠNG VII KÉ TOÁN TÀI SẢN CÓ ĐỊNH, CÔNG CỤ DỤNG CỤ . KE TOAN TAI SAN CÓ ĐỊNH 199 4. Một số vấn đè về TSCĐ trong NHTM 2. Tài khoản và chứng từ sử dụng _205 206 3, Quy trình kế toán TSCĐ II. KÉ TOÁN CÔNG CỤ DỤNG CỤ 221 221 4. Cơ chế quản lý công cụ dụng cụ 221 2. Tài khoản và chứng từ sử dụng 222 3. Quy trình kế toán CHUONG VIII KE TOAN VON CHỦ SỞ HỮU VÀ KÉT QUÁ KINH DOANH CỦA NHTM 224 I. KE TOÁN VÓN CHỦ SỞ HỮU nguồn vốn chủ sở hữu của 1. Một số vấn đề cơ bản về 224 'NHTM 231 2. Quy trình kế toán nguồn vốn chủ sở hữu 234 3. Kế toán các quỹ của NH II. KÉ TOÁN CÁC KHOẢN THỦ NHẬP, ‘CHI PHI CỦA NHTM 237 ˆ 237 _1, Khái quát nội dung các khoản thu nhập, chỉ phi của NHTM 2. Tải khoản sử dụng 240 3. Phương pháp hạch toán thu nhập, chỉ phí của NHTM | 241 II. KẾ TOÁN CHI PHI THUE CUA NHTM: : 244 1. Ké toan thué VAT 241 2. Kể toán chỉ phí thuế thu nhập doanh nghiệp. KE TOAN XAC BINH KET QUA KINH DOANH VA PHAN ¬ PHÓI LỢI NHUẬN CỦA NHTM | - 254 1. Kế toán xác định kết quả kinh doanh 254 2. Phân phối lợi nhuận của NHTM "-¬a CHU'ONG IX BAO CAO KE TOAN - TAI CHINH CUA TO CHUC TiN DUNG ‘4. Nhivng van đề cơ bản về lập và trình bảy báo cao ké toán 261 tai chinh của TCTD 2. Mot số điểm cần lưu ý đổi với lập và trình bày bao cao tal 264 chỉnh hợp nhất 3. Nội dung và cách lập các báo cáo kế toán— tải chính ch 267 TCTD Dt PHAN II. HỆ THÓNG CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP LÒINÓI'ĐẦU Kế toán ngân hàng là môn đảo tạo cho sinh viên chuyên ngành ngần hang, nhằm trang bị cho sinh viên:một cách có hệ thống các nguyên tắc tổ chức công tác kế toán trong ngân hàng, giúp sinh viên nắm vững kỹ thuật nghiệp vụ kế toán ngân hàng đồng thời kế toán ân hàng còn là môn bổ trợ cho.các môn học khác như quản trị ngân t2‹ oS. a h hg, phân tích tải chính ngân hàng thương mại và kiểm toán ngân hàng. Tại các cơ sở đào tạo nguồn nhân hực cho ngành Ngân hàng, Kế toán nhân hàng là môn học bắt buộc và thường được sắp xếp vào học môn kỳ cuỗi trong chương trình đào tạo. Là môn học được chọn làm ơng mại - thi tốt nghiệp cho sinh viên chuyên ngành Ngân hàng.thư 6 pyén nganh hep Kế toán & Kiểm.toán Ngân hàng, là môn được = chon để thi. tuyén dụng vào các vị trí: KẾ toán tài chính, kế toán thanh "toán, giao dịch viên (TELLER), kiểm soát viên, kiểm'toán nội bộ. củ A Ngan hang thương mại, TCTD, Quỹ TDND, các Công ty Tài e hinh, NHNN. —— Nhằm tạo điều kiện cho sinh viên có thể nghiên cứu đầy đủ, sâu SẮC về nghiệp vụ kế toán ngân hàng, Bộ môn kế toán Ngân hàng — Khoa Ngân hàng tổ chức biên Soạn cuỗn “Kế toán-Ngân hàng”-bên ca nh cuôn giao trinh truyền thống. Hy vọng tài liệu nảy sẽ giúp sinh viện củng cố về mặt lí luận và xử lí các:tình:huồng thực tế thông qua. hệ|thống bài tập đa đạng và mang tính thực tiễn cao. Cuốn sách này đo tập thể giảng viên Bộ môn Kế toán Ngân hàng biện soạn, mặc dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng trong quá trình xây dựng tài liệu chắc chắn không tránh!'khỏi những khiếm khuyết. Rất m ›ng nhận được ý kiến đóng góp: của bạn đọc dé cuốn tài liệu được hoàn chỉnh hơn trong lần tái bản-sau. Hà Nội, tháng 01 năm 2011 PHAN 1: HE THONG HOA LY THUYET CHUONGI “TÔ CHỨC CÔNG TÁC KẺ TOÁN NGÂN HANG 1. KẾ TOÁN VỚI HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG bee gpm Rak ge a . Giới thiệu về Kê toán ngân hàng ' Kế toán Ngân hàng nói chung bho gồm Kế toán các Ngân hang thương mại, các TCTD. kế toán NHNN, Kẻ toán Kho bạc Nhà nước.- Trong phạm vị tải [liệu này khi nói đến kế toán ngân hàng là nói đến kế toán các TCTD nói chung.