Khóa luận hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH PCSC

Phần này trình bày tổng quan về giao nhận hàng hóa nhập khẩu tại PCSC, tập trung vào quy trình… 87 trang · Trường Đại Học Công Nghệ Tp. Hồ Chí Minh · 2015.

• Tác giả: Lê Bùi Chí Hữu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Dương
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Hoàn Thiện Quy Trình Giao Nhận Hàng Hóa Nhập Khẩu Bằng Đường Biển Tại Công Ty TNHH PCSC
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
• 1. CHƯƠNG 1: TRÌNH BÀY LÝ THUYẾT VỀ QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
• 1.1. Tổng quan về dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu đường biển
• 1.1.1. Khái niệm – vai trò của hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển
• 1.1.2. Vai trò dịch vụ giao nhận trong thương mại quốc tế
• 1.1.3. Phạm vi của dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu
• 1.1.4. Các yếu tố tác động đến hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển
• 1.2. Người giao nhận
• 1.2.1. Khái niệm – vai trò, đặc điểm người giao nhận
• 1.2.2. Vai trò của người giao nhận
• 1.2.3. Đặc điểm người giao nhận
• 1.3. Quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm các bên trong hoạt động giao nhận hàng hóa
• 1.3.1. Doanh nghiệp làm dịch vụ giao nhận hàng hoá
• 1.3.2. Quyền, nghĩa vụ của khách hàng
• 1.3.3. Giới hạn trách nhiệm
• 1.3.4. Các trường hợp miễn trách nhiệm
• 1.3.5. Quyền cầm giữ và định đoạt hàng hoá
• 1.4. Các chứng từ cơ bản sử dụng trong hoạt động giao nhận hàng hóa NK bằng đường biển
• 1.4.1. Vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L)
• 1.4.2. Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice – C/I)
• 1.4.3. Chứng từ bảo hiểm
• 1.4.4. Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin – C/O)
• 1.4.5. Tờ khai HQ
• 1.4.6. Giấy thông báo hàng đến (Arrival Notice)
• 1.4.7. Lệnh giao hàng (Delivery Order – D/O)
• 1.5. Quy trình giao nhận hàng hóa NK bằng đường biển
• 1.5.1. Sơ đồ quy trình giao nhận hàng hóa NK bằng đường biển
• 1.5.2. Các thao tác để chuẩn bị nhận hàng nhập khẩu
• 1.5.2.1. Đối với hàng không phải lưu kho, bãi tại cảng
• 1.5.2.2. Đối với hàng phải lưu kho, lưu bãi tại cảng
• 1.5.3. Tổ chức nhận hàng
• 1.5.3.1. Nếu là hàng nguyên (FCL/FCL)
• 1.5.3.2. Nếu là hàng lẻ (LCL/LCL)
• 1.6. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VỀ “QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI CÔNG TY TNHH PCSC”
• 2.1. Giới thiệu về Công ty TNHH PCSC
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.1.1. Lịch sử hình thành
• 2.1.1.2. Quá trình phát triển
• 2.1.2. Ngành nghề - Lĩnh Vực hoạt động Kinh Doanh
• 2.1.3. Mạng lưới hoạt động
• 2.1.4. Chức năng, mục tiêu, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức công ty
• 2.1.4.1. Chức năng của công ty
• 2.1.4.2. Mục tiêu, nhiệm vụ
• 2.1.4.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.5. Tình hình hoạt động giao nhận của công ty từ năm 2012 đến 2014
• 2.1.5.1. Giá trị NK hàng LCL
• 2.1.5.2. Giá trị NK hàng FCL
• 2.2. Phân tích “Quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH PCSC”
• 2.2.1. Quy trình Nhập Khẩu mặt hàng Đệm đá massage theo phương thức LCL của công ty Kopulse Line
• 2.2.2. Sơ đồ quy trình nhập khẩu mặt hàng đệm đá massage theo phương thức LCL của Công ty Kopulse Line
• 2.2.3. Các bước thực hiện quy trình
• 2.2.4. Quy trình thực hiện dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại công ty TNHH PCSC
• 2.2.4.1. Sơ đồ quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu của công ty
• 2.2.4.2. Các bước thực hiện quy trình
• 2.2.4.2.1. Nhận và kiểm tra bộ chứng từ
• 2.2.4.2.2. Lấy D/O tại đại lý hãng tàu
• 2.2.4.2.3. Nộp thuế Nhập khẩu
• 2.2.4.2.4. Nhận hàng tại cảng
• 2.2.4.2.5. Quyết toán và bàn giao chứng từ cho khách hàng, lưu hồ sơ
• 2.3. Đánh giá chung về hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH PCSC
• 2.3.1. Các yếu tố tác động
• 2.4. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH VÀ CÁC KIẾN NGHỊ
• 3.1. Giải pháp hoàn thiện quy trình
• 3.1.1. Giải pháp trong việc kiểm tra và áp mã HS hàng hóa
• 3.1.1.1. Nội dung của giải pháp
• 3.1.1.2. Điều kiện để thực hiện tốt giải pháp
• 3.1.1.3. Dự kiến hiệu quả của giải pháp mang lại
• 3.1.2. Giải pháp trong việc chuẩn bị, kiểm tra chứng từ
• 3.1.2.1. Nội dung của giải pháp
• 3.1.2.2. Điều kiện để thực hiện tốt giải pháp
• 3.1.2.3. Dự kiến hiệu quả của giải pháp mang lại
• 3.1.3. Giải pháp để đầu tư phát triển phương tiện vận tải hiệu quả
• 3.1.3.1. Nội dung của giải pháp
• 3.1.3.2. Điều kiện để thực hiện tốt giải pháp
• 3.1.3.3. Dự kiến hiệu quả của giải pháp mang lại
• 3.1.4. Giải pháp về chăm sóc khách hàng hiệu quả
• 3.1.4.1. Nội dung của giải pháp
• 3.1.4.2. Điều kiện để thực hiện tốt giải pháp
• 3.1.4.3. Dự kiến hiệu quả của giải pháp mang lại
• 3.2. Tóm tắt chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giao nhận hàng hóa nhập khẩu Tổng quan tại PCSC

Phần này trình bày tổng quan về giao nhận hàng hóa nhập khẩu tại PCSC, tập trung vào quy trình nhập khẩu hàng hóa bằng đường biển. PCSC đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa nhập khẩu, cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa quốc tế đường biển. Khía cạnh quan trọng là thời gian giao nhận hàng hóa, chi phí giao nhận hàng hóa nhập khẩu, và rủi ro trong giao nhận hàng hóa. Hiểu rõ quy trình nhập khẩu hàng hóa bằng đường biển là cần thiết. Các chứng từ nhập khẩu hàng hóa cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác, bao gồm vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L), hóa đơn thương mại (Commercial Invoice – C/I), giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin – C/O) và tờ khai hải quan. Quản lý hiệu quả vận đơn hàng hóa nhập khẩu và các giấy tờ nhập khẩu hàng hóa giúp tối ưu hóa quy trình. Thủ tục hải quan hàng hóa nhập khẩu cũng được xem xét kỹ lưỡng. Cảng PCSC đóng vai trò trung chuyển hàng hóa quan trọng. Khách hàng cần làm việc với các công ty giao nhận hàng hóa hoặc forwarder có kinh nghiệm để đảm bảo sự trơn tru của quá trình.

1.1. Thực trạng quy trình nhập khẩu tại PCSC

Phân tích quy trình nhập khẩu hàng hóa bằng đường biển tại PCSC. Nghiên cứu đề cập đến các bước cụ thể, từ khi hàng đến cảng PCSC cho đến khi hàng được giao cho khách hàng. Dịch vụ giao nhận hàng hóa của PCSC được đánh giá dựa trên các tiêu chí: thời gian giao nhận hàng hóa, chi phí giao nhận hàng hóa nhập khẩu, và sự đóng gói hàng hóa phù hợp. Vận tải biển là phương thức vận chuyển chính, vì vậy cần chú trọng đến vận tải đơn đường biển. Hàng hóa nhập khẩu từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, và hàng hóa nhập khẩu từ Châu Âu. Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu tại PCSC phải đảm bảo chất lượng và số lượng hàng. Bảo hiểm hàng hóa là một phần quan trọng của quy trình, giảm thiểu rủi ro trong vận chuyển hàng hóa quốc tế. Logistics hàng hóa nhập khẩu tại PCSC cần được tối ưu hóa để nâng cao hiệu quả. Nghiên cứu đề cập đến phí cảng PCSC và các thuế nhập khẩu hàng hóa. Đơn hàng nhập khẩu được quản lý như thế nào cũng là một điểm cần được làm rõ.

1.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng

Các yếu tố ảnh hưởng đến quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại PCSC được phân tích chi tiết. Thủ tục hải quan hàng hóa nhập khẩu có thể gây ra sự chậm trễ. Vận chuyển hàng hóa quốc tế gặp nhiều thách thức liên quan đến vận tải biển. Hàng hóa quá cảnh cũng cần được xem xét. Thị trường xuất nhập khẩu ảnh hưởng trực tiếp đến khối lượng hàng hóa. Hàng hóa nhập khẩu có thể gặp rủi ro hư hỏng hoặc mất mát trong quá trình vận chuyển. Bảo hiểm hàng hóa là giải pháp cần thiết. Thanh toán hàng hóa nhập khẩu cũng là một khía cạnh quan trọng. Incoterms đóng vai trò trong việc phân chia trách nhiệm giữa người mua và người bán. Cảng biển và dịch vụ logistics cũng ảnh hưởng đến hiệu quả của quy trình. Khẩu hiệu hải quan được lưu ý để đảm bảo tuân thủ luật pháp. Phiếu xuất nhập khẩu cần được xử lý chính xác.

II. Hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu tại PCSC

Phần này tập trung vào việc hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại PCSC. Quản lý giao nhận hàng hóa cần được cải tiến. Giải pháp hoàn thiện quy trình bao gồm việc áp dụng công nghệ thông tin, đào tạo nhân viên, và cải thiện cơ sở hạ tầng. Đề xuất cụ thể về quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hóa được đưa ra. Báo cáo giao nhận hàng hóa cần được chuẩn bị kịp thời và chính xác. Cải tiến hệ thống logistics giúp tăng hiệu quả và giảm chi phí. Tối ưu hóa thời gian giao nhận hàng hóa là mục tiêu quan trọng. Việc xây dựng mối quan hệ tốt với các đối tác như hãng tàu và cơ quan hải quan là cần thiết. Bảo hiểm hàng hóa cần được xem xét kỹ lưỡng để bảo vệ lợi ích của khách hàng. Đóng gói hàng hóa phải đảm bảo an toàn và phù hợp. Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu phải được thực hiện nghiêm túc.

2.1. Giải pháp công nghệ

Áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý giao nhận hàng hóa giúp tăng hiệu quả và giảm sai sót. Hệ thống theo dõi hàng hóa trực tuyến giúp khách hàng dễ dàng theo dõi quá trình vận chuyển. Logistics hiện đại hóa sẽ cải thiện quy trình. Hệ thống quản lý kho số giúp tối ưu hóa việc lưu trữ. Phần mềm quản lý chứng từ giúp giảm thời gian xử lý giấy tờ. Thuế nhập khẩu hàng hóa được tính toán tự động. Cảng PCSC có thể đầu tư vào công nghệ mới để nâng cao năng suất. Hệ thống thông quan hàng hóa tự động (VNACCS) cần được tận dụng triệt để. Dữ liệu hàng hóa cần được lưu trữ và bảo mật an toàn. Cơ sở dữ liệu khách hàng giúp cá nhân hóa dịch vụ.

2.2. Đào tạo và huấn luyện

Đào tạo nhân viên về các quy trình và thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa là rất quan trọng. Nâng cao kiến thức về logistics và quản lý chuỗi cung ứng cho nhân viên. Tổ chức các khóa huấn luyện về an toàn hàng hóa và phát hiện gian lận. Đào tạo nhân viên về sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý giao nhận. Nâng cao khả năng giao tiếp và phục vụ khách hàng. Huấn luyện về các quy định hải quan và thủ tục pháp lý. Cung cấp kiến thức về Incoterms và các điều khoản trong hợp đồng vận chuyển. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt trong hoàn thiện quy trình. Nâng cao tinh thần trách nhiệm và chuyên nghiệp của nhân viên. Tạo động lực để nhân viên cống hiến.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), hoạt động thương mại quốc tế đã mở rộng đáng kể với mạng lưới xuất khẩu sang 219 quốc gia và nhập khẩu từ 151 quốc gia thành viên. Theo số liệu thống kê được tác giả trích dẫn trong văn bản, năm 2014, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt hơn 298,24 tỷ USD (tăng 12,9% so với năm 2013, tương đương tăng 34,17 tỷ USD). Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 150,19 tỷ USD (tăng 13,7%, tương ứng hơn 18,15 tỷ USD), nhập khẩu đạt 148,05 tỷ USD (tăng 12,1%, tương ứng hơn 16,02 tỷ USD), tạo ra mức thặng dư cán cân thương mại 2,14 tỷ USD. Tính đến ngày 15/06/2015, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đạt 144,34 tỷ USD, tăng 13,2% so với cùng kỳ năm 2014.

Sự gia tăng kim ngạch thương mại thúc đẩy nhu cầu về dịch vụ giao nhận vận tải quốc tế (Freight Forwarding) – mắt xích kết nối giữa người bán và người mua, hỗ trợ thực thi các hợp đồng ngoại thương. Mặc dù ngành giao nhận tại Việt Nam có tốc độ tăng trưởng nhanh và mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực với mô hình kinh doanh dịch vụ không đòi hỏi lượng vốn đầu tư quá lớn, song công tác quản lý, kiểm soát nghiệp vụ và tổ chức quy trình thực tế tại các doanh nghiệp giao nhận vẫn còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế, sai sót về chứng từ và thủ tục hải quan. Từ thực tiễn đó, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận đường biển tại một doanh nghiệp cụ thể.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm 3 nhiệm vụ:

1. Phân tích thực trạng quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại doanh nghiệp khảo sát.
2. Tìm hiểu và chỉ ra các ưu điểm, nhược điểm còn tồn tại trong quy trình thực hiện dịch vụ giao nhận.
3. Đưa ra các giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH Dịch vụ Hàng hóa Pacific (PCSC).
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại trụ sở Công ty TNHH PCSC (số 302/2 Nơ Trang Long, Phường 2, Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh) và Cảng Tân Cảng - Cát Lái (đường Nguyễn Thị Định, Phường Cát Lái, Quận 2, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Quá trình thu thập dữ liệu và khảo sát thực tế diễn ra từ ngày 08/06/2015 đến ngày 30/08/2015.
• Phạm vi nội dung chuyên sâu: Tập trung phân tích quy trình giao nhận hàng lẻ nhập khẩu (LCL) qua trường hợp thực tế là lô hàng đệm đá massage y tế (Ceramic Mat Massage) từ Hàn Quốc về Việt Nam dưới góc độ của người làm dịch vụ giao nhận (freight forwarder).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Tác giả hệ thống hóa cơ sở lý luận về dịch vụ giao nhận vận tải dựa trên các nguồn định nghĩa và quy định pháp luật:

• Định nghĩa theo FIATA (Quy tắc mẫu của Liên đoàn các hiệp hội giao nhận quốc tế): Dịch vụ giao nhận là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hoặc phân phối hàng hóa, bao gồm cả các thủ tục hải quan, tài chính, bảo hiểm, thanh toán và thu thập chứng từ.
• Quy định pháp lý trong nước: Điều 163 Luật Thương mại Việt Nam quy định dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại mà người làm dịch vụ nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục giấy tờ và các dịch vụ liên quan để giao hàng cho người nhận theo ủy thác của khách hàng.
• Các vai trò của người giao nhận: Môi giới hải quan (Customs Broker), Đại lý ủy thác (Agent), Người gom hàng lẻ (Cargo Consolidator), Người chuyên chở (Carrier - bao gồm người thầu chuyên chở Contracting Carrier và người chuyên chở thực tế Actual Carrier), Người kinh doanh vận tải đa phương thức (MTO) cung cấp dịch vụ trọn gói từ cửa đến cửa (Door to Door).
• Quyền hạn và trách nhiệm pháp lý: Thời hạn người giao nhận miễn trừ trách nhiệm nếu không nhận được thông báo khiếu nại trong vòng 14 ngày kể từ ngày giao hàng (không tính chủ nhật, ngày lễ) và không nhận được thông báo khởi kiện tại Tòa án/Trọng tài trong thời hạn 9 tháng. Quyền cầm giữ hàng hóa và chứng từ để xử lý nợ quá hạn: sau 45 ngày kể từ ngày thông báo cầm giữ, nếu khách hàng không thanh toán, người giao nhận có quyền định đoạt hàng hóa theo quy định.
• Hệ thống chứng từ chuyên ngành: Phiếu đóng gói (Packing List - P/L), Vận tải đơn đường biển (Bill of Lading - B/L, gồm Master B/L và House B/L), Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice - C/I), Chứng từ bảo hiểm (Insurance Policy / Insurance Certificate), Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin - C/O), Tờ khai hải quan điện tử, Giấy thông báo hàng đến (Arrival Notice), Lệnh giao hàng (Delivery Order - D/O gồm Master D/O và House D/O).
• Quy trình phân luồng hải quan: Luồng xanh (miễn kiểm tra hồ sơ và hàng hóa), Luồng vàng (kiểm tra chi tiết hồ sơ chứng từ, kiểm tra trị giá và mức thuế), Luồng đỏ (kiểm tra hồ sơ kết hợp kiểm tra thực tế hàng hóa theo các tỷ lệ 5%, 10% hoặc toàn bộ).
• Văn bản pháp luật chuyên ngành áp dụng: Nghị định số 187/2013/NĐ-CP (quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế), Nghị định số 87/2010/NĐ-CP (quy định về đối tượng chịu thuế xuất nhập khẩu), Thông tư 38/2015/TT-BTC (quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan và thuế xuất nhập khẩu), Quy tắc thương mại quốc tế Incoterms 2000.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Khóa luận sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

• Phương pháp nghiên cứu tại bàn: Thu thập, đọc và tổng hợp các giáo trình đại học, văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu chuyên môn và hồ sơ lưu trữ nội bộ tại đơn vị thực tập.
• Phương pháp phân tích thống kê: Xử lý và so sánh các chuỗi số liệu kinh doanh, cơ cấu hàng hóa nhập khẩu (LCL và FCL) giai đoạn 2012–2014, so sánh biểu giá và thời gian hành trình của các hãng tàu.
• Phương pháp tham vấn chuyên gia: Tiếp nhận hướng dẫn học thuật từ TS. Nguyễn Ngọc Dương; trao đổi nghiệp vụ thực tế với Ban Giám đốc (Giám đốc Trần Hoàng Quân) và cán bộ quản lý (Trưởng phòng XNK Huỳnh Văn Lĩnh) tại Công ty TNHH PCSC.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tổng kết của Tổng cục Hải quan, hệ thống biểu phí các hãng tàu (KL Express, KMTC, Sanco), dữ liệu khai báo thực tế trên phần mềm thông quan tự động VNACCS/VCIS của Công ty Cổ phần Phát triển Công nghệ Thái Sơn, cùng bộ hồ sơ chứng từ nhập khẩu thực tế của lô hàng đệm đá massage.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Trình bày lý thuyết về quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển

Chương 1 khái quát toàn bộ nền tảng lý luận về ngành giao nhận đường biển:

• Phân tích vị trí của người giao nhận trong chuỗi cung ứng quốc tế trước tác động của các hiệp định tự do hóa thương mại trong khuôn khổ WTO, OECD, APEC, ASEAN và sự đổi mới trong chính sách quản lý hải quan điện tử tại Việt Nam.
• Làm rõ quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng dịch vụ giao nhận; xác định các trường hợp miễn trách nhiệm như lỗi do khách hàng, đóng gói sai quy cách, khuyết tật nội tỳ của hàng hóa, sự kiện bất khả kháng hoặc đình công.
• Trình bày cấu trúc, chức năng của các chứng từ bắt buộc trong vận tải biển (P/L, B/L, C/I, C/O, Bảo hiểm, D/O, Tờ khai hải quan).
• Mô hình hóa quy trình tổng quát đối với hàng nhập khẩu: phân định rõ hai luồng nghiệp vụ giao nhận hàng nguyên container (FCL/FCL) giao nhận tại bãi CY và hàng lẻ (LCL/LCL) dỡ hàng, đóng ghép và phân phối qua kho CFS tại cảng biển.

Chương 2: Phân tích về "Quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH PCSC"

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng tổ chức và quy trình tác nghiệp thực tế tại doanh nghiệp:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH PCSC (tên đầy đủ: Công ty TNHH Dịch vụ Hàng hóa Pacific) được thành lập năm 2006, là doanh nghiệp 100% vốn trong nước, mã số thuế 0312604092, vốn điều lệ 2.000.000.000 VNĐ. Cơ cấu tổ chức gồm: Giám đốc điều hành trực tiếp 3 phòng ban chức năng (Phòng Xuất Nhập Khẩu gồm Bộ phận Giao nhận và Bộ phận Chứng từ; Phòng Kinh doanh; Phòng Kế toán). Mạng lưới đại lý phủ khắp các khu vực Châu Á, Châu Âu, Bắc Mỹ, Châu Phi và Châu Đại Dương.
• Tình hình hoạt động kinh doanh (2012–2014): Tác giả tổng hợp số liệu giá trị nhập khẩu hàng lẻ LCL và hàng nguyên FCL của công ty qua các năm, phân tích các nhóm mặt hàng chủ lực.

                  GIÁM ĐỐC
       _______________|_______________
      |               |               |
  PHÒNG XNK      PHÒNG KINH DOANH  PHÒNG KẾ TOÁN
   ___|___
  |       |
BỘ PHẬN BỘ PHẬN
GIAO    CHỨNG TỪ
NHẬN

• Phân tích ca điển hình (Case study) - Lô hàng Đệm đá massage (Ceramic Mat Massage):
  • Chủ thể: Người nhập khẩu là Công ty TNHH XNK Kopulse Line (Quận 7, TP.HCM), người xuất khẩu thực tế là Nul Purun Saram Dur (đại diện trên hợp đồng ghi Kwan Hon Min), đơn vị cung cấp dịch vụ giao nhận là PCSC.
  • Thông số lô hàng: 210 kiện đệm đá massage kích thước 75cm x 40cm, tổng trọng lượng 760 kg, tổng trị giá 7.350 USD, điều kiện giao hàng FOB, vận chuyển bằng đường biển từ Cảng Busan (Hàn Quốc) về Cảng Tân Cảng - Cát Lái trên tàu Heung-A Venus chuyến 0048S, số vận đơn MDSAHCP1504003, mở container tại Kho 3 Cát Lái.
  • Phân tích bước 1 - Tiếp nhận và rà soát bộ chứng từ: Nhân viên chứng từ đối chiếu Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract), Hóa đơn thương mại (C/I số 05 ngày 15/04/2015), Phiếu đóng gói (P/L ngày 20/04/2015), Vận đơn đường biển (B/L ngày 23/04/2015), Giấy báo hàng đến, Giấy giới thiệu và Công văn xin chậm nộp C/O. Khóa luận phát hiện các điểm sai lệch nghiệp vụ trong hồ sơ:
    1. Hợp đồng ghi điều kiện giao hàng là "FOB Hồ Chí Minh Việt Nam (Incoterms 2000)" — đây là lỗi sai cơ bản vì hàng xuất từ Hàn Quốc theo điều kiện FOB thì cảng giao hàng phải là FOB Busan.
    2. Tên người xuất khẩu trên Hợp đồng (Kwan Hon Min) không trùng khớp với tên trên Hóa đơn thương mại và B/L (Nul Purun Saram Dur). Theo quy định, hợp đồng phải bổ sung điều khoản cho phép chứng từ của bên thứ ba ("Third party’s shipping documents acceptable").
    3. Kiểm tra pháp lý mặt hàng: Đệm đá massage không thuộc danh mục cấm nhập khẩu theo Nghị định 187/2013/NĐ-CP và thuộc diện chịu thuế nhập khẩu, thuế GTGT theo Nghị định 87/2010/NĐ-CP.
  • Phân tích bước 2 - Lấy lệnh giao hàng (D/O) tại đại lý hãng tàu: Nhân viên giao nhận đến đại lý KL Express Corp (Phòng 202, Tòa nhà Hoa Lâm, số 02 Thi Sách, Quận 1, TP.HCM) xuất trình giấy giới thiệu, thông báo hàng đến để nhận 5 bản D/O (3 House D/O và 2 Master D/O) sau khi thanh toán các loại phí.

Loại phí thu tại đại lý hãng tàu KL Express	Số tiền (VNĐ)
Phí chứng từ (D/O fee)	649.500
Phí bốc dỡ/kho CFS (CFS charge)	389.700
Phí đại lý (Handling fee)	541.250
Phí bốc dỡ cầu cảng (THC)	151.550
Phí phụ trội mất cân đối vỏ container (CIC)	86.600
Tổng chi phí lệnh	1.818.600

Văn bản tiến hành so sánh biểu phí và chất lượng dịch vụ giữa các hãng tàu cùng tuyến Busan - Cát Lái: KL Express và KMTC có mức phí cao hơn nhưng thời gian vận chuyển nhanh (5 ngày), trong khi Sanco có chi phí thấp hơn nhưng thời gian chạy tàu kéo dài 6 ngày.

• Phân tích bước 3 - Khai báo hải quan điện tử: Thực hiện qua phần mềm VNACCS/VCIS của Công ty Thái Sơn:
  • Đăng ký thông tin doanh nghiệp (Mã XNK: 0312536558 - Công ty TNHH XNK Kopulse Line).
  • Thiết lập thông số gửi dữ liệu tới Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực I.
  • Đăng ký tờ khai nhập khẩu mới (tiêu chí IDA), nhập thông tin hóa đơn, vận đơn, áp mã HS, gửi tờ khai và tiếp nhận kết quả phân luồng.
• Phân tích các bước 4, 5, 6 - Nộp thuế, nhận hàng và quyết toán: Nộp thuế nhập khẩu và thuế GTGT; mang hồ sơ ra Kho 3 Cát Lái làm thủ tục kiểm hóa/rút hàng tại kho CFS; thanh lý tờ khai tại hải quan cổng; bố trí phương tiện đưa hàng về kho của khách hàng; bàn giao hồ sơ gốc, hóa đơn, quyết toán chi phí và lưu trữ hồ sơ nghiệp vụ.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quy trình và các kiến nghị

Dựa trên các hạn chế thực tế được phát hiện tại Chương 2, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Giải pháp kiểm tra và áp mã HS hàng hóa: Xây dựng danh mục dữ liệu mã HS chuẩn cho các mặt hàng thường xuyên nhập khẩu; nâng cao kỹ năng tra cứu biểu thuế và biểu mô tả hàng hóa nhằm hạn chế rủi ro hải quan bác bỏ mã HS dẫn đến phạt vi phạm hoặc chậm thông quan.
2. Giải pháp chuẩn bị và kiểm tra tính nhất quán của bộ chứng từ: Thiết lập quy trình kiểm soát chéo (checklist) giữa Hợp đồng, Invoice, P/L và B/L ngay khi tiếp nhận bản fax/email; kịp thời yêu cầu khách hàng và đối tác nước ngoài đính chính các lỗi cơ bản về điều kiện Incoterms, tên bên thứ ba trước khi tàu cập cảng.
3. Giải pháp đầu tư và quản lý phương tiện vận tải: Ứng dụng hệ thống công nghệ thông tin vào quản lý phương tiện vận chuyển nội địa, tối ưu hóa cung đường giao nhận giữa Cảng Cát Lái và kho khách hàng nhằm giảm chi phí phát sinh.
4. Giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng: Tăng cường trao đổi thông tin kỹ thuật về hàng hóa, cử nhân viên giao nhận gặp trực tiếp khách hàng để nắm rõ đặc tính sản phẩm trước khi làm việc với cơ quan hải quan; phân định rõ trách nhiệm giữa nhân viên phụ trách hàng nhập và hàng xuất thay vì kiêm nhiệm.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Khóa luận đã làm rõ toàn bộ quy trình vận hành dịch vụ giao nhận hàng lẻ LCL bằng đường biển tại Công ty TNHH PCSC qua các dữ kiện thực tế:

• Tổng hợp đầy đủ biểu phí hãng tàu đối với một lô hàng LCL nhập khẩu từ Hàn Quốc về Cát Lái với tổng chi phí lấy D/O là 1.818.600 VNĐ.
• So sánh định lượng về thời gian hành trình giữa các hãng tàu: tuyến Busan - Cát Lái của KL Express/KMTC đạt 5 ngày, tuyến của hãng tàu Sanco là 6 ngày.
• Mô tả chi tiết quy trình khai báo hải quan thực tế trên phần mềm VNACCS/VCIS tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Sài Gòn Khu vực I.
• Chỉ ra 2 sai sót nghiệp vụ điển hình trong bộ chứng từ thực tế: lỗi áp dụng sai địa điểm giao hàng trong điều kiện FOB Incoterms 2000 (FOB Hồ Chí Minh thay vì FOB Busan) và sự không đồng nhất về tên người thụ hưởng giữa Hợp đồng ngoại thương và Hóa đơn thương mại khi có sự tham gia của bên thứ ba.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG LCL NHẬP KHẨU TẠI PCSC                     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [Bước 1] Tiếp nhận, kiểm tra bộ chứng từ (Contract, C/I, P/L, B/L, C/O)          |
|     |                                                                             |
|  [Bước 2] Đóng phí (1.818.600 VNĐ), lấy 5 bản D/O tại đại lý KL Express           |
|     |                                                                             |
|  [Bước 3] Khai báo hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS (Chi cục Cảng SG KV1)    |
|     |                                                                             |
|  [Bước 4] Nộp thuế nhập khẩu và thuế GTGT theo thông báo thuế                     |
|     |                                                                             |
|  [Bước 5] Làm thủ tục xuất kho CFS tại Kho 3 Cát Lái, thanh lý hải quan cổng      |
|     |                                                                             |
|  [Bước 6] Giao hàng cho khách, quyết toán chi phí dịch vụ và lưu trữ hồ sơ        |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Đóng góp thực tiễn

• Cung cấp một bản phân tích chi tiết về quy trình tác nghiệp thực tế của nhân viên giao nhận (forwarder ops) và nhân viên chứng từ (documentation staff) tại doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ.
• Đưa ra các biện pháp phòng ngừa rủi ro chứng từ trong thương mại quốc tế, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến bên thứ ba cấp chứng từ và việc tuân thủ quy tắc Incoterms.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế bị giới hạn trong khoảng thời gian thực tập ngắn (từ tháng 6 đến tháng 8/2015) tại một doanh nghiệp tư nhân quy mô vừa và nhỏ (PCSC). Dữ liệu phân tích chuyên sâu mới chỉ tập trung vào một ca điển hình là mặt hàng đệm đá massage y tế vận chuyển theo phương thức hàng lẻ LCL từ Hàn Quốc về TP.HCM, chưa bao quát được các mặt hàng yêu cầu bảo quản đặc biệt, hàng dự án hoặc hàng nguyên container FCL quy mô lớn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình giao nhận đối với hàng nguyên container (FCL), dịch vụ vận tải đa phương thức kết hợp đường biển - đường hàng không (Sea/Air), cũng như tối ưu hóa quy trình thủ tục đối với các tuyến vận tải phức tạp đi thị trường Châu Âu và Bắc Mỹ.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên các ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị ngoại thương, Kinh doanh quốc tế và Logistics: Nắm bắt quy trình chứng từ và các bước thực tế khi thực hiện dịch vụ giao nhận hàng lẻ LCL đường biển.
• Nhân viên chứng từ và nhân viên hiện trường (ops) tại các công ty forwarder mới vào nghề: Tham khảo các bước thao tác trên hệ thống VNACCS/VCIS, quy trình làm việc tại đại lý hãng tàu và quy trình lấy hàng thực tế tại kho CFS Cảng Cát Lái.
• Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Nhận diện các lỗi sai sót phổ biến khi soạn thảo hợp đồng thương mại quốc tế (lỗi điều kiện Incoterms, lệch thông tin chứng từ bên thứ ba) để phòng tránh rủi ro khi thông quan hàng hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả khóa luận đã phát hiện những lỗi sai sót cụ thể nào trong bộ chứng từ của lô hàng đệm đá massage nhập khẩu?
Tác giả đã chỉ ra hai lỗi cụ thể:

• Hợp đồng ngoại thương ghi điều kiện giao hàng là "FOB Hồ Chí Minh Việt Nam (Incoterms 2000)". Đối với lô hàng nhập khẩu từ Hàn Quốc, nếu áp dụng điều kiện FOB thì cảng giao hàng phải là cảng xếp hàng tại nước xuất khẩu (FOB Busan, Korea).
• Tên và địa chỉ người xuất khẩu trên Hợp đồng ghi là Kwan Hon Min, nhưng trên Hóa đơn thương mại và Vận đơn lại thể hiện là Nul Purun Saram Dur. Trường hợp này hợp đồng bắt buộc phải ghi rõ điều khoản chấp nhận chứng từ do bên thứ ba phát hành (Third party’s shipping documents acceptable).

2. Chi phí lấy lệnh giao hàng (D/O) tại đại lý hãng tàu KL Express cho lô hàng nghiên cứu gồm những khoản nào?
Tổng chi phí lấy D/O là 1.818.600 VNĐ, bao gồm 5 khoản phí:

• Phí lệnh giao hàng (D/O fee): 649.500 VNĐ.
• Phí kho bãi gom hàng lẻ (CFS charge): 389.700 VNĐ.
• Phí đại lý (Handling fee): 541.250 VNĐ.
• Phí bốc xếp dỡ tại cảng (THC): 151.550 VNĐ.
• Phí phụ trội mất cân đối vỏ container (CIC): 86.600 VNĐ.

3. Khóa luận phân loại các luồng hải quan trong thủ tục thông quan hàng hóa nhập khẩu như thế nào?
Căn cứ theo quy định hải quan, văn bản phân định 3 luồng xử lý:

• Luồng xanh: Miễn kiểm tra hồ sơ và hàng hóa, doanh nghiệp được phê duyệt thông quan ngay sau khi hoàn thành đăng ký tờ khai và nộp phí.
• Luồng vàng: Kiểm tra chi tiết hồ sơ chứng từ giấy tờ, kiểm tra trị giá tính thuế và mã số thuế; chuyển lãnh đạo phê duyệt trước khi thông quan.
• Luồng đỏ: Kiểm tra hồ sơ kết hợp kiểm tra thực tế hàng hóa theo các mức độ tỷ lệ (5%, 10% hoặc kiểm tra toàn bộ 100% lô hàng).

4. Khóa luận đưa ra bảng so sánh nào giữa các hãng tàu vận tải tuyến Busan - Cát Lái?
Tác giả so sánh giữa KL Express, KMTC và Sanco. KL Express và KMTC có biểu cước và phụ phí cao hơn nhưng ưu thế về thời gian vận chuyển nhanh (5 ngày chạy trực tiếp). Hãng tàu Sanco có mức phí thấp hơn nhưng thời gian hành trình kéo dài 6 ngày (chậm hơn 1 ngày).

5. Theo cơ sở pháp lý được trích dẫn trong bài, người giao nhận có quyền gì khi khách hàng không thanh toán nợ đến hạn?
Người giao nhận có quyền cầm giữ số hàng hóa và chứng từ liên quan để yêu cầu thanh toán nợ đến hạn và phải thông báo bằng văn bản cho khách hàng. Sau 45 ngày kể từ ngày thông báo cầm giữ, nếu khách hàng vẫn không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, người giao nhận có quyền định đoạt hàng hóa hoặc chứng từ theo quy định của pháp luật, mọi chi phí lưu kho và định đoạt do khách hàng chịu.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Bùi Chí Hữu đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về dịch vụ giao nhận vận tải biển và phản ánh chi tiết thực tiễn tác nghiệp giao nhận hàng lẻ LCL tại Công ty TNHH PCSC. Thông qua việc phân tích chuyên sâu hồ sơ nhập khẩu lô hàng đệm đá massage từ Hàn Quốc về Cảng Cát Lái, công trình đã chỉ rõ các điểm nghẽn về chứng từ, chi phí lệnh hãng tàu và thao tác hải quan trên hệ thống VNACCS. Bốn nhóm giải pháp được đề xuất tại Chương 3 mang tính ứng dụng trực tiếp, góp phần chuẩn hóa quy trình và hạn chế rủi ro nghiệp vụ cho các doanh nghiệp dịch vụ giao nhận vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TRÌNH BÀY LÝ THUYẾT VỀ QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1.1 Tổng quan về dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu đường biển 1.1 Khái niệm – vai trò của hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển 1.1 Khái niệm Giao nhận vận tải (hay Freight Forwarding) là dịch vụ vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng, trong đó người giao nhận (Freight Forwarder) ký hợp đồng vận chuyển với chủ hàng, đồng thời cũng ký hợp đồng đối ứng với người vận tải để thực hiện dịch vụ. Giao nhận được định nghĩa theo Quy tắc mẫu của Liên đoàn các hiệp hội giao nhận quốc tế (FIATA): “Dịch vụ giao nhận (Freight forwarding service) là bất cứ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ hoặc có liên quan đến các dịch vụ trên kể cả các vấn đề HQ, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. 11 1 Tieu luan Giao nhận được định nghĩa theo điều 163 Luật Thương Mại Việt Nam: Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng).2 Vai trò dịch vụ giao nhận trong thương mại quốc tế Ngày nay, do sự phát triển của vận tải Container, vận tải đa phương thức, người giao nhận không chỉ làm đại lý, người ủy thác mà còn cung cấp dịch vụ vận tải đóng vai trò như một bên chính – Người chuyên chở (Carrier). Người giao nhận đã thể hiện vai trò của mình trong các hoạt động như:  Môi giới HQ (Customs Broker) Khi mới xuất hiện, người giao nhận chỉ hoạt động trong phạm vi trong nước.

Nhiệm vụ của người giao nhận là làm thủ tục HQ đối với hàng NK. Sau đó mở rộng hoạt động dịch vụ ra cả hàng XK và dành chỗ chở hàng trong thương mại quốc tế hoặc lưu cước với các hãng tàu theo sự ủy thác của người XK hoặc người NK tùy thuộc vào hợp đồng mua bán. Trên cơ sở nhà nước cho phép, người giao nhận thay mặt người XK hoặc người NK để khai báo, làm thủ tục HQ như một môi giới HQ.  Đại lý (Agent) Trước đây người giao nhận không đảm nhận vai trò của người chuyên chở.

Anh ta chỉ hoạt động như một cầu nối giữa người gửi hàng và người chuyên chở như một đại lý của người gửi hàng hoặc người chuyên chở. Người giao nhận nhận ủy thác từ chủ hàng hoặc người chuyên chở để thực hiện các công việc khác nhau như: Nhận hàng, giao hàng, lập chứng từ, làm thủ tục HQ, lưu kho. trên cơ sở hợp đồng ủy thác. 11 1  Người gom hàng (Cargo Consolidator) Tieu luan Ở Châu Âu, người giao nhận từ lâu đã cung cấp dịch vụ gom hàng để phục vụ cho vận tải đường sắt.

Đặc biệt, trong ngành vận tải hàng hóa bằng Container dịch vụ gom hàng là không thể thiếu được nhằm biến lô hàng lẻ (LCL) thành lô hàng nguyên (FCL) để tận dụng sức chở của Container và giảm cước phí vận tải. Khi là người gom hàng, người giao nhận có thể đóng vai trò là người chuyển chở hoặc chỉ là đại lý.