Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên - Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh

• Tác giả: Nguyễn Thanh Xuân
• Người hướng dẫn: Ths. Bùi Đức Chí Thiện
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ thực phẩm
• Đề tài: Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô phòng thí nghiệm
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu nước uống thảo mộc thiên nhiên

Nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên là sản phẩm được chiết xuất từ các loại cây thuốc quý như nấm linh chi, cam thảo, hoa cúc, kim ngân hoa. Sản phẩm này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe người tiêu dùng. Thảo mộc chứa nhiều hoạt chất có tính kháng viêm, chống oxy hóa và tăng cường miễn dịch. Thị trường nước uống thảo mộc đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam và trên thế giới. Nghiên cứu quy trình sản xuất ở quy mô phòng thí nghiệm giúp tối ưu hóa các thông số kỹ thuật. Quy trình bao gồm các bước chuẩn bị nguyên liệu, chiết xuất, lọc tinh và đóng chai. Việc kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Nghiên cứu này đặt nền tảng cho việc mở rộng sản xuất quy mô công nghiệp trong tương lai.

1.1. Giới thiệu về trà thảo mộc và lợi ích sức khỏe

Trà thảo mộc là thức uống được pha chế từ các bộ phận của cây thuốc như hoa, lá, rễ hoặc quả. Sản phẩm này có lịch sử hàng nghìn năm trong y học cổ truyền. Thảo mộc chứa nhiều hoạt chất sinh học như flavonoid, saponin và polysaccharid. Các hợp chất này có tác dụng chống oxy hóa, kháng khuẩn và giảm viêm hiệu quả. Uống trà thảo mộc thường xuyên giúp thanh nhiệt, giải độc và tăng cường sức đề kháng. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh lợi ích của thảo mộc đối với hệ tim mạch và tiêu hóa.

1.2. Nguồn nguyên liệu thảo mộc được sử dụng trong nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nhiều loại thảo mộc quý của Việt Nam. Nấm linh chi chứa germanium và polysaccharid, có tác dụng tăng cường miễn dịch. Cam thảo có thành phần flavonoid giúp chống loét dạ dày và kháng khuẩn. Hoa cúc chứa tinh dầu và apigenin, có tính kháng viêm và an thần. Kim ngân hoa giàu acid chlorogenic, có tác dụng thanh nhiệt giải độc. Hạ khô thảo chứa acid ursolic, giúp hạ huyết áp. Mỗi nguyên liệu mang đặc tính riêng biệt, phối hợp tạo nên sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao.

II. Phân tích vấn đề trong sản xuất nước uống thảo mộc

Sản xuất nước uống thảo mộc đóng chai đối mặt nhiều thách thức kỹ thuật. Quy trình chiết xuất cần kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và thời gian để thu được tối đa hoạt chất. Nhiệt độ quá cao gây phân hủy các hợp chất có lợi trong thảo mộc. Quá trình lọc tinh phải loại bỏ hoàn toàn tạp chất mà vẫn giữ nguyên giá trị dinh dưỡng. Vấn đề bảo quản sản phẩm cũng là thách thức lớn. Vi sinh vật có thể phát triển làm hỏng chất lượng nước uống. Hiện tượng oxy hóa xảy ra khi sản phẩm tiếp xúc với không khí. Bài khí là bước quan trọng nhằm loại bỏ oxy hòa tan trong dịch. Việc đóng nắp chai phải thực hiện nhanh chóng để tránh tái nhiễm khuẩn. Kiểm soát chất lượng từng công đoạn đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

2.1. Thách thức trong quá trình chiết xuất hoạt chất thảo mộc

Quá trình chiết xuất hoạt chất từ thảo mộc gặp nhiều khó khăn kỹ thuật. Mỗi loại thảo mộc có nhiệt độ chiết xuất tối ưu khác nhau. Nấm linh chi cần chiết xuất ở nhiệt độ cao để hòa tan polysaccharid. Hoa cúc lại dễ bay hơi tinh dầu ở nhiệt độ cao. Thời gian chiết xuất ảnh hưởng trực tiếp đến hàm lượng hoạt chất thu được. Chiết xuất quá ngắn dẫn đến thu hồi thấp, quá dài gây mất chất. Tỷ lệ nước và thảo mộc cũng cần được tối ưu hóa. Phương pháp chiết xuất phù hợp giúp đạt hiệu suất cao nhất.

2.2. Vấn đề bảo quản và ổn định chất lượng sản phẩm

Bảo quản nước uống thảo mộc đóng chai là vấn đề quan trọng trong sản xuất. Sản phẩm dễ bị biến đổi chất lượng do tác động của vi sinh vật và enzyme. Oxy hòa tan trong dịch gây ra quá trình oxy hóa, làm đổi màu và mất mùi vị. Nhiệt độ bảo quản ảnh hưởng lớn đến thời hạn sử dụng sản phẩm. Ánh sáng mặt trời cũng là yếu tố gây suy giảm chất lượng. Quy trình thanh trùng phải đạt đủ nhiệt độ và thời gian để tiêu diệt vi sinh vật gây hại. Đóng gói kín và bảo quản nơi thoáng mát giúp kéo dài tuổi thọ sản phẩm.

III. Phương pháp sản xuất nước uống thảo mộc quy mô phòng thí nghiệm

Quy trình sản xuất nước uống thảo mộc tại phòng thí nghiệm gồm nhiều bước tuần tự. Bước đầu tiên là chuẩn bị nguyên liệu, rửa sạch và cắt nhỏ thảo mộc. Tiếp theo là công đoạn chiết xuất bằng phương pháp nấu trong nước ở nhiệt độ kiểm soát. Dịch chiết được lọc thô để loại bỏ bã thảo mộc. Sau đó tiến hành hòa tan đường ở nhiệt độ 50-60 độ C. Quá trình lọc tinh sử dụng vải lọc hoặc màng lọc để loại bỏ tạp chất nhỏ. Bài khí được thực hiện bằng cách đun dịch đến 80 độ C nhằm loại bỏ oxy hòa tan. Dịch được rót nhanh vào chai thủy tinh đã được tiệt trùng và đóng nắp ngay. Thanh trùng sản phẩm ở nhiệt độ thích hợp tiêu diệt vi sinh vật còn lại. Làm nguội từ từ bằng nước lạnh để tránh vỡ chai. Sản phẩm được bảo quản ở nhiệt độ thường trong 15 ngày để ổn định chất lượng.

3.1. Quy trình chiết xuất và lọc tinh dịch thảo mộc

Quy trình chiết xuất thảo mộc được tiến hành theo tỷ lệ nguyên liệu và nước đã tối ưu. Thảo mộc được rửa sạch, cắt nhỏ rồi cho vào nồi nấu với nước. Thời gian nấu thường từ 30-60 phút tùy loại thảo mộc. Nhiệt độ nấu được kiểm soát trong khoảng 80-100 độ C. Sau khi chiết xong, dịch được lọc qua vải để tách bã. Công đoạn lọc tinh sử dụng màng lọc có kích thước nhỏ hơn. Mục đích là loại bỏ hoàn toàn cặn lơ lửng trong dịch. Dịch sau lọc trong, không có tạp chất và đạt tiêu chuẩn cảm quan.

3.2. Công đoạn đóng chai thanh trùng và bảo quản sản phẩm

Chai thủy tinh được rửa sạch và tiệt trùng trước khi sử dụng. Nắp chai cũng được rửa và sấy khô đảm bảo vệ sinh. Dịch thảo mộc sau khi bài khí được rót nhanh vào chai ở nhiệt độ 80 độ C. Đóng nắp ngay lập tức để tránh tái nhiễm khuẩn từ môi trường. Chai được đặt vào nồi nước thanh trùng ở nhiệt độ và thời gian thích hợp. Sau thanh trùng, nước lạnh được bổ sung từ từ để làm nguội sản phẩm. Thao tác này giúp tránh vỡ chai do thay đổi nhiệt độ đột ngột. Sản phẩm được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát trong 15 ngày.

IV. Kết luận và ứng dụng quy trình sản xuất thảo mộc

Nghiên cứu đã xây dựng thành công quy trình sản xuất nước uống thảo mộc tại phòng thí nghiệm. Quy trình đảm bảo giữ nguyên hoạt chất có lợi trong các loại thảo mộc. Sản phẩm đạt tiêu chuẩn cảm quan về màu sắc, mùi vị và độ trong. Hàm lượng hoạt chất sinh học được duy trì ở mức cao sau quá trình chế biến. Thời hạn bảo quản sản phẩm đạt yêu cầu về an toàn thực phẩm. Kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng để mở rộng quy mô sản xuất. Doanh nghiệp có thể áp dụng quy trình này để sản xuất thương mại. Người tiêu dùng được tiếp cận sản phẩm nước uống thiên nhiên an toàn, bổ dưỡng. Nghiên cứu cũng mở ra hướng phát triển mới cho ngành công nghiệp thực phẩm chức năng. Việc tận dụng nguồn thảo mộc bản địa tạo giá trị kinh tế cao cho nông dân.

4.1. Đánh giá chất lượng sản phẩm nước uống thảo mộc

Chất lượng sản phẩm được đánh giá qua nhiều tiêu chí khác nhau. Tiêu chí cảm quan bao gồm màu sắc trong, mùi thơm đặc trưng của thảo mộc. Vị ngọt thanh tự nhiên, không có vị đắng hay chát khó chịu. Độ pH của sản phẩm đạt trong khoảng cho phép. Hàm lượng hoạt chất flavonoid và polysaccharid được phân tích bằng phương pháp hóa học. Kiểm tra vi sinh vật đảm bảo không có vi khuẩn gây bệnh. Sản phẩm không chứa chất bảo quản nhân tạo, an toàn cho người sử dụng. Các chỉ tiêu đều đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

4.2. Tiềm năng ứng dụng và phát triển sản phẩm thương mại

Quy trình nghiên cứu tại phòng thí nghiệm có tiềm năng ứng dụng rộng rãi. Doanh nghiệp có thể nâng cấp quy mô sản xuất lên cấp công nghiệp. Nguồn nguyên liệu thảo mộc phong phú tại Việt Nam đáp ứng nhu cầu sản xuất lớn. Sản phẩm phù hợp với xu hướng tiêu dùng thực phẩm tự nhiên hiện nay. Thị trường nước uống thảo mộc đang tăng trưởng mạnh trong và ngoài nước. Việc đa dạng hóa sản phẩm với nhiều hương vị thảo mộc khác nhau thu hút người tiêu dùng. Sản phẩm có thể xuất khẩu sang các nước trong khu vực Đông Nam Á. Đây là hướng phát triển bền vững cho ngành thực phẩm Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH SẢN XUẤT NƯỚC UỐNG ĐÓNG CHAI TỪ THẢO MỘC THIÊN NHIÊN QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM Ngành: Công nghệ thực phẩm Chuyên ngành: Công nghệ thực phẩm Giảng viên hướng dẫn : Ths. Bùi Đức Chí Thiện Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thanh Xuân MSSV: 1311111086 Lớp: 13DTP07 TP. Hồ Chí Minh, 2017 Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi. Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong đồ án này là trung thực, và không sao chép bất cứ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào. Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu đúng theo yêu cầu. Sinh viên thực hiện đồ án: Nguyễn Thanh Xuân I Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN LỜI CẢM ƠN Trong thời gian làm đồ án tốt nghiêp, tôi đã nhận được nhiều sự góp ý và chỉ bảo nhiệt tình bởi thầy cô và bạn bè. Với tất cả sự chân thành, tôi xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu trường Đại học Công Nghệ TP.HCM, cùng tất cả thầy cô đặc biệt khoa Công nghệ sinh học - Thực phẩm - Môi trường đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập tại trường. Đặc biệt tôi xin gửi lởi cảm ơn chân thành đến thầy Bùi Đức Chí Thiện đã tận tâm giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm báo cáo đồ án tốt nghiệp. Trong quá trình làm đồ án với nguồn kiến thức còn hạn hẹp nên không tránh khỏi sự sai sót, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phê bình từ thầy cô để tôi học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm và đó sẽ là những hành trang quý giá giúp tôi hoàn thiện kiến thức của mình. Cuối cùng tôi xin chúc ban giám hiệu nhà trường, quý thầy cô thật nhiều sức khỏe để tiếp tục sự nghiệp truyền đạt kiến thức của mình đến các thế hệ trẻ sau này. Tôi xin chân thành cảm ơn II Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.II DANH MỤC BẢNG.X DANH MỤC HÌNH.XII MỞ ĐẦU.1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN. Tổng quan về trà thảo mộc. Giới thiệu chung về trà thảo mộc. Nguồn gốc, tình hình tiêu thụ trà thảo mộc tại Việt Nam và thế giới. Lời ích của việc uống trà thảo mộc. Uống trà thảo mộc an toàn. Tình hình nghiên cứu trên thế thới. Giới thiệu một số sản phẩm được sản xuất từ thảo mộc có trên thị trường. Tổng quan về nguyên liệu. Nấm linh chi. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học và hoạt tính của nấm linh chi.11 III Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN 1. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học. Kim ngân hoa. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học.19 IV Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN 1. Câu kỷ tử. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học. Hạ khô thảo. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học. Hoa mộc miên. Giới thiệu chung. Thành phần hóa học. Tính chất vật lý.24 V Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN 1. Tính chất hóa học. Chỉ tiêu chất lượng đường.28 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Quy trình sản xuất trà thảo mộc dự kiến. Thuyết minh quy trình. Sơ đồ bố trí thí nghiệm cụ thể. Thí nghiệm xác định tỷ lệ giữa các nhóm nguyên liệu. Thí nghiệm xác định tỷ lệ thảo mộc/nước. Thí nghiệm xác định thời gian chiết. Thí nghiệm xác định OBrix thích hợp. Thí nghiệm xác định nhiệt độ thanh trùng. Thí nghiệm xác định thời gian thanh trùng. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp phân tích. Phương pháp đánh giá cảm quan.48 VI Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN 2. Phương pháp xử lý số liệu.48 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Kết quả xác định hàm lượng ẩm trong nguyên liệu. Xác định tỷ lệ giữa các nhóm nguyên liệu. Kết quả xác định tỷ lệ giữa các nhóm nguyên liệu. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về màu sắc của sản phẩm ở các tỷ lệ khảo sát nguyên liệu. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về mùi vị của sản phẩm ở các tỷ lệ khảo sát nguyên liệu. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về tổng thể của sản phẩm ở các tỷ lệ khảo sát nguyên liệu. Kết quả xác định tỷ lệ giữa thảo mộc và nước. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về màu sắc của sản phẩm ở các tỷ lệ khảo sát thảo mộc và nước. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về mùi vị của sản phẩm ở các tỷ lệ khảo sát thảo mộc và nước. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về tổng thể của sản phẩm ở các tỷ lệ khảo sát thảo mộc và nước. Kết quả xác định thời gian chiết. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích vế màu sắc của sản phẩm ở các thời gian khảo sát dịch chiết nước thảo mộc. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích vế mùi vị của sản phẩm ở các thời gian khảo sát dịch chiết nước thảo mộc.58 VII Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN 3. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích vế tổng thể của sản phẩm ở các thời gian khảo sát dịch chiết nước thảo mộc. Kết quả xác định oBrix thích hợp cho sản phẩm. Kết quả xác định nhiệt độ thanh trùng. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về màu sắc của sản phẩm ở các nhiệt độ thanh trùng khác nhau. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về mùi của sản phẩm ở các nhiệt độ thanh trùng khác nhau. Kết quả xác định thời gian thanh trùng. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về màu sắc của sản phẩm ở các thời gian thanh trùng khác nhau. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về mùi của sản phẩm ở các thời gian thanh trùng khác nhau. Đề xuất quy trình sản xuất. Kết quả sản xuất thử theo quy trình nghiên cứu được. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về màu sắc của mẫu nghiên cứu và hai mẫu sản phẩm trên thị trường. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về mùi vị của mẫu nghiên cứu và hai mẫu sản phẩm trên thị trường. Kết quả đánh giá mức độ ưa thích về tổng thể của mẫu nghiên cứu và hai mẫu sản phẩm trên thị trường. Chi phí nguyên vật liệu cho một sản phẩm.75 CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.78 VIII Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN 4.78 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC IX Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Thành phần hóa học và hoạt tính của nấm linh chi. Chỉ tiêu cảm quan của đường tinh luyện theo TCVN 6958:2001. Chỉ tiêu hóa lý đường tinh luyện theo TCVN 6958:2001. Dụng cụ và thiết bị. Bố trí thí nghiệm xác định tỷ lệ giữa các nhóm nguyên liệu. Bố trí thí nghiệm xác định tỷ lệ giữa thảo mộc/nước. Bố trí thí nghiệm xác định thời gian chiết. Bố trí thí nghiệm xác định độ brix thích hợp cho sản phẩm. Bố trí thí nghiệm xác định nhiệt độ thanh trùng. Bố trí thí nghiệm xác định thời gian thanh trùng. Hàm lượng ẩm trong nguyên liệu. Kết quả xếp hạng về màu sắc của sản phẩm ở tỷ lệ các nhóm nguyên liệu. Kết quả xếp hạng về mùi vị của sản phẩm ở tỷ lệ các nhóm nguyên liệu. Kết quả xếp hạng về tổng thể của sản phẩm ở tỷ lệ các nhóm nguyên liệu. Kết quả xếp hạng về màu sắc của sản phẩm ở các tỷ lệ thảo mộc và nước khác nhau. Kết quả xếp hạng về mùi vị của sản phẩm ở các tỷ lệ thảo mộc và nước khác nhau.54 X Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN Bảng 3. Kết quả xếp hạng về tổng thể của sản phẩm ở các tỷ lệ thảo mộc và nước khác nhau. Kết quả xếp hạng về màu sắc của sản phẩm ở các thời gian chiết. Kết quả xếp hạng về mùi vị của sản phẩm ở các thời gian chiết. Kết quả xếp hạng về tổng thể của sản phẩm ở các thời gian chiết. Kết quả xếp hạng về vị ngọt của sản phẩm ở các độ brix khảo sát. Kết quả xếp hạng về màu sắc của sản phẩm ở các nhiệt độ thanh trùng khác nhau. Kết quả xếp hạng về mùi của sản phẩm ở các nhiệt độ thanh trùng khác nhau. Kết quả xếp hạng về màu sắc của sản phẩm ở các thời gian thanh trùng khác nhau. Kết quả xếp hạng về mùi của sản phẩm ở các thời gian thanh trùng khác nhau. Kết quả xác định các chỉ tiêu hóa lý trong sản phẩm. Kết quả kiểm tra vi sinh vật có trong sản phẩm. Kết quả xếp hạng của 3 mẫu thử bằng phép thử so hàng thị hiếu về màu sắc của sản phẩm. Kết quả xếp hạng của 3 mẫu thử bằng phép thử so hàng thị hiếu về mùi vị của sản phẩm. Kết quả xếp hạng của 3 mẫu thử bằng phép thử so hàng thị hiếu về tổng thể của sản phẩm. Chi phí nguyên vật liệu cho sản xuất ra một sản phẩm.74 XI Nghiên cứu quy trình sản xuất nước uống đóng chai từ thảo mộc thiên nhiên quy mô PTN DANH MỤC HÌNH Hình 1. Doanh thu nước giải khát không cồn. Tình hình sử dụng nước giải khát trung bình người trên năm. Nấm linh chi. Kim ngân hoa. Câu kỷ tử. Hạ khô thảo. Hoa mộc miên. Công thức phân tử đường saccharose. Sơ đồ quy trình sản xuất trà thảo mộc dự kiến. Sơ đồ thí nghiệm xác định tỷ lệ giữa các nhóm nguyên liệu. Sơ đồ thí nghiệm xác định tỷ lệ thảo mộc/nước. Sơ đồ thí nghiệm xác định thời gian chiết. Sơ đồ thí nghiệm xác định độ brix thích hợp cho sản phẩm. Sơ đồ thí nghiệm xác định nhiệt độ thanh trùng. Sơ đồ thí nghiệm xác định thời gian thanh trùng. Biểu đồ thể hiện khảo sát tỷ lệ các nhóm nguyên liệu. Biểu đồ thể hiện khảo sát tỷ lệ thảo mộc và nước.