Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự tham gia của doanh nghiệp vào quản lý chuỗi cung ứng xanh

Tài liệu Nhân tố ảnh hưởng đến doanh nghiệp trong quản lý chuỗi cung ứng xanh tổng hợp lý thuyết và thực hành, phục vụ học tập ngành

• Đề tài: Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Doanh Nghiệp Trong Quản Lý Chuỗi Cung Ứng Xanh

Mục lục chi tiết

• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Chuỗi cung ứng xanh
• 2.2. Quản lý chuỗi cung ứng xanh
• 2.3. Mô hình GreenSCOR
• 2.4. Giao vận
• 2.5. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 2.5.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự tham gia của các doanh nghiệp vào quản lý chuỗi cung ứng xanh
• 2.5.1.1. Quy định môi trường
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Nghiên cứu định tính
• 3.2. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 3.3. Thang đo và phát triển thang đo

Tóm tắt

I. Tầm quan trọng của quản lý chuỗi cung ứng xanh

Trong bối cảnh hiện nay, quản lý chuỗi cung ứng xanh ngày càng trở nên quan trọng đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp bền vững. Việc áp dụng các chiến lược chuỗi cung ứng xanh không chỉ giúp giảm thiểu tác động đến môi trường mà còn tạo ra giá trị kinh tế cho doanh nghiệp. Theo một nghiên cứu gần đây, các doanh nghiệp bền vững có khả năng cạnh tranh cao hơn nhờ vào việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và phân phối, từ đó cải thiện hiệu quả kinh doanh. Việc đầu tư vào công nghệ xanh và cải tiến quy trình là những yếu tố then chốt trong việc xây dựng một chuỗi cung ứng bền vững.

1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chuỗi cung ứng xanh

Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai quản lý chuỗi cung ứng xanh, bao gồm tác động môi trường, chiến lược bền vững, và quản lý tài nguyên. Đặc biệt, tác động môi trường từ hoạt động sản xuất và tiêu thụ có thể dẫn đến những rủi ro lớn cho doanh nghiệp. Việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro và tối ưu hóa quy trình là cần thiết để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp. Một ví dụ điển hình là việc sử dụng công nghệ xanh để giảm thiểu khí thải và tiêu thụ năng lượng, từ đó nâng cao tính bền vững của chuỗi cung ứng.

II. Chiến lược bền vững trong quản lý chuỗi cung ứng

Chiến lược bền vững trong quản lý chuỗi cung ứng bao gồm nhiều yếu tố như cải tiến quy trình, đổi mới sáng tạo, và quản lý tài nguyên hiệu quả. Việc áp dụng các công nghệ mới có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Một nghiên cứu chỉ ra rằng các doanh nghiệp áp dụng công nghệ xanh có xu hướng đạt được kết quả tài chính tốt hơn so với những doanh nghiệp không áp dụng. Điều này cho thấy rằng việc đầu tư vào công nghệ xanh không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn tạo ra giá trị kinh tế cho doanh nghiệp.

2.1. Cải tiến quy trình và đổi mới sáng tạo

Cải tiến quy trình và đổi mới sáng tạo là những yếu tố quan trọng trong việc phát triển chuỗi cung ứng xanh. Các doanh nghiệp cần phải liên tục tìm kiếm các giải pháp mới để tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó giảm thiểu chất thải và tiết kiệm năng lượng. Việc áp dụng các phương pháp sản xuất sạch hơn không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu tác động đến môi trường mà còn cải thiện tính bền vững. Một số doanh nghiệp đã thành công trong việc áp dụng các giải pháp sáng tạo, như sử dụng nguyên liệu tái chế, nhằm giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

III. Tác động của quản lý rủi ro trong chuỗi cung ứng

Quản lý rủi ro là một phần không thể thiếu trong quản lý chuỗi cung ứng xanh. Các doanh nghiệp cần phải nhận diện và đánh giá các rủi ro tiềm ẩn liên quan đến tác động môi trường và các yếu tố bên ngoài khác. Việc xây dựng một kế hoạch quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp ứng phó tốt hơn với các tình huống khẩn cấp và duy trì hoạt động kinh doanh. Theo một báo cáo, các doanh nghiệp có chiến lược quản lý rủi ro mạnh mẽ có khả năng phục hồi nhanh hơn và duy trì tính bền vững trong chuỗi cung ứng.

3.1. Các phương pháp quản lý rủi ro

Các phương pháp quản lý rủi ro bao gồm việc phân tích và đánh giá các rủi ro tiềm ẩn, cũng như phát triển các chiến lược ứng phó. Việc sử dụng công nghệ thông tin để theo dõi và phân tích dữ liệu có thể giúp doanh nghiệp dự đoán và ứng phó với các rủi ro trong chuỗi cung ứng. Một nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu có khả năng phát hiện và giảm thiểu rủi ro hiệu quả hơn, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và tính bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu của tác giả Dương Văn Bẩy (2019) tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân với đề tài "Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự tham gia của các doanh nghiệp vào quản lý chuỗi cung ứng xanh" (Mã số chuyên ngành Quản trị kinh doanh: 9340101, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS. Trần Thọ Đạt và PGS.TS. Nguyễn Thành Hiếu) là một công trình tiên phong tiếp cận toàn diện thực trạng chuyển đổi xanh trong mạng lưới chuỗi giá trị tại Việt Nam. Trong bối cảnh công nghiệp hóa gắn liền với áp lực suy thoái tài nguyên và biến đổi khí hậu toàn cầu, việc tích hợp quản lý môi trường vào chuỗi cung ứng không còn là lựa chọn mang tính đối phó mà đã trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) trọng tâm mà công trình giải quyết là sự thiếu vắng các bằng chứng thực nghiệm đa chiều, có hệ thống về mức độ can thiệp của cả áp lực thể chế bên ngoài lẫn động lực chiến lược nội tại đối với các hành vi thực hành chuỗi cung ứng xanh tại một nền kinh tế mới nổi đang chuyển đổi. Phần lớn các công trình quốc tế trước đây chỉ tập trung vào các quốc gia phát triển hoặc khảo sát cục bộ từng khía cạnh đơn lẻ của chuỗi cung ứng.

Nghiên cứu giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và hệ thống giả thuyết tương ứng:

• RQ1: Mức độ tham gia thực tế vào các hoạt động quản lý chuỗi cung ứng xanh của các doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay diễn ra như thế nào?
• RQ2: Các nhóm nhân tố thể chế bên ngoài (quy định pháp lý, áp lực người mua, áp lực cạnh tranh, áp lực nhà cung cấp, áp lực cộng đồng và trách nhiệm xã hội) và động lực bên trong (cam kết quản lý, định hướng hiệu quả chi phí, định hướng hiệu quả đầu tư, hiệu quả môi trường) tác động như thế nào đến từng hoạt động quản lý chuỗi cung ứng xanh?
• RQ3: Có hay không sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về mức độ thực hành chuỗi cung ứng xanh theo đặc điểm doanh nghiệp (loại hình sở hữu, ngành hàng sản phẩm, quy mô lao động)?

Hệ thống giả thuyết trọng tâm bao gồm: $H_1$ (Quy định môi trường tác động tích cực đến chuỗi cung ứng xanh), $H_2$ (Áp lực cạnh tranh thúc đẩy hành vi xanh), $H_3$ (Cam kết của ban lãnh đạo tác động thuận chiều đến quản lý môi trường nội bộ), $H_4$ (Động lực hiệu quả đầu tư thúc đẩy giao vận ngược và phục hồi tài sản), cùng các giả thuyết về sự khác biệt $H_9, H_{10}, H_{11}$.

Nền tảng lý thuyết của công trình được định vị vững chắc dựa trên Lý thuyết hệ thống (Systems Theory - Chandra & Tumanyan, 2005; O'Riordan, 1981), Lý thuyết thể chế (Institutional Theory - Henriques & Sadorsky, 1996; Zhu & Sarkis, 2004), Lý thuyết quan điểm dựa trên nguồn lực (Resource-Based View - RBV) và Khung chuẩn hóa vận hành chuỗi cung ứng xanh GreenSCOR 5.0 từ Supply Chain Council. Phạm vi nghiên cứu khảo sát chính thức trên mẫu $n=479$ doanh nghiệp thuộc ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) tại Việt Nam, mang lại giá trị thực tiễn và tính đại diện khoa học cao.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế cho thấy ba dòng nghiên cứu chính (research streams) định hình sự phát triển của quản lý chuỗi cung ứng xanh (Green Supply Chain Management - GSCM):

Dòng nghiên cứu 1: Tích hợp đánh giá vòng đời sản phẩm và mô hình chuẩn hóa quy trình. Khởi nguồn từ cách tiếp cận của Gilbert (2001) và Vachon & cộng sự (2006), chuỗi cung ứng xanh được định nghĩa là sự tích hợp giữa quản lý môi trường với quản lý chuỗi cung ứng truyền thống, từ khâu mua sắm nguyên liệu, thiết kế, chế tạo, phân phối đến xử lý cuối vòng đời thông qua phương pháp Phân tích chu kỳ sống (Life Cycle Assessment - LCA). Hội đồng Chuỗi cung ứng (SCC) đã phát triển mô hình GreenSCOR phiên bản 5.0, bổ sung hoạt động quản lý môi trường vào 5 quy trình cốt lõi: Hoạch định (Plan), Mua hàng (Source), Sản xuất (Make), Phân phối (Delivery), Thu hồi (Return).

Dòng nghiên cứu 2: Động lực thể chế và áp lực các bên liên quan. Dòng nghiên cứu này nhấn mạnh vai trò của các áp lực bên ngoài. Henriques & Sadorsky (1996), Hall (2000), Zhu & Sarkis (2004, 2006) chỉ ra rằng quy định pháp lý và áp lực từ khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh cùng cộng đồng là lực đẩy chủ đạo buộc doanh nghiệp phải áp dụng thực hành xanh.

Dòng nghiên cứu 3: Động lực nội tại và tiếp cận dựa trên nguồn lực. Các tác giả như Porter & van der Linde (1995), Su-Yol Lee (2008), Hajikhani & cộng sự (2012) lập luận rằng đổi mới sinh thái mang lại lợi thế cạnh tranh dài hạn thông qua việc tiết kiệm năng lượng, nguyên vật liệu và phục hồi giá trị đầu tư, trong đó cam kết của ban lãnh đạo cấp cao đóng vai trò là tiền đề tiên quyết.

                  ┌────────────────────────────────────────────────────────┐
                  │                 LÝ THUYẾT HỆ THỐNG                     │
                  │              (Chandra & Tumanyan, 2005)                │
                  └──────────────────────────┬─────────────────────────────┘
                                             │
             ┌───────────────────────────────┴───────────────────────────────┐
             ▼                                                               ▼
┌─────────────────────────┐                                     ┌─────────────────────────┐
│   LÝ THUYẾT THỂ CHẾ     │                                     │  QUAN ĐIỂM DỰA TRÊN     │
│(Henriques & Sadorsky,   │                                     │  NGUỒN LỰC (RBV)        │
│ 1996; Zhu & Sarkis,     │                                     │(Porter & Linde, 1995;   │
│ 2004)                   │                                     │ Lee, 2008)              │
└────────────┬────────────┘                                     └────────────┬────────────┘
             │                                                               │
             │ [Áp lực bên ngoài]                                            │ [Động lực bên trong]
             │ - Quy định môi trường                                         │ - Cam kết lãnh đạo
             │ - Áp lực người mua, đối thủ,                                  │ - Động lực hiệu quả chi phí,
             │   nhà cung cấp, cộng đồng                                     │   đầu tư & môi trường
             └───────────────────────────────┬───────────────────────────────┘
                                             │
                                             ▼
                  ┌────────────────────────────────────────────────────────┐
                  │          THỰC HÀNH QUẢN LÝ CHUỖI CUNG ỨNG XANH         │
                  │                   (GreenSCOR 5.0 - SCC)                │
                  │  • Quản lý môi trường nội bộ                           │
                  │  • Giao vận ngược (Reverse Logistics)                  │
                  │  • Phục hồi đầu tư (Investment Recovery)               │
                  └────────────────────────────────────────────────────────┘

Trong y văn tồn tại những tranh luận lý thuyết sâu sắc:

1. Động lực ngắn hạn đối lập với lợi ích dài hạn: Trường phái của ElTayeb & cộng sự (2010), Faulkner & cộng sự (2005), Tilley (1999) nhận định các doanh nghiệp trong nền kinh tế đang phát triển bị chi phối mạnh mẽ bởi áp lực tuân thủ quy định và lợi ích kinh tế tức thời hơn là ý thức trách nhiệm xã hội thực chất. Ngược lại, Hajikhani & cộng sự (2012) khẳng định động lực chiến lược nội tại mới là nhân tố quyết định duy trì tính bền vững của các thực hành xanh.
2. Mối quan hệ giữa áp lực cạnh tranh và sáng kiến xanh: Đa số nghiên cứu tại các quốc gia phát triển (Canada - Henriques & Sadorsky, 1996; Hàn Quốc - Lee, 2008) chứng minh áp lực cạnh tranh đồng biến với mức độ tham gia chuỗi cung ứng xanh. Tuy nhiên, tại các thị trường chuyển đổi, việc tăng áp lực cạnh tranh gay gắt có thể dẫn đến việc cắt giảm chi phí vào các khâu có tỷ suất sinh lời chậm như giao vận ngược.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế:

• Tại Malaysia: Nghiên cứu của Hsu & cộng sự (2013) trên các doanh nghiệp có chứng nhận ISO 14001 chỉ ra rằng các động lực chuỗi cung ứng có tác động tích cực bậc hai đến mua sắm xanh, thiết kế sinh thái và logistics ngược. ElTayeb & cộng sự (2010) cũng khẳng định áp lực khách hàng là động lực chủ đạo định hình mua sắm xanh tại Malaysia.
• Tại Hàn Quốc: Su-Yol Lee (2008) khảo sát 142 doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), chứng minh sự sẵn sàng tham gia chuỗi cung ứng xanh phụ thuộc chặt chẽ vào yêu cầu/hỗ trợ của người mua và vai trò định hướng của chính phủ.
• Tại Trung Quốc: Huang & cộng sự (2010) và Zhu & Sarkis (2006) nhận định áp lực thể chế và nhóm cộng đồng đóng vai trò then chốt nhưng hiệu quả thực thi bị phân hóa mạnh giữa các ngành sản xuất.

Luận án này định vị chính xác khoảng trống khoa học: Kiểm chứng toàn diện cấu trúc mô hình 10 nhân tố tiền đề tác động đến 3 nhóm hành vi xanh trọng yếu (Quản lý môi trường nội bộ, Giao vận ngược, Phục hồi đầu tư) trong bối cảnh đặc thù của doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nhanh tại Việt Nam.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Nghiên cứu mở rộng và làm sâu sắc thêm các khung lý thuyết quản trị hiện đại:

• Mở rộng Lý thuyết Thể chế: Làm sáng tỏ cơ chế tác động không đồng nhất của các cấu phần thể chế. Kết quả khẳng định quy định môi trường tác động tích cực mạnh mẽ nhất đến hoạt động giao vận ngược ($\beta = 0.311, p < 0.001$), nhưng chỉ ra thực tế các chính sách khuyến khích kinh tế (ưu đãi tài chính quốc tế, giảm thuế) mang lại tác động thúc đẩy lớn hơn nhiều so với các biện pháp thanh kiểm tra hành chính thuần túy.
• Đóng góp cho Lý thuyết Dựa trên Nguồn lực (RBV): Chứng minh vai trò cấu trúc nền tảng của động lực chiến lược hướng đến hiệu quả đầu tư. Doanh nghiệp sẵn sàng chấp nhận gia tăng chi phí mua sắm nguyên liệu và vốn đầu tư công nghệ ban đầu nếu nhận diện được giá trị gia tăng dài hạn về thương hiệu và thị phần, qua đó biến các thực hành xanh thành nguồn lực hiếm và khó sao chép.
• Đóng góp bước ngoặt về Áp lực cạnh tranh: Phản biện lại quan điểm truyền thống khi chỉ ra mối quan hệ nghịch biến giữa áp lực cạnh tranh và hoạt động giao vận ngược ($\beta = -0.200, p < 0.05$) trong bối cảnh thị trường mới nổi.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa chiều ba lý thuyết nền tảng (Lý thuyết Hệ thống, Lý thuyết Thể chế, Lý thuyết RBV) với mô hình GreenSCOR 5.0:

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                    KHUNG PHÂN TÍCH QUẢN LÝ CHUỖI CUNG ỨNG XANH                  │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

 ┌─────────────────────────────────────────┐
 │       CÁC NHÂN TỐ THỂ CHẾ BÊN NGOÀI     │
 │ • Quy định môi trường                   │───┐
 │ • Áp lực người mua                      │   │
 │ • Áp lực cạnh tranh                     │   │
 │ • Áp lực nhà cung cấp                   │   │
 │ • Áp lực cộng đồng & Trách nhiệm XH     │   │
 └─────────────────────────────────────────┘   │     ┌────────────────────────────┐
                                               ├────►│ CÁC HOẠT ĐỘNG GSCM         │
 ┌─────────────────────────────────────────┐   │     │ • Quản lý môi trường nội bộ│
 │       CÁC ĐỘNG LỰC CHIẾN LƯỢC NỘI TẠI   │   │     │ • Giao vận ngược           │
 │ • Cam kết của nhà quản lý               │───┘     │ • Phục hồi đầu tư          │
 │ • Định hướng hiệu quả môi trường        │         └────────────────────────────┘
 │ • Định hướng hiệu quả chi phí           │                        ▲
 │ • Định hướng hiệu quả đầu tư            │                        │
 └─────────────────────────────────────────┘                        │
                                                                    │
 ┌──────────────────────────────────────────────────────────────────┴─────────────┐
 │                         CÁC BIẾN KIỂM SOÁT ĐẶC ĐIỂM DOANH NGHIỆP               │
 │ • Loại hình sở hữu (FDI vs Nhà nước vs Tư nhân)                                │
 │ • Ngành hàng sản phẩm (Bia/Rượu/Nước giải khát vs Thực phẩm vs Sữa vs Khác)   │
 │ • Quy mô lao động (Dưới 100 đến trên 1.000 nhân sự)                            │
 └────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

Điều kiện biên (boundary conditions) của mô hình được xác định rõ: Khung phân tích phát huy tính giải thích tối ưu đối với các doanh nghiệp sản xuất và chế biến thuộc chuỗi cung ứng hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), nơi có tốc độ luân chuyển nguyên vật liệu cao, áp lực bao bì đóng gói trực tiếp đến người tiêu dùng và chịu sự giám sát nghiêm ngặt về vòng đời sản phẩm.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế chặt chẽ theo trường phái thực chứng (positivism paradigm), kết hợp phương pháp hỗn hợp tuần tự (sequential mixed methods) với thiết kế đa cấp độ (multi-level design):

• Nghiên cứu định tính sơ bộ ($n=10$): Thực hiện phỏng vấn sâu các chuyên gia và lãnh đạo cấp cao tại các doanh nghiệp tiêu biểu (Công ty CP Đầu tư Vitaseo, Mondelez Kinh Đô, Công ty TNHH Liên kết Sinh thái Việt Nam - Ecolink, Công ty CP Thực phẩm Hữu Nghị) nhằm hiệu chỉnh, bản địa hóa thang đo từ các thang đo chuẩn quốc tế của Zhu & Sarkis (2004), Zsidisin & Hendrick (1998), Walton & cộng sự (1998).
• Nghiên cứu định lượng sơ bộ ($n=167$): Đánh giá độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha) và phân tích nhân tố khám phá (EFA).
• Nghiên cứu định lượng chính thức ($n=479$): Kiểm định mô hình đo lường và mô hình cấu trúc tuyến tính SEM.

┌────────────────────────┐     ┌────────────────────────┐     ┌────────────────────────┐
│  NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH  │     │   ĐỊNH LƯỢNG SƠ BỘ     │     │  ĐỊNH LƯỢNG CHÍNH THỨC  │
│        (n = 10)        │────►│       (n = 167)        │────►│        (n = 479)       │
│ • Nghiên cứu tài liệu  │     │ • Cronbach's Alpha     │     │ • CFA & SEM (AMOS)     │
│ • Phỏng vấn sâu DN     │     │ • Phân tích EFA        │     │ • Bootstrap (N=1000)   │
│ • Hoàn thiện thang đo  │     │ • Sàng lọc biến rác    │     │ • One-way ANOVA        │
└────────────────────────┘     └────────────────────────┘     └────────────────────────┘

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình xử lý dữ liệu tuân thủ các chuẩn mực thống kê khắt khe:

• Đánh giá tính nhất quán nội tại thông qua hệ số tin cậy Cronbach's Alpha, Hệ số tin cậy tổng hợp ($P_c$ hay Composite Reliability) và Tổng phương sai trích ($P_{ve}$ hay Variance Extracted) với tiêu chuẩn $P_{ve} > 0.5$ theo khuyến nghị của Hair & cộng sự (2010):

$$P_c = \frac{\left(\sum \lambda_i\right)^2}{\left(\sum \lambda_i\right)^2 + \sum (1 - \lambda_i^2)}$$

$$P_{ve} = \frac{\sum \lambda_i^2}{\sum \lambda_i^2 + \sum (1 - \lambda_i^2)}$$

• Kiểm định tính hội tụ (convergent validity), tính phân biệt (discriminant validity) và tính đơn hướng (unidimensionality) thông qua Phân tích nhân tố khẳng định (CFA).
• Sử dụng kỹ thuật tái chọn mẫu Bootstrap ($N=1000$) để kiểm tra độ vững (robustness check) và tính chệch của các ước lượng tham số trong mô hình SEM.

Data và phân tích

Phân tích định lượng chính thức trên mẫu $n=479$ được thực hiện bằng phần mềm SPSS và AMOS. Kết quả kiểm định mô hình đo lường đạt độ phù hợp xuất sắc với dữ liệu thực nghiệm:

Chỉ số kiểm định mô hình (Fit Indices)	Giá trị đạt được (CFA Mô hình GSCM)	Giá trị đạt được (CFA Mô hình tới hạn)	Ngưỡng chấp nhận chuẩn học thuật
Chi-square / df ($\chi^2/df$)	2.534 ($\chi^2 = 281.303; df=111$)	2.759 ($\chi^2 = 3682.957; df=1335$)	$< 3.0$
P-value	0.000	0.000	$< 0.05$
Goodness-of-Fit Index (GFI)	0.938	0.912	$> 0.90$
Tucker-Lewis Index (TLI)	0.964	0.928	$> 0.90$
Comparative Fit Index (CFI)	0.974	0.935	$> 0.90$
Root Mean Square Error (RMSEA)	0.057	0.061	$< 0.08$

Tất cả các trọng số chuẩn hóa của các biến quan sát đều lớn hơn $0.5$ và có ý nghĩa thống kê ($p < 0.05$), khẳng định giá trị hội tụ và tính giá trị phân biệt tuyệt đối giữa các khái niệm tiềm ẩn.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Thứ nhất: Thực trạng thực hành chuỗi cung ứng xanh còn ở mức sơ khai. Giá trị trung bình của thang đo quản lý môi trường nội bộ chỉ dao động từ $3.474$ đến $3.670$. Trong tổng số 479 doanh nghiệp điều tra:

• Chỉ có 23.8% (114 doanh nghiệp) áp dụng "Hệ thống quản lý môi trường ISO 14001";
• 19.6% (94 doanh nghiệp) thực hiện "Chương trình kiểm soát và tuân thủ môi trường";
• 19.8% (95 doanh nghiệp) triển khai "Hệ thống quản lý môi trường tổng thể".
• Đối với hoạt động phục hồi đầu tư: chỉ 16.5% doanh nghiệp bán hàng tồn kho và vật liệu dư thừa, 18.8% bán phế liệu và vật liệu qua sử dụng, và 15% thanh lý thiết bị dư thừa. Phần lớn các đơn vị còn lại chỉ dừng ở mức "đang xem xét" hoặc "có kế hoạch xem xét".

Thứ hai: Quy định môi trường là đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy Giao vận ngược. Phân tích hồi quy SEM chỉ ra quy định môi trường tác động thuận chiều mạnh nhất đến giao vận ngược với hệ số $\beta = 0.311$ ($p = 0.000$). Trong đó, 71.0% doanh nghiệp đánh giá ưu đãi tài chính quốc tế là động lực mạnh nhất ($\text{mean} = 3.793$), 68.3% đánh giá cao hỗ trợ giảm thuế của Chính phủ ($\text{mean} = 3.760$), trong khi hoạt động thanh kiểm tra định kỳ có mức tác động thấp nhất ($\text{mean} = 3.537, 62.0%$).

Thứ ba: Nghịch lý áp lực cạnh tranh tác động tiêu cực đến Giao vận ngược. Trái ngược với các giả định ban đầu, áp lực cạnh tranh có mối quan hệ nghịch chiều có ý nghĩa thống kê với giao vận ngược ($\beta = -0.200, p < 0.05$). Dù 73.5% doanh nghiệp nhận thức sáng kiến xanh mang lại lợi ích marketing và 65.9% tin rằng mang lại lợi thế vận hành, nhưng khi áp lực cạnh tranh thị trường gia tăng, các doanh nghiệp có xu hướng dồn lực cho các hoạt động gia tăng doanh số ngắn hạn và cắt giảm ngân sách đầu tư cho hệ thống thu hồi, xử lý phế phẩm vốn có chi phí cao và chu kỳ hoàn vốn dài.

Thứ tư: Động lực hiệu quả đầu tư lan tỏa đa chiều. Động lực hướng tới hiệu quả đầu tư tác động trực tiếp và cùng chiều tới cả ba trụ cột: Quản lý môi trường ($\beta = 0.184$), Giao vận ngược ($\beta = 0.360$), và Phục hồi đầu tư ($\beta = 0.158$). 61.4% doanh nghiệp thừa nhận thực hành xanh làm tăng vốn đầu tư ban đầu và chi phí mua nguyên liệu ($\text{mean} = 3.741$), nhưng xác định đây là khoản đầu tư chiến lược để định vị thương hiệu và gia tăng thị phần dài hạn.

Thứ năm: Vai trò nền tảng của Cam kết lãnh đạo. Có tới 59.1% doanh nghiệp khẳng định cam kết của lãnh đạo cấp cao và 63.4% cho rằng sự hỗ trợ của lãnh đạo cấp trung là nhân tố quyết định thành bại của chương trình xanh hóa ($\text{mean} = 3.743$), củng cố luận điểm của Zhu, Sarkis & Geng (2005).

Thứ sáu: Sự phân hóa sâu sắc theo đặc tính doanh nghiệp (Kiểm định ANOVA):

• Theo loại hình sở hữu ($p = 0.04 < 0.05$): Khối doanh nghiệp FDI thực hiện quản lý môi trường vượt trội rõ rệt so với khối Doanh nghiệp Nhà nước (chênh lệch $\Delta = 0.493$) và Doanh nghiệp Tư nhân ($\Delta = 0.447$). Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa Doanh nghiệp Nhà nước và Doanh nghiệp Tư nhân.
• Theo nhóm ngành sản phẩm ($p = 0.019 < 0.05$): Ngành Rượu, bia, nước giải khát thực hiện quản lý môi trường tốt hơn hẳn ngành Chế biến thực phẩm ($\Delta = 0.372$) và ngành Chăm sóc cá nhân/gia đình ($\Delta = 0.473$). Điển hình như các điển cứu thực tế: Coca-Cola chuyển đổi sang khí thiên nhiên CNG/Biomass giúp giảm 10% tiêu thụ năng lượng, sử dụng năng lượng mặt trời cấp $50\text{ m}^3$ nước nóng/ngày, tiết kiệm 6 triệu MJ/năm; Unilever áp dụng nghiêm ngặt Tiêu chuẩn Tìm nguồn cung ứng Bền vững (RSP).
• Theo quy mô lao động ($p = 0.04 < 0.05$): Doanh nghiệp có quy mô trên 1.000 lao động có mức độ thực hành môi trường vượt trội có ý nghĩa thống kê so với tất cả các nhóm doanh nghiệp dưới 1.000 lao động ($\Delta > 0.515$).

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│              TỔNG HỢP CÁC TRỌNG SỐ TÁC ĐỘNG TRONG MÔ HÌNH SEM                   │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

 Quy định môi trường ──────────────────────────( β = +0.311, p < 0.001 )─────────┐
                                                                                  │
 Áp lực cạnh tranh ────────────────────────────( β = -0.200, p < 0.050 )──────────┼──► [ GIAO VẬN NGƯỢC ]
                                                                                  │
 Động lực hiệu quả đầu tư ─────────────────────( β = +0.360, p < 0.001 )─────────┘

 Động lực hiệu quả đầu tư ─────────────────────( β = +0.184, p < 0.010 )─────────────► [ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ]

 Động lực hiệu quả đầu tư ─────────────────────( β = +0.158, p < 0.050 )─────────────► [ PHỤC HỒI ĐẦU TƯ ]

Implications đa chiều

• Hàm ý lý thuyết: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm về tác động ngược chiều của cạnh tranh lên giao vận ngược tại thị trường mới nổi, hoàn thiện lý thuyết chuỗi cung ứng bền vững.
• Hàm ý phương pháp luận: Cung cấp quy trình kiểm định thang đo tích hợp EFA - CFA - SEM - Bootstrap kết hợp One-way ANOVA chuẩn mực cho các nghiên cứu quản trị chuỗi cung ứng tại Việt Nam.
• Hàm ý thực tiễn quản trị: Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phục hồi đầu tư bài bản (như bán phế phẩm, đấu giá trực tuyến tài sản dư thừa, tối ưu hóa cung đường vận tải sử dụng nhiên liệu sạch) nhằm biến chi phí tuân thủ thành lợi nhuận tái đầu tư, theo tính toán của Cottrill: "Ít nhất 70% mỗi đồng đô la doanh thu tạo ra từ phục hồi đầu tư sẽ là lợi nhuận".
• Hàm ý chính sách vĩ mô: Nhà nước cần chuyển dịch trọng tâm từ cơ chế "mệnh lệnh - kiểm soát" sang cơ chế "khuyến khích kinh tế" thông qua các gói tín dụng xanh, ưu đãi miễn giảm thuế nhập khẩu công nghệ sạch, đồng thời thiết lập hành lang pháp lý bắt buộc về tỷ lệ thu hồi bao bì sau tiêu dùng.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu tồn tại một số giới hạn học thuật cần được mở rộng:

1. Giới hạn về không gian mẫu: Khảo sát tập trung chủ yếu vào ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), chưa bao quát các ngành công nghiệp nặng, dệt may, da giày hoặc điện tử - những ngành có đặc thù phát thải và chuỗi cung ứng rất khác biệt.
2. Thiết kế nghiên cứu cắt ngang (cross-sectional data): Dữ liệu thu thập tại một thời điểm chưa phản ánh trọn vẹn tiến trình chuyển biến hành vi theo thời gian của doanh nghiệp khi khung khổ pháp lý thay đổi.
3. Hiện tượng sai lệch do tự báo cáo (self-reported bias): Đánh giá dựa trên bảng hỏi khảo sát nhận thức của nhà quản lý có thể xuất hiện độ chệch nhất định so với số liệu kiểm toán môi trường kỹ thuật thực tế.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Thực hiện thiết kế nghiên cứu theo chuỗi thời gian (longitudinal design) để đánh giá tác động trước và sau khi áp dụng các chính sách tín chỉ carbon hoặc thuế môi trường mới.
• Mở rộng phân tích so sánh đa ngành (multi-sector analysis) giữa ngành thâm dụng tài nguyên và ngành công nghệ cao.
• Ứng dụng phương pháp phân tích so sánh định tính tập mờ (fsQCA) để tìm kiếm các cấu hình điều kiện phức hợp dẫn đến thành công của chuỗi cung ứng xanh.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án mang lại những tác động sâu rộng:

• Giá trị học thuật: Đóng góp một cơ sở dữ liệu thực nghiệm quy mô lớn ($n=479$) và bộ thang đo chuẩn hóa có độ tin cậy cao, tạo tiền đề trích dẫn cho các nghiên cứu sau tiến sĩ về quản trị bền vững tại khu vực Đông Nam Á.
• Chuyển đổi ngành công nghiệp: Cung cấp khung hướng dẫn hành động cho các hiệp hội doanh nghiệp FMCG, khuyến khích các liên minh bao bì bền vững và thiết lập chuỗi thu gom tái chế khép kín.
• Hoạch định chính sách quốc gia: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Bộ Công Thương trong việc hoàn thiện Nghị định quy định chi tiết Luật Bảo vệ Môi trường, đặc biệt là cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
• Lợi ích môi trường và xã hội: Thúc đẩy giảm thiểu phát thải khí nhà kính, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên nước và năng lượng trong sản xuất công nghiệp.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên đại học: Kế thừa bộ thang đo chuẩn hóa đã được kiểm định độ tin cậy ($P_c, P_{ve}$) và mô hình phân tích cấu trúc tuyến tính SEM để phát triển các đề tài chuyên sâu.
• Lãnh đạo Doanh nghiệp và Giám đốc Chuỗi cung ứng (CSO/COO): Nắm bắt các đòn bẩy nội tại để tái cấu trúc vận hành, chuyển đổi từ mô hình chi phí sang mô hình tạo giá trị thông qua phục hồi đầu tư và bao bì sinh thái.
• Các Cơ quan Quản lý Nhà nước: Xây dựng khung chính sách khuyến khích kinh tế và ưu đãi thuế thực chất nhằm nâng cao tỷ lệ tham gia chuỗi cung ứng xanh của khối doanh nghiệp nội địa.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Đóng góp nổi bật nhất là việc mở rộng Lý thuyết Thể chế và Lý thuyết RBV trong bối cảnh nền kinh tế mới nổi: Khẳng định quy định môi trường là đòn bẩy mạnh nhất thúc đẩy giao vận ngược ($\beta = 0.311$), đồng thời chứng minh động lực hiệu quả đầu tư là biến số cốt lõi chi phối đồng thời cả ba khía cạnh thực hành xanh (quản lý nội bộ, giao vận ngược, phục hồi tài sản).

2. Điểm cải tiến phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây là gì? So với nghiên cứu của Su-Yol Lee (2008) chỉ dừng lại ở hồi quy tuyến tính phân bậc ($n=142$) hay Eltayeb & cộng sự (2010) khảo sát cục bộ mua sắm xanh, luận án đã triển khai quy trình phân tích hai bước khắt khe (CFA mô hình đo lường và SEM mô hình cấu trúc) trên mẫu lớn $n=479$, kết hợp kiểm định độ vững Bootstrap và kiểm định phương sai One-way ANOVA để nhận diện sự phân hóa theo đặc tính doanh nghiệp.

3. Phát hiện bất ngờ và phản trực giác nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì? Đó là mối quan hệ nghịch biến giữa áp lực cạnh tranh và hoạt động giao vận ngược ($\beta = -0.200, p < 0.05$). Dù nhận thức rõ lợi ích thương hiệu (73.5%), các doanh nghiệp khi đối mặt với cạnh tranh gay gắt lại ưu tiên cắt giảm ngân sách dành cho các hoạt động thu hồi, tái chế phế phẩm để dồn lực cho mục tiêu sinh tồn ngắn hạn.

4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức tái lập (replication protocol) không? Có. Toàn bộ hệ thống thang đo nháp, thang đo chính thức, công thức tính toán độ tin cậy tổng hợp ($P_c$), phương sai trích ($P_{ve}$), quy trình phỏng vấn định tính và các chỉ số biến số quan sát đều được trình bày minh bạch, chi tiết tại hệ thống phụ lục của luận án, cho phép tái lập nghiên cứu hoàn toàn trên các bối cảnh ngành khác.

5. Định hướng chương trình nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo ra sao? Tập trung vào ba hướng mở rộng: (1) Nghiên cứu tác động của chuyển đổi số và công nghệ chuỗi khối (Blockchain) đối với tính minh bạch của chuỗi cung ứng xanh; (2) Phân tích cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) kết hợp thị trường tín chỉ carbon; (3) Đo lường tác động dài hạn của quản lý chuỗi cung ứng xanh đến hiệu quả tài chính và giá trị doanh nghiệp bằng dữ liệu bảng (panel data).

Kết luận

1. Công trình của tác giả Dương Văn Bẩy (2019) là luận án tiến sĩ tiêu biểu, giải quyết trọn vẹn cả ba khía cạnh: khảo sát thực trạng, mô hình hóa các nhân tố ảnh hưởng và đo lường sự khác biệt về quản lý chuỗi cung ứng xanh tại Việt Nam.
2. Xác lập hệ thống bằng chứng thực nghiệm quy mô lớn ($n=479$) khẳng định thực trạng tham gia chuỗi cung ứng xanh của khối doanh nghiệp FMCG còn ở giai đoạn sơ khai (chỉ 23.8% đạt chứng nhận ISO 14001, dưới 19% thực hiện phục hồi đầu tư bài bản).
3. Chứng minh quy định môi trường ($\beta = 0.311$) và động lực hiệu quả đầu tư ($\beta = 0.360$) là hai động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy giao vận ngược, trong khi áp lực cạnh tranh lại tạo lực cản ngắn hạn ($\beta = -0.200$).
4. Chỉ ra sự phân hóa sâu sắc trong thực hành môi trường: Doanh nghiệp FDI vượt trội hơn Doanh nghiệp Nhà nước và Tư nhân; Doanh nghiệp ngành Rượu/Bia/Nước giải khát dẫn đầu so với Thực phẩm và Hóa mỹ phẩm; Doanh nghiệp quy mô lớn trên 1.000 lao động có năng lực vượt trội tuyệt đối.
5. Định hình hệ thống hàm ý quản trị và giải pháp chính sách mang tính khả thi cao, góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUÓC DÂN DƯƠNG VĂN BẢY NGHIEN CUU CAC NHAN TO ANH HUONG DEN SỰ THAM GIA CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VAO QUAN LY CHUOI CUNG UNG XANH LUAN AN TIEN SI NGANH QUAN TRI KINH DOANH Hà Nội - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUÓC DÂN DƯƠNG VĂN BẢY NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TÓ ẢNH HUONG DEN SU THAM GIA CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VAO QUAN LY CHUOI CUNG UNG XANH Chuyén nganh: QUAN TRI KINH DOANH Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS TRAN THO DAT 2.TS NGUYEN THANH HIEU Hà Nội - 2019 10 Cơ chế | | Tác nhân Đầuvào ————m| Quátrinh |———> Đầura Chức năng Ỉ | Môi trường Hình 2.1: Thành phần hệ thống của chuỗi cung ứng Neudn: Chandra va Tumanyan, 2005 Lý thuyết hệ thống cũng có thê được coi là điều kiện chính và là gốc rễ của quan lý môi trường (O°Riordan, 1981). Các thành phần hệ thống và ba nhân tố của chuỗi cung ứng có thẻ được kết hợp với nhau và sử đụng đề xác định các thực hành quan lý. Chuỗi cung ứng xanh Các DN sản xuất hướng đến bảo vệ môi trường, đang có gắng tham gia vào quy trình cần thiết để chuyên đổi chuỗi cung ứng của họ sang chuỗi cung ứng xanh. Nhờ nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho cả hai phía, khách hàng và DN, số lượng các hoạt động trong chuỗi cung ứng gây hại cho môi trường sẽ giảm.

Do đó phát sinh khái niệm gọi là “chuỗi cung ứng xanh”. Việc tạo ra chuỗi cung ứng xanh là một quá trình mà trong đó các khía cạnh môi trường được tính đến trong mọi hoạt động chuỗi cung ứng như các quyết định liên quan đến tìm nguồn cung ứng nguyên vật liệu và vấn đề tạo ra các mối quan hệ lâu dài với các nhà cung cấp (Gilbert, 2001). Trong trường hợp một tô chức đơn lẻ, sự hình thành chuỗi cung ứng xanh làm cho nó có một lợi thé cạnh tranh đáng kê trong việc giảm chỉ phí để tạo ra thị trường mới cho các DN, tạo ra nhân tố hữu cơ nhiều hơn và hợp tác tốt hơn với các nhà cung cấp. Ở cấp quốc gia, chuỗi cung ứng xanh có thể giúp thay đổi khuynh hướng của thị trường trở nên xanh hơn, cùng với việc tạo ra các ưu đãi cho các DN đề thực hiện đúng các hoạt động nhằm bảo vệ môi trường (Gilbert, 2001).

Quản lý chuỗi cung ứng xanh Hiện nay có khá nhiều định nghĩa về quản lý chuỗi cung ứng xanh. Vachon và cộng sự (2006) đã định nghĩa quản lý chuỗi cung ứng xanh là sự tích hợp giữa quản lý môi trường và quản lý chuỗi cung ứng, hay quán lý chuỗi cung ứng xanh là việc thiết kế đề kết hợp các cân nhắc về môi trường vào việc ra quyết định ở từng giai đoạn của quản lý nguyên vật liệu của DN và chức năng giao vận thông qua hoạt động xử lý rác lở cung ứng. Mô hình SCOR cung cấp cấu trúc nền tang dé giúp các DN hợp nhất nhiều công cụ quần lý như quy trình, tiêu chuẩn. Các công cụ của SCOR giúp cho DN phát ik x 2 x ae + x: , tA 2 triên và quản lý câu trúc chuỗi cung ứng hiệu quả.

Nhà cung các 1 Š Ắ ' „ Khách hà Ì, Khekkbecn Làm + beets : Doanh nghiệp : ` i wehbe Bên trong hoặc bên ngoài mahote beng Bên trong hoặc bên ngoài Er Hình 2.4: Mô hình SCOR Nguồn: Suppiy Chain Couneil Các quy trình này được chia thành ba cấp độ. Cấp độ 1 xác định phạm vi của chuỗi cung ứng và được sử dụng dé đánh giá hiệu quá cạnh tranh của toàn bộ chuỗi. Cấp độ này tập trung vào năm quy trình chuỗi cung ứng chính gồm hoạch định (plan), mua hàng (source), sản xuất (make), phân phối (delivery) và thu hồi (return). Cấp độ 2 cấu hình chuỗi cung cấp thành ba nhóm chính: nhập kho, đơn vận và sản xuất theo đơn.

Cấp độ 3 xác định các quy trình tạo thành chuỗi hoạt động của chuỗi cung ứng. Các quy trình SCOR có thể được mô hình hóa sự tương tác giữa nhà cung cấp và khách hàng trong chuỗi cung ứng. Đằng cách nảy, người dùng có thể sử dụng 6 quy trình cấp cao để mô hình hóa các hoạt động của toàn bộ chuỗi cung ứng. Mô hình GreenSCOR GreenSCOR là phiên bản 5.0 của mô hình SCOR đã được Hội đồng chuỗi cung ứng (SCC) phát triển.

SCC là một tổ chức có hơn 700 thành viên với mục tiêu là nâng cao hiệu qua chuỗi cung ứng. Với mục tiêu đó, SCC đã phát triển mô hình SCOR như một công cụ để phân tích, so sánh, và cải tiến chuỗi cung ứng của một tổ chức. Mô hình SCOR được sử dụng làm nền táng để phát triển mô hình GreenSCOR vì nó phù hợp với phương pháp phân tích chu kỳ sống LCA trong quản lý môi trường và đã được kiểm chứng qua nhiều năm phát triển liên tục. Mô hình GreenSCOR là công cụ quản lý chuỗi cung ứng xanh tích hợp cho phép người dùng quản lý chuỗi cung ứng và các tác động môi trường hiệu quả hơn và 18 tiết kiệm chi phí hơn.

Mô hình này bỗ sung hoạt động quản lý môi trường vào chuỗi cung ứng, hay nói cách khác đây là hoạt động xanh hóa chuỗi cung ứng. Cụ thể, trong khâu lập kế hoạch, DN cần bắt đầu từ việc thiết kế sản phẩm thân thiện môi trường, tính toán chi phí môi trường, phân tích vòng đời môi trường. Đền giai đoạn tìm nguồn nguyên liệu, DN cần xác định nguồn nguyên liệu, kiểm tra thông tin, thu mua nguyên liệu sạch và thông qua một bên thứ ba đề thực hiện kiểm toán môi trường đối với nhà cung cập. Trong giai đoạn sản xuất, ché tao sản phẩm, DN sẽ thực hiện các giải pháp xử lý môi trường, cung cấp công cụ quản lý môi trường thích hợp cho nhà cung cấp, kiểm soát tác động của chúng đến môi trường.

Với giai đoạn phân phối sản phẩm, phải lựa chọn các đối tác giao vận xanh, sử dụng phương tiện phát thải ít cac-bon, tiêu thụ ít nhiên liệu. Trong giai đoạn thu héi sân phẩm sau ban hang dé tai sản xuất, đâm bảo xử lý an toàn các chất độc hại, tái sản xuất phê liệu, phế phẩm đã qua sứ dụng, hợp tác với các nhà tái sản xuất đề phát triển quy trình tái sản xuất.« dế ——mÌ——-ẩể——-si> Thu gom Sản xuất Phân phối Xử lý chất nguyên liệu thai Chu ky sống GreenSCOR Hình 2.5: Chu kỳ sống môi trường và mô hình GreenSCOR Nguồn: Supply Chain Council Quản lý chuỗi cung ứng là hoạt động phát triển liên tục, dựa vào việc phá vỡ các rào cản bên trong và bên ngoài của tổ chức để đạt được hiệu quả và tăng sự ủng hộ của khách hàng. Một hoạt động đang nỗi lên trong chuỗi cung ứng là quản lý chuỗi cung ứng xanh, kết hợp quản lý môi trường với quản lý chuỗi cung ứng truyền thống. Quản lý chuỗi cung ứng xanh đã được phát triển từ hai quan điểm.

Các nhà quản lý môi trường sử dụng phương pháp phân tích chu kỳ sống (LCA) để quản lý các tác động môi trường. Phương pháp này xem xét tác động môi trường của sản phẩm, từ khai thác nguyên liệu đến sản xuất, sử dụng và xử lý sản phảm đã quả sử dụng. Đương nhiên, cách tiệp cận này bao gồm nhiều quá trình trong chuỗi cung ứng, chẳng hạn như xử lý vật liệu, vận chuyền, đóng gói và sản xuất. Tương tự như vậy, các nhà quan ly chuỗi cung ứng tìm ra những cải tiền về quy trình bằng cách phá vỡ các rào cân nội bộ 22 chức, bao bì là một trong những cơ hội có thể làm giảm chỉ phí và giảm tác động môi trường nói chung (Liên minh bao bì bền vững, 2002).

Bằng cách cho phép các nhà cung cấp đề xuất thiết kế, vật liệu và các thay đổi liên quan khác như quy trình tìm nguồn cung ứng, từ đó các tô chức có thể tiết kiệm chỉ phí. Tuy nhiên, lợi ích của bao bì xanh không chỉ giới hạn ở việc giảm chỉ phí. Bao bì thường là thứ đầu tiên người tiêu dùng nhận biết về một sản phẩm và gây ấn tượng đối với khách hàng trước khi họ nhìn thấy, cảm nhận, chạm vào hoặc sử dụng sản phẩm. Việc triển khai bao bì xanh cũng giúp các DN phân tích kinh doanh trong tương lai và giúp áp dụng sớm hơn trong cạnh tranh, quản lý rủi ro một cách có hệ thống và khai thác lợi ích của các cơ hội kinh doanh.

Giao vận Một khía cạnh khác trong phát triển quản lý chuỗi cung ứng xanh đó giao vận. Giao vận đóng một phần quan trọng và có tác động đáng kể trong toàn bộ hệ thống quản lý chuỗi cung ứng xanh, đặc biệt là vận tải. Giao vận là một thành phần ảnh hưởng đến việc thực hiện quản lý chuỗi cung ứng xanh (Mollenkopf et al. Ngoài tính bền vững của quản lý chuỗi cung ứng xanh liên quan đến chiến lược van tai (Ninlawan và cộng sự, 2009), cần phải tận dụng tối đa công suất vận tải.

Điều chỉnh tuyến đường vận chuyền đề có thể giảm khoảng cách và thời lượng di chuyển thông qua mạng lưới giao thông tổng thể (Hugos. Sử dụng năng lượng thay thế như Khí tự nhiên nén (CNG) hoặc tiêu thụ nhiên liệu thân thiện với môi trường hơn. Quân lý xanh Quy trình chuỗi cung ứng xanh Hiệu quả Hop tac voi nha cung cap Quan ly : Hiéu qua nang luong môi trường Quản lý chất thải Hình 2.6: Quản lý chuỗi cung ứng xanh trong ngành bán lẻ hàng tiêu dùng nhanh Nguôn: Petljak và cộng sự (2018) 29 theo Zhu và Sarkis (2004) cho rằng áp lực thực hiện quản lý chuỗi cung ứng xanh bao gồm các quy định, thị trường, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh và các nhân tế nội bộ. Áp lực bảo vệ môi trường không hoàn toàn do yêu cầu từ các quy định, người tiêu đùng và khách hàng cũng gây áp lực đối với DN (Hall, 2000).

Các tiêu chuẩn, quy định và cạnh tranh đã khiến các tổ chức quan tâm hơn đến môi trường. Mặt khác, quy định, tổ chức, cộng đồng và các bên truyền thông liên quan đã buộc các DN phải thực hiện quản lý môi trường (Henriques và Sadorsky, 1996). Các quy định về môi trường và các bên liên quan bên ngoài được coi là nhân tế chính ảnh hưởng đến việc thực hiện quản lý chuếi cung ứng xanh (Zhu và Sarkis, 2006; Hall, 2000).