Khóa luận chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì, Hà Nội được thực hiện theo các bước khoa học và… 68 trang · Đại Học Thái Nguyên · 2018.

• Tác giả: La Thị Loan
• Người hướng dẫn: PGS. TS Đặng Xuân Bình
• Trường học: Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn Nuôi Thú Y
• Đề tài: Quy Trình Chăm Sóc Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì, Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện của trang trại
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.1.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.1.1.4. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.1.2. Thuận lợi, khó khăn
• 2.1.2.1. Thuận lợi
• 2.1.2.2. Khó khăn
• 2.2. Cơ sở khoa học liên quan đến chuyên đề thực hiện
• 2.2.1. Những hiểu biết về quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc lợn nái đẻ và lợn nái nuôi con
• 2.2.1.1. Quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc lợn nái đẻ
• 2.2.1.1.1. Quy trình nuôi dưỡng
• 2.2.1.1.2. Quy trình chăm sóc
• 2.2.1.2. Quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc lợn nái nuôi con
• 2.2.1.2.1. Quy trình nuôi dưỡng
• 2.2.1.2.2. Quy trình chăm sóc
• 2.2.1.3. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.2.1.3.1. Sự thành thục về tính và thể vóc
• 2.2.1.3.1.1. Sự thành thục về tính
• 2.2.1.3.2. Chu kỳ động dục và thời điểm phối giống thích hợp
• 2.2.1.3.2.1. Chu kỳ động dục
• 2.2.1.3.2.2. Thời điểm phối giống thích hợp
• 2.2.1.3.3. Cơ chế động dục
• 2.2.1.3.4. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh dục của lợn nái
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Địa điểm và thời gian thực hiện
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Công thức tính và phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì - Hà Nội
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản
• 4.3. Kết quả thực hiện quy trình đỡ đẻ cho lợn nái sinh sản
• 4.4. Kết quả nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn con theo mẹ
• 4.5. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn nái sinh sản, lợn con
• 4.6. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản
• 4.7. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn con
• 4.8. Kết quả thực hiện các thao tác trên lợn con
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì, Hà Nội được thực hiện theo các bước khoa học và kỹ thuật hiện đại. Quy trình này bao gồm việc đảm bảo dinh dưỡng cho lợn nái, vệ sinh chuồng trại, và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Chăm sóc lợn nái hiệu quả đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn. Các biện pháp như tắm nắng, vận động nhẹ nhàng cũng được áp dụng để nâng cao sức khỏe và sản lượng sữa của lợn mẹ.

1.1. Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng cho lợn nái là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc. Thức ăn được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo đủ protein, năng lượng, và các vitamin cần thiết. Khẩu phần ăn được điều chỉnh theo từng giai đoạn mang thai và nuôi con. Các loại thức ăn như rau xanh, củ quả, và thức ăn tinh được sử dụng để đảm bảo sức khỏe và năng suất của lợn nái.

1.2. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là bước không thể thiếu trong quy trình chăm sóc. Chuồng trại được vệ sinh sạch sẽ, khô ráo, và có hệ thống thông gió tốt. Các biện pháp sát trùng được thực hiện định kỳ để ngăn ngừa dịch bệnh. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh và đảm bảo môi trường sống tốt nhất cho lợn nái và lợn con.

II. Phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản

Phòng trị bệnh cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quản lý trại chăn nuôi. Tại trại Nguyễn Xuân Dũng, các biện pháp phòng bệnh được thực hiện nghiêm ngặt, bao gồm tiêm phòng vắc xin, theo dõi sức khỏe định kỳ, và xử lý kịp thời các dấu hiệu bệnh. Phòng bệnh cho lợn giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

2.1. Tiêm phòng vắc xin

Tiêm phòng vắc xin là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa các bệnh thường gặp ở lợn nái. Các loại vắc xin được sử dụng bao gồm vắc xin phòng bệnh tai xanh, dịch tả, và các bệnh đường hô hấp. Lịch tiêm phòng được thực hiện theo đúng quy trình và được ghi chép cẩn thận để đảm bảo hiệu quả.

2.2. Theo dõi và điều trị bệnh

Theo dõi sức khỏe của lợn nái được thực hiện thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh. Khi phát hiện bệnh, các biện pháp điều trị được áp dụng ngay lập tức, bao gồm sử dụng thuốc kháng sinh và các phương pháp điều trị hỗ trợ. Điều này giúp giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo sức khỏe của đàn lợn.

III. Kỹ thuật chăn nuôi lợn nái sinh sản

Kỹ thuật chăn nuôi lợn nái tại trại Nguyễn Xuân Dũng được áp dụng theo các tiêu chuẩn hiện đại. Quy trình này bao gồm việc quản lý chuồng trại, chăm sóc lợn nái trong các giai đoạn mang thai và nuôi con, và đảm bảo điều kiện sống tốt nhất cho lợn. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiệu quả giúp nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn.

3.1. Quản lý chuồng trại

Quản lý chuồng trại là yếu tố quan trọng trong kỹ thuật chăn nuôi. Chuồng trại được thiết kế khoa học, đảm bảo thông thoáng và sạch sẽ. Hệ thống sưởi ấm và làm mát được lắp đặt để đảm bảo nhiệt độ phù hợp cho lợn nái và lợn con. Điều này giúp giảm stress và nâng cao sức khỏe của đàn lợn.

3.2. Chăm sóc lợn nái trong giai đoạn sinh sản

Chăm sóc lợn nái trong giai đoạn sinh sản đòi hỏi sự chú ý đặc biệt. Lợn nái được theo dõi sát sao trong quá trình mang thai và đẻ. Các biện pháp hỗ trợ như đỡ đẻ, chăm sóc lợn con được thực hiện kịp thời. Điều này giúp đảm bảo tỷ lệ sống sót cao cho lợn con và sức khỏe tốt cho lợn mẹ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn thực phẩm thịt mỡ cho xã hội, cung cấp phụ phẩm phân bón cho ngành trồng trọt và nguyên liệu da cho công nghiệp chế biến. Trong hệ thống chăn nuôi lợn công nghiệp, đàn lợn nái sinh sản là mắt xích quyết định đến nguồn con giống, quy mô đàn và hiệu quả kinh tế chung của toàn trang trại. Mặc dù công tác giống và chuồng trại đã có nhiều bước tiến, khâu chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho nái ở giai đoạn mang thai, đẻ và nuôi con vẫn gặp nhiều trở ngại kỹ thuật do điều kiện tiểu khí hậu phức tạp và nguy cơ dịch bệnh tiềm ẩn. Để tiếp cận và vận hành thực tế quy trình kỹ thuật chăn nuôi gia công quy mô lớn, đề tài "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì - Hà Nội" đã được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu và thực hiện chuyên đề:

1. Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì - Hà Nội.
2. Nắm được quy trình kỹ thuật chăm sóc đàn lợn nái sinh sản.
3. Nắm được các loại thức ăn, khẩu phần ăn và chế độ ăn cho lợn nái sinh sản qua từng giai đoạn mang thai và nuôi con.
4. Nắm được các bệnh thường xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả tại cơ sở.

Nhiệm vụ và yêu cầu của đề tài:

1. Đánh giá tình hình phát triển chăn nuôi và cơ cấu đàn tại trang trại qua 3 năm (2015 - 2017).
2. Áp dụng đầy đủ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái đẻ, nái nuôi con và đàn lợn con theo mẹ.
3. Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái và lợn con; thực hiện quy trình vệ sinh phòng dịch, tiêm phòng vắc xin và chẩn đoán, điều trị các ca bệnh thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái ngoại sinh sản ở giai đoạn đẻ và nuôi con, cùng đàn lợn con theo mẹ.
• Không gian thực hiện: Trại chăn nuôi lợn gia công của ông Nguyễn Xuân Dũng (thuộc hệ thống Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam), địa chỉ tại thôn Hương Canh, xã Khánh Thượng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 18/5/2017 đến ngày 18/11/2017 (tổng thời gian 6 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và khoa học

Cơ sở khoa học của khóa luận dựa trên các đặc điểm sinh lý sinh dục, sinh lý tiết sữa và bệnh lý chuyên khoa trên đàn lợn sinh sản:

• Sinh lý sinh dục và đẻ: Chu kỳ động dục trung bình của lợn nái là 21 ngày; thời điểm phối giống thích hợp là 10 - 12 giờ trước khi rụng trứng (tương đương 20 - 30 giờ sau khi bắt đầu có phản xạ đứng im/chịu đực). Thời gian mang thai trung bình 114 ngày. Cơ chế đẻ gắn liền với sự giãn dây chằng xương chậu, hạ thân nhiệt trước đẻ 12 - 48 giờ và biểu hiện tiết sữa đầu ở các hàng vú.
• Sinh lý tiết sữa: Tuyến vú không có bể chứa sữa; sữa đầu tiết trong 2 - 3 ngày đầu có hàm lượng vật chất khô đạt 22,3%, protein đạt 11,5% (trong đó $\gamma$-globulin chiếm khoảng 50% protein sữa đầu giúp truyền kháng thể thụ động trong 24 giờ đầu sau sinh). Để tổng hợp 1 lít sữa cần khoảng 540 lít máu tuần hoàn qua tuyến vú. Các cặp vú phía trước ngực có lưu lượng máu và thụ thể oxytocin tiếp nhận tốt hơn nên cho sản lượng sữa cao hơn vú phía sau.
• Cơ sở bệnh lý: Các hội chứng bệnh thường gặp gồm viêm tử cung (do Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica, E. coli, Proteus vulgaris, nấm Candida albicans...), viêm vú (Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae), hội chứng mất sữa (kế phát từ viêm tử cung và viêm vú), bệnh sót nhau, sa lộn tử cung và viêm khớp do Streptococcus suis.

Phương pháp nghiên cứu và thực hiện

• Phương pháp thu thập và thống kê số liệu: Thu thập số liệu thứ cấp qua sổ sách ghi chép của trang trại trong 3 năm (2015, 2016, 2017) để đánh giá quy mô, cơ cấu đàn; theo dõi trực tiếp các chỉ tiêu kỹ thuật hàng ngày trên phiếu theo dõi cá thể (thẻ nái kẹp đầu chuồng) trong 6 tháng thực tập.
• Phương pháp thực nghiệm chăm sóc - nuôi dưỡng: Áp dụng định ngạch khẩu phần thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cám 567 (thành phần: protein thô 17%, xơ thô 7%, Ca 0,6 - 1,2%, P tổng số 0,5 - 1,0%, ME 3100 kcal/kg, Lysine 0,8%, Methionine + Cystine 0,5%) điều chỉnh chi tiết theo ngày trước và sau đẻ, theo lứa đẻ và theo điều kiện thời tiết (mùa hè/mùa đông).
• Phương pháp can thiệp kỹ thuật và thú y: Trực tiếp thực hiện đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, thiến đực, mổ thoát vị bẹn (hernia), điều chỉnh nhiệt độ lồng úm (33 - 35°C), thụ tinh nhân tạo 2 lần/chu kỳ; thực hiện lịch sát trùng chuồng trại bằng vôi bột, xút (NaOH), dung dịch khử trùng tỷ lệ 1:1600; thực hiện lịch tiêm vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm; chẩn đoán lâm sàng và áp dụng phác đồ điều trị bằng kháng sinh, thuốc hạ sốt, thuốc trợ lực và thụt rửa tử cung.
• Công thức tính và xử lý số liệu: $$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn khỏi bệnh}}{\sum \text{Số lợn điều trị}} \times 100$$ Số liệu được tổng hợp và phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel 2007.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc nâng cao năng suất và an toàn dịch bệnh cho đàn lợn nái ngoại sinh sản tại các trang trại quy mô công nghiệp. Xác định rõ 4 mục đích và 3 yêu cầu cụ thể của đợt thực tập tốt nghiệp chuyên ngành Chăn nuôi Thú y.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả địa lý trại Nguyễn Xuân Dũng tại xã Khánh Thượng, huyện Ba Vì (cách trung tâm Hà Nội 82 km), nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa có nhiệt độ trung bình 23,6°C, độ ẩm 79%, lượng mưa 1800 mm/năm. Cơ cấu nhân sự gồm 1 chủ trại/quản lý, 1 kế toán, 1 bảo vệ, 2 kỹ thuật viên phân công theo 2 tổ (chuồng bầu và chuồng đẻ). Cơ sở vật chất 5 ha gồm 6 chuồng đẻ, 2 chuồng bầu, 1 chuồng đực, 2 chuồng cách ly, vận hành chuồng kín có hệ thống dàn mát và 4 quạt thông gió/chuồng, xử lý chất thải bằng hầm biogas.
• Cơ sở lý luận và bệnh lý: Hệ thống hóa cơ sở sinh lý sinh sản của nái, sinh lý tiết sữa và các bệnh thường gặp (viêm tử cung, viêm vú, mất sữa, sót nhau, viêm khớp).
• Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước: Điểm luận các công trình nghiên cứu về tỷ lệ mắc bệnh sinh sản của nái ngoại tại Việt Nam (Nguyễn Như Pho, 2002: 15% nái nuôi con viêm tử cung; Nguyễn Đức Lưu, 2004: 42,4% nái sau sinh viêm tử cung; Trần Tiến Dũng, 2002: viêm đường sinh dục chiếm 30 - 50%) và các nghiên cứu quốc tế của Bilkei (1994), Urban (1983), Madec & Neva (1995), Popkov (1999).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

Trình bày chi tiết đối tượng đàn nái ngoại và lợn con, địa điểm, thời gian 6 tháng (18/5/2017 - 18/11/2017). Mô tả cụ thể các quy trình kỹ thuật:

• Quy trình dinh dưỡng cám 567 theo bảng định mức; quy trình chuyển chuồng đẻ trước 7 ngày; điều chỉnh nhiệt độ chuồng (chuồng chờ đẻ 25 - 27°C, chuồng đang đẻ 27 - 28,5°C, chuồng cai sữa 31 - 32°C, lồng úm 33 - 35°C).
• Kỹ thuật đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó bằng tay có gel bôi trơn, hồi sức lợn ngạt (gập mình 5 lần, vỗ lưng vùng phổi 5 cái, thổi ngạt 5 lần liên tục).
• Quy trình xử lý lợn con: mài nanh, bấm tai, cắt 2/3 đuôi, tiêm sắt (Nova-Fe-B12 1 - 2 ml) + Amcoli 0,5 ml lúc 1 ngày tuổi; uống Toltrazuril 5% (1 ml/con) lúc 3 ngày tuổi kết hợp tập ăn sớm cám cháo trộn Amoxicol; thiến đực và mổ hernia lúc 4 - 5 ngày tuổi.
• Lịch vệ sinh tiêu độc bằng NaOH 10% ngâm tấm đan, NaOH 5% cọ khung chuồng, phun thuốc sát trùng 1:1600 hàng ngày, rắc vôi bột và phun thuốc diệt ruồi, muỗi, gián, bọ mạt theo thứ tự các ngày trong tuần.
• Lịch vắc xin đàn hậu bị (PRRS, Khô thai - Parvo, Dịch tả - Coglapest, Giả dại - Begonia, Lở mồm long móng - Aftopor) và đàn nái chửa (Dịch tả tuần 10, LMLM tuần 12; định kỳ tiêm Begonia tháng 4, 8, 12 và tẩy giun Ivermectin tháng 1, 6).
• Phác đồ điều trị chi tiết cho từng loại bệnh trên lợn mẹ và lợn con.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Trình bày dữ liệu thực nghiệm qua các bảng biểu thống kê về:

• Cơ cấu đàn lợn của trại giai đoạn 2015 - 2017.
• Số lượng lợn nái và lợn con trực tiếp theo dõi chăm sóc trong 6 tháng.
• Tình hình sinh sản, tỷ lệ đẻ thường và tỷ lệ đẻ khó kèm cơ cấu nguyên nhân gây đẻ khó.
• Đánh giá việc thực hiện quy trình phòng trị bệnh lâm sàng.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các kết quả đạt được về quy mô quản lý đàn, mức độ thuần thục các thao tác kỹ thuật ngoại khoa - sản khoa thú y và đưa ra kiến nghị duy trì nghiêm ngặt an toàn sinh học tại cơ sở.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu và số liệu thực nghiệm

Tình hình chăn nuôi của trang trại qua 3 năm (2015 - 2017):

STT	Loại lợn	Năm 2015 (con)	Năm 2016 (con)	Năm 2017 (con)
1	Lợn đực giống	15	18	21
2	Lợn nái sinh sản	1.205	1.222	1.321
3	Nái hậu bị	145	191	221
4	Lợn con	25.198	27.251	27.930
Tổng	Tổng đàn	26.563	28.682	29.493

Quy mô đàn tăng trưởng ổn định qua các năm, đến năm 2017 tổng đàn đạt 29.493 con với 1.321 nái sinh sản và 21 đực giống phục vụ khai thác tinh nhân tạo.

Kết quả trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng trong 6 tháng thực tập (tháng 6/2017 đến tháng 11/2017):

Tháng	Số nái đẻ, nuôi con theo dõi (con)	Số lượng lợn con theo dõi (con)
Tháng 6/2017	58	642
Tháng 7/2017	58	628
Tháng 8/2017	58	610
Tháng 9/2017	58	621
Tháng 10/2017	58	650
Tháng 11/2017	58	633
Tổng lượt	348	3.784

Tổng số lượt trực tiếp theo dõi, chăm sóc nuôi dưỡng đạt 348 lượt nái và 3.784 lượt lợn con (trung bình 58 nái/tháng).

Tình hình sinh sản và can thiệp đỡ đẻ trên đàn nái:

Tháng	Số nái đẻ (con)	Đẻ bình thường (con)	Tỷ lệ (%)	Số ca đẻ khó (con)	Tỷ lệ (%)
Tháng 6/2017	58	56	96,55	2	3,45
Tháng 7/2017	58	56	96,55	2	3,45
Tháng 8/2017	58	57	98,28	1	1,72
Tháng 9/2017	58	54	93,10	4	6,90
Tháng 10/2017	58	55	94,83	3	5,17
Tháng 11/2017	58	56	96,55	2	3,45
Tổng lượt	348	334	95,98	14	4,02

Trong tổng số 348 nái đẻ, có 334 ca đẻ bình thường (95,98%) và 14 ca đẻ khó phải can thiệp kỹ thuật (4,02%). Phân tích 14 trường hợp đẻ khó cho thấy:

• 8 ca do cổ tử cung chưa giãn nở hoàn toàn ở nái hậu bị đẻ lứa đầu (chiếm 57,14%).
• 4 ca do thể trạng nái gầy, sức rặn đẻ yếu (chiếm 28,57%).
• 2 ca do thai to, sai ngôi thai hoặc dị hình thai (chiếm 14,29%).

Phác đồ điều trị bệnh lâm sàng áp dụng thành công tại trại:

• Viêm tử cung: Thụt rửa tử cung bằng thuốc tím 1% (1 - 2 lần/ngày trong 2 ngày), tiêm bắp Amoxinject LA (1 ml/15 kg thể trọng), phối hợp Oxytocin hoặc Lutalyse (2 ml/con), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng) và Vitamin B1 (5 ml/30 kg thể trọng) trong 3 - 4 ngày.
• Viêm vú: Tiêm Amoxinject LA 15% (1 ml/15 kg thể trọng), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng), truyền/tiêm Glucoza (1 ml/10 kg thể trọng) trong 3 - 5 ngày.
• Sót nhau: Tiêm Oxytocin/Lutalyse 2 ml/con kết hợp Hitamoxine (1 ml/15 kg thể trọng/ngày) trong 2 ngày.
• Tử cung lộn bít tất: Vệ sinh khối lộn bằng thuốc tím 1/1000, đẩy hồi vị vào ổ bụng, khâu 2/3 mép âm môn trong 4 - 5 ngày, bơm kháng sinh tại chỗ (Penicillin 1 triệu UI + Streptomycin 1 g + 20 ml nước cất) và tiêm truyền tĩnh mạch Glucoza trợ sức.
• Bệnh trên lợn con: Trị tiêu chảy bằng Amcoli hoặc MD Nor 100 (1 ml/con trong 3 ngày); trị hội chứng hô hấp bằng hỗn hợp 50% Lincoject + 50% MD Dexa (0,5 ml/con trong 2 ngày).

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Tác giả đã trực tiếp vận hành và chuẩn hóa quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng khép kín cho 348 nái đẻ và 3.784 lợn con theo tiêu chuẩn công nghiệp C.P. tại cơ sở thực tế. Đề tài cung cấp dữ liệu thực nghiệm về cơ cấu đàn, nguyên nhân đẻ khó và minh chứng tính hiệu quả của các phác đồ điều trị bệnh sản khoa, bệnh đường ruột và hô hấp tại trang trại vùng bán sơn địa Ba Vì.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu nghiên cứu được thu thập và thực nghiệm trong phạm vi một trang trại gia công đơn lẻ (trại lợn Nguyễn Xuân Dũng) trong thời gian 6 tháng (từ tháng 5/2017 đến tháng 11/2017), chưa bao quát trọn vẹn biến động dịch tễ của cả chu kỳ nhiều năm và các mùa đông - xuân tiếp theo. Các chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể, chưa thực hiện phân lập vi sinh vật chuyên sâu trong phòng thí nghiệm.
• Hướng phát triển: Tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu sinh sản ở các lứa đẻ tiếp theo (tỷ lệ sống đến cai sữa, khối lượng cai sữa/đầu con, số lứa đẻ/nái/năm) và nghiên cứu ứng dụng các chế phẩm sinh học, thảo dược nhằm giảm thiểu sử dụng kháng sinh trong phòng trị hội chứng tiêu chảy và viêm tử cung - mất sữa (MMA).

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tế hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ Thú y chuẩn bị đi thực tập tốt nghiệp hoặc làm khóa luận tại các trang trại lợn công nghiệp.
• Cán bộ kỹ thuật, kỹ sư chăn nuôi, chủ trang trại nuôi lợn nái sinh sản quy mô tập trung.
• Các nội dung có giá trị tham khảo kỹ thuật cao: Bảng định ngạch khẩu phần ăn chi tiết theo ngày trước/sau đẻ của cám 567 theo mùa; quy trình từng bước đỡ đẻ, cấp cứu lợn con ngạt và can thiệp nái đẻ khó; kỹ thuật tiểu phẫu thiến đực và mổ thoát vị bẹn (hernia); lịch tiêm phòng vắc xin toàn diện cho đàn hậu bị, nái chửa và lợn con; quy trình vệ sinh sát trùng bằng xút (NaOH) và hóa chất khử trùng định kỳ.

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần ăn của lợn nái tại chuồng đẻ được điều chỉnh như thế nào trong những ngày trước và sau khi sinh?

Theo quy trình tại trại, nái được ăn cám hỗn hợp hoàn chỉnh 567.

• Trước khi đẻ: Vào mùa hè (lứa 5), giảm mức ăn trước đẻ 3 ngày còn 1,5 kg/ngày; trước 2 ngày và 1 ngày còn 1,0 kg/ngày. Vào mùa đông (lứa 6), trước đẻ 3 ngày ăn >2,0 kg; trước 2 ngày ăn 2,5 kg; trước 1 ngày ăn 2,0 kg.
• Sau khi đẻ: Ngày đẻ cho nhịn hoặc ăn rất ít; sau đẻ ngày 1 ăn 1,0 - 1,5 kg; sau đó tăng dần 1 kg mỗi ngày (ngày 2 ăn 2 kg, ngày 3 ăn 3 kg, ngày 4 ăn 4 kg, ngày 5 ăn 5 kg). Từ ngày thứ 5 đến trên 14 ngày duy trì 5 kg/ngày. Ngày cai sữa giảm mạnh còn 0,5 kg/con.

2. Kỹ thuật cấp cứu lợn con mới sinh bị ngạt do nái đẻ khó được tiến hành theo các bước nào?

Khi lợn con sinh ra bị ngạt nhưng tim còn đập:

1. Vuốt sạch dịch nhờn ở miệng, mũi, toàn thân và thắt buộc dây rốn.
2. Cầm lợn con chúc đầu xuống (tay trái giữ nách, tay phải giữ hõm hông, lưng hướng vào người thao tác), gập mình lợn con khoảng 5 lần để kích thích phổi.
3. Đỡ ngực, dùng tay vỗ nhẹ vào vùng lưng ngang phổi khoảng 5 cái.
4. Đặt lợn nằm ngửa, bóp nhẹ khóe miệng và thổi ngạt trực tiếp vào miệng lợn con 5 lần liên tục. Lặp lại chu kỳ thao tác đến khi lợn tự thở được rồi sát trùng cồn rốn và đưa vào lồng úm 33 - 35°C.

3. Quy trình tiêm vắc xin và dùng thuốc định kỳ cho lợn con theo mẹ tại trang trại gồm những mốc thời gian nào?

• Ngay sau sinh: Uống điện giải + Amoxicol (1 g/20 kg thể trọng) và sát trùng rốn bằng cồn Iod liên tục 3 ngày.
• 1 ngày tuổi: Mài nanh, bấm tai, cắt 2/3 đuôi; tiêm sắt Nova-Fe-B12 (1 - 2 ml/con) kết hợp Amcoli (0,5 ml/con).
• 3 ngày tuổi: Cho uống Toltrazuril 5% (1 ml/con) phòng trị cầu trùng; bắt đầu tập ăn sớm bằng cám cháo trộn Amoxicol.
• 4 - 5 ngày tuổi: Xử lý viêm rốn, thiến lợn đực và mổ hernia (tiêm Amcoli hoặc Amlistin 1 ml/con).
• 10 - 14 ngày tuổi: Tiêm bắp vắc xin Mycoflex (1 ml/con) phòng bệnh suyễn lợn.
• 18 - 21 ngày tuổi: Tiêm bắp vắc xin Circo (1 ml/con) phòng hội chứng còi cọc do Circovirus.

4. Trong số 348 lượt nái đẻ được theo dõi, tỷ lệ đẻ khó là bao nhiêu và nguyên nhân chính do đâu?

Tỷ lệ đẻ khó phải can thiệp kỹ thuật là 4,02% (14 ca trên tổng số 348 nái). Nguyên nhân gồm:

• 57,14% (8 ca) do cổ tử cung chưa mở/chưa giãn nở hoàn toàn, chủ yếu xảy ra ở nái hậu bị đẻ lứa đầu.
• 28,57% (4 ca) do thể trạng lợn mẹ quá gầy, sức rặn yếu dẫn đến kiệt sức.
• 14,29% (2 ca) do các nguyên nhân về thai (thai quá to, ngôi thai ngược hoặc thai dị hình).

5. Trang trại thực hiện quy trình sát trùng chuồng đẻ và xử lý tấm đan như thế nào khi chuyển đàn?

Khi lợn con cai sữa được chuyển xuống chuồng cách ly và nái mẹ chuyển về chuồng bầu:

1. Tháo dỡ toàn bộ các tấm đan lót sàn, ngâm ngập trong bể sát trùng chứa dung dịch NaOH 10% trong 1 ngày, sau đó cọ rửa sạch và phơi khô ngoài nắng.
2. Cọ rửa khung chuồng và nền chuồng bằng dung dịch NaOH loãng khoảng 5%.
3. Tiêu độc khử trùng sạch sẽ khu vực gầm chuồng, xả vôi và xút gầm.
4. Để chuồng khô hoàn toàn, lắp lại hệ thống tấm đan và phun sát trùng tổng thể (tỷ lệ 1:1600) trước khi đưa lợn nái chửa mới vào chờ đẻ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên La Thị Loan đã phản ánh đầy đủ, chân thực quy trình kỹ thuật chăn nuôi và thú y trên đàn lợn nái ngoại sinh sản quy mô 1.321 nái tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì. Qua 6 tháng thực tập trực tiếp trên 348 lượt nái đẻ và 3.784 lợn con, tác giả đã làm chủ quy trình dinh dưỡng cám 567, kỹ thuật đỡ đẻ, xử lý ngoại khoa lợn con, công tác an toàn sinh học và áp dụng hiệu quả các phác đồ điều trị bệnh sản khoa - truyền nhiễm thực tế. Báo cáo là nguồn tư liệu có giá trị thực tiễn cao, đáp ứng chuẩn mực của một khóa luận tốt nghiệp kỹ sư Chăn nuôi Thú y theo định hướng ứng dụng sản xuất công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Song song với sự phát triển của nhiều ngành nghề khác nhau thì chăn nuôi giữ một vị trí quan trọng, đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển chung của đất nước. Và để đáp ứng nhu cầu ngày càng phát triển của người dân về nguồn thực phẩm, thì ngành chăn nuôi lợn chiếm một vị trí hết sức quan trọng, vì nó cung cấp một khối lượng thịt, mỡ cho con người. Thịt lợn là thực phẩm không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của con người.

Sản phẩm phụ của ngành chăn nuôi lợn là nguồn cung cấp phân bón với số lượng lớn cho ngành trồng trọt, da là nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến. Đặc biệt là lợn nái sinh sản cung cấp nguồn con giống và thực phẩm cho ngành chăn nuôi và thị trường trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, chăn nuôi lợn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi. Trong ngành chăn nuôi lợn, lợn nái có vai trò rất quan trọng.

Muốn ngành chăn nuôi ngày càng phát triển, đạt hiệu quả kinh tế cao thì việc đầu tiên ta phải chú ý đến quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái sinh sản. Chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất chăn nuôi. Trong những năm gần đây, mặc dù công tác chăm sóc, nuôi dưỡng đã được chú trọng, việc phòng chống dịch bệnh cũng được quan tâm hơn, nhưng chăn nuôi vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn về kỹ thuật. Để nắm bắt được quy trình kỹ thuật nuôi dưỡng, chăm sóc, phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản, được sự đồng ý của khoa, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì - Hà Nội”.

Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì - Hà Nội. - Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản. - Nắm được các loại thức ăn, khẩu phần ăn và chế độ ăn cho lợn nái sinh sản qua từng giai đoạn mang thai.

- Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Nguyễn Xuân Dũng, Ba Vì - Hà Nội. - Áp dụng đầy đủ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và áp dụng được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng phòng trị bệnh.

h 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2. Vị trí địa lý Trại lợn Nguyễn xuân Dũng là trại của Công ty CP thuộc thôn Hương Canh, xã Khánh Thượng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.

Đây là một xã miền núi nằm ở sườn tây núi Ba vì, cách trung tâm huyện Ba Vì trên 35 km, cách trung tâm thành phố Hà Nội 82 km. Xã có địa bàn giáp gianh với 2 tỉnh, phía Đông Nam giáp tỉnh Hoà Bình, phía Tây cách con sông Đà là tỉnh Phú Thọ. Đặc điểm khí hậu Ba Vì là một huyện bán sơn địa, nằm ở phía Tây Bắc của thủ đô Hà Nội, thời tiết ở đây điển hình cho khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm ở miền Bắc Việt Nam. Do đó trại lợn của ông Nguyễn Xuân Dũng cũng chịu ảnh hưởng chung của khí hậu vùng.

Với mùa hè nóng bức với lượng mưa tương đối cao, mùa đông lạnh và khô. Nằm trong vùng nhiệt đới, Ba Vì quanh năm tiếp nhận được lượng bức xạ mặt trời dồi dào và nhiệt độ cao, nhiệt độ không khí trung bình hàng năm khoảng 23,6oC. Độ ẩm tương đối trung bình năm là 79%. Lượng mưa trung bình năm là 1800 mm và mỗi năm có khoảng 114 ngày mưa, đặc điểm khí hậu rõ nét nhất là sự thay đổi và khác biệt của hai mùa nóng, lạnh.

Khoảng từ tháng 5 tới tháng 9 là mùa nóng và mưa, nhiệt độ trung bình mùa này là 29,2ºC. Từ tháng 11 đến tháng 3 nǎm sau là mùa đông thời tiết khô ráo. Nhiệt độ trung bình mùa đông 15,2ºC. Giữa hai mùa đó lại có hai thời kỳ chuyển tiếp (tháng 4 và tháng 10) làm cho thời tiết diễn biến khá phức tạp.

Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức của trang trại bao gồm: - 01: Chủ trại, quản lý trại, kế toán, bảo vệ. - 02: Kỹ thuật viên. h 4 Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm 2 tổ khác nhau là: tổ chuồng bầu và tổ chuồng đẻ. Mỗi tổ thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc, đúng quy định của trại.

Cơ sở vật chất của trang trại - Trang trại có tổng diện tích 5ha bao gồm: khu chăn nuôi, khu nhà ở, các công trình phụ khác và đất trồng cây xanh, cây ăn quả. - Trại lợn được chia làm hai khu là khu điều hành và khu sản xuất. Khu điều hành gồm nơi làm việc của quản lý trại và nơi ăn, ở của công nhân. Khu sản xuất gồm: 6 chuồng đẻ, 2 chuồng bầu, 1 chuồng đực và 2 chuồng cách ly.

Một số công trình khác phục vụ cho chăn nuôi như: kho cám, kho thuốc, phòng tinh, phòng sát trùng, kho hàn. - Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín và được sử dụng các thiết bị hiện đại trong sản xuất. Dàn mát được xây dựng ở đầu mỗi chuồng và bên cạnh chuồng, cuối chuồng là hệ thống quạt thông gió gồm 2 chiếc quạt to và 2 chiếc quạt nhỏ. Ở mỗi chuồng đẻ đều có nhiệt kế để thuận tiện cho việc điều chỉnh nhiệt độ chuồng.

- Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu đều được đổ bê tông và có hố sát trùng. Khu chuồng nuôi được quản lý nghiêm ngặt. Mọi công nhân trong trại và khách đến thăm quan đều phải đi qua hệ thống sát trùng thay quần áo, đeo khẩu trang, ủng chuyên dụng trước khi vào chuồng. - Nguồn nước thải rửa chuồng trại, xả gầm đều được xử lý qua hệ thống thoát nước ngầm.

- Xung quanh trang trại còn trồng nhiều cây ăn quả, hầm bioga để tạo môi trường thân thiện trong chăn nuôi. Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc.

h 5 - Công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. Khó khăn Trại được xây dựng trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biến phức tạp nên khâu phòng trừ dịch bệnh gặp nhiều khó khăn. Năm 2014 khi trại vừa được thành lập bắt đầu vào hoạt động ổn định thì dịch bệnh tai xanh bùng phát làm trại thiệt hại lớn về kinh tế và làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của trại.

Trang thiết bị chưa đầy đủ, công nhân chưa có kinh nghiệm. Cơ sở khoa học liên quan đến chuyên đề thực hiện 2. Những hiểu biết về quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc lợn nái đẻ và lợn nái nuôi con 2. Quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc lợn nái đẻ * Quy trình nuôi dưỡng Theo Trần Văn Phùng và cs, (2004) [23], thức ăn dùng cho lợn nái đẻ phải là những thức ăn có giá trị dinh dưỡng cao, dễ tiêu hóa.

Không cho lợn nái ăn thức ăn có hệ số cho ăn cao gây chèn ép thai sinh ra đẻ non, đẻ khó, hoặc ép thai chết ngạt. Một tuần trước khi lợn đẻ phải căn cứ vào tình trạng sức khỏe cụ thể của lợn nái để có kế hoạch giảm dần lượng thức ăn. Đối với những lợn nái có sức khỏe tốt thì một tuần trước khi đẻ giảm 1/3 lượng thức ăn, đẻ trước 2 - 3 ngày giảm 1/2 lượng thức ăn. Đối với những lợn nái có sức khỏe yếu thì không giảm lượng thức ăn mà giảm dung tích của thức ăn bằng cách tăng cường cho ăn các loại thức ăn dễ tiêu hóa.

Những ngày lợn đẻ phải căn cứ vào thể trạng của lợn nái, sự phát dục của bầu vú mà quyết định chế độ dinh dưỡng cho hợp lý. h 6 Ngày lợn nái cắn ổ đẻ, cho lợn nái ăn ít thức ăn tinh (0,5 kg) hoặc không cho thức ăn tinh nhưng uống nước tự do. Ngày lợn nái đẻ có thể không cho lợn nái ăn mà chỉ có uống nước ấm có pha muối hoặc ăn cháo loãng. Sau khi đẻ 2 - 3 ngày không cho lợn nái ăn nhiều một cách đột ngột mà tăng từ từ đến ngày thứ 4 - 5 thì cho ăn đủ tiêu chuẩn.

Thức ăn cần chế biến tốt, dung tích nhỏ, có mùi vị thơm ngon để kích thích tính thèm ăn cho lợn nái. * Quy trình chăm sóc Việc chăm sóc lợn nái mẹ có vai trò quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sức khỏe của cả lợn mẹ và lợn con. Chuồng trại phải được vệ sinh sạch sẽ. Yêu cầu chuồng phải khô ráo, ấm áp, sạch sẽ, có đầy đủ ánh sáng.

Sau khi vệ sinh tiêu độc nên để trống chuồng từ 3 - 5 ngày trước khi lợn nái vào đẻ. Chuồng đẻ cần phải trải đệm lót, có che chắn và thiết bị sưởi ấm trong những ngày mùa đông giá rét. Trước khi đẻ 1 tuần, cần vệ sinh lợn nái sạch sẽ, lợn nái được lau rửa sạch sẽ đất hoặc phân bám dính trên người, dùng khăn thấm nước xà phòng lau sạch bầu vú và âm hộ. Làm như vậy tránh được nguy cơ lợn con mới sinh bị nhiễm khuẩn do tiếp xúc trực tiếp với lợn mẹ có vi khuẩn gây bệnh.

Sau khi vệ sinh sạch sẽ cho lợn nái, chúng ta chuyển nhẹ nhàng từ chuồng bầu sang chuồng đẻ để lợn quen dần với chuồng mới. Trong quá trình chăm sóc lợn nái đẻ, công việc cần thiết và rất quan trọng đó là việc chuẩn bị ô úm cho lợn con. Ô úm rất quan trọng đối với lợn con, nó có tác dụng phòng ngừa lợn mẹ đè chết lợn con, đặc biệt những ngày đầu mới sinh lợn con còn yếu ớt, mà lợn mẹ mới đẻ xong sức khỏe còn rất yếu chưa hồi phục.