phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc cấu trúc thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở. Chƣơng 2: Thực trạng giáo dục THCS và xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở của huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Chƣơng 3: Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở của huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang trong tình hình hiện nay. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề Trong lịch sử đấu tranh dựng nƣớc và giữ nƣớc, ông cha ta đã ý thức rõ việc dùng ngƣời là quốc sách. Mặc dù không phải là nguyên nhân duy nhất nhƣng nó có tác dụng trực tiếp đến sự tồn vong của quốc gia, sự trƣờng tồn và phát triển của dân tộc. Phát huy truyền thống và phƣơng sách dùng ngƣời của ông cha ta để lại, Đảng ta đặc biệt quan tâm đến vấn đề cán bộ, coi cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng. Điều đó đã đƣợc khẳng định trong các văn kiện Đại hội Đảng, Nghị quyết, Chỉ thị của các cấp uỷ Đảng.
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", "Muốn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém". Để có đƣợc đội ngũ cán bộ có đủ năng lực và phẩm chất đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn, đặc biệt là trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc và hội nhập quốc tế thì công tác quy hoạch cán bộ là hết sức quan trọng. Nghị quyết Trung ƣơng 3 (khoá VIII) về chiến lƣợc cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc khẳng định: "Quy hoạch cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng cả nhiệm vụ trƣớc mắt và lâu dài". [14;82] Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng (khoá VIII) tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng chỉ rõ cần phải "làm tốt công tác quy hoạch và tạo nguồn cán bộ, chú ý cán bộ nữ và cán bộ các dân tộc thiểu số, chuyên gia các lĩnh vực".
[15;141] Báo cáo của Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng khoá IX tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng có nêu: "Xây dựng đội ngũ cán bộ đồng bộ, có cơ cấu hợp lý, chất lƣợng tốt, nhất là đội ngũ cán bộ lãnh đạo kế tiếp vững vàng. Có cơ chế, chính sách bảo đảm phát hiện, đánh giá, tuyển chọn, đào tạo, 8 bồi dƣỡng, trọng dụng và đãi ngộ xứng đáng ngƣời có đức, có tài, dù là đảng viên hay ngƣời ngoài Đảng". [16;51] Đối với việc phát triển giáo dục và đào tạo thì vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên có ý nghĩa hết sức quan trọng. Vì vậy việc xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên là hết sức cần thiết.
Trong thời gian qua đã có nhiều tác giả tập trung nghiên cứu về vấn đề này, nhằm tìm ra những giải pháp thiết thực để làm tốt công tác quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên nhƣ: - Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông tỉnh Hà Tây giai đoạn 2002- 2010 (Luận văn thạc sỹ của Lê Xuân Trung, năm 2000). - Quy hoạch phát triển giáo dục mầm non tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2010 (Luận văn thạc sỹ của Lê Thị Nam, năm 2003). - Xây dựng quy hoạch phát triển giáo dục mầm non và phổ thông tỉnh Thái Nguyên đến năm 2010 (Luận văn thạc sỹ của Ngô Thƣợng Chính, năm 2004). - Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dƣơng đến năm 2015 (Luận văn thạc sỹ của Đinh Quốc Khánh, năm 2005).
- Cơ sở khoa học của Quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trƣờng trung học cơ sở huyện Ân Thi, tỉnh Hƣng Yên giai đoạn 2008- 2015 (Luận văn thạc sỹ của Phạm Trung Kiên, năm 2008). Với từng đề tài, các tác giả đã tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quy hoạch phát triển giáo dục, quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên ở các bậc học nơi mình công tác; đƣa ra các giải pháp thiết thực nhằm thực hiện tốt hơn quy hoạch phát triển giáo dục và quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên ở địa phƣơng mình. Tuy nhiên, ở mỗi địa phƣơng có những đặc điểm tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau nên việc thực hiện quy hoạch phát triển giáo dục cũng có sự khác nhau, không thể áp dụng máy móc, cứng nhắc kinh nghiệm ở địa phƣơng này sang địa phƣơng khác. Vì vậy, việc nghiên cứu "Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở của huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang" là hết sức cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo của huyện trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nƣớc và hội nhập quốc tế.
Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quy hoạch Quy hoạch là vấn đề có ý nghĩa to lớn cả về mặt lý luận cũng nhƣ thực tiễn, tạo ra những cơ sở khoa học cho việc hoạch định các chính sách, cụ thể hoá các chiến lƣợc nhằm xây dựng các chƣơng trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Quan điểm về quy hoạch của các nƣớc trên thế giới cũng có nhiều cách hiểu khác nhau: Vƣơng quốc Anh, quy hoạch đƣợc hiểu là sự bố trí có trật tự, sự tiến hoá có kiểm soát các đối tƣợng trong một khoảng không gian đƣợc xác định. Cộng hoà Pháp, quy hoạch đƣợc hiểu là dự báo phát triển và tổ chức thực hiện theo lãnh thổ.
Trung Quốc, quy hoạch đƣợc hiểu là quá trình dự báo kế hoạch phát triển, là chiến lƣợc quyết định các hoạt động nhằm đạt đƣợc các mục tiêu đề ra, từ đó quyết định các mục tiêu mới và biện pháp mới. Hàn Quốc coi quy hoạch là xây dựng chính sách phát triển với hai nội dung cơ bản là: dự báo phát triển và bố trí sắp xếp hợp lý hoạt động của hệ thống theo thời gian và không gian nhằm đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Các nhà khoa học ở Liên Xô (cũ) và các nƣớc Đông Âu (cũ) quan niệm rằng quy hoạch chính là tổng sơ đồ phát triển và phân bố lực lƣợng sản xuất. Đối với Việt Nam, theo Từ điển Tiếng Việt tƣờng giải và liên tƣởng của tác giả Nguyễn Văn Đạm thì: "Quy hoạch là nghiên cứu một cách có hệ thống việc áp dụng chƣơng trình, phƣơng pháp và các biện pháp thực hiện một công trình lớn".[12;673] Nhƣ vậy, có thể hiểu quy hoạch là bƣớc cụ thể hoá chiến lƣợc ở mức độ toàn hệ thống, đó là kế hoạch hành động mang tính tổng thể thống nhất với chiến lƣợc về mục đích, yêu cầu và căn cứ để xây dựng kế hoạch.
Nó có nhiệm vụ góp phần thực hiện đƣờng lối chiến lƣợc phát triển, tăng cơ sở khoa học và thực tiễn việc ra quyết định, hoạch định các chính sách phục vụ cho việc xây 10 dựng kế hoạch. Đồng thời làm nhiệm vụ điều khiển, điều chỉnh trong công tác quản lý, chỉ đạo. Quy hoạch là bƣớc cụ thể hoá chiến lƣợc, còn kế hoạch là bƣớc cụ thể hoá của quy hoạch. Quy hoạch phát triển giáo dục là luận cứ khoa học về sự phát triển của giáo dục, làm cơ sở cho việc xác định các kế hoạch cụ thể để phát triển giáo dục trong tƣơng lai.
Một số khái niệm có liên quan đến quy hoạch Khi nghiên cứu về quy hoạch chúng ta không thể xem xét một cách độc lập mà cần phải xem xét trong mối quan hệ với các khái niệm có liên quan nhƣ: đƣờng lối, chiến lƣợc, kế hoạch và dự báo. Quy hoạch có nhiệm vụ quan trọng trong việc thực hiện đƣờng lối, chiến lƣợc phát triển. Tăng cƣờng cơ sở khoa học cho việc ra quyết định, hoạch định các chính sách, nhằm phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch; đồng thời có nhiệm vụ điều chỉnh công tác chỉ đạo trên cơ sở những tiên đoán. Khi xem xét các khái niệm trên tổng thể phạm vi các thành tố thì chúng có mối liên hệ biện chứng với quy hoạch một cách chặt chẽ.
Đường lối Đƣờng lối là công cụ chỉ đạo ở mức cao nhất, tổng hợp và khái quát nhất, trong đó nêu đƣợc mục tiêu của toàn hệ thống, đó là những định hƣớng lớn và khả năng các nguồn lực huy động để thực hiện mục tiêu. Đƣờng lối giáo dục của Đảng ta là phƣơng hƣớng cơ bản có ý nghĩa chỉ đạo lâu dài, nó đƣợc thể hiện qua các quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục. Đó là xây dựng nền giáo dục theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa; thực hiện giáo dục toàn diện dựa trên nền tảng các thành tựu khoa học công nghệ, những giá trị văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại; xã hội hoá giáo dục, làm cho giáo dục thực sự là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nƣớc và của toàn dân; phối hợp giáo dục nhà trƣờng, gia đình và xã hội; xây dựng một nền giáo dục phục vụ đắc lực yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng; lấy mục tiêu đào tạo nhân lực làm trọng tâm; xây dựng một nền giáo dục vừa đáp 11 ứng nhu cầu học tập của mọi ngƣời, vừa có một cơ sở giáo dục và đào tạo chất lƣợng cao đạt chuẩn khu vực và quốc tế; từng bƣớc phát triển giáo dục và đào tạo dựa trên các phƣơng tiện hiện đại và công nghệ thông tin; đặc biệt coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Chiến lược "Chiến lƣợc là phƣơng châm và kế hoạch có tính chất toàn cục, xác định mục tiêu chủ yếu và sự sắp xếp lực lƣợng trong suốt cả một thời kỳ".
[37;157] Chiến lƣợc là sự cụ thể hoá đƣờng lối ở mức toàn bộ hệ thống nhằm thực hiện mục tiêu đề ra, trong đó cần phải xem xét kỹ mối quan hệ giữa các mục tiêu trong những điều kiện không gian và thời gian nhất định.