Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển. Chương 3: Quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Chi nhánh công ty Best Care Shipping tại Hà Nội. Chương 4: Định hướng phát triển của công ty và đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Chi nhánh công ty Best Care Shipping tại Hà Nội. 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2.
Khái quát về dịch vụ giao nhận hàng xuất nhập khẩu đường biển 2. Khái niệm nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển a, Khái niệm nhập khẩu Theo LTM 2005 Điều 28 khoản 1 về NK hàng hoá “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế, là quá trình trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia dựa trên nguyên tắc trao đổi ngang giá lấy tiền tệ là môi giới. Mục tiêu hoạt động kinh doanh NK là sử dụng hiệu quả nguồn ngoại tệ để NK vật tư, dịch vụ, phục vụ cho quá trình tái sản xuất mở rộng, nâng cao năng suất lao động, tăng giá trị ngày công và giải quyết sự khan hiếm hàng hóa, vật tư trên thị trường nội địa.
b, Khái niệm dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hoá Theo Quy tắc mẫu của Hiệp Hội Giao Nhận Quốc Tế - FIATA về dịch vụ giao nhận: “Dịch vụ giao nhận là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu hàng, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. Theo Luật Thương mại Việt Nam năm 2005, dịch vụ giao nhận là là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc người giao nhận khác. c, Khái niệm vận tải biển Vận tải đường biển là hình thức vận chuyển hàng hóa sử dụng phương tiện và cơ sở hạ tầng đường biển để phục vụ cho mục đích vận chuyển. Phương tiện thường dùng sẽ là các tàu thuyền và phương tiện xếp, tháo gỡ hàng hóa như xe cần cẩu.
Cơ sở hạ tầng để phục vụ cho vận tải đường biển bao gồm các cảng biển, các cảng trung chuyển. 6 Khái niệm nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Nhận hàng NK bằng đường biển là dịch vụ liên quan đến vận chuyển và làm các thủ tục để nhận hàng NK thông qua phương thức vận chuyển đường biển. Dịch vụ nhận hàng hóa NK bằng đường biển đảm nhận toàn bộ khối lượng công việc kể từ khi nhận hàng từ người XK đến khi giao hàng cho người NK.2 Quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Bước 1: Đặt lịch tàu (Booking tàu) Sau khi ký kết hợp đồng ngoại thương (sale contract), tiến hành booking tàu. Khi booking tàu để nhập hàng, cần cung cấp thông tin cho dịch vụ vận chuyển FWD tại Việt Nam để lấy booking.
Sau đó, họ sẽ liên hệ với nhà XK để phối hợp đóng hàng theo kế hoạch đã được xác định trước đó. Để lấy booking tàu, cần cung cấp đầy đủ các thông tin sau cho hãng tàu: Cảng đi (port of loading), Cảng chuyển tải: có hai hình thức là chuyển tải: transit và đi thẳng: direct), Cảng đến (port of discharge), Tên hàng, trọng lượng, Thời gian tàu chạy (ETD), Thời gian đóng hàng và các yêu cầu khác như: loại container, kích cỡ, nhiệt độ, độ thông gió,… Sau khi kiểm tra toàn bộ các thông tin trên booking tàu, nếu có điểm nào sai sót thì yêu cầu bên cấp booking chỉnh sửa, sau đó tiếp tục kiểm tra cho đến khi đạt yêu cầu. Bước 2: Xin giấy phép, đăng ký các chứng nhận liên quan Tùy thuộc vào từng loại hàng, mã HS code… các quy định của Nhà nước mà bạn phải đăng ký những thủ tục gì để được cấp các chứng nhận có liên quan. Nếu bạn không đăng ký các chứng nhận liên quan đến lô hàng thì lô hàng của bạn sẽ không được thông quan cũng như gặp khó khăn trong quá trình làm hàng với các cơ quan chức năng.
Bước này nên làm trước và sớm, tránh phát sinh thời gian và chi phí về sau. Bước 3: Nhận và kiểm tra chứng từ Sau khi tiến hành xem xét, báo giá thì khách hàng sẽ gửi bộ chứng từ gồm: Sales Contract, Commercial Invoice, Packing List, Bill of Lading (B/L), Certificate of Origin (C/O), Thông tin tàu: ngày đến dự kiến… Nhân viên chứng từ sẽ kiểm tra các chứng từ khách hàng gửi bằng cách xem các thông tin có trùng khớp, đầy đủ các thông tin cần thiết hay không. Trong trường hợp không trùng khớp các dữ liệu trong chứng từ với nhau hoặc thiếu thông tin, nhân viên 7 chứng từ liên hệ với khách hàng yêu cầu bổ sung đầy đủ, chính xác. Nhân viên phòng giao nhận sau khi nhận bô hồ sơ gốc và ký xác nhận cho người nhận hàng là bộ chứng từ đầy đủ.
Sau đó FWD photo các chứng từ trên ra nhiều bản để phục vụ cho công việc lúc cần thiết. Bước 4: Theo dõi tiến trình đóng hàng và cập nhật thông tin từ nhà XK Đối với quy trình nhập khẩu hàng hóa bằng đường biển, công việc thực hiện giám sát, theo dõi toàn bộ tiến trình đóng hàng để cập nhật cho đối tác sẽ do nhà XK, đại lý hoặc chi nhánh giao dịch FDW ở Việt Nam làm điều này. Các thông tin cần phải được cập nhật như: ảnh chụp container rỗng, ảnh chụp bảng nhiệt độ (đối với hàng đông lạnh)… Bước 5: Nhận thông báo hàng đến (A/N) và lấy lệnh giao hàng (D/O) Trước ngày tàu cập ít nhất 1 ngày sẽ nhận được A/N – giấy thông báo chi tiết của hãng tàu/ đại lý giao nhận nhằm thông báo thời gian dự kiến cập bến của lô hàng. Các thông tin trên A/N sẽ tương tự như trên Bill bao gồm: tên nhà XK, NK, số hiệu cont, seal, tên tàu, số chuyến, mô tả hàng hóa.
Ngoài ra, sẽ có thêm các phụ phí (local charges). Sau đó tiến hành lấy D/O – chứng từ mà công ty vận chuyển (hãng tàu hoặc FWD) phát hành để ra chỉ thị cho đơn vị lưu khi giữ hàng (cảng, kho) giao hàng cho chủ hàng. bao gồm các giấy tờ sau: Giấy giới thiệu; Bill gốc; Giấy ủy quyền (nếu có yêu cầu). Khi đi lấy lệnh giao hàng phải đóng phí làm D/O, phí vệ sinh container, phí THC, Handling….
Đồng thời, hãng tàu đưa cho FWD ký tên vào 01 bản D/O và hãng tàu giữ lại bảng này để làm bằng chứng là bộ lệnh đã được giao cho người giao nhận. FWD còn phải đối chiếu B/L với các thông tin trong D/O để đảm bảo thông tin chính xác. Nếu phát hiện có sai sót, FWD sẽ phải yêu cầu hãng tàu sửa chữa. Bước 6: Thông quan hàng NK Khai hải quan điện tử và đóng thuế Việc khai hải quan điện tử có thể tiến hành đồng thời, song song với lấy D/O.
Nhân viên chứng từ sử dụng phần mềm ECUS5/VNACCS để khai hải quan điện tử, truyền dữ liệu lên tờ khai qua mạng hải quan điện tử. Nếu truyền thành công hệ thống mạng của hải quan sẽ tự động thông báo số tiếp nhận, số tờ khai, phân luồng hàng hóa. 8 Việc lên tờ khai chính thức rất quan trọng, yêu cầu thông tin chính xác, số liệu thực tế nhất. Sau khi đã hoàn tất khai hải quan điện tử, ta sẽ nhận được tờ khai hải quan hàng nhập, in bộ tờ khai ra và liên hệ khách hàng nộp thuế.
Đăng ký tờ khai tại cảng Sau khai đã khai hải quan điện tử thành công, nhận được tờ khai từ hải quan, cần chuẩn bị bộ hồ sơ để đăng ký tờ khai tại cảng gồm: Tờ khai hải quan nhập khẩu, Vận đơn (B/L), Invoice, Packing list, C/O (nếu có), Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước, Giấy giới thiệu, Đăng ký kiểm hóa (nếu tờ khai luồng đỏ). FWD đem bộ chứng từ đã chuẩn bị để hải quan kiểm tra. Hải quan sẽ tiếp nhận hồ sơ của công ty để kiểm tra, sau đó chuyển hồ sơ qua bộ phận tính giả thuế để công ty đóng thuế. Kiểm hóa (nếu luồng đỏ) Để làm thủ tục kiểm hóa, FWD xem bảng phân công để liên lạc hải quan kiểm hóa.
Sau đó làm thủ tục đăng ký chuyển bãi kiểm hóa. Xuống bãi làm thủ tục cắt seal kiểm hóa. Khi container hàng đã ở bãi kiểm hóa thì điều công nhân cảng đến cắt seal, điều công nhân dỡ hàng ra khỏi container để phục vụ kiểm hóa. Sau đó mời công chức hải quan kiểm hóa xuống kiểm tra hàng hóa theo mức độ hải quan yêu cầu.
Trả tờ khai hải quan Sau khi kiểm tra và đóng dấu xong, hải quan sẽ chuyển qua cửa trả tờ khai hải quan. FWD mua tem (lệ phí hải quan) dán vào tờ khai. FWD kiểm tra xem đã đủ bộ chứng từ gồm: Tờ khai hải quan, Phiếu ghi kết quả kiểm tra chứng từ, Phiếu ghi kết quả kiểm tra hàng hóa (nếu luồng đỏ). Bước 7: Thanh lý tờ khai và vận chuyển hàng về kho Sau khi hoàn thành việc nộp thuế và tờ khai được thông quan, tiến hành in mã vạch và nộp cùng tờ khai đã thông quan cho hải quan giám sát ít nhất là 2 bộ.
Hải quan sẽ đóng dấu lên mã vạch và trả lại cho doanh nghiệp 1 bộ, còn 1 bộ hải quan sẽ giữ. Sau khi tiến hành thanh lý tờ khai, FWD đến phòng thương vụ của cảng và mang theo D/O đóng phí nâng/ hạ/ lưu container. để xuất phiếu EIR (phiếu giao nhận container). Tiếp theo, giao cho tài xế các chứng từ như: phiếu EIR, D/O… để tài xế trình hải quan giám sát cổng và cho xe rời khỏi cảng chờ hàng về kho.
Bước 8: Trả container rỗng cho hãng tàu và nhận cược 9 Khi xe chở hàng về đến kho, tiến hành kiểm tra các giấy tờ như: seal, tình trạng container hoặc xe chở hàng… Sau khi rút hàng xong, tài xế sẽ mang container trả về cảng hoặc ICD, theo chỉ định được ghi rõ trên giấy mượn container.