LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Sự phát triển như vũ bão của ngành công nghệ cao tạo ra những tiến bộ thần kỳ trong nền kinh tế và tiếp tục cung cấp nhiên liệu cho sự tăng trưởng của thế giới. Công nghệ cao là một ngành tương đối còn mới ở Việt Nam mặc dù trên thế giới đã phát triển từ lâu điển hình là thung lũng Silicon, khu trung tâm công nghệ cao nổi tiếng thế giới nằm ở California (Mỹ) - nơi đây không chỉ hội tụ các nhà sản xuất chip mà còn tập kết đủ loại kỹ thuật với các công ty hàng đầu trên thế giới và cả những nhân vật đang ấp ủ tham vọng lớn tấn công vào sân chơi này. Ngành công nghệ cao nói chung, công nghiệp robot nói riêng luôn là nguồn cảm hứng vô tận cho các chuyên gia công nghệ bởi nó góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.
Là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu, chế tạo các sản phẩm đồ chơi công nghệ cao và robot công nghiệp tại Việt Nam, công ty cổ phần robot TOSY đã và đang làm thay đổi hình ảnh của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới - một Việt Nam hoàn toàn có thể chế tạo và xuất khẩu robot công nghiệp, chế tạo và sản xuất đồ chơi công nghệ cao xuất khẩu sang thị trường các nước. Chiến lược của TOSY là tập trung phát triển robot công nghiệp giá rẻ với mong muốn mở ra một thị trường hoàn toàn mới. Để giảm chi phí sản xuất, TOSY cần phải chế tạo hầu hết các bộ phận của robot trong khi Việt Nam chưa có ngành công nghiệp robot và công nghiệp phụ trợ hiện đang là khâu yếu của nền công nghiệp Việt Nam vì vậy TOSY đã gặp rất nhiều khó khăn khi đơn độc giải quyết các bài toán kỹ thuật, công nghệ phức tạp và nguồn vật tư kỹ thuật hiện nay phải lệ thuộc đến hơn 80% vào thị trường thế giới. Như vậy, để cạnh tranh được với các cường quốc công nghệ trên thế giới ngoài qui trình sản xuất đảm bảo chất lượng yêu cầu, TOSY cần phải lựa chọn nguồn vật tư nhập khẩu thích hợp đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của các quốc gia, giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí, tạo lợi thế cạnh tranh cho các sản phẩm công nghệ của mình.
3 Xuất phát từ tầm quan trọng của nguồn vật tư nhập khẩu và thực tế quản trị nguồn vật tư nhập khẩu tại doanh nghiệp cũng như chiến lược doanh nghiệp đang hướng tới. Tôi lựa chọn đề tài: “Quản trị nguồn vật tư nhập khẩu của công ty cổ phần robot TOSY” làm đề tài nghiên cứu của mình. Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu một cách khoa học về quản trị nguồn vật tư nhập khẩu, luận văn hướng tới các mục tiêu cụ thể sau: - Làm rõ được vai trò và tầm quan trọng của quản trị nguồn vật tư nhập khẩu tại doanh nghiệp. - Phân tích thực trạng quản trị nguồn vật tư nhập khẩu từ đó tìm ra các ưu, nhược điểm và nguyên nhân cho công ty cổ phần robot TOSY.
- Từ phân tích thực trạng trên, luận văn sẽ đề xuất một số giải pháp tăng cường quản trị nguồn vật tư nhập khẩu cho công ty cổ phần robot TOSY. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản trị nguồn vật tư nhập khẩu của công ty cổ phần robot TOSY và trong giới hạn nghiên cứu của mình, luận văn đề cập đến các nội dung chính của quản trị nguồn vật tư nhập khẩu của công ty cổ phần robot TOSY: + Hoạch định chiến lược nguồn và lập kế hoạch tạo nguồn vật tư nhập khẩu. + Tổ chức tạo nguồn vật tư nhập khẩu của doanh nghiệp với các nội dung: tổ chức tiếp cận thông tin về nguồn vật tư nhập khẩu, tổ chức đánh giá & lựa chọn nhà cung cấp, tổ chức thương lượng & thiết lập mối quan hệ kinh tế với các nhà cung cấp. + Lãnh đạo trong quản trị nguồn vật tư nhập khẩu của doanh nghiệp + Kiểm tra, đánh giá chất lượng nguồn vật tư nhập khẩu của doanh nghiệp - Phạm vi nghiên cứu: tại công ty cổ phần robot TOSY giai đoạn 2009 – tháng 9/2012.
Phƣơng pháp nghiên cứu Cơ sở lý thuyết để phân tích thực tiễn: luận văn sử dụng khung lý thuyết về quản trị theo chức năng để phân tích thực trạng quản trị nguồn vật tư nhập khẩu của công ty cổ phần robot TOSY. 4 Các dữ liệu cần thu thập trong luận văn: dữ liệu được thu thập từ các báo cáo, các kết quả nghiên cứu được thực hiện trước đó, nguồn dữ liệu thu thập từ các tài liệu thông tin nội bộ từ các phòng ban trong doanh nghiệp. Nguồn dữ liệu thu thập bên ngoài: số liệu về ngành công nghiệp, các kết quả nghiên cứu thị trường, sách báo, tạp chí, các case study chuyên ngành, internet… Phương pháp phân tích dữ liệu: lập bảng tổng hợp, so sánh và phân tích dữ liệu, đưa ra các nhận xét, kết luận về vấn đề nghiên cứu. Tổng quan nghiên cứu Nhằm phục vụ công tác nghiên cứu, tác giả đã tìm hiểu thông tin trên các nguồn sau: các sách, tạp chí nghiên cứu về quản trị tổ chức nói chung và quản trị nguồn vật tư trong doanh nghiệp nói riêng, các luận văn đã nghiên cứu về vấn đề này trước đó.
Về sách, tạp chí: Giáo trình “Quản trị doanh nghiệp FDI” của PGS.TS Nguyễn Thị Hường và giáo trình “Quản trị học” của PGS.TS Đoàn Thị Thu Hà – PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Huyền (2011) đã giới thiệu các chức năng quản trị trong tổ chức, dựa vào đây tác giả xây dựng khung lý thuyết quản trị nguồn vật tư nhập khẩu. Giáo trình “Quản trị doanh nghiệp thương mại” của PGS.TS Hoàng Minh Đường – PGS.TS Nguyễn Thừa Lộc (2005) về cách tổ chức và quản trị nghiệp vụ tạo nguồn và mua hàng ở doanh nghiệp thương mại. Giáo trình “Quản trị chức năng thương mại của doanh nghiệp công nghiệp” của GS.TS Nguyễn Kế Tuấn (2004) về quản trị hoạt động mua nguyên vật liệu của doanh nghiệp công nghiệp. Cuốn sách “Purchasing & Supply Chain Management” của tác giả Arjanj.Van Weele (2005) cho tác giả những lý luận sâu sắc về vai trò và tầm quan trọng của việc quản trị nguồn hàng trong doanh nghiệp, vai trò của hoạt động mua hàng trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp.
Về các luận văn nghiên cứu trước đó: Tác giả đã nghiên cứu: 5 Luận văn của tác giả Nguyễn Hoàng Minh với đề tài: “Hoàn thiện hoạt động nhập khẩu vật tư của doanh nghiệp đóng tàu thuộc tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam” năm 2006 để tìm hiểu về qui trình nhập khẩu vật tư. Luận văn thạc sỹ của tác giả Trần Đức Anh với đề tài: “Quản trị hậu cần vật tư cho sản xuất kinh doanh của công ty xây dựng số 2 Tổng công ty xây dựng Hà Nội” năm 2003 để hiểu được tầm quan trọng của hoạt động quản trị hậu cần vật tư cho doanh nghiệp. Khác với các đề tài trước đó, đề tài của tôi tập trung đi sâu vào nghiên cứu về quản trị nguồn vật tư nhập khẩu để từ đó đưa ra một số giải pháp tăng cường quản trị nguồn vật tư nhập khẩu tại công ty, giúp công ty tiết kiệm chi phí, hoàn thành mục tiêu chiến lược mà mình đã đề ra. Tính đến thời điểm hiện tại, đây là đề tài mới, có tính ứng dụng cao và hiện chưa ai nghiên cứu về vấn đề mà tôi đang nghiên cứu.
Kết cấu của luận văn Luận văn được kết cấu thành 3 chương với những nội dung sau Chƣơng 1: Lý luận chung về quản trị nguồn vật tƣ nhập khẩu của doanh nghiệp Chƣơng 2: Phân tích thực trạng quản trị nguồn vật tƣ nhập khẩu của công ty cổ phần robot TOSY Chƣơng 3: Một số giải pháp tăng cƣờng quản trị nguồn vật tƣ nhập khẩu của công ty cổ phần robot TOSY 6 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC MUA HÀNGQUẢN TRỊ NGUỒN VẬT TƢ NHẬP KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP 1. Nguồn vật tƣ nhập khẩu 1. Khái niệm nguồn vật tư nhập khẩu Theo như R.Jerry Barker đã nhận định: “Các đường biên giới trên trái đất đang ngày càng thu hẹp và một ngày kia sẽ biến mất, điều đang hiện ra rõ ràng là thương mại quốc tế và thương mại nội địa đang tiến gần nhau, trộn lẫn vào nhau và hội tụ cùng nhau trong một dòng chảy”. Trong điều kiện như vậy thì không thể giới hạn hoạt động cung ứng trong phạm vi một quốc gia, không thể chỉ chú trọng đến các nguồn cung cấp nội địa mà bắt buộc phải quan tâm đến các nguồn cung cấp quốc tế nhất là khi nguồn cung ứng vật tư trong nước không thể đáp ứng được nhu cầu đầu vào cho hoạt động nghiên cứu, sản xuất, chế tạo của doanh nghiệp thì việc tìm kiếm các nguồn cung ứng quốc tế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Nguồn vật tư nhập khẩu được hiểu là nơi cung cấp nguyên, vật liệu ngoài lãnh thổ của một quốc gia cho doanh nghiệp nhập khẩu để phục vụ cho nhu cầu sản xuất trong nước hoặc cho chính hoạt động chế tạo, sản xuất của doanh nghiệp. Nguồn vật tư nhập khẩu không chỉ đơn thuần là khái niệm chỉ vị trí địa lý, nơi khởi nguồn các dòng chảy của nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị… vào kênh phân phối mà còn hàm chứa quy mô, cơ cấu và sự phân bổ nguồn nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị… ra thị trường trong một khoảng thời gian nhất định. Phân loại nguồn vật tư nhập khẩu Nguồn vật tư nhập khẩu của doanh nghiệp thường được phân loại dựa trên các tiêu thức sau: Theo tầm quan trọng của nguồn vật tƣ - Nguồn vật tư chính: là nguồn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng khối lượng vật tư mà doanh nghiệp nhập về. Đối với doanh nghiệp sản xuất, nguồn này có vai 7 trò quyết định trong việc cấu thành nên thực thể vật chất của sản phẩm.
Để trở thành nguồn vật tư chính của doanh nghiệp, nguồn này phải đáp ứng đủ các tiêu chí mà doanh nghiệp đề ra như giá cả cạnh tranh, chất lượng, quy mô thị trường, khả năng cung ứng, tính ổn định…và được doanh nghiệp đánh giá, lựa chọn hết sức cẩn thận trong quá trình tạo nguồn. - Nguồn vật tư phụ: Là nguồn chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong tổng khối lượng vật tư doanh nghiệp nhập về.