Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Quản Trị Hàng Tồn Kho Tại Công Ty CP Việt Pháp

Luận văn tốt nghiệp TMU phân tích quản trị hàng tồn kho tại Công ty CP Việt Pháp, cung cấp giải pháp tối ưu cho hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Phạm Thị Nguyệt
• Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Thị Liên Hương
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Tài chính-Ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Hàng Tồn Kho Của Công Ty CP Việt Pháp
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Bố cụ đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những khái niệm liên quan đến quản trị hàng tồn kho của doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm hàng tồn kho
• 1.1.2. Khái niệm quản trị hàng tồn kho
• 1.2. Nội dung lý thuyết liên quan đến quản trị hàng tồn kho
• 1.2.1. Đặc điểm và phân loại hàng tồn kho
• 1.2.1.1. Đặc điểm hàng tồn kho
• 1.2.1.2. Phân loại hàng tồn kho
• 1.2.2. Các chi phí liên quan đến quản trị hàng tồn kho
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị hàng tồn kho
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN TRỊ HÀNG TỒN KHO CỦA CÔNG TY CP VIỆT PHÁP
• 2.1. Giới thiệu chung về Công ty CP Việt Pháp
• 2.2. Phân tích thực trạng công tác quản trị hàng tồn kho tại Công ty CP Việt Pháp giai đoạn 2016-2018
• 2.2.1. Đặc điểm và phân loại hàng tồn kho tại Công ty CP Việt Pháp
• 2.2.2. Loại hình tồn kho mà công ty đang ứng dụng
• 2.2.3. Thực trạng về hàng tồn kho của Công ty CP Việt Pháp
• 2.2.4. Các chi phí liên quan đến hàng tồn kho của Công ty CP Việt Pháp
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản trị hàng tồn kho của Công ty CP Việt Pháp
• 2.4. Đánh giá chung về công tác quản trị hàng tồn kho của công ty CP Việt Pháp trong giai đoạn 2016-2018
• 2.4.1. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ HÀNG TỒN KHO CỦA CÔNG TY CP VIỆT PHÁP
• 3.1. Định hướng phát triển của công ty CP Việt Pháp trong thời gian tới
• 3.2. Biện pháp khắc phục tồn tại trong công tác quản trị hàng tồn kho của Công ty CP Việt Pháp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Hàng Tồn Kho Tại Công Ty CP Việt Pháp

Quản trị hàng tồn kho là một yếu tố quan trọng trong hoạt động sản xuất và kinh doanh của Công ty CP Việt Pháp. Việc quản lý hiệu quả hàng tồn kho không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất liên tục mà còn tối ưu hóa chi phí và nâng cao lợi nhuận. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc áp dụng các phương pháp quản lý hàng tồn kho hiện đại là cần thiết để đáp ứng nhu cầu thị trường.

1.1. Khái Niệm Hàng Tồn Kho Trong Doanh Nghiệp

Hàng tồn kho được định nghĩa là tài sản được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường. Điều này bao gồm nguyên liệu, vật liệu, và sản phẩm dở dang. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp doanh nghiệp xác định được lượng hàng tồn kho cần thiết cho hoạt động sản xuất.

1.2. Vai Trò Của Quản Trị Hàng Tồn Kho

Quản trị hàng tồn kho đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hàng hóa có đủ số lượng và chất lượng, không làm gián đoạn quá trình sản xuất. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh mà còn giảm thiểu rủi ro về hàng hóa hư hỏng và mất mát.

II. Thách Thức Trong Quản Trị Hàng Tồn Kho Tại Công Ty CP Việt Pháp

Công ty CP Việt Pháp đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý hàng tồn kho. Những thách thức này bao gồm việc duy trì mức tồn kho hợp lý, giảm thiểu chi phí lưu kho, và đảm bảo hàng hóa luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc không quản lý tốt hàng tồn kho có thể dẫn đến tình trạng thiếu hàng hoặc dư thừa hàng hóa, gây ảnh hưởng đến lợi nhuận.

2.1. Vấn Đề Thiếu Hàng Tồn Kho

Thiếu hàng tồn kho có thể dẫn đến việc không đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng, gây mất uy tín và giảm doanh thu. Doanh nghiệp cần có kế hoạch dự trữ hợp lý để tránh tình trạng này.

2.2. Chi Phí Lưu Kho Cao

Chi phí lưu kho cao là một trong những vấn đề lớn mà Công ty CP Việt Pháp phải đối mặt. Chi phí này bao gồm chi phí bảo quản, hao hụt, và chi phí tài chính. Việc tối ưu hóa chi phí lưu kho là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

III. Phương Pháp Tối Ưu Hóa Quản Trị Hàng Tồn Kho Tại Công Ty CP Việt Pháp

Để cải thiện công tác quản trị hàng tồn kho, Công ty CP Việt Pháp cần áp dụng các phương pháp tối ưu hóa hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp giảm thiểu chi phí mà còn nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Hàng Tồn Kho

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý hàng tồn kho. Việc sử dụng phần mềm quản lý hàng tồn kho giúp theo dõi tình trạng hàng hóa, từ đó đưa ra quyết định kịp thời và chính xác.

3.2. Chiến Lược Quản Lý Chuỗi Cung Ứng

Quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả giúp Công ty CP Việt Pháp tối ưu hóa quy trình nhập hàng và phân phối. Điều này không chỉ giảm thiểu chi phí mà còn đảm bảo hàng hóa luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Trị Hàng Tồn Kho Tại Công Ty CP Việt Pháp

Việc áp dụng các phương pháp quản trị hàng tồn kho tại Công ty CP Việt Pháp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Doanh nghiệp đã cải thiện được quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí lưu kho, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hàng Tồn Kho

Nghiên cứu cho thấy việc tối ưu hóa hàng tồn kho đã giúp Công ty CP Việt Pháp giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quản trị hàng tồn kho đã được cải thiện rõ rệt.

4.2. Các Giải Pháp Đã Được Triển Khai

Công ty đã triển khai nhiều giải pháp như cải tiến quy trình đặt hàng và tối ưu hóa kho bãi. Những giải pháp này đã giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết Luận Về Quản Trị Hàng Tồn Kho Tại Công Ty CP Việt Pháp

Quản trị hàng tồn kho là một yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của Công ty CP Việt Pháp. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Tương lai của quản trị hàng tồn kho tại công ty cần tiếp tục được cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

5.1. Tương Lai Của Quản Trị Hàng Tồn Kho

Trong tương lai, Công ty CP Việt Pháp cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và cải tiến quy trình quản lý hàng tồn kho để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Mới

Cần nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới trong quản trị hàng tồn kho, như sử dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn để tối ưu hóa quy trình quản lý.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các doanh nghiệp phải tự chủ hoàn toàn trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm bảo toàn vốn và tạo ra lợi nhuận. Để duy trì năng lực cạnh tranh, việc kiểm soát chi phí, hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm đóng vai trò quyết định. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và thương mại, quản trị hàng tồn kho giữ vị trí then chốt, trực tiếp chi phối tính liên tục của dây chuyền chế biến và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tài chính của doanh nghiệp.

Công ty Cổ phần Việt Pháp là đơn vị chuyên sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy sản với nhà máy mang thương hiệu "Voi Vàng" đặt tại Vĩnh Phúc (công suất thiết kế gần 300.000 tấn sản phẩm/năm). Đặc thù hàng tồn kho của ngành này bao gồm nhiều chủng loại nông sản, phụ gia và thành phẩm dinh dưỡng có tính chất sinh hóa phức tạp, dễ ẩm mốc, biến chất nếu điều kiện bảo quản không đạt chuẩn. Thực tế tại công ty cho thấy lượng hàng tồn kho chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng tài sản lưu động nhưng việc quản lý chủ yếu dựa trên ước lượng kinh nghiệm, chưa áp dụng các mô hình định lượng khoa học, dẫn đến chi phí lưu kho tăng cao và ứ đọng vốn. Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa công tác quản trị hàng tồn kho tại doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm 3 nội dung:

1. Hệ thống hóa, phân tích và tổng hợp các vấn đề lý luận cơ bản về quản trị hàng tồn kho trong doanh nghiệp.
2. Đánh giá thực trạng công tác quản trị hàng tồn kho của Công ty Cổ phần Việt Pháp trong giai đoạn 2016 – 2018.
3. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị hàng tồn kho tại Công ty Cổ phần Việt Pháp trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác quản trị hàng tồn kho tại Công ty Cổ phần Việt Pháp.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Việt Pháp (Cụm Kinh tế - Xã hội Tân Tiến, xã Tân Tiến, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc) và chi nhánh liên kết.
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động sản xuất kinh doanh và dữ liệu kế toán tài chính được thu thập trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2016 đến năm 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) ban hành kèm theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Theo đó, hàng tồn kho được xác định là tài sản được giữ để bán trong kỳ sản xuất kinh doanh bình thường, đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang, hoặc là nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ.

Tác giả hệ thống hóa các tiêu thức phân loại hàng tồn kho gồm: theo nguồn hình thành (mua ngoài, mua nội bộ, tự gia công, nhập từ liên doanh/biếu tặng); theo yêu cầu sử dụng (sử dụng cho sản xuất kinh doanh, chưa cần sử dụng, không cần sử dụng); theo mục đích sử dụng (dự trữ cho sản xuất, dự trữ cho tiêu thụ); và theo địa điểm bảo quản (trong doanh nghiệp, ngoài doanh nghiệp). Về cấu trúc chi phí, nghiên cứu phân định rõ bốn nhóm chi phí: chi phí đặt hàng ($C_{đh}$), chi phí lưu kho ($C_{lk}$ - thường chiếm khoảng 40% tổng giá trị dự trữ hàng năm), chi phí mua hàng ($C_{mh}$), và chi phí thiếu hàng (chi phí cơ hội do mất doanh thu, mất uy tín hoặc đình trệ dây chuyền).

Hệ thống mô hình toán kinh tế được giới thiệu bao gồm: mô hình lượng đặt hàng kinh tế cơ bản (EOQ), mô hình đặt hàng theo lô sản xuất (POQ), mô hình khấu trừ theo số lượng (QDM) và phương pháp xác định điểm đặt hàng lại (ROP). Bên cạnh đó, hiệu quả quản trị tồn kho được lượng hóa qua các chỉ tiêu: tỷ lệ đáp ứng đơn hàng khả thi, tỷ trọng hàng tồn kho trong tổng tài sản và tài sản lưu động, độ chính xác của báo cáo tồn kho, vòng quay hàng tồn kho và số ngày bình quân của một vòng quay.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp giữa nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp nhân viên và cán bộ quản lý kho, quan sát thực địa tại hệ thống kho bãi của nhà máy, kết hợp phát phiếu điều tra trắc nghiệm tới 120 cán bộ, công nhân viên công ty để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố quản trị.
• Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ báo cáo tài chính kiểm toán, bảng cân đối kế toán, thuyết minh báo cáo tài chính và sổ sách hạch toán kho tại phòng Tài chính - Kế toán của Công ty Cổ phần Việt Pháp giai đoạn 2016 - 2018.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Phương pháp thống kê mô tả, phân tích chỉ số, so sánh tương đối và tuyệt đối qua các năm để bóc tách biến động cơ cấu tài sản và đo lường tốc độ luân chuyển vốn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý thuyết về quản trị hàng tồn kho trong doanh nghiệp

Chương này tập trung làm rõ bản chất kinh tế của hàng tồn kho với tư cách là một bộ phận trọng yếu thuộc tài sản lưu động, mang đặc tính tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh, chuyển dịch toàn bộ giá trị một lần vào giá trị sản phẩm hoàn thành. Tác giả phân tích chi tiết đặc điểm của từng nhóm vật tư: nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, sản phẩm dở dang, thành phẩm và hàng hóa.

Nội dung trọng tâm của chương là thiết lập các công thức toán học xác định quy mô đặt hàng tối ưu ($Q^*$), khoảng cách giữa các lần đặt hàng ($T$), và điểm đặt hàng lại ($ROP = d \times L$). Đồng thời, tác giả xây dựng ma trận phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản trị, bao gồm nhân tố bên ngoài (môi trường kinh tế vĩ mô, áp lực cạnh tranh, hành vi khách hàng, năng lực nhà cung cấp, biến động giá cả thị trường) và nhân tố bên trong (khả năng tài chính, tổ chức mạng lưới tiêu thụ, trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân lực).

Chương 2: Thực trạng về công tác quản trị hàng tồn kho của Công ty CP Việt Pháp

Chương 2 mô tả chi tiết hoạt động của Công ty Cổ phần Việt Pháp, tiền thân là Công ty TNHH Hoa Hồng thành lập năm 1999, chính thức mở rộng nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi thương hiệu "Voi Vàng" vào năm 2010. Danh mục thành phẩm chính của công ty gồm 3 nhãn hiệu: Voi Vàng, Rubi và Mostfeed (phục vụ heo siêu nạc, gà màu, vịt, ngan, trâu bò và chim cút).

Qua phân tích quy trình mua sắm vật tư, tác giả chỉ ra công ty không có lịch trình đặt hàng cố định mà chủ yếu ước lượng theo kinh nghiệm khi lượng tồn kho sắp cạn (trung bình 45 ngày đặt 1 lần, tương ứng khoảng 9 lần/năm). Thời gian chờ nhận hàng ($L$) bình quân là 40 ngày. Công ty chưa từng áp dụng các mô hình định lượng như EOQ hay chính sách chiết khấu theo quy mô.

Thực trạng cơ cấu giá trị hàng tồn kho trong 3 năm được tổng hợp tại bảng dưới đây:

Loại hàng tồn kho	Năm 2016 (tỷ đồng)	Năm 2017 (tỷ đồng)	Năm 2018 (tỷ đồng)	Chênh lệch 2017/2016 (%)	Chênh lệch 2018/2017 (%)
Nguyên vật liệu	41,667	68,130	36,751	+63,51	-46,06
Công cụ, dụng cụ	20,450	34,320	27,470	+67,82	-19,96
Sản phẩm dở dang	12,280	13,620	18,920	+10,91	+38,91
Thành phẩm	15,744	28,650	71,541	+81,97	+149,70
Tổng cộng	90,142	144,721	154,682	+60,57	+6,88

Số liệu cho thấy tổng giá trị hàng tồn kho tăng vọt 60,57% trong năm 2017 và tiếp tục tăng lên 154,682 tỷ đồng vào năm 2018. Đáng chú ý, năm 2018 ghi nhận sự bùng nổ của lượng thành phẩm tồn kho (đạt 71,541 tỷ đồng, tăng 149,70% so với 2017), cho thấy khâu tiêu thụ gặp khó khăn và công ty không bám sát nhu cầu thị trường. Ngược lại, việc giảm mạnh tồn kho nguyên vật liệu năm 2018 phản ánh nỗ lực kiểm soát khâu thu mua đầu vào nhưng sản phẩm dở dang lại tăng 38,91% do trục trặc kỹ thuật và nhân công trong quy trình sản xuất.

Về cấu trúc chi phí, tác giả bóc tách:

• Chi phí cho 1 lần đặt hàng ($S$) là 13.000.000 đồng (tìm kiếm nguồn hàng: 1.000.000 đồng; giao dịch: 10.000 đồng; vận chuyển, bốc dỡ: 10.000.000 đồng; bảo hiểm: 2.000.000 đồng). Tổng chi phí đặt hàng cho 9 lần/năm là 117.000.000 đồng.
• Chi phí lưu kho hàng năm ước tính 927.000.000 đồng, bao gồm lương 12 nhân viên thủ kho (792.000.000 đồng, tính theo lương 5.000.000 đồng/tháng và phụ cấp bảo hiểm 500.000 đồng/tháng), chi phí bảo quản lưu giữ (20.000.000 đồng) và chi phí tổn thất do giảm giá hàng lỗi thời (115.000.000 đồng). Từ đó tính ra chi phí tồn trữ đơn vị ($H$) đạt khoảng 6.940 đồng/kg/năm.

Các chỉ tiêu tài chính và hoạt động được tổng hợp đối chiếu như sau:

Chỉ tiêu đánh giá	Đơn vị	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018
Tỷ lệ đơn hàng khả thi	%	95,07	93,08	92,12
Tỷ trọng HTK trong TSLĐ	%	57,14	55,46	56,98
Tỷ trọng HTK trong Tổng tài sản	%	33,84	38,50	39,91
Mức độ chính xác của báo cáo tồn kho	%	83,33	75,00	87,50
Giá vốn hàng bán	Tỷ đồng	942,956	966,088	978,395
Hàng tồn kho bình quân	Tỷ đồng	105,799	117,432	149,702
Vòng quay hàng tồn kho	Lần	8,91	8,23	6,54
Số ngày của một vòng quay HTK	Ngày	41	44	56

Tốc độ luân chuyển hàng tồn kho suy giảm rõ rệt: số vòng quay giảm từ 8,91 vòng (2016) xuống 6,54 vòng (2018), kéo dài chu kỳ luân chuyển từ 41 ngày lên 56 ngày. Nguyên nhân do tốc độ tăng của hàng tồn kho bình quân (+41,49% sau 2 năm) vượt xa tốc độ tăng trưởng giá vốn hàng bán (+3,76%).

Kết quả khảo sát 120 cán bộ nhân viên về các yếu tố ảnh hưởng cho thấy:

• Khách hàng là yếu tố bên ngoài tác động mạnh nhất (70,83% đánh giá mức rất cao), tiếp theo là môi trường kinh tế (63,5% mức rất cao) và môi trường cạnh tranh (58,33% mức rất cao).
• Trình độ nguồn nhân lực là yếu tố bên trong có tính chi phối lớn nhất (59,17% đánh giá mức rất cao), trong khi tình hình tài chính và công tác tiêu thụ lần lượt chiếm 44,54% và 44,17% ở mức độ ảnh hưởng rất cao.

Đánh giá tổng quát:

• Ưu điểm: Doanh nghiệp đã thiết lập kho bãi tập trung, bước đầu xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu, phân công nhân sự cụ thể và đa dạng hóa nguồn cung cấp hạt ngũ cốc, bột cá, phụ gia.
• Hạn chế: Cơ sở hạ tầng kho còn hạn chế khiến bao bì rách hỏng trong bốc dỡ; hoàn toàn bị động trong dự báo nhu cầu; không xác định được quy mô đặt hàng tối ưu dẫn đến hàng hóa chịu hao mòn vô hình, phải hạ giá bán hoặc loại bỏ; độ chính xác báo cáo chưa ổn định do trình độ nhân viên kho ở mức trung bình.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị hàng tồn kho của Công ty CP Việt Pháp

Trên cơ sở định hướng phát triển mở rộng thị phần thức ăn chăn nuôi và củng cố văn hóa tổ chức, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Áp dụng mô hình định lượng EOQ và xác định điểm đặt hàng lại (ROP): Với tổng nhu cầu nguyên vật liệu năm $D = 639.068$ kg, chi phí một lần đặt hàng $S = 13.000.000$ đồng, chi phí lưu kho đơn vị $H = 6.940$ đồng/kg/năm:

• Sản lượng đặt hàng tối ưu: $$Q^* = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} = \sqrt{\frac{2 \times 639.068 \times 13.000.000}{6.940}} \approx 48.930 \text{ kg}$$
• Số lần đặt hàng tối ưu trong năm: $$N = \frac{D}{Q^*} = \frac{639.068}{48.930} \approx 13 \text{ lần/năm}$$
• Khoảng cách tối ưu giữa hai lần đặt hàng: $$T = \frac{360}{13} \approx 28 \text{ ngày}$$
• Mức tiêu hao nguyên liệu bình quân ngày đêm (năm tính 300 ngày làm việc): $$d = \frac{639.068}{300} = 2.130 \text{ kg/ngày}$$
• Điểm đặt hàng lại với thời gian vận chuyển $L = 40$ ngày: $$ROP = d \times L = 2.130 \times 40 = 85.200 \text{ kg}$$ Thay vì phương thức cũ đặt 9 lần/năm với quy mô mỗi lô khoảng 71.007 kg, công ty nên chuyển sang đặt 13 lần/năm, mỗi lô 48.930 kg và phát đơn hàng mới ngay khi tồn kho chạm mốc 85.200 kg.

2. Thử nghiệm mô hình khấu trừ theo sản lượng (QDM): Tác giả đề xuất phương án thương lượng với nhà cung cấp chính sách chiết khấu 7% nếu mua lô 100.000 kg. Qua bài toán so sánh chi phí, phương án nhận chiết khấu giúp công ty hạ tổng chi phí hàng năm từ 18.240.000.000 đồng xuống 16.640.000.000 đồng (tiết kiệm trên lý thuyết 1,6 tỷ đồng), tuy nhiên cần chọn lọc vật tư có hạn dùng dài để tránh phát sinh chi phí hư hỏng.

3. Ứng dụng giải pháp công nghệ thông tin: Khuyến nghị ban lãnh đạo trang bị phân hệ Quản lý hàng tồn kho trong hệ thống phần mềm quản trị nguồn nhân lực doanh nghiệp BRAVO 7 ERP-VN. Hệ thống này hỗ trợ kiểm soát hàng nhập - xuất - tồn tự động theo số lô, hạn sử dụng, nhà cung cấp, vị trí kệ kho, đồng thời thiết lập cảnh báo mức tồn kho an toàn tối thiểu và tối đa.

4. Hoàn thiện công tác tổ chức, nhân sự và sổ sách: Thành lập bộ phận giám sát kho độc lập trực thuộc ban giám đốc; mở các khóa đào tạo định kỳ về kỹ thuật bảo quản nông sản và an toàn kho; rà soát định kỳ 6 tháng một lần hệ thống chứng từ sổ sách; siết chặt cơ chế phối hợp thông tin giữa bộ phận tiêu thụ thị trường và bộ phận cung ứng.

5. Các kiến nghị cụ thể: Định kỳ rà soát các bảng định mức tiêu hao nguyên liệu sát với thực tế vận hành máy móc; tăng cường dự báo xu hướng chăn nuôi tại các tỉnh phía Bắc để điều chỉnh kế hoạch sản xuất linh hoạt.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống số liệu trích xuất từ thực tế doanh nghiệp:

• Bóc tách toàn diện biến động tài sản tồn kho: Chỉ ra điểm nghẽn nghiêm trọng trong năm 2018 khi lượng thành phẩm tồn kho ứ đọng đạt 71,541 tỷ đồng (tăng 149,70%), chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng mức tồn kho 154,682 tỷ đồng.
• Lượng hóa sự suy giảm hiệu suất quản trị tài chính: Tỷ lệ đơn hàng đáp ứng khả thi giảm liên tục từ 95,07% (2016) xuống 92,12% (2018); vòng quay hàng tồn kho giảm sút từ 8,91 vòng xuống 6,54 vòng, khiến vốn lưu động bị chiếm dụng thêm 15 ngày cho mỗi chu kỳ luân chuyển.
• Xây dựng mô hình toán ứng dụng khả thi: Tính toán cụ thể các thông số kỹ thuật cho hoạt động mua nguyên vật liệu chính ($Q^* = 48.930$ kg, chu kỳ 28 ngày, $ROP = 85.200$ kg), cung cấp căn cứ số học thay thế cho phương pháp ước lượng kinh nghiệm 45 ngày/lần thiếu chuẩn xác trước đây.
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận là tài liệu phân tích thực nghiệm điển hình cho một doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi quy mô vừa và lớn tại Việt Nam, kết nối lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng - tài chính doanh nghiệp với bài toán điều hành thực tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số hạn chế do tác giả tự nhận định và giới hạn phạm vi nghiên cứu:

• Tính chất giả định của mô hình: Các mô hình ứng dụng như EOQ và QDM dựa trên giả định nhu cầu thị trường ($D$) và thời gian giao hàng ($L = 40$ ngày) là cố định không đổi, điều này chưa phản ánh đầy đủ biến động thất thường của thị trường nông sản và rủi ro thời tiết, dịch bệnh trong chăn nuôi.
• Số liệu tính toán mang tính quy chuẩn bình quân: Các thông số chi phí lưu kho ($H = 6.940$ đồng/kg) và đơn giá mua nguyên liệu được tính gộp bình quân chung cho toàn bộ danh mục nông sản, chưa bóc tách riêng biệt cho từng loại nguyên liệu đặc thù (ngô, cám, bột xương, phụ gia vitamin).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng áp dụng mô hình tồn kho ngẫu nhiên (Probabilistic Inventory Models), xây dựng mức dự trữ an toàn (Safety Stock) chi tiết cho từng nhóm vật tư chiến lược, đồng thời tích hợp chỉ số tài chính của các doanh nghiệp cùng ngành để so sánh đối chuẩn (benchmarking).

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận mang lại giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh, Quản trị Logistics và Chuỗi cung ứng: Cung cấp khung phương pháp luận hoàn chỉnh về phân tích tài chính hàng tồn kho, phương pháp xử lý dữ liệu kế toán thứ cấp kết hợp khảo sát sơ cấp bằng bảng hỏi thực tế ($n = 120$).
• Nhà quản lý doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến nông sản: Tham khảo quy trình bóc tách các khoản mục chi phí kho bãi thực tế (lương nhân công kho, chi phí cơ hội, chi phí khấu trừ hàng lỗi thời) và công thức tính toán điểm đặt hàng lại phù hợp với khoảng cách vận chuyển dài ngày.
• Phần đáng tham khảo nhất: Chương 2 với hệ thống bảng biểu chi tiết phân tích mối quan hệ giữa tốc độ luân chuyển hàng tồn kho và giá vốn hàng bán, cùng mô hình tính toán số học cụ thể tại Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp nào và thuộc ngành nghề kinh doanh gì?
Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Việt Pháp (VIET PHAP.,JSC), có trụ sở và nhà máy sản xuất tại huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và bán buôn thức ăn, nguyên liệu làm thức ăn cho gia súc, gia cầm và thủy sản với các thương hiệu Voi Vàng, Rubi và Mostfeed.

2. Thực trạng cơ cấu hàng tồn kho của công ty giai đoạn 2016 - 2018 có điểm gì bất thường?
Điểm bất thường lớn nhất diễn ra trong năm 2018: trong khi giá trị nguyên vật liệu dự trữ giảm mạnh từ 68,130 tỷ đồng xuống 36,751 tỷ đồng thì giá trị thành phẩm tồn kho lại tăng đột biến 149,70% (từ 28,650 tỷ đồng lên 71,541 tỷ đồng), phản ánh tình trạng tắc nghẽn ở khâu tiêu thụ và sản xuất chưa bám sát nhu cầu thị trường.

3. Tốc độ luân chuyển hàng tồn kho của công ty biến động như thế nào qua 3 năm?
Vòng quay hàng tồn kho giảm liên tục từ 8,91 vòng (năm 2016) xuống 8,23 vòng (năm 2017) và chạm mức 6,54 vòng (năm 2018). Tương ứng, số ngày của một vòng quay kéo dài từ 41 ngày lên 44 ngày và đạt 56 ngày vào năm 2018, làm chậm khả năng thu hồi vốn lưu động của doanh nghiệp.

4. Khi áp dụng mô hình EOQ, các thông số đặt hàng tối ưu được xác định cụ thể là bao nhiêu?
Dựa trên nhu cầu năm 639.068 kg và thời gian giao hàng 40 ngày, tác giả tính toán được: sản lượng đặt hàng tối ưu mỗi lô là 48.930 kg; số lần đặt hàng tối ưu là 13 lần/năm (khoảng cách 28 ngày/lần); và điểm đặt hàng lại ($ROP$) là 85.200 kg.

5. Khóa luận đề xuất sử dụng phần mềm công nghệ nào để hỗ trợ quản trị tồn kho?
Tác giả đề xuất công ty triển khai phân hệ Quản lý hàng tồn kho nằm trong hệ thống phần mềm quản trị doanh nghiệp BRAVO 7 ERP-VN do Công ty Cổ phần Phần mềm BRAVO cung cấp, nhằm tự động hóa việc theo dõi nhập - xuất - tồn theo lô, vị trí kho và hạn sử dụng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Nguyệt đã phản ánh trung thực và toàn diện bức tranh quản trị hàng tồn kho tại Công ty Cổ phần Việt Pháp giai đoạn 2016 - 2018 thông qua hệ thống dữ liệu kế toán và kết quả khảo sát thực tế. Đề tài chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm vòng quay vốn và tình trạng ứ đọng thành phẩm nghiêm trọng trong năm 2018 xuất phát từ phương thức điều hành theo cảm tính và thiếu vắng công cụ quản lý chuyên dụng. Các giải pháp đề xuất gắn liền với mô hình định lượng EOQ, ROP và ứng dụng phân hệ ERP BRAVO mang tính thực tiễn cao, đóng góp cơ sở khoa học rõ ràng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí dự trữ và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Những khái niệm liên quan đến quản trị hàng tồn kho của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm hàng tồn kho Từ khi có sản xuất và lưu thông hàng hóa, hàng tồn kho xuất hiện như là một hiện tượng tất yếu, khách quan.Mark thì “Tồn kho hay dự trữ hàng tồn kho là một sự cố định và độc lập hóa hình thái của sản phẩm”. Như vậy, sản phẩm đang trong quá trình mua, bán và cần thiết cho quá trình mua bán là nằm trong hình thái tồn kho. Theo chuẩn mực Kế toán 02 ban hành kèm theo Quyết định số 149/2001/QĐ- BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính , thì hàng tồn kho là tài sản: ₋ Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường ₋ Đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang ₋ Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất- kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Tóm lại, tồn kho là tất cả những nguồn lực dự trữ trong ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại hoặc tương lai của doanh nghiệp 1.2 Khái niệm quản trị hàng tồn kho Mục đích của quản trị hàng tồn kho là: ₋ Đảm bảo cho hàng hóa có đủ số lượng và cơ cấu, không làm cho quá trình bán ra bị gián đoạn, góp phần nâng cao chất lượng kinh doanh và tránh bị ứ đọng hàng hóa.

₋ Đảm bảo giữ gìn hàng hóa về mặt giá trị và giá trị sử dụng, góp phần làm giảm hư hỏng, mất mát hàng hóa gây tổn thất về tài sản cho doanh nghiệp. ₋ Đảm bảo cho lượng vốn doanh nghiệp tồn tại dưới hình thái vật chất ở mức độ tối ưu nhằm tăng hiệu quả vốn hàng hóa và góp phần làm giảm chi phí bảo quản hàng hóa Do vậy, quản trị hàng tồn kho là một tập hợp các thủ tục xác định bao nhiêu hàng tồn kho sẽ được bổ sung , mỗi lần có số lượng ra sao, thời diểm nào,các máy móc thiết bị, nhân sự thực hiện các thủ tục một cách có hiệu quả và là một trong những nội dung quan trọng của quản trị tài chính doanh nghiệp Luan van 4 1.2 Nội dung lý thuyết liên quan đến quản trị hàng tồn kho 1.1 Đặc điểm và phân loại hàng tồn kho 1.1 Đặc điểm hàng tồn kho Hàng tồn kho là một bộ phận của tài sản lưu động, cho nên hàng tồn kho sẽ mang đầy đủ đặc điểm của tài sản lưu động, đó là: Tham gia vào một chu trình kinh doanh Thay đổi hình thái ban đầu để tạo nên thực thể sản phẩm Giá trị luân chuyển trong một lần vào giá trị thành phẩm Mặt khác, từ khái niệm hàng tồn kho đã được nêu ra ở trên , ta có thể thấy đặc điểm của hàng tồn kho chính là những đặc điểm riêng của nguyên vật liệu , công cụ, dụng cụ , thành phẩm, sản phẩm dở dang, hàng hóa. Với mỗi loại chủng loại có những đặc điểm riêng sau: Thứ nhất, nguyên vật liệu là những đối tượng lao động đã được thể hiện dưới dạng vật hóa như: sắt, thép trong doanh nghiệp xây dựng, gỗ trong doanh nghiệp chế biến gỗ, vải trong doanh nghiệp may mặc…khác với tư liệu sản xuất ,NVL chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định và khi tham gia vào quá trình sản xuất, dưới tác động của lao động , chúng bị tiêu hủy toàn bộ hoặc thay đổi hình thái ban đầu để tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm. Thứ hai, công cụ , dụng cụ là những tư liệu lao dộng không đủ tiêu chuẩn quy định để xếp vào tài sản cố định.

Công cụ, dụng cụ thường tham gia vào nhiều chu trình sản xuất, kinh doanh. Trong quá trình sử dụng, chúng giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu. Về mặt giá trị của công cụ, dụng cụ vào chi phí sản xuất kinh doanh , kế toán phải sử dụng phương pháp phân bổ thích hợp sao cho vừa công tác kế toán vừa đảm bảo được tính chính xác của thông tin kế toán ở mức có thể tin cậy được. Thứ ba, thành phẩm là sản phẩm đã được chế tạo xong ở giai đoạn chế biến cuối cùng của quy trình công nghệ, được kiểm định đủ tiêu chuẩn kỹ thuật quy định và nhập kho.

Sản phẩm của các doanh nghiệp sản xuất ra chủ yếu là thành phẩm , ngoài ra có thể có bán thành phẩm. Những sản phẩm hàng hóa xuất kho để tiêu thụ, đã thanh toán hay chấp nhận thanh toán gọi là sản lượng hàng hóa thực hiện. Thứ tư, sản phẩm dở dang là những sản phẩm đến cuối kỳ kinh doanh vẫn chưa hoàn thành nhập kho, chúng vẫn còn tồn tại ở các phân xưởng sản xuất. Có những sản Luan van 5 phẩm đã hoàn thành nhưng chưa nhập kho mà doanh nghiệp xuất bán trực tiếp hoặc gửi bán thì được ghi giảm giá trị sản phẩm dở dang.

Thứ năm, hàng hóa tại các doanh nghiệp thương mại được phân theo từng ngành hàng , gồm:hàng vật tư, thiết bị, hàng công nghệ phẩm tiêu dùng, hàng lương thực, thực phẩm chế biến. Chúng là những mặt hàng mà doanh nghiệp đi mua về từ các công ty, cơ sở sản xuất, sau đó bán cho người tiêu dùng.2 Phân loại hàng tồn kho Hàng tồn kho trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại đa dạng về chủng loại, khác nhau về đặc điểm tính chất thương phẩm điều kiện bảo quản nguồn hình thành có vai trò công dụng khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh. Để quản lý tốt hàng tồn kho , tính đúng và tính đủ giá gốc hàng tồn kho phân loại và sắp xếp hàng tồn kho theo những tiêu thức nhất định Thứ nhất, phân loại hàng tồn kho theo nguồn hình thành. Theo tiêu thức này hàng tồn kho được chia thành: ₋ Hàng tồn kho được mua vào : bao gồm: ₋ Hàng mua từ bên ngoài: Là toàn bộ hàng tồn kho được doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp ngoài hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp ₋ Hàng mua nội bộ: Là toàn bộ hàng tồn kho được doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp thuộc hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp như mau hàng giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng công ty, tổng công ty,… ₋ Hàng tồn kho tự gia công: Là toàn bộ hàng tồn kho được doanh nghiệp sản xuất, gia công tạo thành.

₋ Hàng tồn kho được nhập từ các nguồn khác: Như hàng tồn kho được nhập từ liên doanh , liên kết, hàng tồn kho được biếu tặng Cách phân loại này giúp cho việc xác định các yếu tố cấu thành trong giá gốc hàng tồn kho, nhằm tính đúng, tính đủ giá gốc hàng tồn kho theo nuồn hình thành. Qua đó giúp doanh nghiệp đánh giá được mức độ ổn định của nguồn hàng trong quá trình xây dựng kế hoạch , dự toán về hàng tồn kho. Thứ hai, phân loại theo yêu cầu sử dụng. Theo tiêu thức này hàng tồn kho được chia thành: Luan van 6 ₋ Hàng tồn kho sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh: phản ánh giá trị hàng tồn kho được dự trữ hợp lý đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh được tiến hành bình thường.

₋ Hàng tồn kho chưa cần sử dụng : phản ánh giá trị hàng tồn kho được dự trữ cao hơn mức dự trữ hợp lý ₋ Hàng tồn kho không cần sử dụng: phản ánh giá trị hàng tồn kho kém hoặc mất phẩm chất không được doanh nghiệp sử dụng cho mục đích sản xuất Cách phân loại này giúp đánh giá mức độ hợp lý của hàng tồn kho, xác định đối tượng cần lập dự phòng và mức độ phòng giảm giá hàng tồn kho cần lập Thứ ba, phân loại hàng tồn kho theo mục đích sử dụng và công dụng của hàng tồn kho. Theo phân thức phân loại này hàng tồn kho được chia thành: ₋ Hàng tồn kho dự trữ cho sản xuất: Là toàn bộ hàng tồn kho được dự trữ để phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp cho hoạt động sản xuất như nguyên vật liệu, bán thành phẩm, công cụ dụng cụ, gồm cả giá trị sản phẩm dở dang. ₋ Hàng tồn kho dự trữ cho tiêu thụ: phản ánh toàn bộ hàng tồn kho được dự trữ phục vụ cho mục đích bán ra của doanh nghiệp như hàng hóa , thành phẩm,… Cách phân loại này giúp cho việc sử dụng hàng tồn kho đúng mục đích , đồng thời tạo điều kiện cho nhà quản trị xây dựng kế hoạch , dự toán thu mua, bảo quản và dự trữ hàng tồn kho, đảm bảo hàng tồn kho cung ứng kịp thời cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Thứ tư, phân loại hàng tồn kho theo địa điểm bảo quản: ₋ Hàng tồn kho trong doanh nghiệp: phản ánh toàn bộ hàng tồn kho đang được bảo quản taị doanh nghiệp ₋ Hàng tồn kho bên ngoài doanh nghiệp : phản ánh toàn bộ hàng tồn kho đang được bảo quản tại các đơn vị , tổ chức , cá nhân ngoài doanh nghiệp như hàng gửi bán, hàng đang đi đường. Cách phân loại này giúp cho việc phân định trách nhiệm vật chất liên quan đến hàng tồn kho, làm cơ sở để hạch toán giá trị hàng tồn kho hao hụt, mất mát trong quá trình bảo quản Luan van 7 1.2 Các chi phí liên quan đến quản trị hàng tồn kho  Chi phí đặt hàng Chi phí đặt hàng bao gồm chi phí quản lý, giao dịch và vận chyển hàng hóa.

Chi phí đặt hàng cho mỗi lần đặt hàng thường rất ổn định, không phụ thuộc vào số lượng hàng được mua. Trong nhiều trường hợp chi phí đặt hàng thường tỷ lệ thuận với số lần đặt hàng trong năm. Khi khối lượng hàng của mỗi lần đặt hàng nhỏ, thì số lần đặt hàng tăng và chi phí đặt hàng cao. Khi khối lượng mỗi lần đặt hàng lớn, số lần đặt hàng giảm và chi phí đặt hàng cũng thấp hơn.

Chi phí đặt hàng = Số lần đặt hàng trong một năm x chi phí một lần đặt hàng Khi đơn hàng được thực hiện phí tồn đặt hàng vẫn còn tồn tại. Những lúc đó chúng được hiểu như phí tồn chuẩn bị thực hiện đơn hàng. Phí tồn chuẩn bị thực hiện đơn hàng là những chi phí cho việc chuẩn bị máy móc hay công nghệ để thực hiện đơn hàng. Do đó doanh nghiệp cần xác định thời điểm và số lượng cho mỗi lần đặt hàng thật chi tiết để cố gắng tìm những biện pháp giảm bớt chi phí chuẩn bị cũng như chi phí tồn đặt hàng.

Trong nhiều tình huống chi phí chuẩn bị có mối quan hệ rất mật thiết đối với thời gian chuẩn bị thực hiện đơn hàng.