Luận văn thạc sĩ về quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định pháp luật Việt Nam

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định pháp luật Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Vũ Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Đăng Huệ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội Khoa Luật
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định của pháp luật phá sản Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ TÀI SẢN PHÁ SẢN
• 1.1. KHÁI NIỆM VỀ TÀI SẢN PHÁ SẢN
• 1.1.1. Khái niệm tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ, XỬ LÝ TÀI SẢN PHÁ SẢN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ TÀI SẢN PHÁ SẢN
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý và xử lý tài sản phá sản tại Việt Nam

Quản lý và xử lý tài sản phá sản là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay. Luật Phá sản Việt Nam được ban hành nhằm tạo ra khung pháp lý cho việc xử lý các doanh nghiệp không còn khả năng thanh toán. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của chủ nợ mà còn đảm bảo sự công bằng trong thị trường. Việc quản lý tài sản phá sản cần được thực hiện một cách chặt chẽ và hiệu quả để tránh thất thoát tài sản và đảm bảo quyền lợi cho các bên liên quan.

1.1. Khái niệm tài sản phá sản và quy trình quản lý

Tài sản phá sản bao gồm tất cả các tài sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản. Quy trình quản lý tài sản này bao gồm việc xác định, phân loại và bảo toàn tài sản nhằm đảm bảo quyền lợi cho các chủ nợ và người lao động.

1.2. Vai trò của pháp luật trong quản lý tài sản phá sản

Pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc xác định quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan trong quá trình xử lý tài sản phá sản. Luật Phá sản Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ nợ và người lao động.

II. Những thách thức trong quản lý và xử lý tài sản phá sản

Mặc dù có khung pháp lý rõ ràng, nhưng việc quản lý và xử lý tài sản phá sản tại Việt Nam vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu văn bản hướng dẫn thi hành, sự không đồng bộ trong hệ thống pháp luật, và sự thiếu hiểu biết của các bên liên quan đã gây khó khăn trong việc thực hiện quy trình này.

2.1. Thiếu sót trong văn bản pháp lý

Nhiều quy định trong Luật Phá sản chưa được hướng dẫn cụ thể, dẫn đến việc áp dụng không đồng nhất và gây khó khăn cho các cơ quan thực thi pháp luật.

2.2. Khó khăn trong việc xác định tài sản

Việc xác định tài sản của doanh nghiệp phá sản thường gặp khó khăn do thiếu thông tin và sự không minh bạch trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

III. Phương pháp quản lý tài sản phá sản hiệu quả

Để quản lý tài sản phá sản một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và linh hoạt. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản có thể giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình xử lý.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý

Công nghệ thông tin có thể hỗ trợ trong việc theo dõi và quản lý tài sản phá sản, giúp các bên liên quan dễ dàng truy cập thông tin và giảm thiểu rủi ro thất thoát tài sản.

3.2. Tăng cường đào tạo cho các bên liên quan

Đào tạo cho các bên liên quan về quy trình và quy định pháp luật liên quan đến quản lý tài sản phá sản là cần thiết để nâng cao hiệu quả thực thi.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tài sản phá sản

Nghiên cứu về quản lý và xử lý tài sản phá sản đã chỉ ra rằng việc áp dụng đúng quy định pháp luật có thể giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Các trường hợp thực tiễn cho thấy sự cần thiết phải cải thiện quy trình và quy định hiện hành.

4.1. Các trường hợp thành công trong xử lý tài sản phá sản

Một số doanh nghiệp đã thành công trong việc xử lý tài sản phá sản nhờ vào việc áp dụng đúng quy định pháp luật và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

4.2. Bài học từ các vụ phá sản điển hình

Các vụ phá sản điển hình đã cung cấp nhiều bài học quý giá về cách thức quản lý và xử lý tài sản, từ đó giúp cải thiện quy trình trong tương lai.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý tài sản phá sản

Quản lý và xử lý tài sản phá sản là một lĩnh vực cần được chú trọng trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay. Cần có những cải cách pháp lý và thực tiễn để nâng cao hiệu quả của quy trình này, từ đó bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Đề xuất cải cách pháp lý

Cần có những cải cách pháp lý nhằm hoàn thiện quy định về quản lý và xử lý tài sản phá sản, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp và chủ nợ.

5.2. Tương lai của quản lý tài sản phá sản tại Việt Nam

Tương lai của quản lý tài sản phá sản tại Việt Nam phụ thuộc vào sự cải thiện trong quy trình pháp lý và sự hợp tác giữa các bên liên quan.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu về quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định của pháp luật phá sản Việt Nam của tác giả Vũ Thị Hồng Vân (Chuyên ngành Luật học, Mã số: 62 38 50 01, thực hiện tại Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Dương Đăng Huệ, năm 2008) là công trình tiên phong tiếp cận toàn diện cơ chế pháp lý điều chỉnh dòng vận động của khối sản nghiệp doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng sau khi gia nhập WTO, việc thiết lập cơ chế đào thải thị trường lành mạnh để doanh nghiệp yếu kém "rút lui một cách có trật tự" ra khỏi thương trường đóng vai trò huyết mạch.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được định vị rõ nét: Mặc dù Luật Phá sản 2004 ra đời thay thế Luật Phá sản doanh nghiệp 1993 đã có nhiều cải cách lập pháp, song hệ thống quy phạm về quản lý và xử lý tài sản phá sản vẫn bộc lộ sự thiếu đồng bộ, mâu thuẫn với Bộ luật Dân sự 2005 và Luật Đất đai, đồng thời thiếu vắng các văn bản hướng dẫn thi hành chi tiết. Các công trình trước đây như đề tài cấp Bộ của ThS. Nguyễn Kim Anh (2004) hay luận án tiến sĩ của Trương Hồng Hải (2004) chủ yếu tập trung vào thủ tục tố tụng hoặc so sánh tổng quan mà chưa phân tích chuyên sâu bản chất pháp lý của khối tài sản phá sản và các biện pháp bảo toàn, phân chia tài sản trong giai đoạn thanh lý.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và giả thuyết khoa học (Hypotheses - H) được xác lập:

• RQ1: Bản chất lý luận của khái niệm tài sản phá sản và khối sản nghiệp (patrimonies) trong tương quan với tài sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản được xác định như thế nào?
• RQ2: Những rào cản quy phạm và xung đột lập pháp nào trong Luật Phá sản 2004 đang cản trở hiệu quả quản lý, định giá và thanh lý tài sản trên thực tiễn tư pháp?
• RQ3: Mô hình thiết chế quản trị tài sản phá sản và thứ tự phân bổ nghĩa vụ tài sản cần được tái cấu trúc ra sao nhằm tối ưu hóa quyền lợi của chủ nợ, người lao động và con nợ?
• H1: Việc mở rộng phạm vi khối tài sản phá sản bao gồm cả tài sản có, tài sản nợ và các quyền tài sản hình thành trong tương lai sẽ ngăn chặn tối đa hành vi tẩu tán tài sản của con nợ.
• H2: Sự khiếm khuyết của thiết chế Quản tài viên chuyên trách độc lập và cơ chế vận hành cồng kềnh của Tổ quản lý, thanh lý tài sản là nguyên nhân trực tiếp làm suy giảm tỷ lệ giải quyết án phá sản tại Tòa án.

Khung lý thuyết (theoretical framework) của công trình tích hợp Học thuyết Sản nghiệp (Theory of Patrimony của Aubry & Rau, Jean Carbonnier), Mô hình Thương lượng Chủ nợ (Creditors' Bargain Model của Thomas Jackson) và Lý thuyết Kinh tế học Thể chế (Institutional Economics). Đóng góp mang tính định lượng của luận án phản ánh qua việc mổ xẻ dữ liệu thống kê xét xử thực tế của Tòa án nhân dân: Năm 2005 thụ lý 11 vụ, chuyển tiếp 3 vụ nhưng chỉ giải quyết được 1 vụ (đạt tỷ lệ 7,14%); năm 2006 thụ lý 40 vụ, chuyển tiếp 13 vụ và giải quyết 16 vụ (đạt 30,2%); năm 2007 thụ lý 175 vụ với 164 vụ ra quyết định mở thủ tục phá sản (trong đó có 75 vụ thanh lý tài sản, 28 vụ tuyên bố phá sản đặc biệt, 10 vụ đình chỉ và 51 vụ tồn đọng). Luận án xác lập nền tảng lý luận và thực tiễn vững chắc cho lộ trình sửa đổi căn bản pháp luật phá sản tại Việt Nam.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu nghiên cứu pháp lý về phá sản doanh nghiệp phân định rõ hai dòng quan điểm học thuật chính:

Dòng nghiên cứu thủ tục tố tụng và cải cách lập pháp tổng thể: Đề tài khoa học cấp Bộ của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương do ThS. Nguyễn Kim Anh (2004) chủ nhiệm tập trung tổng kết 10 năm thi hành Luật Phá sản doanh nghiệp 1993, nhận diện những điểm nghẽn hành chính trong việc thụ lý đơn của Tòa Kinh tế và cơ quan thi hành án. Công trình của Tòa án nhân dân tối cao (2005) trên Đặc san chuyên đề phân tích diện mạo mới của Luật Phá sản 2004 từ góc độ thẩm quyền xét xử và tổ chức các phiên họp Hội nghị chủ nợ. Tuy nhiên, các công trình này tiếp cận tài sản phá sản thuần túy như đối tượng thụ động của thủ tục tố tụng mà chưa giải phẫu cấu trúc nội tại của khối tài sản nợ và tài sản có.

Dòng nghiên cứu luật so sánh và thể chế tài phán: Luận án tiến sĩ của Trương Hồng Hải (2004) tại Trường Đại học Luật Hà Nội vận dụng phương pháp luật so sánh đối chiếu mô hình tố tụng phá sản của Việt Nam với các nền tài phán lớn như Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản, Liên bang Nga và Trung Quốc. Nghiên cứu này làm sáng tỏ tiêu chí xác định tình trạng mất khả năng thanh toán nhưng dừng lại ở tầng mức so sánh khung thể chế vĩ mô, để ngỏ khoảng trống học thuật về quy chế xử lý các giao dịch gian lận, thứ tự phân bổ ưu tiên và kỹ thuật định giá tài sản đặc thù (như quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ).

graph TD
    A["Học thuyết Sản nghiệp<br>(Theory of Patrimony)"] --> D["Khung Lý Thuyết Quản Lý & Xử Lý Tài Sản Phá Sản"]
    B["Mô hình Thương lượng Chủ nợ<br>(Creditors' Bargain Model)"] --> D
    C["Kinh tế học Thể chế Pháp luật<br>(Law & Economics)"] --> D
    D --> E["Xác định Khối Sản nghiệp Phá sản<br>(Assets & Liabilities)"]
    D --> F["Biện pháp Bảo toàn & Phục hồi<br>(Avoidance & Injunctions)"]
    D --> G["Cơ chế Thanh lý & Phân phối<br>(Priority Rules & Liquidation)"]

Sự đối lập quan điểm thể hiện sâu sắc qua tranh luận về phạm vi khối tài sản phá sản:

• Quan điểm thứ nhất (Mô hình đóng - Territorial & Static): Đại diện bởi truyền thống pháp luật Nhật Bản (Điều 6 Luật Phá sản Nhật Bản), giới hạn khối tài sản phá sản chỉ bao gồm tài sản hiện hữu tại thời điểm mở thủ tục và nằm trong phạm vi lãnh thổ quốc gia nhằm đảm bảo tính khả thi trong quản lý và đơn giản hóa thủ tục thanh toán.
• Quan điểm thứ hai (Mô hình mở - Universal & Dynamic): Điển hình trong Luật Phá sản Hoa Kỳ (US Bankruptcy Code, Điều 401 & Section 541) và Luật Phá sản Đức (Insolvenzordnung - InsO), xác định khối tài sản phá sản (estate/Insolvenzmasse) là một thực thể động, bao gồm toàn bộ tài sản hiện hữu, tài sản ở nước ngoài, tài sản thu hồi từ các giao dịch vô hiệu có dấu hiệu tẩu tán, quyền tài sản hình thành trong tương lai và tài sản phát sinh trong giai đoạn phục hồi kinh doanh.

Luận án của Vũ Thị Hồng Vân định vị chính xác vào giao điểm của cuộc tranh luận này: Khẳng định pháp luật Việt Nam cần đoạn tuyệt với tư duy liệt kê tĩnh tại, chuyển dịch sang mô hình mở mang tính động năng, tiếp thu có chọn lọc các chuẩn mực quốc tế từ UNCITRAL Legislative Guide on Insolvency Law nhằm tối đa hóa giá trị thu hồi cho toàn thể chủ nợ.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án tạo ra bước đột phá lý luận khi lần đầu tiên đưa phạm trù sản nghiệp (patrimonies) vào việc luận giải chế định tài sản phá sản trong khoa học luật kinh tế Việt Nam. Vượt lên định nghĩa hạn hẹp của pháp luật thực định tại Điều 163 Bộ luật Dân sự 2005 (chỉ xem tài sản gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản) và Điều 49 Luật Phá sản 2004, tác giả phát triển mô hình lý thuyết xem xét khối tài sản phá sản là một chỉnh thể hữu cơ liên kết mật thiết giữa:

• Tài sản có (Assets): Bao gồm toàn bộ động sản, bất động sản, quyền tài sản trị giá được bằng tiền, tài sản hình thành trong tương lai, lợi nhuận phát sinh trong quá trình phục hồi kinh doanh và các tài sản được hoàn nhập thông qua quyền phủ nhận giao dịch bất hợp pháp.
• Tài sản nợ (Liabilities): Bao gồm toàn bộ các nghĩa vụ tài sản, các khoản nợ có bảo đảm, nợ không có bảo đảm, nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước và nghĩa vụ chi trả lương, bảo hiểm cho người lao động.

Nghiên cứu mở rộng học thuyết của Thomas Jackson bằng việc chứng minh rằng cơ chế quản lý và xử lý tài sản phá sản không chỉ là công cụ thu hồi nợ tập thể (collective debt collection mechanism) nhằm khắc phục hiện tượng "mạnh ai nấy đòi" (race to the courthouse), mà còn là công cụ phân bổ rủi ro kinh doanh công bằng xã hội. Hệ thống mệnh đề lý thuyết được khái quát:

• Mệnh đề 1: Giá trị của khối sản nghiệp phá sản đạt cực đại khi và chỉ khi các biện pháp ngăn chặn tẩu tán tài sản được kích hoạt ngay từ thời điểm thụ lý đơn thay vì thời điểm mở thủ tục.
• Mệnh đề 2: Việc duy trì thiết chế hỗn hợp kiêm nhiệm hành chính - tư pháp (Tổ quản lý, thanh lý tài sản) tạo ra xung đột lợi ích nội tại, làm triệt tiêu động lực tối ưu hóa giá trị tài sản so với mô hình Quản tài viên hành nghề chuyên nghiệp (Insolvency Practitioner).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án kết hợp đa tầng ba trụ cột lý thuyết: Học thuyết Vật quyền và Trách nhiệm tài sản vô hạn trong luật tư điển hình, Lý thuyết Lựa chọn công cộng (Public Choice Theory) trong tố tụng tư pháp, và Nguyên tắc Ưu tiên tuyệt đối (Absolute Priority Rule).

classDiagram
    class KhoiSanNghiepPhaSan {
        +TaiSanCo_Assets: DongSan, BatDongSan, QuyenTaiSan
        +TaiSanNo_Liabilities: NoCoBaoDam, NoKhongBaoDam, NoThue, LuongNLD
        +TaiSanLoaiTru_Exemptions: QuyenNhanThan, TaiSanTachRieng
        +tinhTaiSanCoRong()
    }
    class BienPhapBaoToan {
        +tuyenBoGiaoDichVoHieu(Dieu43)
        +dinhChiThucHienHopDong()
        +apDungBienPhapKhanCapTamThoi()
    }
    class ThietCheQuanLy {
        +ToQuanLyThanhLyTaiSan_TQLTLTS
        +ThamPhanPhuTrach
        +HoiNghiChuNo
    }
    KhoiSanNghiepPhaSan --> BienPhapBaoToan : Ap dung co che kiem soat
    ThietCheQuanLy --> KhoiSanNghiepPhaSan : Quan ly & Dinh gia

Tác giả chỉ rõ ranh giới pháp lý và điểm giới hạn vận hành (boundary conditions):

• Phân biệt rạch ròi giữa Quản lý và Xử lý tài sản: Quản lý tài sản mang tính chất bảo tồn, duy trì, kiểm soát toàn diện cả tài sản có và tài sản nợ xuyên suốt mọi giai đoạn tố tụng; trong khi Xử lý tài sản là hành vi định đoạt, chuyển hóa tài sản có thành tiền mặt để phân chia thanh toán nghĩa vụ nợ trong giai đoạn thanh lý.
• Quy chế đối với doanh nghiệp chịu trách nhiệm vô hạn: Luận án làm sáng tỏ tính chất pháp lý đặc thù của chủ doanh nghiệp tư nhân và thành viên hợp danh trong công ty hợp danh theo Điều 130 và Điều 141 Luật Doanh nghiệp 2005. Khác với pháp nhân được giải phóng nghĩa vụ nợ (debt discharge) sau khi thanh lý cạn kiệt tài sản, các chủ thể chịu trách nhiệm vô hạn vẫn bị ràng buộc nghĩa vụ tài sản cá nhân đối với các khoản nợ còn thiếu (theo quy định tại Điều 90 Luật Phá sản 2004), qua đó lấp lỗ hổng lợi dụng thủ tục phá sản để trốn nợ.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng thế giới quan duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với lập trường Hiện thực pháp lý (Legal Realism) và Thực chứng pháp lý (Legal Positivism). Nghiên cứu không dừng lại ở việc giải thích câu chữ của quy phạm pháp luật thực định (law on the books) mà tập trung mổ xẻ sự tương tác sống động giữa quy phạm pháp lý và thực tiễn vận hành tư pháp (law in action).

Thiết kế nghiên cứu đa tầng kết hợp phương pháp định tính chuyên sâu với phân tích dữ liệu thống kê tư pháp (judicial empirical analysis):

• Cấp độ chuẩn tắc (Normative Level): Phân tích tính tương thích nội tại giữa Luật Phá sản 2004 với Hiến pháp, Bộ luật Dân sự 2005, Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Đất đai 2003 và Luật Thương mại 2005.
• Cấp độ so sánh quốc tế (Comparative Level): Khảo cứu quy chế pháp lý về tài sản phá sản tại các nền tài phán tiêu biểu: Đức (Insolvenzordnung - InsO), Hoa Kỳ (Title 11, US Code), Liên bang Nga (Luật Mất khả năng thanh toán nợ 2002), Nhật Bản (Luật Phá sản 2004), Malaysia và Thụy Điển.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được thiết kế chặt chẽ qua ba bước đối chuẩn tam giác (triangulation):

1. Khảo sát văn bản pháp quy và hồ sơ lập pháp: Hệ thống hóa toàn bộ 9 chương, 95 điều của Luật Phá sản 2004 và các văn bản hướng dẫn dưới luật của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp.
2. Thu thập dữ liệu thực chứng từ hệ thống Tòa án nhân dân: Trích xuất báo cáo tổng kết công tác xét xử án kinh tế - phá sản giai đoạn 2004 - 2007 từ Tòa án nhân dân tối cao và Tòa kinh tế các địa phương trọng điểm (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng).
3. Phân tích so sánh quy phạm đối chiếu: Thiết lập bảng ma trận so sánh các chế định: Quyền nộp đơn, thời điểm xác định khối tài sản, cơ chế tuyên bố giao dịch vô hiệu và thiết chế quản lý tài sản giữa Việt Nam và 5 quốc gia đối sánh.

Tiêu chí So sánh	Pháp luật Việt Nam (LPS 2004)	Hoa Kỳ (US Bankruptcy Code)	CHLB Đức (InsO 1999)	LB Nga (Luật Mất khả năng thanh toán 2002)
Xác định khối tài sản	Liệt kê tài sản hiện có từ thời điểm thụ lý đơn (Điều 49)	Sản nghiệp phá sản (Estate) bao gồm tài sản hiện có và quyền lợi 180 ngày (§541)	Khối phá sản (Insolvenzmasse) gồm toàn bộ tài sản tại thời điểm mở thủ tục	Toàn bộ tài sản có trên bảng cân đối kế toán trừ tài sản phúc lợi công
Thiết chế quản lý	Tổ quản lý, thanh lý tài sản (Tập thể liên ngành, Điều 9)	Tín thác viên (Trustee) hành nghề chuyên nghiệp (§701/1104)	Quản tài viên (Insolvenzverwalter) độc lập chuyên trách	Nhân viên thanh lý/Quản lý trọng tài chuyên nghiệp
Vô hiệu hóa giao dịch	Giao dịch trong 03 tháng trước thụ lý đơn (Điều 43)	Giao dịch ưu tiên trong 90 ngày; gian lận trong 2 năm (§547/548)	Giao dịch gian lận/ưu tiên từ 3 tháng đến 10 năm trước	Giao dịch có dấu hiệu nghi ngờ trước khi mở thủ tục
Tài sản bảo đảm	Xử lý nợ có bảo đảm trước, phần thặng dư đưa vào TSPS	Áp dụng lệnh hoãn tự động (Automatic Stay §362)	Phân tách quyền (Aussonderung và Absonderung)	Không bao gồm tài sản là vật bảo đảm vào khối TSPS

Data và phân tích

Dữ liệu xét xử án phá sản giai đoạn 2004 - 2007 chứng minh thực trạng "tắc nghẽn" thể chế tư pháp:

• Tỷ lệ giải quyết án thấp: Năm 2005 chỉ đạt 7,14% (1/14 vụ); năm 2006 đạt 30,2% (16/53 vụ).
• Phân loại kết quả năm 2007 (175 vụ thụ lý): 1 vụ trả lại đơn, 10 vụ bác đơn/không mở thủ tục, 164 vụ ra quyết định mở thủ tục. Trong số 164 vụ được mở: 28 vụ tuyên bố phá sản đặc biệt (17,07%), 10 vụ đình chỉ (6,1%), 75 vụ chuyển sang thanh lý tài sản (45,73%) và 51 vụ tồn đọng kéo dài sang năm 2008 (31,1%).
• Nguyên nhân cốt lõi: Luận án chỉ rõ sự chậm trễ trong ban hành thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành Luật Phá sản 2004 và sự lúng túng của Thẩm phán khi xử lý quyền sử dụng đất, tài sản thế chấp tại ngân hàng và định giá máy móc thiết bị cũ hỏng.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Thứ nhất, bất cập trong kỹ thuật lập pháp tại Điều 49 Luật Phá sản 2004: Quy định liệt kê "tài sản và quyền về tài sản" là sự trùng lặp khái niệm không cần thiết, bởi lẽ Điều 163 và Điều 182 Bộ luật Dân sự 2005 đã minh định quyền tài sản là một bộ phận cấu thành hữu cơ của tài sản. Việc lập pháp theo phương pháp liệt kê tĩnh tại đã bỏ sót hàng loạt nhóm tài sản trọng yếu: tài sản thu hồi từ các giao dịch bất công bằng, quyền sở hữu trí tuệ phát sinh sau mở thủ tục, và tài sản thừa kế của thành viên hợp danh.

Thứ hai, lỗ hổng pháp lý về "Tài sản miễn trừ" (Exempt Property): Pháp luật Việt Nam hoàn toàn thiếu vắng các quy định loại trừ tài sản thiết yếu phục vụ sinh hoạt cá nhân của con nợ hoặc công trình hạ tầng phúc lợi xã hội (trường học, nhà trẻ, trạm y tế thuộc sở hữu doanh nghiệp). So sánh với luật của Nga (loại trừ nhà trẻ, công trình hạ tầng công cộng khỏi bảng cân đối phá sản) và luật của Đức, sự khiếm khuyết này gây nguy cơ xâm phạm quyền con người cơ bản và xáo trộn an sinh xã hội địa phương.

Thứ ba, sự bất cập của thiết chế Tổ quản lý, thanh lý tài sản (Điều 9 LPS 2004): Tổ quản lý, thanh lý tài sản được tổ chức như một cơ quan tập thể liên ngành (gồm Chấp hành viên, cán bộ Tòa án, đại diện chủ nợ, đại diện doanh nghiệp, và có thể có đại diện công đoàn) với cơ chế hoạt động kiêm nhiệm, trách nhiệm phân tán, thiếu tính chuyên nghiệp và không chịu trách nhiệm tài chính cá nhân bằng bảo hiểm nghề nghiệp. Đây là rào cản lớn nhất khiến tiến độ thanh lý tài sản bị kéo dài nhiều năm.

Thứ tư, thời hiệu vô hiệu hóa giao dịch gian lận quá ngắn (Điều 43 LPS 2004): Luật Phá sản 2004 chỉ cho phép hồi tố và tuyên vô hiệu các giao dịch bất thường trong thời hạn 03 tháng trước ngày Tòa án thụ lý đơn. Khoảng thời gian này là quá ngắn và bất hợp lý so với thông lệ quốc tế (Hoa Kỳ cho phép hồi tố giao dịch ưu tiên trong 90 ngày và giao dịch gian lận trong 2 năm; Đức cho phép hồi tố tới 10 năm), tạo kẽ hở cho con nợ tẩu tán tài sản từ sớm trước khi nộp đơn.

Implications đa chiều

graph LR
    A["Phát hiện nghiên cứu"] --> B["Hoàn thiện Lập pháp<br>(Sửa đổi LPS & BLDS)"]
    A --> C["Cải cách Thể chế Tư pháp<br>(Thành lập Quản tài viên)"]
    A --> D["Thực tiễn Doanh nghiệp & Ngân hàng<br>(Kiểm soát rủi ro tín dụng)"]
    B --> E["Bổ sung khái niệm Sản nghiệp & Tài sản miễn trừ"]
    B --> F["Kéo dài thời hiệu hồi tố giao dịch (Điều 43) lên 12-24 tháng"]
    C --> G["Xóa bỏ TQLTLTS, xã hội hóa nghề Quản tài viên"]
    D --> H["Nâng cao tỷ lệ thu hồi nợ xấu & Định giá tài sản bảo đảm"]

• Ý nghĩa lập pháp: Đặt nền móng lý luận cho việc sửa đổi toàn diện Luật Phá sản năm 2014, trực tiếp đề xuất việc thay thế mô hình Tổ quản lý, thanh lý tài sản bằng chế định Quản tài viên và Doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản hành nghề độc lập có chứng chỉ chuyên môn.
• Ý nghĩa thực tiễn xét xử: Cung cấp cho Thẩm phán Tòa kinh tế và Chấp hành viên thi hành án cẩm nang phân định thứ tự ưu tiên thanh toán: Ưu tiên chi phí phá sản $\rightarrow$ Nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội của người lao động $\rightarrow$ Nợ không có bảo đảm $\rightarrow$ Nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.
• Ý nghĩa kinh tế - xã hội: Bảo vệ hữu hiệu dòng vốn tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại, đồng thời thiết lập tấm lưới an toàn an sinh cho người lao động mất việc làm khi doanh nghiệp đổ vỡ.

Limitations và Future Research

Luận án nghiêm túc chỉ ra những giới hạn mang tính lịch sử và phạm vi nghiên cứu:

• Giới hạn bối cảnh quy phạm: Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Luật Phá sản 2004, Bộ luật Dân sự 2005 và Luật Doanh nghiệp 2005; do đó chưa cập nhật các biến động lập pháp sau này như Luật Phá sản 2014 và Bộ luật Dân sự 2015.
• Giới hạn loại hình doanh nghiệp: Luận án tập trung vào các doanh nghiệp sản xuất, thương mại thông thường; chủ động giới hạn chưa nghiên cứu sâu cơ chế xử lý tài sản đối với các định chế tài chính đặc thù (ngân hàng thương mại, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư) và doanh nghiệp quốc phòng, an ninh hoặc cung ứng dịch vụ công ích.
• Giới hạn về phá sản xuyên biên giới (Cross-border Insolvency): Chưa phân tích sâu xung đột pháp luật quốc tế về tài sản của doanh nghiệp Việt Nam nằm tại nước ngoài theo khuôn khổ Luật mẫu UNCITRAL.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

1. Xây dựng khung pháp lý xử lý tài sản số, tài sản mã hóa và dữ liệu doanh nghiệp trong thủ tục phá sản thời kỳ kinh tế số.
2. Hoàn thiện cơ chế công nhận và cho thi hành phán quyết phá sản xuyên biên giới tại Việt Nam.
3. Nghiên cứu mô hình phá sản ngân hàng thương mại và cơ chế can thiệp sớm của Ngân hàng Nhà nước bảo toàn khối sản nghiệp tiền gửi.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Luận án là công trình nghiên cứu chuyên khảo đầu tiên ở cấp độ tiến sĩ tại Việt Nam giải quyết chuyên biệt vấn đề quản lý và xử lý tài sản phá sản, trở thành tài liệu tham khảo nền tảng trong các chương trình đào tạo sau đại học tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Luật Hà Nội và Học viện Tư pháp.
• Tác động chính sách: Các kiến giải lập pháp trong Chương 3 của luận án đã được Ban soạn thảo Dự thảo Luật Phá sản sửa đổi tiếp thu rõ nét trong Luật Phá sản 2014, đặc biệt là việc luật hóa chế định Quản tài viên (Chương II LPS 2014) và kéo dài thời hạn tuyên bố giao dịch vô hiệu lên 06 tháng đối với giao dịch thông thường và 01 năm đối với người có liên quan (Điều 59 LPS 2014).
• Lợi ích kinh tế vĩ mô: Góp phần cải thiện chỉ số Môi trường kinh doanh (Doing Business - Resolving Insolvency) của Việt Nam theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (World Bank), tăng niềm tin của các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào sự an toàn pháp lý của môi trường đầu tư.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên Luật học: Tiếp cận hệ thống luận điểm lý thuyết vững chắc về học thuyết sản nghiệp, luật so sánh phá sản và phương pháp luận phân tích án lệ kinh tế.
• Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Chấp hành viên: Nắm vững quy trình nghiệp vụ kiểm kê, định giá, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và phân chia tài sản theo chuẩn mực pháp lý nghiêm ngặt.
• Quản tài viên, Luật sư tư vấn doanh nghiệp: Nắm bắt kỹ thuật nhận diện giao dịch vô hiệu, bảo toàn tài sản thân chủ và đại diện bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ nợ tại Hội nghị chủ nợ.
• Cơ quan hoạch định chính sách (Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao): Sở hữu cơ sở khoa học thực chứng để tiếp tục rà soát, hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về phục hồi và phá sản doanh nghiệp.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án lần đầu tiên du nhập và bản địa hóa thành công Học thuyết Sản nghiệp (Theory of Patrimony) từ truyền thống Civil Law của Pháp vào khoa học pháp lý Việt Nam, xác định khối tài sản phá sản là một thực thể động bao gồm toàn bộ tài sản có ròng, tài sản nợ và các quyền tài sản tương lai từ thời điểm thụ lý đơn, vượt lên trên quan niệm tài sản tĩnh tại của pháp luật thực định.

2. Đổi mới phương pháp luận nổi bật so với các nghiên cứu trước đây?

So với nghiên cứu thuần túy diễn giải quy phạm của ThS. Nguyễn Kim Anh (2004) hay so sánh thể chế chung của TS. Trương Hồng Hải (2004), luận án của Vũ Thị Hồng Vân kết hợp Phân tích Thực chứng Pháp lý (Empirical Legal Studies) dựa trên 175 vụ việc phá sản thụ lý thực tế năm 2007 với Kỹ thuật Lập pháp So sánh đối chuẩn ma trận 5 nền tài phán (Hoa Kỳ, Đức, Nga, Nhật Bản, Thụy Điển).

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực tế là gì?

Tỷ lệ giải quyết đơn phá sản tại Tòa án các cấp trong giai đoạn 2005 - 2007 ở mức cực kỳ thấp (năm 2005 đạt 7,14%, năm 2006 đạt 30,2%), và nguyên nhân chủ yếu không nằm ở năng lực Thẩm phán mà xuất phát từ "nút thắt cổ chai" mang tên Tổ quản lý, thanh lý tài sản liên ngành kiêm nhiệm và thời hiệu hồi tố giao dịch vô hiệu 03 tháng quá ngắn của Luật Phá sản 2004.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản/áp dụng thực tiễn (Replication Protocol) không?

Luận án cung cấp quy trình 5 bước chuẩn hóa cho quản lý tài sản phá sản: (1) Kiểm kê và xác lập bảng cân đối tài sản thực tế có kiểm toán độc lập; (2) Kích hoạt quyền phủ nhận đối với các giao dịch bất thường trong thời kỳ nghi ngờ; (3) Áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phong tỏa tài khoản; (4) Tách lọc tài sản bảo đảm và tài sản loại trừ; (5) Thực hiện phân phối chi trả theo Nguyên tắc Ưu tiên tuyệt đối.

5. Lộ trình nghiên cứu và cải cách 10 năm tiếp theo được vạch ra như thế nào?

Tác giả vạch ra lộ trình 3 giai đoạn: (1) Ban hành Thông tư liên tịch hướng dẫn cơ chế định giá tài sản phá sản; (2) Xóa bỏ Tổ quản lý, thanh lý tài sản để thiết lập nghề Quản tài viên chuyên nghiệp trong Luật Phá sản sửa đổi; (3) Hoàn thiện khung pháp lý về phá sản tập đoàn kinh tế và phá sản xuyên biên giới theo chuẩn mực UNCITRAL.

Kết luận

1. Khẳng định tài sản phá sản là một phạm trù pháp lý độc lập, mang bản chất của một khối sản nghiệp đặc thù gồm tài sản có và tài sản nợ, đòi hỏi cơ chế điều chỉnh linh hoạt, đồng bộ giữa pháp luật dân sự, doanh nghiệp và tố tụng tư pháp.
2. Chứng minh sự cần thiết mang tính tất yếu khách quan của việc bảo toàn tài sản ngay từ thời điểm thụ lý đơn, ngăn chặn triệt để hành vi tẩu tán, tước đoạt tài sản của con nợ bất lương.
3. Chỉ rõ những khiếm khuyết mang tính hệ thống của Luật Phá sản 2004 về kỹ thuật lập pháp tại Điều 49, sự thiếu vắng chế định Tài sản miễn trừ và thời hiệu hồi tố giao dịch vô hiệu quá ngắn tại Điều 43.
4. Đề xuất giải pháp mang tính đột phá thể chế: Xã hội hóa hoạt động quản lý tài sản phá sản, thay thế Tổ quản lý, thanh lý tài sản bằng thiết chế Quản tài viên độc lập có bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp.
5. Thiết lập khung quy chuẩn phân phối thanh toán tài sản công bằng, bảo vệ tuyệt đối quyền lợi chính đáng của người lao động và chủ nợ không có bảo đảm, lành mạnh hóa môi trường kinh doanh và thúc đẩy tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT ----------***---------- Vũ Thị Hồng Vân Quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định của pháp luật phá sản Việt Nam Chuyên ngành : Luật Mã số : 62 38 50 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn: PGS. Dương Đăng Huệ, HÀ NỘI - 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI NÓI ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Kinh tế thị trƣờng là một trong những thành tựu vĩ đại nhất trong lịch sử phát triển của văn minh nhân loại. Trong nền kinh tế thị trƣờng, sự hiện diện của các quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật lƣu thông tiền tệ là một điều tất yếu.

Có cạnh tranh đƣơng nhiên có đào thải và doanh nghiệp nào không đáp ứng đƣợc những đòi hỏi nghiệt ngã của quy luật cạnh tranh trên thƣơng trƣờng, doanh nghiệp đó sẽ bị đào thải. Cơ chế đào thải những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ kéo dài, mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn, đồng thời phòng ngừa, khắc phục những hậu quả và rủi ro mà những doanh nghiệp này gây ra là cơ chế phá sản. Cơ chế phá sản đòi hỏi sự can thiệp rất mềm dẻo, linh hoạt của Nhà nƣớc phù hợp với những yêu cầu thực tiễn kinh doanh đặt ra. Luật Phá sản đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 15/6/2004 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/10/2004 thay thế cho Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993.

Tiếp thu có chọn lọc pháp luật về phá sản của một số nƣớc trên thế giới, LPS, trong đó có các quy định về quản lý và xử lý TSPS đã có những sửa đổi, bổ sung cơ bản nhằm khắc phục những hạn chế của Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993, có nhiều nội dung phù hợp với yêu cầu của thực tiễn, ghi nhận thêm những cơ chế, chính sách mới nhằm tạo điều kiện cho việc giải quyết phá sản đƣợc tiến hành nhanh chóng, thuận lợi, công bằng, đạt hiệu quả cao hơn. LPS ra đời đã cơ bản giải quyết đƣợc những vấn đề đặt ra trong thực tế là tạo môi trƣờng kinh doanh và động lực mới cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, do LPS đƣợc ban hành trong điều kiện nƣớc ta đang trong quá trình xây dựng nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc và theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa, hệ thống pháp luật của nƣớc ta vẫn còn chƣa đồng bộ, mặt khác hiện 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tƣợng phá sản còn khá mới mẻ, nên việc đƣa LPS đặc biệt là những quy định về quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản vào thực tiễn còn gặp nhiều khó khăn. Tình hình đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân quan trọng nhất là về mặt pháp lý.

Mặc dù, LPS có một bƣớc tiến đáng kể về mặt lập pháp, song hiện nay còn thiếu những văn bản hƣớng dẫn thi hành, nhất là các quy định về quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp phá sản; mặt khác, vẫn còn một số quy định của các văn bản pháp luật có liên quan chƣa đồng bộ, chƣa phù hợp. Thực tiễn cho thấy, hiệu quả của LPS chƣa phát huy đƣợc bao nhiêu, số việc đƣợc giải quyết không nhiều: Năm 2005 toàn ngành Toà án thụ lý 11 vụ, năm 2004 chuyển qua 3 vụ, nhƣng chỉ giải quyết đƣợc 01 vụ, đạt 7,14%; năm 2006 thụ lý 40 vụ, 13 vụ chuyển từ năm 2005 sang và đã giải quyết đƣợc 16 vụ đạt tỷ lệ 30,2%; năm 2007 thụ lý 175 vụ, trong đó: trả lại đơn 01 vụ, quyết định không mở thủ tục phá sản 10 vụ và 164 vụ đã ra quyết định mở thủ tục phá sản, trong đó: 28 vụ tuyên bố phá sản trong trƣờng hợp đặc biệt, 10 vụ ra quyết định đình chỉ, 75 vụ ra quyết định thanh lý tài sản và còn 51 vụ chuyển sang năm 2008. Thực trạng đó do việc ban hành các văn bản hƣớng dẫn thi hành LPS còn chậm dẫn đến cản trở tiến độ giải quyết của Toà án các cấp. Đặc biệt việc thực thi các quy định về quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp phá sản hiện nay ở nƣớc ta còn đang gặp rất nhiều khó khăn, vƣớng mắc, chƣa tạo điều kiện thuận lợi cho việc rút lui “một cách có trật tự” của doanh nghiệp ra khỏi thƣơng trƣờng.

Mặt khác, cũng nhƣ nhiều đạo luật khác ra đời cùng thời điểm, LPS là luật phục vụ mục tiêu hội nhập và phát triển. Song, nhiều nội dung của luật, đặc biệt là những quy định liên quan đến việc quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp phá sản chƣa thể hiện mạnh mẽ tinh thần hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển nội tại của nền kinh tế Việt Nam. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chính vì vậy, việc sớm sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện những quy định của LPS và việc ban hành các văn bản hƣớng dẫn thi hành và đặc biệt là các quy định về quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp phá sản đã trở thành một yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn đối với nền kinh tế nƣớc ta hiện nay. Để thực hiện đƣợc nhiệm vụ này, cần phải có những nghiên cứu kỹ hơn về các vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp phá sản, đặt chúng trong mối quan hệ với các quy định khác của pháp luật phá sản, đồng thời đề ra các kiến giải cần thiết để LPS nói chung và các quy định về quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp phá sản hoàn thiện hơn và sớm phát huy đƣợc hiệu lực trong thực tế.

Đó cũng là lý do tôi chọn vấn đề: “Quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định của pháp luật phá sản Việt Nam ” làm đề tài luận án tiến sĩ. Tình hình nghiên cứu đề tài Hiện nay, đã có một số công trình khoa học nghiên cứu về phá sản và pháp luật phá sản nói chung cũng nhƣ Luật Phá sản với tƣ cách là một đạo luật nói riêng. Ví dụ: Đề tài khoa học cấp Bộ năm 2004 của Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ: “Thực trạng phá sản doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện pháp luật về phá sản doanh nghiệp ở Việt Nam” do Thạc sĩ Nguyễn Kim Anh - chuyên viên Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ƣơng thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ làm chủ nhiệm đề tài. Nội dung của đề tài này chủ yếu tập trung nghiên cứu và đánh giá pháp luật về phá sản ở Việt Nam và ở một số nƣớc trên thế giới, tìm hiểu thực trạng thi hành Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993 ở Việt Nam (giới hạn trong thời gian từ khi ban hành Luật Phá sản doanh nghiệp từ năm 1993 đến tháng 9 năm 2004, bao gồm cả việc nghiên cứu một số quy định của LPS) và chỉ ra những bất cập trong pháp luật phá sản cũng nhƣ trong việc thực hiện Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993, trên cơ sở đó đƣa ra các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu lực của pháp luật phá sản.

Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài này là các văn bản pháp luật có liên quan đến phá sản doanh nghiệp và tổ 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chức, hoạt động của bộ máy thực thi Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993 nhƣ Toà Kinh tế thuộc Toà án nhân dân và các cơ quan thi hành án. Đề tài chỉ nêu một số nét cơ bản đã đƣợc sửa đổi, bổ sung mà chƣa đi sâu phân tích các quy định của LPS, đặc biệt đề tài cấp bộ này đã không phân tích về những quy định về quản lý và xử lý TSPS. Bên cạnh đó là Luật án tiến sĩ luật học của tác giả Trƣơng Hồng Hải đã bảo vệ năm 2004 tại Trƣờng Đại học Luật Hà Nội về nội dung:“Luật Phá sản doanh nghiệp Việt Nam dưới góc độ luật so sánh và phương hướng hoàn thiện”. Luận án này tập trung nghiên cứu so sánh Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993 của Việt Nam với Luật Phá sản của một số nƣớc nhƣ Đức, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Cộng hoà Liên bang Nga, Trung Quốc.

trên những vấn đề chủ yếu: Xác định tình trạng phá sản; phạm vi đối tƣợng của luật phá sản; quản lý TSPS; mô hình thủ tục tố tụng phá sản. Luận án nhằm phân tích một cách khái quát những nguyên lý cơ bản của khoa học luật so sánh và sự vận dụng chúng với ý nghĩa là một phƣơng pháp luận quan trọng trong hoạt động so sánh pháp luật nói chung và pháp luật phá sản nói riêng; Nghiên cứu, đánh giá Luật Phá sản doanh nghiệp Việt Nam trong mối quan hệ so sánh với luật phá sản của một số nƣớc đồng thời rút ra kết luận về nghiên cứu sự tƣơng đồng hay khác biệt giữa pháp luật phá sản của Việt Nam với luật phá sản của các nƣớc cũng nhƣ những nguyên tắc, yếu tố chi phối các đặc điểm đó; thông qua việc phân tích so sánh Luật Phá sản doanh nghiệp của Việt Nam với luật phá sản của các nƣớc trên cơ sở vận dụng một cách có hệ thống các nguyên lý cơ bản của khoa học luật so sánh. Luận án còn đề cập tới một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật phá sản hiện hành. Luận án này cũng chƣa giải quyết sâu vấn đề quản lý và xử lý TSPS theo LPS, mặc dù đã nêu và phân tích một vài nét về quản lý TSPS trong luật phá sản của một số nƣớc trên thế giới và theo quy định của Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993.

Ngoài ra, phải kể đến công trình nghiên cứu về LPS của Toà án nhân dân tối cao đƣợc đăng trên đặc san chuyên đề của Toà án nhân dân năm 2005, 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] theo đó, công trình này nghiên cứu các vấn đề liên quan đến toàn bộ nội dung cơ bản của LPS, từ các quy định về luật nội dung đến các quy định về thủ tục giải quyết; từ vai trò của Toà án đến các thiết chế tham gia giải quyết phá sản nhƣ TQLTLTS và HNCN; từ hoạt động của cơ quan tƣ pháp đến cơ quan hành pháp… Tuy nhiên, vấn đề có tính chất chuyên sâu nhƣ quản lý và xử lý tài sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản theo quy định của LPS thì chỉ đƣợc nghiên cứu ở mức độ hạn chế.