Quản Lý Việc Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Tại Trường Tiểu Học Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu vnu ued quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường tiểu học trung hòa quận cầu giấy hà, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Phương Hoa
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Việc Xây Dựng Nhà Trường Thân Thiện Tại Trường Tiểu Học Trung Hoà, Quận Cầu Giấy, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN Ở CẤP TIỂU HỌC
• 1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Trên thế giới
• 1.3. Ở Việt Nam
• 1.4. Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
• 1.5. Việc nghiên cứu về “Xây dựng nhà trường thân thiện”
• 1.6. Một số khái niệm cơ bản
• 1.6.1. Các khái niệm liên quan đến vấn đề quản lý
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG HOÀ, QUẬN CẦU GIẤY, HÀ NỘI
• 2.1. Vài nét khái quát về vị trí địa lý, dân số, tình hình kinh tế chính trị, văn hóa xã hội phường Trung Hoà, quận Cầu Giấy, Hà Nội
• 2.2. Vị trí địa lý, dân số phường Trung Hòa
• 2.3. Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội phường Trung Hòa
• 2.4. Khái quát về Trường tiểu học Trung Hòa
• 2.5. Mục tiêu của nhà trường
• 2.6. Cơ cấu tổ chức của nhà trường
• 2.7. Số phòng chức năng phục vụ các hoạt động dạy và học
• 2.8. Các trang thiết bị hiện đại phục vụ giảng dạy
• 2.9. Thực trạng chất lượng đào tạo trong 5 năm học (từ năm học 2009-2010 đến năm học 2013 - 2014)
• 2.10. Thực trạng quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện ở trường Tiểu học Trung Hòa (từ năm 2009 đến năm 2014)
• 2.10.1. Thực trạng về xây dựng môi trường cảnh quan
• 2.10.2. Thực trạng về xây dựng môi trường học tập
• 2.10.3. Thực trạng về xây dựng môi trường giao tiếp
• 2.10.4. Thực trạng về quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường Tiểu học Trung Hòa
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG HÒA, QUẬN CẦU GIẤY, HÀ NỘI
• 3.1. Những căn cứ đề xuất biện pháp quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện
• 3.2. Một số biện pháp quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường tiểu học Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội
• 3.2.1. Nhóm biện pháp: Xây dựng môi trường cảnh quan thân thiện
• 3.2.2. Nhóm biện pháp: Xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 3.2.3. Nhóm biện pháp: Xây dựng môi trường giao tiếp thân thiện
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo sát tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường tiểu học Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội
• 3.4.1. Kiểm chứng tính cần thiết của các biện pháp
• 3.4.2. Kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý xây dựng trường học thân thiện tại Tiểu học Trung Hòa

Quản lý xây dựng trường học thân thiện là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục, đặc biệt là tại các trường tiểu học. Tại Tiểu học Trung Hòa, quận Cầu Giấy, việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường học tập an toàn và thân thiện cho học sinh. Mô hình trường học thân thiện được phát động từ năm 2008, nhằm khuyến khích sự tham gia của toàn xã hội trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ em.

1.1. Khái niệm trường học thân thiện và vai trò của nó

Trường học thân thiện là nơi mà học sinh cảm thấy an toàn, được tôn trọng và có cơ hội phát triển toàn diện. Mô hình này không chỉ tập trung vào việc học tập mà còn chú trọng đến sự phát triển về mặt tâm lý và xã hội của học sinh.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển mô hình trường học thân thiện

Mô hình trường học thân thiện đã được triển khai từ những năm đầu thế kỷ 21, với sự hỗ trợ của UNICEF. Tại Việt Nam, Bộ GD&ĐT đã phát động phong trào này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học.

II. Những thách thức trong quản lý xây dựng trường học thân thiện tại Tiểu học Trung Hòa

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng trường học thân thiện, nhưng Tiểu học Trung Hòa vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục mà còn tác động đến tâm lý học sinh.

2.1. Vấn đề về cơ sở vật chất và môi trường học tập

Cơ sở vật chất tại Tiểu học Trung Hòa còn nhiều hạn chế, như thiếu không gian xanh, trang thiết bị học tập chưa đầy đủ. Điều này ảnh hưởng đến sự hứng thú và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh.

2.2. Tình trạng tâm lý học sinh và sự tham gia của phụ huynh

Nhiều học sinh vẫn còn cảm thấy áp lực trong học tập, dẫn đến tình trạng không muốn đến trường. Sự tham gia của phụ huynh trong các hoạt động của trường cũng chưa được tích cực, ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của học sinh.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả xây dựng trường học thân thiện tại Tiểu học Trung Hòa

Để giải quyết những thách thức hiện tại, Tiểu học Trung Hòa cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những biện pháp này không chỉ giúp cải thiện môi trường học tập mà còn nâng cao chất lượng giáo dục.

3.1. Tăng cường cơ sở vật chất và môi trường học tập

Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, tạo không gian học tập thân thiện và an toàn cho học sinh. Việc trồng cây xanh và tạo khu vui chơi cũng rất quan trọng.

3.2. Khuyến khích sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng

Tổ chức các hoạt động ngoại khóa và sự kiện để phụ huynh tham gia, từ đó tạo sự gắn kết giữa gia đình và nhà trường. Điều này sẽ giúp nâng cao ý thức cộng đồng về giáo dục.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Tiểu học Trung Hòa

Việc áp dụng các biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại Tiểu học Trung Hòa. Những thay đổi này không chỉ cải thiện môi trường học tập mà còn nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Kết quả cải thiện môi trường học tập

Sau khi áp dụng các biện pháp, môi trường học tập tại Tiểu học Trung Hòa đã có sự thay đổi rõ rệt. Học sinh cảm thấy thoải mái hơn khi đến trường và tích cực tham gia vào các hoạt động học tập.

4.2. Đánh giá sự hài lòng của học sinh và phụ huynh

Khảo sát cho thấy sự hài lòng của học sinh và phụ huynh về môi trường học tập đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy những nỗ lực trong việc xây dựng trường học thân thiện đã được ghi nhận.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho Tiểu học Trung Hòa

Việc xây dựng trường học thân thiện tại Tiểu học Trung Hòa là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của việc duy trì và phát triển mô hình trường học thân thiện

Mô hình trường học thân thiện không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường an toàn và lành mạnh cho học sinh. Cần tiếp tục duy trì và phát triển mô hình này để đáp ứng nhu cầu giáo dục hiện đại.

5.2. Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững

Cần có các giải pháp phát triển bền vững, bao gồm việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng tại Thủ đô Hà Nội, dân số phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy đã gia tăng từ 12.471 người vào năm 1999 lên hơn 35.000 người vào năm 2013, tạo ra áp lực to lớn lên quy mô và chất lượng giáo dục tiểu học trên địa bàn. Tại Trường Tiểu học Trung Hòa, số lượng học sinh đã tăng nhanh từ 740 em trong năm học 2009-2010 lên 1.409 em trong năm học 2013-2014. Phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" được Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động từ năm 2008 nhằm kiến tạo môi trường sư phạm an toàn, lành mạnh và phát huy tính tích cực của học sinh. Tuy nhiên, sau 5 năm triển khai tại cơ sở, phong trào vẫn bộc lộ những hạn chế như tính chủ quan, nặng hình thức và thiếu các biện pháp quản lý mang tính hệ thống.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý xây dựng nhà trường thân thiện tại Trường Tiểu học Trung Hòa, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ, khả thi. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại Trường Tiểu học Trung Hòa trong giai đoạn 5 năm liên tục từ năm 2009 đến năm 2014. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng khi cung cấp khung giải pháp quản trị giúp chuẩn hóa sĩ số lớp học hướng tới mục tiêu 35 học sinh/lớp, nâng tỷ lệ phòng học trang bị thiết bị hiện đại từ 64,3% lên 100%, bảo đảm 100% tiêu chí an toàn học đường và duy trì tỷ lệ học sinh khá giỏi bền vững trên 90%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết quản trị và mô hình giáo dục hiện đại:

1. Thuyết chu trình quản lý 4 chức năng: Dựa trên công trình của các nhà khoa học quản lý Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, chu trình quản lý bao gồm 4 chức năng liên hoàn: Kế hoạch hóa (Planning), Tổ chức (Organizing), Chỉ đạo - Lãnh đạo (Leading) và Kiểm tra (Controlling). Bốn chức năng này tương tác mật thiết với môi trường và thông tin để đưa hệ thống đạt mục tiêu với chất lượng mới.
2. Lý thuyết quản lý giáo dục: Tiếp cận quan điểm của tác giả Phạm Minh Hạc, quản lý giáo dục là việc quản lý hệ thống hoạt động dạy và học nhằm chuyển hóa nhà trường từ trạng thái hiện tại sang trạng thái mới về chất, thực hiện hiệu quả nguyên lý giáo dục toàn diện.
3. Khung mô hình "Trường học thân thiện" của UNICEF (1999) và Đặng Quốc Bảo: Mô hình tiếp cận dựa trên quyền trẻ em, bảo đảm môi trường giáo dục an toàn thể chất và tinh thần, phát triển bình đẳng giới, huy động sự tham gia của gia đình - nhà trường - xã hội, giúp học sinh trải nghiệm triết lý "Mỗi ngày đến trường là một ngày vui".
4. Khái niệm cốt lõi: Nghiên cứu làm sáng tỏ 5 khái niệm trọng tâm gồm: Quản lý, Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường, Nhà trường thân thiện và Văn hóa nhà trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận, thực tiễn và xử lý số liệu:

1. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Khảo sát toàn diện 100% đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường với quy mô 52 người (bao gồm 3 cán bộ quản lý, 41 giáo viên và 8 nhân viên); chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng gồm 300 học sinh thuộc khối lớp 4 và khối lớp 5; phỏng vấn sâu bán cấu trúc 15 phụ huynh học sinh. Việc lựa chọn học sinh khối 4 và 5 bảo đảm tính chính xác cao do học sinh ở độ tuổi này đã có quá trình trải nghiệm đầy đủ môi trường học tập và giao tiếp tại trường.
2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp nghiên cứu hồ sơ hoạt động để phân tích báo cáo tổng kết 5 năm học (2009-2014); quan sát sư phạm trực tiếp; điều tra bằng phiếu hỏi cấu trúc 5 mức độ đánh giá (Tốt, Khá, Trung bình, Yếu, Rất yếu). Dữ liệu được xử lý bằng thống kê toán học để xác định tần số, tỷ lệ phần trăm và đối chiếu mức độ tương quan.
3. Timeline nghiên cứu: Dữ liệu thực nghiệm được thu thập, phân tích và kiểm chứng trong năm học 2013-2014, kế thừa toàn bộ chuỗi số liệu hoạt động của trường từ năm học 2009-2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu thực trạng quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại Trường Tiểu học Trung Hòa giai đoạn 2009-2014 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Chất lượng giáo dục toàn diện duy trì đà tăng trưởng cao: Tỷ lệ học sinh đạt học lực Giỏi tăng liên tục từ 71,6% (530/740 học sinh năm học 2009-2010) lên 85,5% (1.205/1.409 học sinh năm học 2013-2014). Tỷ lệ học sinh Khá dao động từ 12,4% đến 25,4%; tỷ lệ học sinh Yếu giữ mức 0%. Tỷ lệ hoàn thành chương trình tiểu học đạt 100% trong suốt 5 năm. Học sinh của trường đạt 235 giải thưởng các cấp, gồm 165 giải cấp Quận, 47 giải cấp Thành phố và 23 giải Quốc gia.
2. Môi trường cảnh quan đạt chuẩn cao nhưng còn điểm nghẽn vệ sinh: 14/16 tiêu chí cảnh quan (chiếm 87,5%) được cán bộ, giáo viên đánh giá ở mức Tốt và Khá. 100% cán bộ, giáo viên đánh giá Tốt về trang trí sư phạm, bố trí phòng chức năng và an toàn bếp ăn bán trú trên diện tích 7.200 m2. Tuy nhiên, tiêu chí nhà vệ sinh chỉ có 80,8% đánh giá Khá và 19,2% đánh giá Trung bình; 9,6% học sinh (29/300 em) phản ánh nhà vệ sinh còn mùi khai vào giờ ra chơi do thiết bị bồn rửa tay hạn chế (chỉ có 1 bồn rửa).
3. Cơ sở vật chất hiện đại chưa đồng bộ và quá tải sĩ số: Nhà trường đã có 28 phòng học, 1 nhà thể chất 580 m2, 40 máy vi tính và 18 máy chiếu, nhưng tỷ lệ phòng học trang bị máy chiếu cố định mới đạt 64,3% (18/28 phòng). Đặc biệt, 100% cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá Yếu tiêu chí sĩ số chuẩn 35 học sinh/lớp, do thực tế sĩ số dao động từ 45 đến 62 học sinh/lớp (trung bình 50 học sinh/lớp).
4. Môi trường giao tiếp dân chủ nhưng vẫn tồn tại áp lực sư phạm: 100% cán bộ giáo viên khẳng định không có tình trạng trù dập, thiên vị và đánh giá Tốt mối quan hệ phối hợp với phụ huynh và đoàn thể; song 9,6% học sinh (29/300 em) phản ánh thỉnh thoảng còn bị giáo viên trách phạt, to tiếng do áp lực tiến độ và thành tích.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế trên xuất phát từ tốc độ gia tăng dân số cơ học tại phường Trung Hòa, khiến quy mô học sinh tăng gần gấp đôi trong 5 năm (từ 740 lên 1.409 học sinh). Áp lực này trực tiếp gây quá tải sĩ số lên 50 học sinh/lớp và làm suy giảm độ bền cơ sở vật chất. Nguồn kinh phí đầu tư công chưa kịp phủ kín thiết bị trình chiếu cố định cho 10 phòng học còn lại.

Khi so sánh với các nghiên cứu giáo dục đô thị cùng thời kỳ, hiện tượng quá tải sĩ số và thiếu thiết bị hiện đại là thách thức chung của các trường tiểu học nội thành. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ đường biểu diễn sự tăng trưởng học lực giỏi từ 71,6% lên 85,5%, kết hợp với bảng ma trận so sánh đa chiều giữa 52 cán bộ giáo viên và 300 học sinh. Kết quả cho thấy xây dựng trường học thân thiện phải gắn liền quản lý cảnh quan vật chất với quản lý tâm lý giao tiếp sư phạm.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng nhà trường thân thiện tại Trường Tiểu học Trung Hòa, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Nâng cấp cảnh quan và triệt tiêu điểm nghẽn vệ sinh học đường: Ban Giám hiệu lập kế hoạch cải tạo toàn bộ 18 nhà vệ sinh, lắp đặt bổ sung 3 đến 4 bồn rửa tay cho mỗi khu vệ sinh nhằm đạt 100% tiêu chí sạch sẽ; phối hợp thường xuyên với Công an phường Trung Hòa giải tỏa 100% hàng rong và quán internet trước cổng trường. Timeline: Hoàn thành trong vòng 6 đến 12 tháng. Chủ thể: Hiệu trưởng phối hợp Ban đại diện cha mẹ học sinh và chính quyền địa phương.
2. Hiện đại hóa thiết bị dạy học và bồi dưỡng công nghệ: Đầu tư trang bị máy chiếu cố định cho 10 phòng học còn lại để đạt tỷ lệ 100% lớp học ứng dụng công nghệ thông tin; tổ chức 100% giáo viên tham gia tập huấn phương pháp dạy học hiện đại và sử dụng thiết bị số. Timeline: Triển khai trong 1 năm học. Chủ thể: Ban Giám hiệu, Tổ chuyên môn và Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Cầu Giấy.
3. Điều tiết quy mô và tối ưu hóa quản lý lớp học quá tải: Tham mưu các cấp lãnh đạo phân luồng tuyến tuyển sinh để từng bước kéo giảm sĩ số từ 50 học sinh/lớp về mức trần 35 đến 40 học sinh/lớp; áp dụng triệt để phương pháp dạy học phân hóa theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT. Timeline: Lộ trình 2 đến 3 năm học. Chủ thể: Ban Giám hiệu, Ủy ban nhân dân quận Cầu Giấy và Sở GD&ĐT Hà Nội.
4. Chuẩn hóa văn hóa giao tiếp và phát triển kỹ năng toàn diện: Xây dựng Bộ quy tắc ứng xử sư phạm, cam kết 0% bạo lực học đường và chấm dứt tình trạng to tiếng với học sinh; duy trì 100% các hoạt động ngoại khóa, trò chơi dân gian và giáo dục kỹ năng sống định kỳ mỗi tháng. Timeline: Thực hiện thường xuyên hàng năm. Chủ thể: Toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, Tổng phụ trách Đội và Công đoàn nhà trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý và Hiệu trưởng các trường tiểu học: Nắm bắt mô hình chu trình quản lý 4 chức năng và bộ tiêu chí đánh giá môi trường sư phạm thân thiện để áp dụng trực tiếp vào công tác quản trị cơ sở giáo dục tiểu học đô thị.
2. Chuyên viên Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng chuỗi số liệu thực chứng 5 năm và kết quả khảo sát 300 học sinh làm căn cứ hoạch định chính sách phân bổ ngân sách trang thiết bị và quy hoạch mạng lưới tuyển sinh đầu cấp.
3. Giáo viên tiểu học và Tổng phụ trách Đội: Tham khảo các phương pháp đổi mới dạy học lấy học sinh làm trung tâm, kỹ năng đánh giá học sinh không dùng điểm số theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT và quy trình thiết kế hoạt động ngoại khóa trải nghiệm.
4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tiếp cận khung lý thuyết chuẩn tắc, hệ thống bảng hỏi khảo sát thực chứng và phương pháp xử lý số liệu đa chiều làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu văn hóa học đường.

Câu hỏi thường gặp

1. Phong trào xây dựng trường học thân thiện mang lại kết quả học tập cụ thể nào tại Trường Tiểu học Trung Hòa? Nghiên cứu chứng minh qua 5 năm (2009-2014), tỷ lệ học sinh Giỏi của trường tăng từ 71,6% lên 85,5%, tỷ lệ hoàn thành chương trình đạt 100% và học sinh đạt 235 giải thưởng văn hóa, thể thao từ cấp Quận đến Quốc gia, khẳng định môi trường thân thiện tạo động lực học tập tích cực.

2. Đâu là thách thức lớn nhất trong việc xây dựng môi trường học tập chuẩn tại đơn vị? Thách thức lớn nhất là tình trạng quá tải sĩ số khi 100% cán bộ giáo viên đánh giá Yếu tiêu chí 35 học sinh/lớp (thực tế trung bình 50 học sinh/lớp, cao nhất 62 em/lớp) và tỷ lệ máy chiếu cố định mới đạt 64,3% (18/28 phòng học), gây khó khăn cho việc cá nhân hóa giảng dạy.

3. Thực trạng vệ sinh môi trường học đường được khảo sát như thế nào trong luận văn? Mặc dù 100% cán bộ giáo viên đánh giá Tốt vệ sinh bếp ăn bán trú, nhưng tiêu chí nhà vệ sinh chỉ đạt 80,8% mức Khá và 19,2% mức Trung bình; 9,6% trong số 300 học sinh phản ánh còn mùi khai vào giờ ra chơi do thiếu bồn rửa tay (chỉ có 1 bồn).

4. Môi trường giao tiếp sư phạm tại trường có điểm gì cần cải thiện? Dù 100% giáo viên khẳng định môi trường dân chủ, đoàn kết và không có trù dập, nhưng có 9,6% học sinh (29/300 em) cho biết thỉnh thoảng bị giáo viên trách phạt hoặc to tiếng do áp lực chất lượng, đòi hỏi nhà trường phải chuẩn hóa văn hóa ứng xử sư phạm.

5. Các biện pháp quản lý được đề xuất có tính khả thi và cần thiết ra sao? Kết quả khảo nghiệm lấy ý kiến 52 cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy 100% các biện pháp (như nâng cấp 18 nhà vệ sinh, trang bị 100% máy chiếu, giảm sĩ số lớp) đều được đánh giá ở mức rất cần thiết và có tính khả thi cao để triển khai thực tế.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý xây dựng nhà trường thân thiện cấp tiểu học theo mô hình chu trình 4 chức năng và khung quyền trẻ em của UNICEF.
• Khảo sát thực chứng toàn diện trên 52 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, 300 học sinh và 15 phụ huynh tại Trường Tiểu học Trung Hòa giai đoạn 2009-2014.
• Khẳng định thành tựu vượt bậc với tỷ lệ học sinh Giỏi đạt 85,5%, 100% học sinh hoàn thành chương trình và đạt 235 giải thưởng các cấp.
• Chỉ rõ 3 điểm nghẽn then chốt gồm: Sĩ số lớp quá tải (50 học sinh/lớp), tỷ lệ máy chiếu cố định đạt 64,3% và hạn chế tại khu vệ sinh (9,6% học sinh phản ánh có mùi).
• Đề xuất 4 nhóm biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ về cảnh quan, cơ sở vật chất, sĩ số và văn hóa giao tiếp sư phạm.

Đóng góp chính của luận văn là xây dựng hệ thống giải pháp quản lý thực nghiệm có giá trị ứng dụng cao cho các trường tiểu học tại các khu vực đô thị hóa nhanh. Lộ trình triển khai tiếp theo được xác định từ 1 đến 3 năm học, ưu tiên trang bị 100% máy chiếu và cải tạo 18 nhà vệ sinh trong năm đầu tiên. Quý bạn đọc, nhà quản lý và thầy cô giáo hãy nghiên cứu, vận dụng các giải pháp trong luận văn nhằm kiến tạo môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc và thân thiện cho học sinh!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN Ở CẤP TIỂU HỌC 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Mô hình trường học thân thiện được triển khai xây dựng ở những nước đang phát triển vào những năm đầu tiên của thế kỷ 21. Mô hình này nhằm mục tiêu huy động tổng lực của nhà trường, gia đình, cộng đồng và xã hội trong việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em, tạo cơ hội cho trẻ em phát huy khả năng của mình.

Thuật ngữ “trường học thân thiện” xuất hiện trên diễn đàn của UNICEF từ năm 1999. Trường học thân thiện được xây dựng trên cơ sở phát triển những ý tưởng trong Công ước quyền trẻ em, Tuyên ngôn giáo dục cho mọi người và Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên Hiệp quốc. Ở Việt Nam Trong những năm qua, với sự hỗ trợ của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Bộ GD&ĐT đã nghiên cứu và triển khai thí điểm một số nội dung mô hình trường học thân thiện ở các cấp học thông qua một số dự án: - Dự án “Phát triển trẻ thơ” do Vụ Giáo dục Mầm non chủ trì. - Dự án “Giáo dục Tiểu học bạn hữu trẻ em” do Vụ giáo dục Tiểu học và trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Dân tộc chủ trì.

- Dự án “Giáo dục sống khỏe mạnh, kĩ năng sống cho trẻ em và trẻ chưa thành niên trong và ngoài trường học” do Vụ Công tác học sinh, sinh viên chủ trì. Các dự án trên vẫn được tiếp tục thực hiện. Riêng dự án “Giáo dục sống khỏe mạnh, kĩ năng sống cho trẻ em và trẻ chưa thành niên trong và ngoài trường học” được phát triển thành dự án “Thúc đẩy sự phát triển và tham gia của thanh thiếu niên” do Vụ Công tác học sinh, sinh viên phối hợp với Vụ Giáo dục Trung học chủ trì. Hiện nay, dự án đang triển khai mô hình “Trường Trung học cơ sở thân thiện” tại các trường thuộc các tỉnh, thành phố: 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Lào Cai, Đồng Tháp, An Giang, Trà Vinh, Gia lai và Kon Tum.

Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” được Bộ GD&ĐT phát động và triển khai tới các trường tiểu học năm 2008-2009. Lễ phát động được tổ chức vào ngày 15/05/2008 tại trường Trung học cơ sở Vạn Phúc, Thành phố Hà Đông, Hà Tây (nay thuộc Quận Hà Đông, Hà Nội) với mục tiêu chính là huy động sức mạnh toàn xã hội xây dựng cho trẻ một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, nhằm từng bước nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, hạn chế tối đa tình trạng học sinh bỏ học. Việc nghiên cứu về “Xây dựng nhà trường thân thiện” còn rất mới mẻ. Công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu về trường học thân thiện đó chính là sổ tay “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” của Bộ GD&ĐT do nhà xuất bản giáo dục xuất bản năm 2008.

Trong công trình này, tác giả đã giới thiệu mục tiêu, những nội dung xây dựng trường học thân thiện, 24 câu hỏi về phong trào có ý nghĩa định hướng cho hoạt động xây dựng phong trào thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Tại các trường tiểu học mặc dù các nhà quản lý giáo dục rất quan tâm, đã coi vấn đề này là quan trọng và cần thiết, nhưng lại chưa có những đề xuất các giải pháp hiệu quả, cụ thể phù hợp với điều kiện thực tế ở từng trường, việc triển khai phong trào còn gặp nhiều lúng túng. Chính vì vậy, chúng tôi cho rằng việc nghiên cứu, áp dụng những biện pháp cụ thể nhằm xây dựng nhà trường thân thiện ở các trường tiểu học là rất cần thiết, góp phần tích cực thúc đẩy sự phát triển giáo dục trường tiểu học Trung Hòa nói riêng và của ngành giáo dục nói chung. Một số khái niệm cơ bản 1.

Các khái niệm liên quan đến vấn đề quản lý 1. Quản lý Hoạt động quản lý xuất hiện từ rất sớm, khi con người biết hợp sức lại 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] với nhau nhằm thực hiện những yêu cầu nhất định và mục tiêu nhất định. Trong nền kinh tế xã hội hiện đại, đặc biệt là nền kinh tế tri thức, thì quản lý ngày càng có vai trò quan trọng trong việc đưa tri thức vào để điều khiển các hoạt động của xã hội. a/ Khái niệm quản lí Có nhiều khái niệm khác nhau: - Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, một cơ quan”.] - Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, khái niệm về quản lý được định nghĩa như sau: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”.

9] - Theo định nghĩa kinh điển nhất, hoạt động quản lý là các tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. 9] Tuy cách diễn đạt về khái niệm quản lý của các học giả khác nhau nhưng những định nghĩa trên đều thể hiện được bản chất của hoạt động quản lý đó là hoạt động quản lý nhằm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lượng mới. Như vậy, chúng ta có thể khái quát: “Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất”. Trong quản lý có hai bộ phận khăng khít, đó là chủ thể quản lý và khách thể quản lý.

Chủ thể quản lý có thể là cá nhân hay một nhóm người có chức năng quản lý hay điều khiển tổ chức, làm cho tổ chức vận hành và đạt tới mục tiêu. Khách thể quản lý bao gồm những người thừa hành nhiệm vụ trong tổ chức, chịu sự tác động, chỉ đạo của chủ thể quản lý nhằm đạt mục 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiêu chung. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn khách thể quản lý sản sinh ra vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, đáp ứng mục đích của chủ thể quản lý. Mục tiêu của quản lý là đạt giá trị tăng cho tổ chức.

Chính vì vậy quản lý phải bao gồm các yếu tố (điều kiện) sau: - Có (ít nhất một) chủ thể quản lý và đối tượng quản lý tiếp nhận các tác động của chủ thể quản lý và các khách thể có quan hệ gián tiếp với chủ thể quản lý. - Phải có một mục tiêu và một quỹ đạo đặt ra cho cả đối tượng quản lý và chủ thể quản lý. - Chủ thể phải thực hành việc tác động và phải biết tác động. Vì thế đòi hỏi chủ thể phải biết tác động và điều khiển đối tượng một cách có hiệu quả.

- Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, hoặc một cơ quan quản lý, còn đối tượng quản lý có thể là con người, giới vô sinh hoặc sinh vật. - Khách thể là các yếu tố tạo nên môi trường của hệ thống. b/ Bản chất của quản lý - Quản lý là hoạt động dựa vào quyền uy của chủ thể quản lý. Đó là: + Quyền uy về tổ chức hành chính; + Quyền uy về kinh tế; + Quyền uy về trí tuệ; + Quyền uy về đạo đức.

- Quản lý là hoạt động chủ quan của chủ thể quản lý. - Quản lý bao giờ cũng liên quan đến việc trao đổi thông tin và đều có mối liên hệ ngược. - Quản lý là một khoa học, một nghệ thuật, một nghề. c/ Chức năng của quản lí Quản lý là một dạng lao động đặc biệt điều khiển các hoạt động lao động và có 4 chức năng chủ yếu sau: 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Chức năng kế hoạch hóa (planning): Có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó.

- Chức năng tổ chức: Khi người quản lý đã lập xong kế hoạch, họ cần phải chuyển hóa những ý tưởng khá trìu tượng ấy thành hiện thực. Tổ chức chính là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. - Chức năng lãnh đạo - chỉ đạo (leading): Bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác và động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức. - Chức năng kiểm tra (controlling): Kiểm tra là một chức năng quản lý, thông qua đó một cá nhân, một nhóm hoặc một tổ chức theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết.

Bốn chức năng trên quan hệ với nhau tạo thành một chu trình quản lý chủ thể quản lý sử dụng thông tin như một công cụ quản lý. Môi trường Kế hoạch hóa Kiểm tra Thông tin Tổ chức Điều hành (Chỉ đạo) Sơ đồ 1.1: Mô hình chu trình quản lý 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý giáo dục a/ Khái niệm quản lý giáo dục “Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài người, nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, tinh hoa văn hóa dân tộc và nhân loại được kế thừa, bổ sung và trên cơ sở đó mà xã hội không ngừng tiến lên”.9] Giống như khái niệm quản lý, khái niệm quản lý giáo dục cũng được biểu đạt một cách rất đa dạng tuỳ theo những phương diện nghiên cứu và tiếp cận của nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục. Điều này được thể hiện bởi một số quan niệm về quản lý giáo dục sau: Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định” [10, tr.