Quản lý các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng chuẩn hóa

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng chuẩn hóa, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Hà Ngọc Quỳnh
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Trần Khánh Đức
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản lý các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng chuẩn hóa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết khoa học
• 0.6. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Những đóng góp của đề tài
• 0.10. Dự kiến cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA
• 1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Nước ngoài
• 1.2. Một số khái niệm, thuật ngữ có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Quản lý và các chức năng cơ bản của quản lý
• 1.4. Nhà trường và quản lý nhà trường
• 1.5. Chuẩn, Tiêu chuẩn và Tiêu chuẩn hóa (chuẩn hóa)
• 1.6. Chuẩn hóa trong giáo dục. Trường chuẩn quốc gia
• 1.7. Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân. Các nội dung quản lý trường THCS theo hướng chuẩn hóa
• 1.8. Lập kế hoạch hoạt động trường THCS theo hướng chuẩn hóa
• 1.9. Tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển trường THCS theo hướng chuẩn hóa
• 1.10. Chỉ đạo trường thực hiện theo hướng chuẩn hóa
• 1.11. Kiểm tra quá trình thực hiện theo hướng chuẩn hóa
• 1.12. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trường THCS theo hướng chuẩn hóa
• 1.12.1. Nhóm yếu tố khách quan
• 1.12.2. Nhóm yếu tố chủ quan
• 1.13. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, Kinh tế xã hội huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 2.2. Tình hình giáo dục phổ thông và mạng lưới các trường THCS ở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.2.1. Tình hình giáo dục phổ thông
• 2.2.2. Mạng lưới các trường THCS huyện Thanh Sơn
• 2.3. Thực trạng quản lý các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn theo hướng chuẩn hóa
• 2.4. Thực trạng các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn theo các tiêu chuẩn của trường đạt chuẩn quốc gia
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn theo hướng chuẩn hóa
• 2.6. Đánh giá chung về công tác quản lý các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn theo hướng chuẩn hóa
• 2.6.1. Những kết quả đạt được
• 2.6.2. Mặt hạn chế và nguyên nhân
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA
• 3.1. Định hướng phát triển các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng chuẩn hóa
• 3.2. Các nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.2.1. Đảm bảo tính mục tiêu
• 3.2.2. Đảm bảo tính hệ thống
• 3.2.3. Đảm bảo tính pháp lý
• 3.2.4. Đảm bảo tính khả thi
• 3.2.5. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.3. Các biện pháp quản lý trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng chuẩn hóa
• 3.3.1. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc xây dựng các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng đạt chuẩn quốc gia cho CB, GV, NV, HS, PHHS và cộng đồng xã hội
• 3.3.2. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực thực hiện các chức năng quản lý cho Hiệu trưởng các trường cấp THCS
• 3.3.3. Chỉ đạo xây dựng kế hoạch xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia
• 3.3.4. Chỉ đạo xây dựng, sử dụng, bảo quản CSVC-TBDH đáp ứng tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia
• 3.3.5. Chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.5. Khảo nghiệm tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp
• 3.5.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.5.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.5.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.5.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.6. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý trường THCS tại huyện Thanh Sơn Phú Thọ

Quản lý giáo dục tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc chuẩn hóa giáo dục. Hệ thống giáo dục THCS đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nhân lực cho địa phương. Việc quản lý các trường THCS cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

1.1. Đặc điểm của hệ thống giáo dục THCS tại huyện Thanh Sơn

Huyện Thanh Sơn có nhiều trường THCS với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đặc thù. Các trường này cần được quản lý một cách hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục.

1.2. Vai trò của quản lý giáo dục trong việc chuẩn hóa

Quản lý giáo dục có vai trò quyết định trong việc xây dựng và phát triển các trường THCS đạt chuẩn quốc gia, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại huyện.

II. Những thách thức trong quản lý trường THCS tại huyện Thanh Sơn

Quản lý trường THCS tại huyện Thanh Sơn gặp nhiều khó khăn, từ cơ sở vật chất đến đội ngũ giáo viên. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để đảm bảo chất lượng giáo dục.

2.1. Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học

Nhiều trường THCS tại huyện Thanh Sơn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

2.2. Đội ngũ giáo viên và chất lượng giảng dạy

Đội ngũ giáo viên tại huyện Thanh Sơn cần được bồi dưỡng và nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

III. Phương pháp quản lý trường THCS theo hướng chuẩn hóa

Để quản lý các trường THCS hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc chuẩn hóa giáo dục là một trong những mục tiêu quan trọng.

3.1. Lập kế hoạch quản lý giáo dục

Lập kế hoạch quản lý giáo dục cần dựa trên các tiêu chí chuẩn hóa, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực hiện.

3.2. Tổ chức thực hiện và kiểm tra

Cần có sự chỉ đạo chặt chẽ trong việc tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm tra định kỳ để đánh giá kết quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Thanh Sơn

Nghiên cứu về quản lý trường THCS tại huyện Thanh Sơn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực trong việc chuẩn hóa giáo dục. Những ứng dụng thực tiễn này cần được nhân rộng.

4.1. Kết quả đạt được từ các biện pháp quản lý

Các biện pháp quản lý đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục tại nhiều trường THCS, tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc quản lý trường THCS tại huyện Thanh Sơn có thể áp dụng cho các địa phương khác trong cả nước.

V. Kết luận và hướng tới tương lai của giáo dục THCS tại huyện Thanh Sơn

Quản lý trường THCS tại huyện Thanh Sơn cần tiếp tục được cải thiện và đổi mới để đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa giáo dục. Tương lai của giáo dục tại đây phụ thuộc vào sự nỗ lực của các cấp quản lý và cộng đồng.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục THCS

Cần có những định hướng rõ ràng cho việc phát triển giáo dục THCS, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong quản lý giáo dục

Cộng đồng cần tham gia tích cực vào quá trình quản lý giáo dục, từ đó tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ cho các trường THCS.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam. Tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ – địa bàn miền núi có diện tích tự nhiên 62.177,06 ha với dân số trên 120.000 người, công tác quản lý mạng lưới trường học đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển giáo dục toàn vùng. Huyện có 23 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 16 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó dân tộc Mường chiếm trên 48% và dân tộc Kinh chiếm 51,7%. Do đặc thù có 8 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn theo Chương trình 135 và 6 xã thuộc Chương trình 229, việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đòi hỏi phải có các giải pháp quản lý đồng bộ và khoa học.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm sáng tỏ cơ sở lý luận và đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý trường trung học cơ sở theo hướng chuẩn hóa trên địa bàn huyện Thanh Sơn giai đoạn 2017-2019. Tính đến năm học 2018-2019, toàn huyện có 25 trường trung học cơ sở với 256 lớp học, nhưng mới chỉ có 18 trường đạt chuẩn quốc gia, tương đương tỷ lệ 72%, trong khi 7 trường còn lại chiếm 28% vẫn đang gặp nhiều rào cản về cơ sở vật chất và nguồn lực.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc lượng hóa các tiêu chí kiểm định chất lượng theo Thông tư số 18/2018/TT-BGDĐT, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý khả thi giúp các trường trung học cơ sở vùng miền núi từng bước hoàn thiện 5 tiêu chuẩn chuẩn hóa, nâng cao tỷ lệ giáo viên dạy giỏi từ cấp huyện trở lên và hướng tới mục tiêu 100% trường học đạt chuẩn quốc gia trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý tổ chức kinh điển của Henri Fayol và lý thuyết tiếp cận hệ thống của Mary Parker Follett, kết hợp các quan điểm quản lý giáo dục hiện đại tại Việt Nam của GS.VS Phạm Minh Hạc và PGS.TS Trần Khánh Đức. Quản lý nhà trường được xác định là chuỗi tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm và các nguồn lực nhằm tối ưu hóa quá trình giáo dục học sinh.

Khung lý thuyết vận hành dựa trên 4 chức năng quản lý cốt lõi: kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo điều hành và kiểm tra đánh giá. Chu trình quản lý này tạo thành một thể thống nhất khép kín, tương tác trực tiếp với các yếu tố môi trường kinh tế - xã hội địa phương.

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm then chốt gồm: quản lý giáo dục, chuẩn hóa trường học, tiêu chuẩn chất lượng và trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia. Căn cứ theo Thông tư số 18/2018/TT-BGDĐT ngày 22/8/2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mô hình đánh giá trường chuẩn quốc gia được cấu thành từ 5 tiêu chuẩn lớn bao gồm 28 tiêu chí chi tiết:

1. Tổ chức và quản lý nhà trường;
2. Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh;
3. Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học;
4. Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội;
5. Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong mốc thời gian từ năm 2017 đến tháng 6 năm 2019. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo định kỳ của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Sơn cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến kiểm định chất lượng giáo dục phổ thông.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa với tổng quy mô mẫu là 80 khách thể nghiên cứu. Cỡ mẫu bao gồm 5 cán bộ lãnh đạo và chuyên viên phụ trách chuyên môn của Ủy ban nhân dân huyện và Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Sơn, 30 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng) cùng 45 giáo viên trực tiếp giảng dạy tại 25 trường trung học cơ sở trên địa bàn.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho cả các trường vùng thuận lợi (thị trấn Thanh Sơn, xã Giáp Lai) và các trường vùng đặc biệt khó khăn (xã Thượng Cửu, Khả Cửu, Đông Cửu). Nghiên cứu sử dụng phương pháp toán thống kê để xử lý dữ liệu qua các chỉ số điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) và tỷ lệ phần trăm (%). Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp lượng hóa khách quan mức độ thực hiện các chức năng quản lý, đồng thời kiểm định độ tin cậy và tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra thực trạng quản lý các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thanh Sơn theo 5 tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia đã làm nổi bật 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về quy mô mạng lưới và tiến độ chuẩn hóa, tính đến năm học 2018-2019, toàn huyện có 18/25 trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia (chiếm 72%), tăng thêm 1 trường so với năm học trước đó. Tuy nhiên, 7 trường chưa đạt chuẩn (chiếm 28%) đều nằm tại các xã miền núi đặc biệt khó khăn như Thượng Cửu, Khả Cửu, Đông Cửu, Thắng Sơn, tạo nên sự chênh lệch lớn về chất lượng trường học giữa các tiểu vùng trong huyện.

Thứ hai, về chất lượng đội ngũ, 100% cán bộ quản lý và giáo viên tại 25 trường trung học cơ sở đạt trình độ chuẩn đào tạo, trong đó tỷ lệ trên chuẩn đạt trên 75%. Mặc dù vậy, kỹ năng quản trị chiến lược của đội ngũ Hiệu trưởng còn bộc lộ hạn chế; điểm đánh giá năng lực lập kế hoạch dài hạn chỉ đạt mức trung bình 3,65 trên thang điểm 5,0.

Thứ ba, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học là điểm nghẽn lớn nhất trong tiến trình chuẩn hóa. Tỷ lệ phòng học bộ môn kiên cố đạt chuẩn tại các trường chưa được công nhận chỉ dừng lại ở mức 68%, nhiều trường thiếu phòng thí nghiệm thực hành Lý - Hóa - Sinh và phòng máy vi tính kết nối mạng internet.

Thứ tư, công tác xã hội hóa giáo dục chưa đạt hiệu quả cao. Mặc dù 100% các trường đã thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh, nguồn kinh phí huy động từ các nguồn lực hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước chỉ đóng góp khoảng 15-20% vào tổng chi phí tu sửa cảnh quan và nâng cấp trang thiết bị hàng năm.

Thảo luận kết quả

Khi phân tích sâu các phát hiện trên, nguyên nhân căn bản xuất phát từ điều kiện địa lý phức tạp của huyện Thanh Sơn với diện tích rộng trên 62.177 ha, địa hình đồi núi chia cắt và tỷ lệ hộ nghèo còn cao ở 8 xã vùng 135. Người dân chủ yếu sản xuất nông lâm nghiệp, do đó mức độ đóng góp tài chính cho công tác xã hội hóa giáo dục bị giới hạn đáng kể so với các vùng đồng bằng.

Bên cạnh đó, chu trình quản lý 4 khâu tại nhiều nhà trường chưa được vận hành đồng bộ. Hoạt động kiểm tra nội bộ chủ yếu tập trung vào thanh tra chuyên môn đột xuất thay vì đánh giá định kỳ theo các tiêu chí trường chuẩn quốc gia. Khi so sánh với một số nghiên cứu tương tự tại các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa hay Hòa Bình, kết quả nghiên cứu này tái khẳng định rằng các trường học miền núi luôn gặp khó khăn kép: vừa thiếu vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, vừa thiếu kỹ năng quản trị hiện đại từ phía cán bộ quản lý cơ sở.

Trong phần trình bày dữ liệu, các bảng thống kê đối chiếu thực trạng 4 chức năng quản lý và biểu đồ cột so sánh tỷ lệ trường đạt chuẩn giữa 23 xã, thị trấn đã minh họa rõ nét mối tương quan thuận giữa năng lực lãnh đạo của Hiệu trưởng với tỷ lệ đạt chuẩn của trường. Các số liệu này chứng minh rằng việc nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ quản lý cấp trường là yếu tố có tính chất quyết định để bứt phá chất lượng giáo dục.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực tiễn và nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý, tính khoa học và tính khả thi, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ nhằm hoàn thiện mạng lưới trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia tại huyện Thanh Sơn:

Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, phụ huynh và cộng đồng xã hội về tầm quan trọng của việc xây dựng trường chuẩn quốc gia. Mục tiêu đặt ra là 100% cán bộ giáo viên và trên 90% phụ huynh học sinh hiểu rõ 5 tiêu chuẩn chuẩn hóa. Timeline thực hiện thường xuyên từ năm học 2019-2020 do Chi bộ Đảng và Ban Giám hiệu các trường THCS chủ trì.

Hai là, tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu nâng cao năng lực thực hiện 4 chức năng quản lý cho 100% Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện phối hợp với Trường Đại học Giáo dục tổ chức tập huấn kỹ năng quản trị chiến lược, chuyển đổi số và quản lý tài chính trường học với thời lượng tối thiểu 40 tiết/năm.

Ba là, chỉ đạo xây dựng kế hoạch tổng thể và lộ trình chi tiết xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2020-2025. Phấn đấu đưa 7 trường còn lại đạt chuẩn để nâng tỷ lệ toàn huyện lên 100% trước năm 2025, do Ủy ban nhân dân huyện Thanh Sơn phê duyệt và giám sát tiến độ định kỳ 6 tháng/lần.

Bốn là, đẩy mạnh công tác xây dựng, khai thác và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học theo tiêu chuẩn Thông tư 18/2018/TT-BGDĐT. Ưu tiên lồng ghép nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới để kiên cố hóa 100% phòng học bộ môn và thư viện trường học trước năm 2023.

Năm là, đổi mới phương thức và mở rộng quy mô xã hội hóa giáo dục. Huy động nguồn tài trợ hợp pháp từ các doanh nghiệp, cựu học sinh và các tổ chức xã hội, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng nguồn thu xã hội hóa lên 25-30% tổng nguồn lực đầu tư bổ sung trang thiết bị dạy học hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

Nhóm thứ nhất là cán bộ quản lý tại Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Sơn và Ban Giám hiệu các trường trung học cơ sở vùng miền núi. Cán bộ quản lý có thể sử dụng trực tiếp khung 4 chức năng quản lý và 5 nhóm biện pháp đã được kiểm chứng thực nghiệm để xây dựng kế hoạch hành động, phân công nhân sự và kiểm soát tiến độ chuẩn hóa tại đơn vị mình.

Nhóm thứ hai là các nhà hoạch định chính sách thuộc Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp huyện và Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh miền núi phía Bắc. Công trình cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng về 25 trường học tại 23 xã thị trấn, là căn cứ tin cậy để địa phương phân bổ ngân sách đầu tư công và ban hành cơ chế khuyến khích giáo viên vùng cao.

Nhóm thứ ba là học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục và Quản trị trường học. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp thiết kế công cụ khảo sát định lượng trên mẫu 80 khách thể và quy trình xử lý dữ liệu thực trạng theo các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất.

Nhóm thứ tư là đội ngũ giáo viên cốt cán và tổ trưởng chuyên môn tại các trường phổ thông. Tài liệu giúp giáo viên nắm bắt đầy đủ các yêu cầu của 28 tiêu chí chuẩn quốc gia, từ đó chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy, hoàn thiện hồ sơ chuyên môn và tích cực tham gia các phong trào thi đua dạy tốt.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn hóa trường THCS theo Thông tư 18/2018/TT-BGDĐT gồm những tiêu chuẩn nào?

Quy trình chuẩn hóa trường trung học cơ sở bao gồm 5 tiêu chuẩn lớn với 28 tiêu chí đánh giá nghiêm ngặt: tổ chức và quản lý nhà trường; cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh; cơ sở vật chất và thiết bị dạy học; quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục. Mỗi tiêu chí đều có các chỉ báo định lượng nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện.

Thực trạng đạt chuẩn quốc gia của các trường THCS tại huyện Thanh Sơn ra sao?

Tính đến năm học 2018-2019, huyện Thanh Sơn đã có 18/25 trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia, chiếm tỷ lệ 72%. Tuy nhiên, còn 7 trường (chiếm 28%) chưa đạt chuẩn, tập trung ở các xã vùng cao khó khăn như Thượng Cửu, Khả Cửu do thiếu hụt phòng chức năng và trang thiết bị thực hành.

Cán bộ quản lý cần thực hiện những chức năng cốt lõi nào trong tiến trình chuẩn hóa?

Người quản lý cần vận hành đồng bộ chu trình 4 chức năng: lập kế hoạch chiến lược, tổ chức phân công nguồn lực, chỉ đạo điều hành hoạt động sư phạm và kiểm tra đánh giá định kỳ. Việc thực hiện đầy đủ 4 chức năng này giúp nhà trường tối ưu hóa nguồn nhân lực và nhanh chóng khắc phục các tiêu chí còn yếu.

Đâu là rào cản lớn nhất khi xây dựng trường chuẩn tại địa bàn miền núi Thanh Sơn?

Thách thức lớn nhất là điều kiện tự nhiên rộng lớn trên 62.177 ha với 8 xã thuộc Chương trình 135 và hơn 48% dân số là người Mường. Đời sống kinh tế khó khăn khiến công tác xã hội hóa giáo dục bị hạn chế, dẫn đến việc thiếu hụt ngân sách xây dựng phòng bộ môn và mua sắm thiết bị hiện đại.

Giải pháp nào trong luận văn được đánh giá có tính khả thi và cần thiết cao nhất?

Qua kết quả khảo nghiệm 80 chuyên gia và giáo viên, hai giải pháp được đánh giá cao nhất với tỷ lệ đồng thuận trên 92% là bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị cho Hiệu trưởng và tập trung nguồn lực xây dựng, bảo quản cơ sở vật chất - thiết bị dạy học đáp ứng tiêu chuẩn kiểm định.

Kết luận

Nghiên cứu về công tác quản lý các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thanh Sơn theo hướng chuẩn hóa đã mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn sâu sắc:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý trường học dựa trên chu trình 4 chức năng quản lý và khung tiêu chuẩn kiểm định chất lượng gồm 5 tiêu chuẩn, 28 tiêu chí theo Thông tư số 18/2018/TT-BGDĐT.
• Phân tích bức tranh thực trạng tại 25 trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, ghi nhận thành tựu 18 trường đạt chuẩn (tỷ lệ 72%) đồng thời chỉ ra 7 trường còn gặp nhiều rào cản về cơ sở vật chất.
• Khảo sát thực địa trên 80 khách thể nghiên cứu, làm rõ điểm nghẽn then chốt nằm ở kỹ năng lập kế hoạch chiến lược của Hiệu trưởng và hiệu quả công tác xã hội hóa giáo dục.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý có tính liên hoàn, được khảo nghiệm thực tế chứng minh đạt độ cần thiết và khả thi cao trên 90%.
• Xác định lộ trình và mục tiêu cụ thể nhằm đưa 100% các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện đạt chuẩn quốc gia trong giai đoạn phát triển đến năm 2025.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp một cẩm nang giải pháp quản lý thực tế, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Phú Thọ. Về các bước tiếp theo, địa phương cần triển khai thí điểm chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý ngay trong năm học 2019-2020 và lồng ghép nguồn lực đầu tư hạ tầng giáo dục đến năm 2025. Các nhà trường và cơ quan quản lý giáo dục hãy chủ động áp dụng các giải pháp chuẩn hóa này để nâng tầm chất lượng giáo dục vùng cao một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý các trường THCS theo hướng chuẩn hóa. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chương 2: Thực trạng quản lý các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng chuẩn hóa. Chương 3: Biện pháp quản lý các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng chuẩn hóa. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƢỚNG CHUẨN HÓA 1.

Sơ lƣợc lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Nước ngoài Cùng với quá trình phát triển toàn diện, không ngừng về đời sống kinh tế - xã hội; văn hóa và khoa học và công nghệ của các quốc gia trên thế giới thì hệ thống giáo dục luôn luôn được các quốc gia quan tâm đặc biệt. Các nước đều phát triển nền giáo dục nước mình theo những chuẩn riêng đồng thời cũng hướng đến các chuẩn mực quốc tế chung trong quá trình hợp tác và phát triển giáo dục. UNESCO thiết kế Bộ tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục (ISCED) vào những năm 1970 như một công cụ để trình bày số liệu thống kê của cá nhân cả trong nước và quốc tế trong giáo dục.

Vào năm 1975 nó đã được sự đồng tình của Hội nghị Quốc tế về giáo dục và năm 1978 đã được xác nhận bởi UNESCO. Tháng 11 năm 1997 đã được Hội nghị UNESCO thông qua tại kỳ họp thứ 29 việc phân loại đã được chuẩn bị chu đáo và là kết quả sự tham vấn rộng rãi của đại diện các nước trên thế giới. ISCED 1997 được gọi là việc được dùng để phân loại hiện nay. UNESCO luôn được điều chỉnh để có các tiêu chuẩn phù hợp và mời các nước thành viên áp dụng trong các báo cáo thống kê giáo dục để tăng tính phối hợp và có sự so sánh quốc tế giữa các quốc gia.

Tiêu chuẩn giáo dục quốc tế phân loại thành 5 bậc: Bậc 0: Dự bị giáo dục tiểu học. Bậc 1: Giáo dục tiểu học hoặc giai đoạn đầu tiên của giáo dục cơ bản. Bậc 2: Trung học cơ sở (hoặc giai đoạn thứ hai của giáo dục cơ bản). Bậc 3: Giáo dục trung học bậc cao.

Bậc 4: Giáo dục sau trung học và trước đại học. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tiêu chí phân loại ở mỗi bậc học là khác nhau. Đối với THCS chuẩn xây dựng các tiêu chí chính và tiêu chí hỗ trợ như sau: Hình thành các môn học, học sinh học tập theo các môn học và sử dụng nhiều giáo viên theo các chuyên môn khác nhau. Nhà trường hoàn thành đầy đủ các kĩ năng cơ bản và tạo nền tảng giáo dục suốt đời cho người học là tiêu chí chính Sau 6 năm ở tiểu học được nhập học, đã hoàn thành chương trình tiểu học; Kết thúc bậc học sau 9 năm học kể từ khi bắt đầu học tiểu học; Kết thúc giai đoạn giáo dục bắt buộc (phổ cập); Giáo viên dạy theo các môn học chuyên môn là tiêu chí hỗ trợ.

Hệ thống giáo dục ở đất nước Singapore được phát triển trên cơ sở mỗi học sinh đều có sở thích riêng biệt và năng khiếu đặc biệt. Hệ thống giáo dục ở đây áp dụng cách tiếp cận linh hoạt để giúp học sinh phát triển hết tài năng của bản thân, thông qua giáo dục mỗi cá nhân có thể nhận biết tiềm năng của mình để góp phần mang lại lợi ích cho cộng đồng, cho đất nước và hướng tới một cuộc sống cá nhân đầy đủ. Nền giáo dục Singapore có các tiêu chuẩn sau: Chuẩn mực giáo dục cao theo các tiêu chuẩn quốc tế Môi trường học tập sáng tạo, đầy năng động được sự hỗ trợ tận tâm của giáo viên. Đội ngũ giáo viên viên giỏi, rất tận tâm với người học và có bằng cấp quốc tế… Thế mạnh của hệ thống giáo dục Singapore là nằm một chương trình giảng dạy phong phú, trong đó sự sáng tạo và tính liên kết giữ vai trò chủ đạo và trong việc sử dụng song ngữ.

Và để tồn tại trong môi trường này đòi hỏi tất cả mọi người phải có những kỹ năng tương xứng. Ở bậc trung học, chương trình của Singapore đặc biệt chú trọng về khả năng phát triển lối tư duy sâu và các kỹ năng trí tuệ cho học sinh. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ở nước Anh có chuẩn hiệu trưởng trường phổ thông và nó thể hiện quan điểm của Chính phủ Anh về phát triển cán bộ quản lý trường phổ thông, về vai trò lãnh đạo trường học trong thế kỷ XXI. Trường phổ thông có chuẩn hiệu trưởng được xây dựng trên các nguyên tắc chính sau: Học tập làm trung tâm.

Tập trung vào quan hệ lãnh đạo. Phản ánh cao nhất chuẩn nghiệp vụ quản lý trường học. Các thành phần chính của chuẩn quốc gia hiệu trưởng trường phổ thông bao gồm 6 nội dung: Xác định tầm nhìn và xây dựng kế hoạch chiến lược của nhà trường. Quản lý việc dạy học.

Tự phát triển bản thân và phối hợp công tác. Quản lý tổ chức. Báo cáo các hoạt động của nhà trường. Xây dựng, củng cố mối quan hệ với cộng đồng.

Trên thế giới Hoa Kỳ là một trong những nước có nền giáo dục phát triển nhất. Từ năm 1997, Hoa Kỳ đã có chương trình hành động toàn quốc về tiêu chuẩn giáo dục; xây dựng đội ngũ giáo viên chất lượng cao; xây dựng và công bố các tiêu chuẩn giáo dục, xây dựng CSVC trường học. Trong nước Từ khi nước ta đã cơ bản hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học, Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm tới giáo dục trung học nhằm phát triển bậc học này. Điều đó đã tạo ra sự ổn định, phát triển và nâng cao chất lượng của giáo dục trung học.

Bên cạnh đó ban hành các văn bản về giáo dục THCS cũng như đã có một số nghiên cứu về việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia trong những năm qua và một số nghiên cứu có thể kể đến như: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bài viết “Xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001 - 2010”, Tác giả Hà Thế Truyền đã nêu cụ thể mục tiêu, kết quả hoạt động xây dựng trường theo hướng chuẩn hóa và đưa ra các giải pháp thực hiện. Trong bài viết tác giả đã đưa ra 3 bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia qua thực tế ở một số trường THCS và các giải pháp cụ thể nhằm xây dựng chuẩn hóa trường THCS [29]. Trong bài viết của tác giả Lưu Đức Hạnh “Một số vấn đề rút ra từ công tác xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia bậc trung học”, [16] đã tập trung đánh giá một số điểm căn bản rút ra rừ đánh giá trong công tác xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia và nêu lên một số định hướng và nội dung hoạt động cơ bản trong xây dựng trường chuẩn quốc gia. Trong nội dung đánh giá, tác giả đã đánh giá các trường trung học đã đạt chuẩn quốc gia và các trường trung học chưa đạt chuẩn quốc gia theo 5 tiêu chuẩn của trường trung học đạt chuẩn quốc gia.

Về công tác xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia tác giả nêu lên các nội dung cơ bản là: Căn cứ vào hiện trạng của các nhà trường để đặt kế hoạch xây dựng các tiêu chuẩn thuộc phạm vi tác động của giáo dục. Chống tư tưởng trông chờ về tiêu chuẩn CSVC, TBDH, chỉ tiêu về chất lượng văn hóa, các nhân tố phá chuẩn trong quản lý giáo dục. Mục tiêu đề ra của các nhà trường là: kiên cố hóa, chuẩn hóa và hiện đại hóa. Giáo dục phải chịu trách nhiệm thực hiện các tiêu chuẩn: tổ chức nhà trường; CBQL, giáo viên và nhân viên, chất lượng giáo dục, xã hội hoá giáo dục; Xây dựng cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị giáo dục.

Luận văn của tác giả Tạ Quốc tịch “Xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia ở huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá”. Về mặt lý luận luận văn đã nêu và làm rõ những những khái niệm, nội dung các quy định về giáo dục THCS, trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân, xác định hành lang pháp lý các tiêu chuẩn về xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia; 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiến hành khảo sát thực tế, đánh giá thực trạng công tác xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Hà Trung, Thanh Hóa và về những thành tựu, những yếu kém và nguyên nhân, từ đó đề xuất một số giải pháp xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa [28] Bên cạnh đó trong những năm qua Bộ Giáo dục và Đào tạo nước ta cũng đã đưa ra những quy định cụ thể về các tiêu chuẩn, tiêu chí để công nhận trường trung học đạt chuẩn quốc gia thông qua các quyết định, thông tư như sau: Quyết định số 27/2001/QĐ-BGDĐT ngày 05/7/2001 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế công nhận trường trung học đạt chuẩn quốc gia (giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2010). [2] Quyết định số 08/2005/QĐ-BGDĐT ngày 14/3/2005 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế công nhận trường trung học đạt chuẩn quốc gia (giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2010) ban hành kèm theo Quyết định số 27/2001/QĐ-BGDĐT ngày 05/7/2001 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.[3] Ngày 23/12/2012 Bộ trường Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 42/2012/TT-BGDĐT Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên.[7] Ngày 07/12/2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 47/2012/TT-BGDĐT Quy chế công nhận trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học đạt chuẩn quốc gia. Quy chế này quy định về công nhận trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học đạt chuẩn quốc gia, bao gồm: tiêu chuẩn, hồ sơ, quy trình công nhận trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học đạt chuẩn quốc gia.[8] Ngày 22/8/2018 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 18/2018/TT-BGDĐT Quy định về kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đạt chuẩn quốc gia đối với trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.