Tăng Cường Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Tại Thị Xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ

Tài liệu nghiên cứu Luận văn tăng cường quản lý thu ngân sách nhà nước tại thị xã phú thọ tỉnh phú thọ, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Trần Thị Minh Hòa
• Người hướng dẫn: GS.TS Đỗ Kim Chung
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Tại Thị Xã Phú Thọ: Nghiên Cứu và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 7.1. Mục tiêu chung

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Tại Thị Xã Phú Thọ

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước và thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội. Tại Thị xã Phú Thọ, công tác quản lý thu ngân sách nhà nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần vào sự phát triển ổn định và bền vững của địa phương. Nguồn thu ngân sách không chỉ đáp ứng nhu cầu chi tiêu thường xuyên mà còn tạo điều kiện để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn và đảm bảo an sinh xã hội. Việc quản lý hiệu quả nguồn thu giúp giảm sự phụ thuộc vào ngân sách cấp trên, tăng tính chủ động và tự chủ tài chính cho thị xã. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn nhiều thách thức đòi hỏi sự nỗ lực và đổi mới không ngừng. Theo Luật Ngân sách Nhà nước của Việt Nam, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước.

1.1. Vai Trò Của Thu Ngân Sách Nhà Nước Cấp Huyện

Thu ngân sách cấp huyện là một bộ phận cấu thành của thu NSNN. Thị xã Phú Thọ, trong những năm qua kinh tế phát triển ổn định, đời sống vật chất tinh thần của người dân ngày một nâng cao, có được kết quả đó nhờ có sự đóng góp không nhỏ của công tác quản lý thu ngân sách nhà nước, đặc biệt là công tác thu để thống nhất, quản lý các nguồn thu bảo đảm công khai, minh bạch, tập trung và dân chủ. Việc tập trung đầy đủ và kịp thời các nguồn thu của ngân sách cấp huyện trên địa bàn thị xã luôn là nhiệm vụ quan trọng nhằm góp phần tăng ngân sách cấp huyện, giảm trợ cấp từ ngân sách cấp trên, tiến tới bảo đảm cân đối thu, chi phát huy vai trò tích cực của ngân sách cấp huyện.

1.2. Đặc Điểm Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Tại Địa Phương

Quản lý thu ngân sách tại địa phương như Thị xã Phú Thọ có những đặc điểm riêng biệt so với cấp trung ương. Nó liên quan trực tiếp đến các hoạt động kinh tế - xã hội của địa phương, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như cơ cấu kinh tế, trình độ phát triển, và đặc điểm dân cư. Việc quản lý thu phải đảm bảo tính linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời phải tuân thủ các quy định chung của nhà nước. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, sự tham gia của cộng đồng và sự giám sát của HĐND các cấp.

1.3. Các Nguồn Thu Ngân Sách Nhà Nước Chủ Yếu Của Thị Xã

Các nguồn thu ngân sách nhà nước chủ yếu của Thị xã Phú Thọ bao gồm: Thu từ thuế (giá trị gia tăng, thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân,...), phí và lệ phí, thu từ hoạt động kinh tế của nhà nước, thu từ bán tài sản nhà nước, và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật. Cơ cấu các nguồn thu này có thể thay đổi theo thời gian, phản ánh sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và sự phát triển của các ngành kinh tế khác nhau. Việc đa dạng hóa các nguồn thu, khai thác tối đa tiềm năng của địa phương là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường quản lý thu ngân sách.

II. Thực Trạng Quản Lý Thu Ngân Sách Tại Thị Xã Phú Thọ Hiện Nay

Thực tế cho thấy, công tác quản lý thu ngân sách nhà nước tại Thị xã Phú Thọ vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Công tác quản lý điều hành thu NSNN của HĐND và UBND các cấp còn nhiều hạn chế, tình trạng lãng phí trong quản lý, sử dụng NSNN đang có chiều hướng gia tăng. Trong điều kiện NSNN còn hạn hẹp, việc tập trung đầy đủ và kịp thời các khoản thu NSNN tại Thị xã Phú Thọ luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm đảm bảo nguồn lực phục vụ tốt nhiệm vụ chiến lược của Đảng và Nhà nước ta đã đề ra. Nhận thức về tầm quan trọng của việc quản lý thu NSNN trong giai đoạn hiện nay, cũng như để tiếp tục nghiên cứu cả về mặt lý luận cũng như thực tiễn nhằm tìm ra phương pháp hữu hiệu để tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác quản lý thu NSNN nên tôi đã chọn đề tài nghiên cứu “Tăng cường quản lý thu Ngân sách Nhà nước tại thị xã Phú Thọ- tỉnh Phú Thọ” làm luận văn tốt nghiệp của mình.

2.1. Đánh Giá Hiệu Quả Thu Ngân Sách Nhà Nước Giai Đoạn 2014 2016

Trong những năm gần đây, thu NSNN tại Thị xã Phú Thọ luôn hoàn thành và hoàn thành vượt mức chỉ tiêu cấp trên giao, và hoàn thành vượt mức so với chỉ tiêu của HĐND Thị xã. Số thu NSNN tại Thị xã Phú Thọ qua các năm luôn ổn định, đối tượng nộp NSNN tăng nhanh và về lượng cũng như về chất. Số thu NSNN được tập trung đầy đủ, nhanh chóng, kịp thời qua cơ quan chức năng là Chi cục Thuế thị xã. Kết quả đó, khẳng định Phú Thọ đã luôn chủ động trong việc khai thác cũng như nuôi dưỡng nguồn thu. Thu NSNN thị xã cơ bản đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ chi cho ngân sách thị xã.

2.2. Các Vấn Đề Tồn Tại Trong Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước

Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, công tác quản lý thu ngân sách tại Thị xã Phú Thọ vẫn còn tồn tại một số vấn đề cần giải quyết. Đó là tình trạng thất thu thuế, nợ đọng thuế còn cao, công tác thanh tra, kiểm tra chưa thực sự hiệu quả, và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ. Bên cạnh đó, trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý thu còn hạn chế, ý thức chấp hành pháp luật của một số người nộp thuế chưa cao, và hệ thống thông tin quản lý còn thiếu đồng bộ.

2.3. Phân Tích Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Thu Ngân Sách Nhà Nước

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước tại Thị xã Phú Thọ, bao gồm: Tình hình kinh tế - xã hội của địa phương, chính sách thuế của nhà nước, năng lực quản lý của các cơ quan chức năng, ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế, và các yếu tố khách quan như thiên tai, dịch bệnh. Việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này giúp xác định rõ nguyên nhân của những tồn tại và đề xuất các giải pháp phù hợp.

III. Giải Pháp Tăng Cường Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách nhà nước tại Thị xã Phú Thọ, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào các lĩnh vực sau: Hoàn thiện chính sách thuế, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý thu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Đồng thời, cần chú trọng đến công tác tuyên truyền, vận động để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế.

3.1. Hoàn Thiện Chính Sách Thuế Và Cơ Chế Quản Lý Thu

Chính sách thuế cần được rà soát, sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế và khuyến khích phát triển kinh tế. Cơ chế quản lý thu cần được cải tiến để đảm bảo tính minh bạch, công khai, và hiệu quả. Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho người nộp thuế, và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sản xuất kinh doanh.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước

Đội ngũ cán bộ quản lý thu cần được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, và phẩm chất đạo đức. Cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân những cán bộ giỏi, có năng lực. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để phòng ngừa và xử lý các hành vi tiêu cực, tham nhũng.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước

Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp nâng cao hiệu quả quản lý thu, giảm thiểu chi phí, và tăng cường tính minh bạch. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý thu đồng bộ, kết nối giữa các cơ quan chức năng, và cung cấp các dịch vụ trực tuyến cho người nộp thuế. Đồng thời, cần đảm bảo an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Giải Pháp Quản Lý Thu Tại Thị Xã Phú Thọ

Các giải pháp tăng cường quản lý thu ngân sách nhà nước cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả trên địa bàn Thị xã Phú Thọ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, sự tham gia của cộng đồng, và sự giám sát của HĐND các cấp. Đồng thời, cần đánh giá định kỳ hiệu quả của các giải pháp và điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế.

4.1. Mô Hình Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Điển Hình

Nghiên cứu và áp dụng các mô hình quản lý thu ngân sách hiệu quả đã được triển khai thành công ở các địa phương khác. Điều chỉnh và áp dụng phù hợp với điều kiện cụ thể của Thị xã Phú Thọ. Chú trọng đến việc học hỏi kinh nghiệm và chia sẻ thông tin giữa các địa phương.

4.2. Đánh Giá Tác Động Của Giải Pháp Đến Ngân Sách Địa Phương

Thực hiện đánh giá định kỳ tác động của các giải pháp đến ngân sách địa phương. Xác định những tác động tích cực và tiêu cực, và điều chỉnh các giải pháp cho phù hợp. Đảm bảo rằng các giải pháp mang lại lợi ích tối đa cho ngân sách địa phương và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Thị xã Phú Thọ.

4.3. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước

Rút ra những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quản lý thu ngân sách tại Thị xã Phú Thọ. Chia sẻ những kinh nghiệm này với các địa phương khác, và học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương khác. Tạo ra một môi trường học tập và chia sẻ kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách trên toàn quốc.

V. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước

Công tác quản lý thu ngân sách nhà nước có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Thị xã Phú Thọ. Để nâng cao hiệu quả công tác này, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào các lĩnh vực như hoàn thiện chính sách thuế, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý thu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

5.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Về Thu Ngân Sách Nhà Nước

Tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính về quản lý thu ngân sách tại Thị xã Phú Thọ. Nhấn mạnh những đóng góp của nghiên cứu vào việc nâng cao hiệu quả công tác này. Đề xuất những hướng nghiên cứu tiếp theo để tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý thu ngân sách.

5.2. Đề Xuất Các Kiến Nghị Đối Với Chính Phủ Và Các Bộ Ngành

Đề xuất các kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ ngành liên quan để hoàn thiện chính sách thuế, cơ chế quản lý thu, và các quy định pháp luật khác liên quan đến quản lý thu ngân sách. Đảm bảo rằng các chính sách và quy định này phù hợp với tình hình thực tế và khuyến khích phát triển kinh tế.

5.3. Kiến Nghị Đối Với HĐND Và UBND Tỉnh Phú Thọ

Đề xuất các kiến nghị đối với HĐND và UBND tỉnh Phú Thọ để tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, và kiểm tra, giám sát công tác quản lý thu ngân sách tại Thị xã Phú Thọ. Đảm bảo rằng công tác này được thực hiện một cách hiệu quả và minh bạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Phần 2. Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện Phần 3. Phương pháp nghiên cứu Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận Phần 5.

Kết luận và kiến nghị 4 PHẦN 2. MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN 2. Khái niệm, quan niệm, bản chất quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện a.

Khái niệm thu NSNN Để có nguồn tài chính đáp ứng nhu cầu chi tiêu, Nhà nước thường sử dụng ba hình thức động viên đó là: quyên góp của dân, vay của dân và dùng quyền lực Nhà nước bắt buộc dân phải đóng góp (Quốc hội, 2002). Trong đó hình thức quyên góp tiền và tài sản của dân và hình thức vay của dân là những hình thức không mang tính ổn định và lâu dài, thường được Nhà nước sử dụng có giới hạn trong một số trường hợp đặc biệt. Để đáp ứng nhu cầu chi tiêu thường xuyên, Nhà nước dùng quyền lực chính trị của mình ban hành các luật thuế để bắt buộc dân phải đóng góp một phần thu nhập của mình cho Ngân sách Nhà nước. Đây chính là hình thức cơ bản nhất để huy động tập trung nguồn tài chính cho Nhà nước.

Vậy ta có thể nói rằng: Thu NSNN là việc Nhà nước dùng quyền lực của mình để tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ NSNN nhằm thỏa mãn các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước (Quốc hội, 2002). Từ khái niệm nói trên về thu NSNN, chúng ta có thể rút ra những đặc trưng cơ bản sau đây: - Nguồn tài chính được tập trung vào NSNN chính là một phần thu nhập của các tầng lớp dân cư được chuyển giao cho nhà nước. Do vậy, thu NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình phân chia các nguồn tài chính quốc gia giữa Nhà nước với các chủ thể trong xã hội.Việc xác định các khoản thu phải trên cơ sở giải quyết hài hoà giữa lợi ích Nhà nước với lợi ích của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. - Đối tượng phân chia là nguồn tài chính quốc gia là kết quả do lao động sản xuất trong nước tạo ra được thể hiện dưới hình thức tiền tệ (GDP).

Như vậy, thu NSNN trước hết và chủ yếu gắn liền với các hoạt động kinh tế trong xã hội. Mức 5 độ phát triển kinh tế, tỷ lệ tăng trưởng GDP hàng năm là tiền đề và là yếu tố khách quan hình thành nên các khoản thu NSNN và quyết định mức độ động viên các khoản thu của NSNN. - Về mặt nội dung, thu NSNN chứa đựng các quan hệ phân phối dưới hình thức giá trị nảy sinh trong quá trình Nhà nước dùng quyền lực tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước. Một số vấn đề chung về quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện Khái niệm quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện Quản lý NSNN là quá trình tác động của chủ thể quản lý NSNN thông qua việc sử dụng có chủ định các phương pháp quản lý và các công cụ quản lý để tác động và điều khiển hoạt động của NSNN nhằm đạt được mục tiêu đã định (Phạm Văn Thịnh, 2011).

Quản lý thu NSNN là quá trình nhà nước sử dụng hệ thống các công cụ chính sách, pháp luật để tiến hành quản lý thu thuế và các khoản thu ngoài thuế vào NSNN nhằm đảm bảo tính công bằng khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển. Phần lớn các khoản thu NSNN đều mang tính chất cưỡng bức, do đó đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ để bắt buộc chủ thể kinh tế phải tuân thủ thực hiện theo pháp luật (Phạm Văn Thịnh, 2011). Quản lý thu NSNN được thực hiện theo pháp luật và dự toán. Quá trình thực hiện thu và quản lý thu NSNN là một hệ thống gồm nhiều cơ quan chức năng khác nhau như: cơ quan thuế, cơ quan ban hành chính sách thu, cơ quan quản lý quỹ.

Hệ thống ngân sách Nhà nước là tổng thể các cấp ngân sách gắn bó hữu cơ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thu chi ngân sách Nhà nước và được tổ chức theo một cơ cấu nhất định (Phạm Văn Thịnh, 2011). Ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, hệ thống ngân sách Nhà nước được tổ chức phù hợp với hệ thống tổ chức bộ máy quản lý hành chính Nhà nước. Đối với Việt Nam, trên cơ sở Hiến pháp nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam và luật ngân sách Nhà nước, ngân sách Nhà nước Việt Nam bao gồm Ngân sách trung ương và Ngân sách địa phương. Ngân sách Nhà nước là một thể thống nhất gồm nhiều cấp ngân sách, mỗi cấp ngân sách chịu sự ràng buộc bởi các chế độ thể lệ chung vừa có tính độc lập tự chịu trách nhiệm thì phân cấp ngân sách Nhà nước được hiểu là phân định 6 trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ và lợi ích của các cấp chính quyền Nhà nước trong quản lý ngân sách Nhà nước (Nguyễn Văn Huỳnh, 2014).

Ngân sách cấp huyện là một bộ phận cấu thành của Ngân sách địa phương. Việc quản lý NSNN cấp huyện phải tuân thủ theo các nguyên tắc quản lý chung trong quản lý Ngân sách của Nhà nuớc và do các cơ quản quản lý nhà nuớc thực hiện, trong đó các cơ quan quản lý nhà nuớc cấp huyện đống vai trò chủ đạo. Như vậy, có thể đi đến khái niệm chung nhất về quản lý thu NSNN cấp huyện như sau: Quản lý thu NSNN cấp huyện là chuỗi các hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà nước có mối quan hệ mật thiết với nhau, tương trợ nhau nhằm làm cho hoạt động quản lý thu NSNN cấp huyện được thực hiện có hiệu quả. Mục tiêu quản lý thu ngân sách nhà nước cấp huyện Quản lý thu NSNN là quá trình nhà nước vận dụng các quy luật khách quan, sử dụng các phương pháp tác động đến các hoạt động thu ngân sách nhà nước nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản thu của ngân sách nhà nước (Quốc hội, 2002).

Mục tiêu của quản lý thu NSNN cấp huyện bao gồm hai mục tiêu cơ bản sau: - Nhằm điều hành ngân sách nhà nước linh hoạt, đảm bảo nguồn thu để phục vụ chi ngân sách cấp huyện. - Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, rõ ràng, minh bạch, dễ thực hiện. Đảm bảo tính hệ thống, tính đầy đủ, kịp thời, tính chính xác của các khoản thu vào ngân sách nhà nước. Quản lý thu NSNN nhằm bảo đảm nguồn vốn để thực hiện các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước cấp huyện, các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước cấp huyện.

Bên cạnh đó, việc quản lý thu NSNN còn đảm bảo sự họat động có hiệu quả trong tổ chức thu NSNN, đảm bảo công tác thu NSNN đuợc vận hành theo đúng quy định của Pháp luật, tránh các hiện tượng tiêu cực, đảm bảo thu đúng, thu đủ, tận thu những cũng đem lại lợi ích, sự phát triển cho các đối tượng nộp ngân sách phát triển qua đó nuôi dưỡng nguồn thu (Quốc hội, 2002).- Thông qua quản lý thu NSNN, Nhà nước thực hiện việc quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế - xã hội nhằm hạn chế những mặt khuyết tật, phát huy những mặt tích cực của nó và làm cho nó hoạt động ngày càng hiệu quả hơn. 7 - Quản lý thu NSNN còn đóng vai trò quan trọng trong vấn đề điều tiết thu nhập của các cá nhân trong xã hội. Thông qua công cụ thuế, Nhà nước đánh thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao hoặc đánh thuế cao đối với các hàng hóa xa xỉ, hàng hóa không khuyến khích tiêu dùng (Bộ Tài Chính, 2003)… Yêu cầu trong hoạt động quản lý thu ngân sách Nhà nước Thứ nhất, ban hành hệ thống thể chế về thu NSNN Hoạt động quản lý thu NSNN đầu tiên mà mỗi Nhà nước cần thực hiện là tiến hành xây dựng hệ thống thể chế thu NSNN. Thể chế quản lý thu NSNN là những quy định, chuẩn mực làm cơ sở pháp lý cho việc thu NSNN và quản lý thu NSNN.

Thể chế quản lý thu NSNN bao gồm Hiến pháp, các bộ luật, các văn bản quy phạm pháp luật và các quy định khác của Nhà nước về thu NSNN. Trong đó, các bộ luật điều chỉnh thu NSNN như Luật NSNN, các luật thuế, phí và lệ phí và tài sản công liên quan tới thu NSNN có ý nghĩa rất quan trọng. Trong các thể chế quản lý thu NSNN trước hết là Luật NSNN, các nguồn thu cũng như các nguyên tắc thu, cơ chế, chính sách thu NSNN. được quy định rõ ràng và cụ thể.

Quốc hội (2002) khoá XI nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ hai tại Khoản 1 Điều 5 quy định rõ nguyên tắc thu NSNN phải theo luật định: “Thu NSNN phải được thực hiện theo quy định của Luật NSNN và các quy định khác của pháp luật” và NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch, có phân công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm. Thứ hai, phân cấp quản lý thu NSNN Phân cấp quản lý NSNN là nhu cầu nội tại của hoạt động quản lý NSNN nên Nhà nước nào cũng phải tiến hành phân cấp (Quốc hội, 2002). Trên cơ sở sự phân chia, có địa bàn, có dân cư, Nhà nước thiết lập quyền lực công cộng tác động trong phạm vi đơn vị hành chính lãnh thổ. Khi đã có tổ chức bộ máy nhà nước thì có chức năng, nhiệm vụ và kinh phí hoạt động.

Tại mỗi địa bàn luôn phát sinh các nguồn thu nhập gắn với hoạt động kinh tế trên địa bàn đó. Mỗi cấp ngân sách có những nhiệm vụ tương đối độc lập của địa phương mình. Sự phân định nhiệm vụ, quyền hạn về ngân sách cho các cấp chính quyền làm nảy sinh hoạt động phân cấp quản lý ngân sách. 8 Vì vậy NSNN được chia thành cấp ngân sách Trung ương và ngân sách các cấp chính quyền địa phương.

Cấp Trung ương: Giữ vai trò chủ đạo, đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, quan trọng của quốc gia, điều phối hoạt động kinh tế vĩ mô của đất nước, đảm bảo quốc phòng an ninh đối ngoại và hỗ trợ những địa phương chưa cân đối được thu chi ngân sách.