Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý tài sản công của UBND cấp huyện và căn cứ xây dựng đề án. Chương 2: Kết quả thực hiện đề án về quản lý tài sản công của Ủy ban nhân dân huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Chương 3: Các khuyến nghị dựa trên kết quả thực hiện đề án. CO SO LY LUAN VE QUAN LY TAI SAN CONG CUA UBND CAP HUYEN VA CAN CU XAY DUNG DE AN 1.
Cơ sở lý luận về quản lý tai sản công của UBND cấp huyện 1. Một số khái niệm cơ bản -_ Tài sản công Tại Việt Nam, tài sản công, công sản, hay tài sản nhà nước là thuật ngữ để chỉ các tài sản thuộc sở hữu nhà nước. Từ thập niên 1930, học giả Đào Duy Anh đã định nghĩa “Công sản là sản nghiệp của Nhà nước hoặc của đoàn thể công cộng” (Đào Duy Anh, 1957). Tiếp nối quan điểm này, Ban Tu thư Khai Trí quan niệm: “Công sản là tài sản của Nhà nước được hưởng dụng như là một tư nhân thường.
Công sản tư dụng là tài sản được sử dụng như là của tư nhân. Công sản công dụng là công sản được dùng vì quyền lợi công cộng và theo một chế độ pháp luật riêng” (Ban Tu thư Khai Trí, 1971). Tài sản công là những tài sản thuộc sở hữu Nhà nước, phạm vi tài sản công rất rộng lớn. “Tài sản công tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị - xã hội là những tài sản được Nhà nước cung cấp cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị, thông qua việc giao tài sản bằng hiện vật, quyền sử dụng đất hoặc giao ngân sách đề đầu tư xây dựng mua sắm và các tài sản từ Ngân sách Nhà nước” (Lê Chi Mai, 2010).
Khoan 1 Diéu 3 Luat Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 đã giải thích từ ngữ: “là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, bao gồm: tài sản công phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân; tài sản công tại doanh nghiệp; tiền thuộc ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối nhà nước; đất đai và các loại tải nguyên khác”. Từ những quan điểm trên có thê thấy khái niệm tài sản công rất rộng, khái quát một cách chung nhất về tài sản công, đó là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Trong phạm vi đề án này, khái niệm tài sản công mà tác giả đề cập sau đây chỉ bao gồm tài sản công phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan Dang Cong san Viét Nam, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi là tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn Vi). - Quản lý tài sản công Quản lý tài sản công là “sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của bộ máy quản lý đối với tài sản công nhằm đảm bảo tài sản công được đầu tư xây dựng mới, mua sắm, quản lý, sử dụng, xử lý một cách hiệu quả, tiết kiệm, thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ Nhà nước giao” (Hoàng Anh Hoàng, 2017).
- Nguôn lực tài chính từ tài sản công Khoản 2 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017: “Nguồn lực tài chính từ tài sản công là tổng hợp các khả năng có thể khai thác được từ tài sản công thông qua các hình thức theo quy định của pháp luật nhằm tạo lập nguồn tài chính phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh”. -_ Trụ sở làm việc Khoản 3 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017: “Trụ sở làm việc là đất, nhà làm việc vả tài sản khác gắn liền với đất phục vụ hoạt động quản lý của cơ quan nhà nước, cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, tô chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật về hội”. -_ Cơ sở hoạt động sự nghiệp Khoản 4 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017: “Cơ sở hoạt động sự nghiệp là đất, nhà làm việc, công trình sự nghiệp và tài sản khác gắn liền với đất phục vụ hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ công của đơn vị sự nghiệp công lập”. -_ Tài sản chuyên dùng Khoản 6 Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017: “Tài sản chuyên dùng là những tài sản có cấu tạo, công năng sử dụng đặc thù được sử dụng trong một số ngành, lĩnh vực”.
Khái quát về tài sản công tại khu vực hành chính sự nghiệp 1. Khai niém, vai tro tai san công tại khu vực hành chính sự nghiệp Tài sản công tại khu vực hành chính sự nghiệp là tài sản công được Nhà nước giao cho các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức quản lý, sử dụng: có vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc tổ chức thực hiện các chức năng quản lý và cung cấp dịch vụ công, đảm bảo an ninh, quốc phòng của mỗi quốc gia. Việc quản lý, sử dụng, khai thác tài sản công hiệu quả mang lại hiệu qua thiết thực không chỉ đối với các cơ quan hành chính, đơn vi sự nghiệp trực tiếp được giao quản lý, sử dụng tài sản mà còn góp phần thúc đây phát triển kinh tế đất nước, nâng cao đời sống của nhân dân. Đặc điểm tài sản công tại khu vực hành chính sự nghiệp Tài sản công tại khu vực hành chính sự nghiệp rất đa dạng, phong phú, mỗi loại tài sản công có những đặc điểm, tính chất, công dụng khác nhau, do nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, sử dụng khác nhau.
Tuy nhiên, chúng có một số đặc điểm chung như sau: Thứ nhất, tài sản công tại khu vực hành chính sự nghiệp được hình thành bằng hiện vật do Nhà nước giao hoặc từ đầu tư xây dựng, mua sắm từ ngân sách nhà nước, quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ khấu hao tai sản, nguồn kinh phí khác theo quy định của pháp luật. Thứ hai, sự hình thành và quản lý, sử dụng tài sản công phải tuân thủ nguyên tắc phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao; phù hợp với tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công được cơ quan, người có thâm quyền ban hành. Thứ ba, tài sản công tại khu vực hành chính sự nghiệp chỉ tính giá trị hao mòn hằng năm theo quy định, không được trích khấu hao, không thu hồi được trong quá trình sử dụng. Phân loại tài sản công Tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị bao gồm: - Nhà làm việc, công trình sự nghiệp, nhà ở công vụ và tài sản khác gắn liền với đất thuộc trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, nhà ở công vụ.
- Quyền sử dụng đất thuộc trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, nhà ở công vụ. - Xe ô tô và phương tiện vận tải khác; máy móc, thiết bị. - Quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm ứng dụng, cơ sở dữ liệu. - Tài sản khác theo quy định của pháp luật.
Hình thức khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản công - Giao quyền sử dụng tài sản công. - Cấp quyền khai thác tài sản công. - Cho thuê tài sản công. - Chuyên nhượng, cho thuê quyền khai thác, quyền sử dụng tài sản công.
- Sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, liên doanh, liên kết. - Sử dụng tai san công đề thanh toán các nghĩa vụ của Nhà nước. - Bán, thanh lý tài sản công. - Hình thức khác theo quy định của pháp luật.
Nguyên tắc quản lý tài sản công Quản lý tài sản công phải đảm bảo 07 nguyên tắc sau: - Mọi tài sản công đều phải được Nhà nước giao quyền quản lý, quyền sử dụng và các hình thức trao quyền khác cho cơ quan, tô chức, đơn vị và đối tượng khác theo quy định của pháp luật. - Tài sản công do Nhà nước đầu tư phải được quản lý, khai thác, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, được thống kê, kế toán đầy đủ về hiện vật và giá trị, những tải sản có nguy cơ chịu rủi ro cao do thiên tai, hoả hoạn và nguyên nhân bất khả kháng khác được quản lý rủi ro về tài chính thông qua bảo hiểm hoặc công cụ khác theo quy định của pháp luật. - Tài sản công là tài nguyên phải được kiểm kê, thống kê về hiện vật, ghi nhận thông tin phù hợp với tính chất, đặc điểm của tài sản; được quản lý, bảo vệ, khai thác theo quy hoạch, kế hoạch, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng pháp luật. - Tài sản công phục vụ công tác quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh của cơ quan, tổ chức, đơn vị phải được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích, công năng, đối tượng, tiêu chuẩn, định mức, chế độ theo quy định của pháp luật.
- Việc khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản công phải tuân theo cơ chế thị trường, có hiệu quả, công khai, minh bạch, đúng pháp luật. - Việc quản lý, sử dụng tài sản công phải được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng, chống tham nhũng. - Việc quản lý, sử dụng tài sản công được giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; mọi hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công phải được xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Nội dung quản lý nhà nước về tài sản công Thứ nhất, Ban hành và tô chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.
Thứ hai, Quản lý việc thực hiện đầu tư xây dựng, mua săm, thuê, khoán kinh phí sử dụng tài sản công; xác lập quyền sở hữu toàn dân về tài sản; sử dụng, bảo vệ, bảo dưỡng, sửa chữa tài sản công; khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản công; thu 10 hồi, điều chuyên, chuyên đổi công năng, bán, thanh lý, tiêu hủy và các hình thức xử lý khác đối với tài sản công.