Phần Mở đầu, TSC– đối tượng của quản lý được nghiên cứu trong luận văn này bao gồm: công trình xây dựng, máy móc trang thiết bị y tế, máy móc trang thiết bị làm việc, các phương tiện vận tải (xe ô tô, xe cứu thương…), công cụ, dụng cụ; và những tài sản khác theo quy định… b) Căn cứ vào hình thái của tài sản, TSC chia thành 2 nhóm: tài sản cố định và công cụ, dụng cụ (căn cứ vào Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC nay là Thông tư 23/2023/TT-BTC) - Tài sản cố định hữu hình bao gồm các tài sản có hình thái vật chất, có thể tồn tại độc lập hoặc dưới dạng một cụm bao gồm nhiều thành phần riêng biệt 13 được kết nối với nhau để thực hiện một hoặc nhiều chức năng cụ thể. TSCĐ hữu hình phải đáp ứng đồng thời cả hai tiêu chuẩn sau: + Có thời gian sử dụng từ 01 năm trở lên; + Có nguyên giá từ 10.000 đồng trở lên. - Tài sản là công cụ, dụng cụ lâu bền: Thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên hoặc không quy định; và đồng thời có nguyên giá dưới 10.1: Phân biệt TSCĐ và công cụ, dụng cụ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH CÔNG CỤ DỤNG CỤ Nguyên giá ≥ 10 triệu Nguyên giá < 10 triệu (bao gồm chi phí vận chuyển, lắp đặt, (bao gồm chi phí vận chuyển, lắp đặt, các khoản thuế phải nộp) các khoản thuế phải nộp) Thời gian sử dụng: 1 năm trở lên Thời gian sử dụng: không quy định Nguồn: Điều 3 Thông tư 23/2023/TT-BTC 1. Đặc điểm tài sản công Mặc dù TSC bao gồm nhiều loại khác nhau, đa dạng về về số lượng, chủng loại, hình dáng khác nhau, công dụng khác nhau song TCS có những đặc điểm chung như sau: 14 Thứ hai: Việc hình thành và sử dụng TSC cần phải đáp ứng đúng chức năng và trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Với các đơn vị sự nghiệp công lập, TSC là một yếu tố vật chất, một công cụ giúp thực thi chức năng, nhiệm vụ liên quan việc cung ứng dịch vụ công cho xã hội. TSC chiếm giá trị lớn nhất trong các cơ quan đơn vị là trụ sở làm việc, các phương tiện di chuyển phục vụ công việc, cũng như các thiết bị, máy móc chuyên dùng. Số lượng TSC cần phải phản ánh đúng cơ cấu tổ chức và số lượng cán bộ, nhân viên trong mỗi đơn vị hoặc cơ quan. Thứ ba: Kinh phí cho đầu tư xây dựng và mua sắm tài sản công không có tính chất thu hồi trong quá trình sử dụng TSC (trừ những tài sản đưa vào cho thuê, kinh doanh hoặc liên doanh, liên kết).
TSC khác với tài sản của doanh nghiệp ở chỗ trong quá trình sử dụng tài sản tại doanh nghiệp phải được trích khấu hao. Trong khi TSC sử dụng trong cơ quan, tổ chức đơn vị trong khu vực công chỉ tính hao mòn (trừ trường hợp đã nêu ở trên). Khác với doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, TSC trong cơ quan, đơn vị trong chủ yếu là tài 15 1. Nguyên tắc quản lý tài sản công Xuất phát từ tính chất sở hữu của TSC, là tài sản thuộc sở hữu toàn dân mà do nhà nước đại diện sở hữu, do đó, quản lý TSC cần phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc cơ bản sau đây: Hai là, nguyên tắc kế hoạch: Nguyên tắc này chi ra rằng, quản lý TSC không phải mang tính nhất thời, khi có vấn đề phát sinh mới quản lý, theo dõi.
16 Quản lý TSC nhất thiết phải dựa trên kế hoạch dài hạn đã được lập ra. Điều đó có nghĩa là việc khai thác các TSC hiện có tại đơn vị, việc tạo lập TSC mới, hay sử dụng TSC, thanh lý TSC… đều phải thực hiện theo kế hoạch đã được phê duyệt. Quản lý TSC theo kế hoạch cho phép khai thác, sử dụng TSC phù Bốn là, quản lý, sử dụng TSC phải đáp ứng đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức mà Nhà nước quy định. 17 Cơ quan quản lý nhà nước, thủ trưởng các cơ quan đơn vị được giao quản lý và sử dụng tài sản phải thường xuyên thực hiện vai trò kiểm tra, kiểm soát các quá trình hình thành, sử dụng, khai thác và xử lý TSC.
Hơn nữa, do những đặc điểm, đặc thù riêng TSC, các tổ chức, cá nhân được giao trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản lại không có quyền sở hữu tài sản, trong khi TSC được phân bổ ở tất cả các địa phương, các cấp các ngành, các tổ chức, cá nhân trực tiếp quản lý, sử dụng. Do vậy, nếu TSC không được quản lý theo một cơ chế, chế độ thống nhất sẽ có nguy cơ dẫn đến việc tùy tiện, mạnh ai người nấy làm, đặc biệt trong các hoạt động đầu tư xây dựng, sử dụng đất, mua sắm, sửa chữa, thanh lý tài sản. Thực tiễn đã cho thấy, việc sử dụng TSC không đúng mục đích, yêu cầu, sử dụng TSC phục vụ mục đích cá nhân, thất thoát, lãng phí tài sản của nhà nước… xảy ra khá phổ biến. Năm là, đảm bảo tính thống nhất về cơ chế, chính sách, chế độ quản lý TSC.
Điều đó có nghĩa là cùng một chủng loại tài sản giống nhau thì cơ chế quản lý, tiêu chuẩn định mức sử dụng cũng phải giống nhau giữa các cơ quan, đơn vị, ban ngành, địa phương. Tuy vậy, cũng cần có cơ chế, chính sách, chế độ quản lý, sử dụng đối với những tài sản có tính đặc thù riêng, chuyên dụng 18 Đối với những tài sản có tính đặc thù riêng và những tài sản phục vụ cho các hoạt động đặc thù, Trung ương giao cho các Bộ, ngành, địa phương quy định cụ thể. Mục tiêu quản lý tài sản công Thứ nhất, tạo lập, khai thác hiệu quả tốt nhất nguồn TSC của Nhà nước: Mọi cơ quan, tổ chức và đơn vị sử dụng TSC cần đảm bảo việc quản lý này tuân thủ theo nguyên tắc này. Đây là nguyên tắc đầu tiên và trước hết cần phải quán triệt.
Tất cả cá nhân và bộ phận được phân công sử dụng TSC phải đảm bảo duy trì, mở rộng và sử dụng TSC theo đúng quy định pháp luật, với mục tiêu tiết kiệm, hiệu quả và hỗ trợ cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đơn vị, hoàn thành các nhiệm vụ mà Nhà nước đã giao. Thứ hai, để đáp ứng yêu cầu công việc và tiến bộ của đơn vị, cần kết hợp việc tái cơ cấu và cập nhật TSC với quá trình hiện đại hóa của đất nước: Nhà nước không chỉ là người quản lý tài sản, mà còn có vai trò quyết định về việc sử dụng và tái cơ cấu TSC. Điều này áp dụng không chỉ trong các tổ chức và cá nhân mà Nhà nước ủy thác, mà còn liên quan chặt chẽ đến nền kinh tế thị trường. Trong bối cảnh này, việc quyết định về việc đầu tư, mua sắm, chuyển 19 giao và thanh lý TSC đều phải được thực hiện với mục tiêu phù hợp với chiến lược quốc gia hướng tới sự công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.
Thứ ba, nâng cao hình ảnh của cơ quan đơn vị, tạo sự tuân thủ và lòng tin của cán bộ, công nhân viên trong cơ quan đơn vị vào tính hiệu lực, hiệu quả của pháp luật về quản lý TSC. Vì TSC là tài sản thuộc sở hữu toàn dân mà Nhà nước chỉ đại diện sở hữu, do đó, việc quản lý nghiêm minh, công khai, minh bạch TSC để nhằm đảm bảo TSC không bị thất thoát, lãng phí, sử dụng sai mục đích hoặc nguy hại hơn là hợp lý hóa sang sở hữu của cá nhân, tư nhân… Muốn vậy công tác quản lý TSC phải hiệu quả, khoa học, hợp lý. Lý luận quản lý tài sản công tại các bệnh viện công lập 1. Khái niệm quản lý tài sản công tại các bệnh viện công lập pháp, công cụ tác động tới đối tượng quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định trong lĩnh vực quản lý TSC.
20 Trong khuôn khổ của luận văn này, chủ thể quản lý TSC là Ban lãnh đạo của bệnh viên công lập cùng với các phòng ban, đơn vị chức năng có liên quan đến 3 khâu: hình thành TSC, sử dụng TSC và kết thúc TSC. Đặc điểm quản lý tài sản công tại các bệnh viện công lập Xuất phát từ sự khác biệt giữa TSC và với TSC tại các đơn vị hành chính sự nghiệp, do vậy quản lý TSC có những đặc điểm đặc trưng như sau: Một là, đối tượng quản lý là TSC trong các bệnh viện. Các TSC tại bệnh viện thường phức tạp và đa dạng, mang tính chất chuyên môn cao, có giá trị quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến việc chăm sóc sức khỏe và tính mạng của bệnh nhân. Do đó, việc quản lý TSC tại các bệnh viện cần tuân thủ những quy định và tiêu chuẩn nghiêm ngặt, bao gồm cả quản lý tài sản và sử dụng tài sản phục vụ công tác chuyên môn.
Hai là, quản lý TSC tại các bệnh viên công lập có một số điểm khác biệt so với quản lý TSC tại các cơ quan hành chính nhà nước. Do xu hướng và chủ trương tăng cường tự chủ tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập nói chung và trong các bệnh viện công lập nói riêng, do đó, trong quy định về quản lý TSC, luật cho phép các đơn vị sự nghiệp được phép sử dụng, khai thác TSC để tạo ra nguồn thu cho đơn vị, trong khi đối với các cơ quan hành chính nhà nước không được phép làm. Chẳng hạn, các bệnh viện được cho thuê TSC, kinh doanh TSC, liên doanh liên kết TSC để mở rộng nguồn thu tài chính, phục vụ việc cung cấp dịch vụ công của đơn vị. Điều kiện để thực hiện các hoạt động này phải đảm bảo tuân thủ đúng quy định, quy trình và phải được cơ quan 21 nhà nước có thẩm quyền cho phép, không được thất thoát, lãng phí, gây thiệt hại đến TSC của quốc gia.
Thứ ba, việc quản lý TSC tại các bệnh viện phải gắn kết chặt chẽ, song hành cùng với việc áp dụng và thực hiện nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong việc sử dụng trang thiết bị y tế tiên tiến. Để đảm bảo hiệu quả hoạt động, bệnh viện cần huấn luyện cán bộ chuyên môn về việc vận hành, bảo trì, sửa chữa và kiểm định các máy móc, trang thiết bị y tế. Việc tập huấn cho đội ngũ chuyên môn và kỹ thuật cần được thúc đẩy, cùng với việc huấn luyện cán bộ kỹ thuật, nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu về việc sử dụng, bảo trì và sửa chữa thiết bị.