Luận văn thạc sĩ về quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Huỳnh Thị Điệp
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Dũng
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.1. Khái niệm về đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2. Quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.3. Nội dung quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại các đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.4. Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại các đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.5. Kinh nghiệm quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập của một số tỉnh, thành phố, rút ra bài học áp dụng cho Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TẠI VĂN PHÒNG ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI TỈNH TÂY NINH
• 2.1. Khái quát về Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh
• 2.2. Thực trạng về quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh
• 2.3. Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh
• 2.4. Đánh giá chung về quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TẠI VĂN PHÒNG ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI TỈNH TÂY NINH
• 3.1. Định hướng phát triển tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh giai đoạn tới
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ

Quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại các đơn vị sự nghiệp công lập là một khái niệm quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức này. Quản lý tài chính không chỉ đơn thuần là việc sử dụng ngân sách mà còn bao gồm việc tối ưu hóa các nguồn lực tài chính để phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững. Theo Nghị định số 141/2016/NĐ-CP, cơ chế tự chủ cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập có quyền tự quyết định trong việc sử dụng ngân sách, từ đó nâng cao tính chủ động và trách nhiệm trong quản lý tài chính. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh, nơi mà việc quản lý tài chính hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công và đáp ứng nhu cầu của người dân. Việc áp dụng cơ chế tự chủ tài chính không chỉ giúp đơn vị này hoạt động hiệu quả hơn mà còn tạo điều kiện cho việc cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của đơn vị sự nghiệp công lập

Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức được thành lập nhằm cung cấp dịch vụ công cho xã hội. Đặc điểm của các đơn vị này là không vì mục tiêu lợi nhuận mà chủ yếu phục vụ lợi ích cộng đồng. Quản lý tài chính tại các đơn vị này cần phải đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả, đồng thời phải tuân thủ các quy định của pháp luật. Đặc biệt, trong bối cảnh Tây Ninh, việc quản lý tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai cần phải được thực hiện một cách khoa học và hợp lý để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Các đơn vị này thường được cấp kinh phí từ ngân sách nhà nước và có trách nhiệm sử dụng nguồn lực này một cách hiệu quả nhất. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.2. Nội dung quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ

Nội dung quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ bao gồm việc lập kế hoạch tài chính, thực hiện và kiểm soát ngân sách, cũng như đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực. Quản lý tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục để đảm bảo tính hiệu quả. Việc lập kế hoạch tài chính cần phải dựa trên các nhu cầu thực tế của đơn vị, từ đó xác định các nguồn thu và chi phù hợp. Ngoài ra, việc kiểm soát ngân sách cũng cần phải được thực hiện chặt chẽ để đảm bảo rằng các khoản chi tiêu đều phục vụ cho mục tiêu phát triển của đơn vị. Đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực là một phần quan trọng trong quá trình này, giúp đơn vị nhận diện được những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác quản lý tài chính.

II. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh

Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh cho thấy nhiều điểm tích cực nhưng cũng không ít thách thức. Trong giai đoạn 2017-2020, văn phòng đã thực hiện nhiều cải cách trong quản lý tài chính, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Việc chuyển đổi sang cơ chế tự chủ tài chính đã giúp văn phòng có thêm quyền tự quyết trong việc sử dụng ngân sách, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm và hiệu quả. Các số liệu cho thấy, nguồn thu từ các dịch vụ đăng ký đất đai đã tăng lên, tuy nhiên, việc chi tiêu vẫn chưa được tối ưu hóa. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách cho các hoạt động cần thiết khác. Đặc biệt, việc quản lý chi tiêu chưa thực sự hiệu quả, nhiều khoản chi chưa được kiểm soát chặt chẽ, dẫn đến lãng phí nguồn lực.

2.1. Đánh giá kết quả đạt được

Trong thời gian qua, Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác quản lý tài chính. Sự chuyển biến trong việc tự chủ tài chính đã giúp văn phòng nâng cao chất lượng dịch vụ công, đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của người dân. Nguồn thu từ các dịch vụ đăng ký đất đai đã có sự gia tăng đáng kể, cho thấy sự phát triển của thị trường bất động sản tại địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, văn phòng cũng cần phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính một cách hiệu quả hơn.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong công tác quản lý tài chính, nhưng Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh vẫn gặp phải một số hạn chế. Một trong những nguyên nhân chính là việc thiếu hụt nhân lực có chuyên môn cao trong lĩnh vực tài chính. Điều này dẫn đến việc quản lý ngân sách chưa được thực hiện một cách khoa học và hiệu quả. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị phục vụ cho công tác quản lý tài chính cũng còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các nhiệm vụ được giao. Việc thiếu thông tin và dữ liệu chính xác cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho công tác quản lý tài chính chưa đạt hiệu quả cao.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh, cần thiết phải triển khai một số giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần phải tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nhân lực trong lĩnh vực tài chính, nhằm nâng cao năng lực quản lý và sử dụng ngân sách. Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống thông tin quản lý tài chính hiện đại sẽ giúp văn phòng có được cái nhìn tổng thể về tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định chính xác hơn. Ngoài ra, cần phải thực hiện kiểm soát chi tiêu chặt chẽ hơn, đảm bảo rằng mọi khoản chi đều phục vụ cho mục tiêu phát triển của đơn vị. Cuối cùng, việc tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức về quản lý tài chính cũng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của văn phòng.

3.1. Định hướng phát triển tài chính

Định hướng phát triển tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh cần phải gắn liền với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Cần phải xác định rõ các nguồn thu và chi, từ đó xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp với thực tế. Việc phát triển các dịch vụ công cũng cần phải được chú trọng, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Đặc biệt, cần phải chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó tạo ra nguồn thu ổn định cho văn phòng.

3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính

Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Văn phòng Đăng ký đất đai Tây Ninh cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục. Cần phải xây dựng một hệ thống quản lý tài chính hiện đại, giúp văn phòng có thể theo dõi và kiểm soát ngân sách một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát cũng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Cuối cùng, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban trong văn phòng, nhằm đảm bảo rằng mọi hoạt động đều được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới quản lý tài chính công tại Việt Nam, việc áp dụng cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập là một bước đột phá quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính và chất lượng dịch vụ công. Tỉnh Tây Ninh, với sự phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng, đã triển khai thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại Văn phòng Đăng ký Đất đai tỉnh Tây Ninh từ năm 2017 đến 2020. Theo số liệu báo cáo tài chính, nguồn ngân sách Nhà nước cấp cho Văn phòng chiếm tỷ trọng lớn, trong đó nguồn tự chủ chiếm trên 90% tổng ngân sách cấp, đồng thời nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp cũng có xu hướng tăng trưởng ổn định, chiếm khoảng 65,75% trong tổng thu sự nghiệp. Tuy nhiên, công tác quản lý tài chính tại đây vẫn còn nhiều hạn chế, như chưa xây dựng được đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp và trang thiết bị đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại Văn phòng Đăng ký Đất đai tỉnh Tây Ninh, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính trong giai đoạn tới, với phạm vi nghiên cứu từ năm 2017 đến 2020 và dự kiến giải pháp đến năm 2025. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh và tạo cơ sở cho việc nhân rộng mô hình quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại các đơn vị sự nghiệp công lập khác.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý tài chính công và cơ chế tự chủ tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập. Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập được hiểu là tổ chức cung cấp dịch vụ công, không vì mục tiêu lợi nhuận, chịu sự quản lý của Nhà nước và có nguồn thu từ ngân sách và hoạt động sự nghiệp. Cơ chế tự chủ tài chính được định nghĩa là quyền tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về các khoản thu, chi trong khuôn khổ pháp luật. Các khái niệm chính bao gồm: quản lý tài chính công, cơ chế tự chủ tài chính, nguồn thu ngân sách Nhà nước, nguồn thu hoạt động sự nghiệp, và các quỹ tài chính nội bộ (quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ bổ sung thu nhập, quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi). Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa các nhân tố bên trong (nhận thức CBCNV, năng lực quản lý) và bên ngoài (chính sách Nhà nước, điều kiện kinh tế - xã hội địa phương) ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ.

### Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định lượng và định tính dựa trên số liệu thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán, chứng từ, sổ sách của Văn phòng Đăng ký Đất đai tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2017-2020. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ số liệu tài chính của Văn phòng trong giai đoạn này, được chọn vì tính đại diện và đầy đủ. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp toàn bộ mẫu (census) nhằm đảm bảo tính chính xác và toàn diện. Phân tích số liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả để đánh giá cơ cấu nguồn thu, chi và hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính. Ngoài ra, phương pháp phỏng vấn sâu và khảo sát ý kiến CBCNV được áp dụng để thu thập thông tin về nhận thức và năng lực quản lý. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2017 đến tháng 12/2020, với các bước thu thập, xử lý số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

1. **Nguồn thu ngân sách Nhà nước chiếm tỷ trọng lớn:** Trong giai đoạn 2017-2020, nguồn ngân sách Nhà nước cấp cho Văn phòng chiếm khoảng 70-75% tổng nguồn thu, trong đó nguồn tự chủ chiếm trên 90% tổng ngân sách cấp, chủ yếu dùng cho chi thường xuyên như tiền lương, chi chuyên môn nghiệp vụ.

2. **Nguồn thu hoạt động sự nghiệp tăng trưởng ổn định:** Thu từ hoạt động sự nghiệp chiếm bình quân 65,75% trong tổng thu sự nghiệp, với nguồn thu dịch vụ chiếm khoảng 64-68% và thu lệ phí chiếm 32-36%. Số liệu cho thấy nguồn thu dịch vụ có xu hướng tăng qua các năm, phản ánh hiệu quả khai thác nguồn thu ngoài ngân sách.

3. **Cơ cấu chi tài chính chủ yếu cho chi thường xuyên:** Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi, bao gồm chi cho con người, nghiệp vụ chuyên môn và quản lý. Chi không thường xuyên và chi khác chiếm tỷ lệ thấp hơn nhưng vẫn cần được quản lý chặt chẽ.

4. **Nhân tố ảnh hưởng đa dạng:** Nhận thức của CBCNV về tự chủ tài chính và năng lực quản lý của lãnh đạo là nhân tố bên trong quan trọng. Bên ngoài, chính sách Nhà nước và điều kiện kinh tế - xã hội địa phương ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý tài chính.

### Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Văn phòng Đăng ký Đất đai tỉnh Tây Ninh đã tận dụng hiệu quả nguồn ngân sách Nhà nước và nguồn thu sự nghiệp để thực hiện nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, tỷ lệ phụ thuộc lớn vào ngân sách Nhà nước cho thấy mức độ tự chủ tài chính còn hạn chế. So sánh với Văn phòng Đăng ký Đất đai TP. Hồ Chí Minh và Bình Dương, Tây Ninh cần tăng cường khai thác nguồn thu dịch vụ và cải thiện quản lý chi tiêu để nâng cao hiệu quả tài chính. Việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ và công cụ kiểm soát chi tiêu chưa hoàn thiện ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu nguồn thu và chi, bảng so sánh tỷ lệ thu chi qua các năm để minh họa xu hướng và hiệu quả quản lý tài chính.

## Đề xuất và khuyến nghị

1. **Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức CBCNV:** Tổ chức các khóa đào tạo về quản lý tài chính và cơ chế tự chủ nhằm nâng cao nhận thức và năng lực quản lý tài chính cho cán bộ, viên chức. Mục tiêu tăng tỷ lệ CBCNV hiểu và áp dụng đúng cơ chế tự chủ lên trên 90% trong vòng 2 năm.

2. **Hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ:** Xây dựng và cập nhật quy chế chi tiêu nội bộ phù hợp với quy định pháp luật mới, đảm bảo minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả trong quản lý chi tiêu. Thực hiện trong vòng 1 năm, do Ban Giám đốc Văn phòng chủ trì.

3. **Đa dạng hóa nguồn thu sự nghiệp:** Khai thác và phát triển các dịch vụ mới phù hợp với chức năng nhiệm vụ để tăng nguồn thu ngoài ngân sách, giảm tỷ lệ phụ thuộc ngân sách Nhà nước xuống dưới 60% trong 3 năm tới.

4. **Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra tài chính:** Thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát chặt chẽ các khoản thu chi, tránh thất thoát và lãng phí. Thực hiện định kỳ hàng quý, do phòng Tài chính - Kế toán phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. **Lãnh đạo các đơn vị sự nghiệp công lập:** Giúp hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính, từ đó xây dựng chính sách quản lý tài chính phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động.

2. **Cán bộ quản lý tài chính công:** Cung cấp kiến thức chuyên sâu về quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ, hỗ trợ trong công tác lập kế hoạch, kiểm soát và báo cáo tài chính.

3. **Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế:** Là tài liệu tham khảo quý giá về lý luận và thực tiễn quản lý tài chính công, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai.

4. **Cơ quan quản lý Nhà nước về tài chính và đất đai:** Hỗ trợ đánh giá, xây dựng chính sách và hướng dẫn thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Cơ chế tự chủ tài chính là gì?**  
Là quyền tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về các khoản thu, chi của đơn vị sự nghiệp công lập trong khuôn khổ pháp luật, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính.

2. **Nguồn thu chính của Văn phòng Đăng ký Đất đai tỉnh Tây Ninh gồm những gì?**  
Bao gồm ngân sách Nhà nước cấp, thu từ hoạt động sự nghiệp (phí, lệ phí, dịch vụ), và các nguồn thu khác như lãi tiền gửi, viện trợ.

3. **Tại sao cần xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ?**  
Để đảm bảo hoạt động thu chi tài chính minh bạch, tiết kiệm, hợp lý, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý và kiểm soát chi tiêu.

4. **Những khó khăn chính trong quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại Văn phòng là gì?**  
Bao gồm hạn chế về đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu, và quy trình quản lý tài chính chưa hoàn thiện.

5. **Làm thế nào để tăng hiệu quả quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập?**  
Cần nâng cao năng lực quản lý, đa dạng hóa nguồn thu, hoàn thiện quy chế chi tiêu, và tăng cường kiểm tra, giám sát tài chính.

## Kết luận

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tại đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt tại Văn phòng Đăng ký Đất đai tỉnh Tây Ninh.  
- Đánh giá thực trạng quản lý tài chính giai đoạn 2017-2020, chỉ ra nguồn thu chủ yếu từ ngân sách Nhà nước và hoạt động sự nghiệp với tỷ lệ chi tiêu hợp lý.  
- Nhận diện các nhân tố ảnh hưởng nội tại và bên ngoài tác động đến hiệu quả quản lý tài chính.  
- Đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, tăng cường tự chủ tài chính và phát triển bền vững đơn vị.  
- Khuyến nghị triển khai các bước tiếp theo trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý và đơn vị thực hiện.

Hành động ngay hôm nay để hoàn thiện quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH THEO CƠ CHẾ TỰ CHỦ TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Khái niệm về đơn vị sự nghiệp công lập 1. Khái niệm, đặc điểm của đơn vị sự nghiệp công lập Đơn vị sự nghiệp công lập là những tổ chức được thành lập để thực hiện các hoạt động sự nghiệp. Hoạt động sự nghiệp là những hoạt động cung cấp dịch vụ công cho xã hội nhằm duy trì và đảm bảo sự hoạt động bình thường của xã hội.

Hoạt động sự nghiệp không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng nó tác động trực tiếp tới lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, có tính quyết định năng suất lao động xã hội. Những hoạt động sự nghiệp mang tính chất phục vụ là chủ yếu và không nhằm mục tiêu lợi nhuận. [tr 8, Hoàn thiện quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ huyện Đức Phổ của tác giả Huỳnh Thị Cẩm Liên (2011)] Đặc điểm nhận diện của đơn vị SNCL là: - Là đơn vị có văn bản quyết định thành lập đơn vị sự nghiệp của cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương hoặc địa phương. - Nhà nước sẽ cấp kinh và tài sản để để thực hiện các nhiệm vụ chính trị, chuyên môn và được thu các khoản phí, lệ phí theo quy định của Nhà nước - Có tổ chức bộ máy biên chế và bộ máy quản lý kế toán theo chế độ nhà nước quy định.

- Ngân sách của đơn vị được kho bạc quản lý thông qua tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước. Đặc điểm cơ bản của các đơn vị SNCL là: - Đơn vị sự nghiệp công lập là những tổ chức hoạt động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục tiêu lợi nhuận: Không giống hoạt động 8 Luan van SXKD, hoạt động sự nghiệp cung ứng các dịch vụ ra ngoài thị trường không không phải vì mục đích lợi nhuận là chính. Bởi vì các đơn vị sự nghiệp được Nhà nước duy trì, tổ chức, tài trợ cho các hoạt động để cung ứng dịch vụ ra nền kinh tế nhằm thực hiện vai trò của nhà nước trong việc phân phối lại thu nhập và thực hiện chính sách phúc lợi công cộng khi can thiệp vào thị trường. Từ đó, Nhà nước giúp cho các ngành kinh tế được hoạt động bình thường, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, bảo đảm và phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, ngày càng có hiệu quả cao, đời sống cải thiện, … - Kết quả của hoạt động sự nghiệp chủ yếu là tạo ra các dịch vụ công, phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp quá trình tái sản xuất xã hội: Qua sử dụng các dịch vụ công của các đơn vị sự nghiệp công lập tạo ra mà quá trình tái sản xuất ra của cải vật chất trong xã hội thuận lợi hơn và có hiệu quả ngày càng cao.

Hoạt động sự nghiệp giáo dục đào tạo, y tế, thể dục, thể thao giúp nâng cao kiến thức, kỹ năng sống của con người, nâng cao sức khỏe của người lao động, tạo ra một đội ngũ lao động chất lượng cao. Hoạt động sự nghiệp khoa học, văn hóa làm cho còn người nắm bắt được các quy luật của tự nhiên, xã hội từ đó sáng tạo ra được những công cụ lao động mới hiện đại phục vụ cho hoạt động sản xuất và đời sống. Vì vậy, hoạt động sự nghiệp luôn gắn bó và tác động tích cực đến quá trình tái sản xuất xã hội. - Đối với hoạt động sự nghiệp của đơn vị SNCL gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước: duy trì hoạt động của đơn vị sự nghiệp nhằm bảo đảm việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, trong nền kinh tế thị trường, nhà nước tổ chức.

Để đạt được kế hoạch phát triển nền kinh tế, ở mỗi thời kỳ, Nhà nước đề ra các chủ trương, chính sách, và các chương trình mục tiêu kinh tế nhất định, như: Chương trình phòng chống HIV-AIDS, chương trình nông thôn mới,… .Với những chương 9 Luan van trình này chỉ có Nhà nước, với vai trò của mình mới có thể thực hiện được hiệu quả và đầy đủ nhất. Nhà nước duy trì, phát triển hoạt động sự nghiệp gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nhằm giúp người dân có được nhiều lợi ích. Vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập Các hoạt động của đơn vị SNCL là một bộ phận của nền kinh tế, nó có vai trò và vị trị vô cùng đặc biệt đối với nền kinh tế. Suốt thời gian qua, các hoạt động của đơn vị SNCL có những đóng góp to lớn cho sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước, cụ thể: - Một là, các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ về giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục, thể thao… bảo đảm về chất lượng cho xã hội, góp phần giải quyết các nhu cầy ngày càng tăng của người dân, tạo điều kiện để cải thiện đời sống vật chất và tinh thân cho nhân dân.

- Hai là, các đơn vị SNCL thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao, cụ thể: Đào tạo và cung cấp ra thị trường đội ngũ lao động có trình độ và chất lượng cao, nghiên cứu và ứng dụng khoa học - kỹ thuật, công nghệ vào trong thực tiễn,… tạo điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp “công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đạt được những thành tựu nhất định. - Ba là, với từng lĩnh vực hoạt động cụ thể, các đơn vị SNCL đều đóng vai trò chủ chốt trong việc tham gia đề xuất và thực hiện các đề án, chương trình lớn phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. - Bốn là, qua hoạt động thu sự nghiệp (phí, lệ phí) theo quy định của Nhà nước đã tận dụng thêm được nguồn nhân lực, góp phần vào việc đang dạng hóa, xã hội hóa nguồn nhân lực thúc đẩy cho sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Đơn vị SNCL có vai trò thực hiện chủ trương xã hội hóa các hoạt động của Nhà nước, trong thời giang vừa qua các hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập tích cực mở rộng hoạt hoạt động, đáp ứng đòi hỏi ngày 10 Luan van càng cao của xã hội.

Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập Tại Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập quy định cách phân loại đơn vị sự nghiệp công lập thành 3 loại, cụ thể: - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi phí hoạt động); - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên, phần còn lại được ngân sách nhà nước cấp (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động); - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, đơn vị sự nghiệp không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động). Để xác định được mức độ tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, ta sử dụng công thức sau: Mức tự đảm bảo chi phí Tổng số nguồn thu sự nghiệp hoạt động thường = x 100% Tổng số chi hoạt động thường xuyên xuyên của đơn vị (%) + Nếu đơn vị có số thu hoạt động sự nghiệp cao lớn hơn mức 100%, đơn vị có thể tự đảm bảo các khoản chi thường xuyên thì nhà nước không cấp Kinh phí thường xuyên cho đơn vị; + Nếu đơn vị có mức từ nguồn hoạt động sự nghiệp từ trên 10% đến dưới 100%, đơn vị có thể tự đảm bảo một phần các khoản chi thường xuyên thì Nhà nước sẽ cấp một phần kinh phí để đơn vị chi hoạt động thường xuyên; + Nếu đơn vị có mức thu từ nguồn hoạt động sự nghiệp từ 10% trở 11 Luan van xuống, đơn vị không thể đảm bảo các khoản chi thường xuyên của đơn vị thì Nhà nước sẽ cấp toàn bộ kinh phí chi hoạt động thường xuyên; * Theo quy định tại Mục 3, Nghị định số 141/2016/NĐ-CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ quy định về cơ chế tự chủ của đơn vị SNCL trong lĩnh vực sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác, đơn vị SNCL được phân loại như sau: - Đơn vị sự nghiệp kinh tế, sự nghiệp khác tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư - Đơn vị sự nghiệp kinh tế, kinh tế khác tự bảo đảm chi thường xuyên - Đơn vị sự nghiệp kinh tế, kinh tế khác tự bảo đảm một phần chi thường xuyên - Đơn vị sự nghiệp kinh tế, kinh tế khác do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên. Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập Đơn vị SNCL được Nhà nước trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong công các tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính cảu đơn vị: - Trong công tác tổ chức bộ máy hoạt động + Đơn vị SNCL được phép thành lập các đơn vị trực thuộc để cung cấp các dịch vụ ứng với chức năng, nhiệm vụ được giao; phù hợp với phương án tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính. + Đơn vị SNCL có quyền sáp nhập và giải thể đơn vị trực thuộc + Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp là người quy định chức năng, nhiệm vụ hoạt động của đơn vị trực thuộc.

- Về quản lý và sử dụng cán bộ viên chức Thủ trưởng đơn vị được tự quyết định những vấn đề như sau: + Quyết định tuyển dụng nhân sự theo thi tuyển hay xét tuyển. + Quyết định bổ nhiệm nhân sự vào ngạch viên chức, ký hợp đồng làm 12 Luan van việc với những người đã được tuyển dụng, với điều kiện đủ tiêu chuẩn và phù hợp với vị trí việc làm của đơn vị. + Thủ trưởng đơn vị có quyền quyết định việc chấm dứt hợp đồng làm việc, cho thôi việc, nghỉ hưu, điều động nhân sự, khen thưởng kỷ luật người lao động thuộc quyền quản lý của đơn vị.