phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn bao gồm bốn chƣơng: - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa tuyến huyện - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn - Chƣơng 3: Thực trạng quản lý tài chính tại bệnh viện Lộc Hà, Hà Tĩnh - Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại bệnh viện Lộc Hà, Hà Tĩnh trong thời gian tới 8 z Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TUYẾN HUYỆN 1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu quản lý tài chính trong doanh nghiệp - Nguyễn Văn Quang (2016): Quản lý tài chính ở Công ty CP điện tử tin học viễn thông Hà Nội, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý tài chính ở doanh nghiệp, từ khái niệm, nội dung quản lý, nhân tố ảnh hƣởng và tiêu chí đánh giá.
Trên cơ sở đó, luận văn phân tích thực trạng quản lý tài chính ở Công ty CP điện tử tin học viễn thông Hà Nội; chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân. Từ đó, tác giả luận văn đƣa ra những khuyến nghị nhằm hoàn thiện quản lý hoạt động này ở Công ty. - Cao Đức Anh (2016): Quản lý tài chính tại Công ty cổ phần công nghệ thông tin, viễn thông và tự động hóa dầu khí, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Luận văn nghiên cứu quản lý tài chính của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông và tự động hóa dầu khí.
Sau khi hệ thống lý luận về quản lý tài chính trong doanh nghiệp, kinh nghiệm của một số doanh nghiệp trong quản lý tài chính, luận văn đã phân tích thực trạng quản lý tài chính ở Công ty cổ phần công nghệ thông tin, viễn thông và tự động hóa dầu khí; chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế. Từ đó, luận văn đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính ở doanh nghiệp này. - Võ Tá Tuấn Anh (2016): Quản lý nguồn lực tài chính cho chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tại Hà Tĩnh, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Đây cũng là công trình nghiên cứu về quản lý tài chính nhƣng điểm khác biệt là nguồn tài chính chủ yếu là từ ngân 9 z sách nhà nƣớc và đƣợc sử dụng để thực hiện mục tiêu quốc gia là xây dựng nông thôn mới.
Do đó, nội dung quản lý và những nhân tố ảnh hƣởng cũng có nhiều khác biệt so với quản lý tài chính doanh nghiệp. - Khuất Thị Thanh Hƣơng (2016): Quản lý tài chính tại Công ty vận chuyển và Kho vận Bưu điện, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Luận văn nghiên cứu quản lý tài chính của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận chuyển và kho vận trong ngành Bƣu điện. Bên cạnh những vấn đề chung, quản lý tài chính của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận chuyển và kho vận trong ngành Bƣu điện cũng có những khác biệt nhất định so với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khác.
Luận văn cho thấy, quản lý tài chính phải rất chú ý đến những đặc thù của doanh nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực hoạt động. - Nguyễn Thị Hồng (2016): Quản lý tài chính theo cơ chế tự chủ tài chính tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Tài chính Thái Nguyên, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Đặc thù của luận văn này là nghiên cứu quản lý tài chính trong cơ sở giáo dục bậc đại học công lập theo cơ chế tự chủ tài chính. Luận văn tập trung nghiên cứu cách thức quản lý tài chính của tổ chức công trong điều kiện tự chủ.
Từ đó, luận văn đƣa ra nhiều gợi ý cho quản lý tài chính ở bệnh viện công lập tuyến huyện. - Nguyễn Thị Thùy Trang (2015): Quản lý tài chính tại trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Luận văn đã hệ thống hóa lý luận về quản lý tài chính trong cơ sở giáo dục bậc đại học công lập, vừa sử dụng nguồn tài chính từ ngân sách nhà nƣớc, vừa sử dụng nguồn tài chính xã hội hóa. Do đó, quản lý tài chính ở cơ sở giáo dục bậc đại học công lập vừa phải thực hiện đúng các quy định của nhà nƣớc, vừa phải thu hút, mở rộng đƣợc các nguồn tài chính khác nhau, đáp ứng yêu cầu phát triển của nhà trƣờng.
Đây cũng là gợi ý hay cho các tổ chức công hoạt động theo cơ chế tự chủ về tài chính. 10 z - Lê Thị Hằng Nga (2015): Quản lý tài chính tại Cục an toàn thực phẩm, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Đây là công trình nghiên cứu quản lý tài chính ở cơ quan quản lý nhà nƣớc về an toàn thực phẩm. Do đó, quản lý tài chính ở cơ quan này có nhiều điểm khác biệt so với quản lý tài chính doanh nghiệp.
Nguồn tài chính ở các cơ quan này là ngân sách nhà nƣớc. Do đó, mọi hoạt động tài chính phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật. Các công trình nghiên cứu quản lý tài chính trong bệnh viện Trong hệ thống y tế quốc gia, bệnh viện công tuyến huyện giữ vai trò quan trọng cung cấp các dịch vụ kỹ thuật khám chữa bệnh ở tuyến cơ sở. Những năm gần đây, với sự đầu tƣ lớn của Nhà nƣớc, năng lực hoạt động của các bệnh viện công tuyến huyện đã đƣợc cải thiện đáng kể.
Dù vậy, ở bệnh viện công tuyến huyện vẫn còn rất nhiều khó khăn. Từ khi Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Nhà nƣớc ra đời quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập, qua hơn 10 năm thực hiện, các đơn vị sự nghiệp công lập nói chung, các bệnh viện công tuyến huyện trong ngành y tế nói riêng thực sự trải qua rất nhiều khó khăn để tự khẳng định mình. Tuy vẫn còn những tồn tại nhƣng cơ bản đã đáp ứng đƣợc nhiệm vụ chính trị là chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân. Đã có một số công trình nghiên cứu về vấn đề này.
Có thể kể một số công trình tiêu biểu nhƣ sau: - Trần Thị Hoài Thƣơng (2016): Quản lý nguồn thu sự nghiệp tại Bệnh viện da liễu trung ương, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Luận văn nghiên cứu một mảng hoạt động tài chính của bệnh viện là nguồn thu sự nghiệp. Sau khi hệ thống hóa lý luận về nguồn thu và quản lý nguồn thu này, luận văn tập trung bàn về thực trạng quản lý nguồn thu sự nghiệp tại Bệnh viện da liễu trung ƣơng; chỉ ra những thành tựu và những hạn chế trong quản lý nguồn thu này. Trên cơ sở đó, luận văn đƣa ra các khuyến nghị hoàn thiện quản lý nguồn thu sự nghiệp tại Bệnh viện này.
11 z - Trần Kim Thanh (2015): Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung Ương, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN. Luận văn này cũng bàn về quản lý tài chính ở Bệnh viện da liễu trung ƣơng nhƣng dƣới góc độ khác: cơ chế tự chủ tài chính. Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng, các bệnh viện công nhất định phải tự chủ, trong đó có tự chủ về tài chính. Tuy nhiên, đối với các bệnh viện công, lợi nhuận không thể là mục tiêu cao nhất, mà phải là chăm sóc sức khỏe, chữa bệnh cho ngƣời dân.
Do đó, cơ chế tự chủ tài chính của bệnh viện công phải có đặc thù và thực hiện phải có điều kiện. - Trần Thế Cƣờng (2014): Luận văn“Hoàn thiện quản lý tài chính đối với các bệnh viện công lập ở thành phố Hà Nội” của tác giả đã trình bày thực trạng quản lý tài chính ở các bệnh viện công Thành phố Hà Nội; chỉ ra những kết quả và những hạn chế và từ đó đƣa ra các giải pháp để hoàn thiện quản lý tài chính ở các bệnh viện công Thủ đô. - Lê Minh Tuyến (2013): Công trình khoa học “Hoàn thiện quản lý tài chính bệnh viện trong điều kiện kinh tế thị trường” của tác giả đã làm rõ những khó khăn của việc quản lý tài chính trong nền kinh tế thị trƣờng, từ đó đƣa ra một số định hƣớng và giải pháp tháo gỡ những khó khăn trong việc quản lý tài chính các bệnh viện ở nƣớc ta hiện nay. - Bùi Thị Tuyết (2012): Hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Hữu Nghị đa khoa tỉnh Nghệ An, Luận văn thạc sĩ.
Trên cơ sở phân tích và đánh giá tình tình thực hiện tự chủ tài chính tại Bệnh viện Hữu Nghị đa khoa tỉnh Nghệ An, tác giả đề xuất một số nhóm giải phảp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính nhƣ sau: (1) Nâng cao nhận thức về tự chủ tài chính. (2) Đa dạng hoá nguồn thu cho bệnh viện. (3) Tăng cƣờng quản lý nâng cao hiệu quả các khoản chi. (4) Hoàn thiện cơ chế trả luơng và phân phối thu nhập.
(5) Giải pháp về công tác kiểm tra, giám sát tài chính. Bên cạnh đó, tác giả còn đƣa ra một số kiến nghị đối với Nhà nuớc, đơn vị chủ quản và Bệnh viện. 12 z - Lê Thị Quyên (2015): Hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, Luận văn thạc sĩ. Trong luận văn này, tác giả đã phân tích và đánh giá cơ chế quản lý trong ngành y tế nói riêng, cụ thể là Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Tĩnh trong xu huớng chuyển sang nền kinh tế thị truờng xã hội chủ nghĩa và chủ trƣơng xã hội hoá dịch vụ công, khi các đơn vị sự nghiệp công ở Việt Nam không còn đơn thuần là thực hiện chỉ tiêu kế hoạch Nhà nƣớc giao cho mà còn tự tổ chức cung ứng các dịch vụ y tế cho xã hội.
Nguồn tài chính của các đơn vị này không chỉ do Ngân sách Nhà nƣớc cấp mà từng đơn vị khai thác thêm từ các dịch vụ cung ứng cho xã hội.