CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUAN LÝ TÀI CHÍNH BỆNH VIỆN CÔNG 1.1 Khái niệm về quản lý tài chính bệnh viện công 1.1 Khái niệm bệnh viện công Khái niệm bệnh viện công được định nghĩa theo nhiều quan điểm khác nhau, trong đó định nghĩa phỏ biến nhất về bệnh viện công như sau: Bệnh viện công là một tổ chức y tế của Nha nước có chức năng hoạt động chính là khám chữa bệnh. Trong đó, các yếu tô đầu vào của bệnh viện bao gồm y bác sỹ, cán bộ y tế, trang thiết bị, vật tư y tế, tài chính và bệnh nhân, hay nói cách khác, các yếu tố cần có để phục vụ cho công tác chân đoán, điều trị và chăm sóc bệnh nhân. Yếu tố đầu ra là những người bệnh được chữa khỏi bệnh và xuất viện hoặc người bệnh bị tử vong. Bên cạnh chức năng chính là khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh nhân, v.
bệnh viện công còn có chức năng chính là tổ chức các hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học liên quan đến lĩnh vực y tế. Nguồn tài chính dành cho hoạt động trong bệnh viện bao gồm các nguồn ngân sách nha nước, bao hiểm y tế và xã hội hóa y tế. Như vậy, mục tiêu hoạt động của bệnh. viện công là đảm bảo sức khỏe và các phúc lợi cho người dân trong một địa phương nhất định.
Một cách tổng quát, nghiên cứu đưa ra định nghĩa về bệnh viện công như sau: Bệnh viện công là cơ sở y tế được cơ quan nhà nước có thảm quyền thành lập, có nguồn tài chính được tài trợ bởi ngân sách nhà nước, có nhiệm vụ cung cấp các dich vụ khám chữa bệnh nhằm đảm bảo sức khỏe và phúc lợi của người dân tại địa phương.2 Khái niệm quản lý tài chính bệnh viện công Khái niệm tài chính trong một tổ chức thường đề cập tới vốn cũng như các quỹ tiền tệ được sử dụng trong hoạt động của tổ chức đó dé thực hiện các chức năng cũng như mục tiêu được đề ra. Liên quan đến tài chính bệnh viện công, có thể hiểu một cách khái quát là việc quản lý và hoạt động của các quỹ tài chính trong bệnh viện để cung cấp các dịch vụ khám chữa bệnh cho người dân, đảm bảo mục tiêu chăm sóc sức khỏe và nâng cao chat lượng sống của con người. Chính vì vay, tai chính bệnh viện công cần IS phải dam bao tinh công bằng và hiệu quả tài chính dé hoạt động trong bệnh viện diễn ra một cách tốt nhất. Nếu như trước đây, phần lớn các bệnh viện công đều hoạt động theo hướng phi lợi nhuận khác với các tô chức kinh doanh theo mục tiêu vì lợi nhuận.
Tuy nhiên, hiện nay khi cơ chế tự chủ tài chính được áp dụng rộng rãi tại các đơn vị sự nghiệp công lập như bệnh viện công thì quản lý tài chính tại các đơn vị này cũng đòi hỏi sự thay đổi theo hướng tự chủ về thu chỉ. Điều này đòi hỏi các bệnh viện công cần phải cải cách quản lý tài chính của mình dé không chỉ tạo thêm nguồn thu mà còn sử dụng hợp ly và hiệu quả, đảm bảo hoạt động các công tác trong bệnh viện một cách tốt nhất. Dựa trên những phân tích ở trên, khái niệm quản lý tài chính bệnh viện công được hiểu là quá trình lập kế hoạch, tô chức thực hiện các kế hoạch tài chính, quyết toán và kiểm tra tài chính tại bệnh viện nhằm mục tiêu xác định rõ nguồn thu, chỉ phục vụ các chức năng khám chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu khoa học trong bệnh viện, đảm bảo. đủ nguồn vốn và sử dụng nguồn vén hợp lý và hiệu quả góp phan đạt được mục tiêu của bệnh viện công.
Hiểu theo nghĩa rộng, quản ly tài chính bệnh viện công bao gồm việc quan lý tất cả nguồn vốn, tài sản và vật tư trong bệnh viện được sử dụng trong các công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và nghiên cứu khoa học của bệnh viện. Hiểu theo nghĩa hẹp, quản lý tài chính bệnh viện công tập trung vào các nguồn thu và khoản chỉ bằng tiền của bệnh viện, đảm bảo đủ nguồn vốn cho việc hoạt động cũng như sử dụng vốn một cách có hiệu quả, công bằng, góp phần thực hiện các mục tiêu của bệnh viện công. Đây cũng chính là khái niệm được sử dụng trong phạm vi nội dung của luận văn này.2 Đặc điểm về quản lý tài chính bệnh viện công Nhìn chung, vai trò của quản lý tài chính bệnh viện công là vô cùng quan trọng, quyết định sự tồn tại và phát triển của các đơn vị này. Đặc điểm quản lý tài chính bệnh viện công tại Việt Nam nói chung và Bệnh viện Mắt tỉnh Phú Thọ nói riêng bao gồm các phương thức như sau: Tài chính bán bao cấp: Đối với hình thức này, nguồn tài chính bệnh viện được thu từ viện phí và nguồn ngân sách nhà nước.
Trong đó có một số bệnh viện thực hiện bao cấp 100% và các bệnh viện khác thực hiện bao cấp không đáng kể. Hình thức này đòi hỏi nguyên tắc công bằng y tế phải được thực thi trong bệnh viện, nghĩa là chất lượng dịch vụ của cả hai nhóm bao cap và không bao cấp là như nhau. Tài chính bán chỉ huy: Đặc trưng của hình thức này là các mục thu chỉ được thực hiện theo khung quy định của Nhà nước, tuy nhiên sẽ có một số địch vụ được bệnh viện xây dựng biểu giá theo quy định riêng của mình. Tài chính tập trung điều hành: Đặc điểm này đề cập đến các khoản chỉ được tập trung chủ yếu trong công tác điều hành bệnh viện như các khoản lương thưởng, điều trị bệnh nhân, sửa chửa thiết bị và quản lý bệnh viện.
Tuy nhiên, các khoản chỉ cho đầu tư xây dựng và mua sim trang thiét bị mới chiếm tỷ lệ nhỏ.3 Vai trò của quản lý tài chính bệnh viện công Quản lý tài chính bệnh viện công có đóng góp và ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với quản lý kinh tế bệnh viện. Như đã đề cập ở trên, hiệu quả kinh tế xã hội đạt được thông qua việc quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính bệnh viện. vì vậy đòi hỏi khâu giám sát, quản lý và kiểm tra chặt chẽ nhằm kịp thời phát hiện các sai phạm và tiêu cực trong quản lý tài chính bệnh viện, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài chính bệnh viện. Đồng thời, hoạt động quản lý tài chính bệnh viện công một cách phù hợp cũng có ý nghĩa tích cực đến công tác khám chữa bệnh và cung cấp dich vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
Chính vì vậy, quản lý tài chính bệnh viện công có vai trò quan trọng đối với cả bệnh viện và người bệnh, cụ thể như sau: 1.1 Đối với bệnh viện Đối với bệnh viện, quản lý tài chính có chức năng phân bổ các nguồn kinh phí một cách hợp lý và có hiệu quả dé góp phan thúc đây các hoạt động cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh được diễn ra một cách tốt hơn. Thông qua đó, bệnh viện có thé nâng cao được chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh của mình, thu hút được nhiều bệnh nhân và tạo điều kiện gia tăng các loại hình dịch vụ cũng như nguồn thu cho bệnh viện. Thứ hai, quản lý tài chính bệnh viện công cũng tập trung giám sát và kiểm tra các khoản thu lủể chỉ trong bệnh viện, vì vậy giúp bệnh viện tránh được các rủi ro về thất thoát vốn, đảm bảo đủ nguồn vốn và kinh phí trong hoạt động và vận hành bệnh viện. Hơn thế nữa, quản lý tài chính bệnh viện một cách có hiệu quả cũng giúp bệnh viện có nguồn vốn tích lũy dé sử dụng cho việc tái đầu tư, dao tạo nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh với nhiều trang thiết bị và máy móc hiện đại cùng đội ngũ y bác sỹ chuyên môn cao.
sẽ góp phần không nhỏ vào sự phát triển của bệnh viện để phục vụ nhân dân địa phương một cách tốt nhất.2 Đối với người bệnh Người bệnh chính là những khách hàng của bệnh viện công, họ cũng là những người có nhu cầu khám chữa bệnh với chi phí hợp lý và tốt nhất. Như vậy dé góp phan nâng cao sự hài lòng của khách hàng, các hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh trong bệnh viện cần phải được cung cap một cách đầy đủ với chất lượng cũng như giá cả hợp lý, không chỉ đảm bảo phục vụ khách hàng mà còn phải đảm bảo nguồn vốn cũng như kinh phí hoạt động cho bệnh viện. Do đó, vai trò của quản lý tài chính bệnh viện là không thể phủ nhận. Bệnh viện hoạt động với cơ chế quản lý tài chính hợp lý, hiệu quả sẽ đảm bảo cung ứng các dịch vụ khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho khách hàng một cách có hiệu quả.
Hơn thé nữa, quản lý tài chính bệnh viện cũng giúp xây dựng biêu giá dịch vụ một cách phù hợp, hài hòa với khả năng tài chính của nhân dân tại địa phương, giúp người bệnh có đủ khả năng trang trải để thoát khỏi bệnh tật của mình. Từ đó, sự hài lòng của người bệnh khi đến với bệnh viện cũng sẽ được gia tăng một cách đáng kẻ.4 Nội dung nghiên cứu quản lý tài chính bệnh viện công 1.1 Lập dự toán thu chỉ Bước đầu tiên trong quản ly tài chính bệnh viện công là lập dự toán thu chi. Nội dung chính của hoạt động này là sử dụng các nghiệp vụ tài chính nhằm xây dựng các định hướng phát triên và kế hoạch hoạt động của bệnh viện trong thời gian tới. Theo đó, nguồn thu sẽ được định hướng gia tăng một cách hợp pháp và vững chắc, đảm bảo hoạt động cung cấp dich vụ khám chữa bệnh cho bệnh viện.
Hon thé nữa, lập dự toán thu chỉ cũng góp phan củng cố và hoàn thiện hơn nữa cơ sở vật chat, trang thiết bị trong bệnh viện theo hướng hiện đại hóa nhằm đạt được hiệu quả cao nhất như đã đề ra. Đồng thời 18 góp phần chống that thoát, lãng phí và tiêu cực, đảm bảo tính công bằng, dân chủ và văn minh. Các nguôn tài chỉnh của bệnh viện: - Thứ nhất, ngân sách nhà nước (NSNN) cấp: Ngân sách Nhà nước (NSNN) dành cho bệnh viện được hiểu là các nguồn kinh phi được Nhà nước đầu tư cho bệnh viện thông qua các kênh phân bổ của Chính phủ. Đây cũng chính là khoản chỉ cho bệnh viện được tài trợ bởi NSNN cho sự nghiệp y tế, được phân bé lại từ nguồn thu thuế của Nhà nước đề đầu tư cho việc vận hành hệ thống, trang thiết bị và xây dựng cơ sở vật chất, v.
