Chương 1 DAI CUONG VE KINH TE HỌC MUCTIEUHQCTAP Sau khi hoan thành học tập, sinh viên có thể: 1, Tom tắt được lịch. sử hình thành va ì phát triển của nên kinh tế, hệ thông kinh tế › 2. Giải thích được các khái. Van dụng được các quy luật hint !ế cơ bản vào kinh doan duoc BS 4.
Phan tich một số chỉ số thông qua các công cụ phân tích kinh te NOI DUNG HOC TAP 1. GIỚI THIỆU VỀ KINH TẾ HỌC. Lịch sử hình thành và phát triển của nền kinh tế. Khái niệm kinh 06 HOG wcessscessssecssssessssessssessssessssecssuscrsseveessseeesners.
Nhu cầu vô hạn và nguồn lực hữu hạn. Vấn đề cơ bản của kinh lễ học. Kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô. Các quy luật kinh tế cơ bản.
CÁC HỆ THÔNG KINH TẺ. Hệ thống kinh tế. Các cuộc cách mạng công nghiệp. CÁC CÔNG CỤ PHÂN TÍCH KINH TÉ.
Số liệu kinh tế. Chỉ số kinh tế. Biến thực tế và biến danh nghĩa 3s. GIỚI THIỆU VE KINH TE HỌC 1.
Lịch sử hình thành và phát triển của nền kinh tế Nẵn kinh tế là một hệ thống các hoạt động liên quan đến sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ trong một quốc gia hoặc một khu vực địa lý nhất định. Các yếu tổ cơ bản cấu thành nền kinh tế bao gồm: Tác nhân kinh tế, hoạt động kinh tế và giao dịch kinh tế. -_ Tác nhân kinh tế: Có thể là cá nhân, doanh nghiệp, tô chức hoặc chính phủ. -_ Giao dịch kinh tễ: Xây ra khi hai bên đồng ý với giá của một loại hàng hóa hoặc dịch vụ (thể hiện bằng một giá trị tiền tệ nhất định).
-_ Hoạt động kinh tế được thúc đây bởi sản xuất sử đụng tài nguyên thiên nhiên, lao động và vốn. Nó đã thay đổi theo thời gian do công nghệ (tự động hóa, gia tốc của qua trình, giám chức năng chi phí), do sự đổi mới (sản phẩm mới, địch vụ, quy trình, mở rộng thị trường, đa dạng hóa thị trường, thị tường thích hợp, tăng chức năng doanh thu). Ngoài ra, cấu thành một nền kinh tế không thể thiếu các cuộc cách mạng về công nghệ, lịch sử văn minh và tổ chức xã hội, cùng với địa lý và sinh thái, ví đụ là các vùng với các điều kiện về nông nghiệp và cơ hội khai thác tài nguyên thiên nhiên khác nhau. Nền kinh tế cũng đề cập đến thước đo tăng trưởng sản phẩm của một đất nước hoặc một khu vực.
Các giai đoạn của nền kinh tẾ Nền kinh tế trên thế giới có thể đã phát triển qua các giai đoạn sau: -_ Giai đoạn nền kinh tễ cỗ đại: Chủ yêu dựa vào canh tác tự cung tự cấp. -_ Giai đoạn cách mạng công nghiệp: Chuyển đổi nền kinh tế từ các hình thức canh tác tự cung tự cấp sang hình thức nông nghiệp phong phú và chuyên sâu hơn. Sự tăng trưởng kinh tế điễn ra chủ yếu trong các ngành công nghiệp khai thác mỏ, xây dựng và sản xuất. Giai đoạn này, thương mại trở nên quan trọng hơn nhờ vào nhu cầu cái thiện sự trao đổi và phân phối của các sản phẩm trong cộng đồng.
-_ Giai đoạn nền kinh tẾ hiện đại — nền kinh tế trí thức: Sự phát triển mạnh của dịch vụ, tài chính và công nghệ. Trong các nền kinh tế hiện đại, có bốn khu vực chính của hoạt động kinh tế, bao gồm: + bu vực cơ bản: Các hoạt động tập trung vào khai thác và sản xuất nguyên liệu thô như lương thực, than đá, gỗ, sắt. 12|Phần 1 + Khu vực thứ hai: Các hoạt động tập trung vào việc chuyển đổi nguyên liệu thô hoặc nguyên liệu trung gian thành hàng hóa như Sử dụng gỗ để chế tạo bàn phế, da thuộc để chế tạo giày đép, dược liệu để bảo chế thuốc cỗ truyền. + Khu vực thứ ba: Các hoạt động tập trung vào việc cung cấp các dịch vụ tới người tiêu dùng và các ngành kinh doanh như dịch vụ khám chữ bệnh, dịch vụ du lịch nghĩ đưỡng, địch vụ ngân hàng.
+ Khu vuc thi tw: Các hoạt động tập trung vào đến nghiên cứu và phát triển để sản xuất các sản phẩm từ tài nguyên thiên nhiên và các sản phâm phụ như công ty khai thác gỗ có thể nghiên cứu cách sử đụng gỗ bị cháy một phần để xử lý sao cho phần không bị hư hại của nó có thể làm thành bột giấy cho giay. Các thời kỳ lịch sử của nền kinh té Thời kỳ Cổ đại Nông nghiệp là nền kính tế chủ yếu của thời kỳ này, việc trao đổi hàng hóa được thực hiện đo nhu cầu nhu cầu về nhiều hàng hóa khác nhau của chính người sử dụng. sự khác nhau giữa giá trị sử dựng và giá trị trao đôi của hàng hóa đã được phân biệt lần đầu tiên bởi nha triét hoc Aristotle (384-322 TCN). Thời kỳ Trung cỗ Sự ra đời nền kinh tế thế giới đầu tiên được đặt nền móng bởi sự giao lưu về thương mại giữa các lục địa, xuất phát từ các công cuộc khám phá ra những vùng đất mới như Con đường tơ lụa của Marco Polo (1254-1324), Châu Mỹ của Christopher Columbus (1451 — 1506) và Khám phá Ấn Độ của Vasco de Gama (1469 — 1524).
Thời kỳ này cũng được đánh đấu xây dựng những ngân hàng đầu tiên ở Đức đo Jakob Fugger (1459 — 1525) sáng lập và ở Ý do Giovamni di Bicci de' Medici (1360 — 1428) sáng lập. Sàn giao dịch chứng khoán đầu tiên cũng được ra đời ở Antwerpen (thuộc nước Bỉ ngày nay) vào năm ] 513. Thời kỳ đầu của nền kinh tẾ hiện đại Chủ nghĩa trọng thương, đặc biệt là kiểm soát thương mại thông qua thuế và _ lệ phí hải quan, được ra đời ở thế kỷ XVI — XVIII. Chủ nghĩa này xuất phát từ những cuộc xâm chiếm thuộc địa của các quốc gia châu Âu như Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đảo Nha va Hà Lan.
13|Phan 4 Thời kỳ cách mạng công nghiệp “Chủ nghĩa tư bản hoang dã” bắt đầu thay thế chủ nghĩa trọng thương và thương mại tự do chính là điều kiện cơ bản để dẫn tới phát triển kinh tễ. Sản phẩm được cung cấp với mức giá cạnh tranh hình thành dưới tác động của quy luật cung cầu và sự phân chia lao động đã được phát triển bởi Adam Smith (1723 — 1790). Một nhà kinh tế học người Anh được xem là người đầu tiên mở đường cho các lý luận kinh tế. Thời kỳ Chú nghĩa tư bản và Chú nghĩa xã hội Nền kinh tế là một "hệ thống của chủ nghĩa tư ban" duge Karl Marx (1818 — 1883) và Friedrich Engels (1820 — 1895) xác định từ việc tiết kiệm chi phí sản xuất tối đa, khai thác kiệt quệ sức lao động và thiên nhiên nhằm tạo ra giá trị thặng dư, tư bản sẽ tích tụ vốn dan đến phá hủy cạnh tranh, đói nghèo, đô thị hóa và bần cùng hóa trong các tầng lớp nhân đân.
Việc tiến lên chủ nghĩa xã hội là điều tất yếu và sẽ giải phóng nền kinh tế, theo đó nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung đã được thiết lập sau cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga vào năm 1917. Thời kỳ sau Chiến tranh thế giới thứ II | Thương mại tự do toàn cầu để có thể xây dựng lại các nền kinh tế đã bị phá hủy sau Thế chiến thứ II được ủng hộ bởi nhà kinh tế học người Anh gốc Áo là Friedrich August von Hayek (1899-1992) va nhà kinh tế học đạt giải Nobe† người Mỹ Milton Friedman (1912 - 2006), người được cơi là cha đẻ của trường phái Tân tự đo. Trái ngược với quan điểm đó, John Maynard Keynes (1883 — 1946), nhà kinh tế học người Anh lai cho rằng nền kinh tế nên được kiểm soát chặt chẽ bởi chính phủ. Thời kỳ xã hội ngày nay Xu hướng toàn cầu hóa dựa trên nền tảng sự phát triển của khoa học công nghệ là tat yếu đề thúc đây nền kinh tế của các quốc gia và thế giới.
Nền kinh tế được đặt trong bối cảnh của vấn đề phát triển bền vững, đuy trì và bảo tồn hệ sinh thái cũng như chất lượng cuộc sống của con người. Khái niệm kinh tế học Kinh tế học đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử, các bài viết kình tế có từ các nén vin minh Hy Lạp, La Mã, Tiểu lục địa Ấn Độ, Trung Quốc, Ba Tu va A Rap. Khái niệm kinh tế học xuất hiện đầu tiên trong các tác phẩm của những triết gia Hy Lạp nỗi tiếng như Aristote và Platon (khoảng Thế kỷ thứ IV và V trước Công nguyên). Tuy nhiên, chỉ từ khi xuất hiện tác phẩm kinh tế học nỗi tiếng như “Nghiên cứu về 14jPhần 1 nguồn gốc và bản: chất sự giàu có của các dân tộc” (Adam Smith, năm 1776), kinh tế học mới thực sự phát triển.
Kinh tế học (Economics) theo tiếng Hy Lạp được kết hợp từ hai chữ “oikos” và “nomos” có nghĩa là “Quản lý hộ gia đình”. Tên gọi này được Alfred Marshall đổi tên vào cuối thế kỷ XIX từ “kinh tế chính trị” sang “kinh tế học” hay có tên gọi hoàn chỉnh là “khoa học kinh tế”. Đã có rất nhiều khái niệm của kinh tế học, mỗi khái niệm phản ánh sự nhìn nhận khác nhau của các nhà kinh tế học. Khái niệm sau đây mô tả tương đối đầy đủ phạm vị, đối tượng và hoạt động của kinh tế học: “Kinh tễ học là môn khoa học xã hội nghiên cứu cách thức sử dụng hợp lý các nguôn lực vào việc sản xuất, phân phối hàng hóa và dịch vụ nhằm thỏa mãn cao nhất mong muốn và nhủ cầu của mọi thành viên trong xã hội” Như vậy, đối tượng của kinh tế học là các hành vi kinh tế trong sản xuất và phân phối nguồn lực, phạm vi mà kinh tế học đề cập là mọi cá nhân và toàn xã hội.
Phân tích kinh tế được thực hiện từ việc suy luận logic thông qua các hành vi cụ thể của con người, có thể được áp đụng trên toàn xã hội và trong các lĩnh vực như kinh doanh, tai chính, chăm sóc sức khỏe và chính phủ. Mục tiêu cuối cùng của phân tích kinh tế học là để cải thiện điều kiện sống hàng ngày của các thành viên trong xã hội. Nhu cầu vô hạn và nguồn lực hữu hạn / Một trong những nhà kinh tế được ghỉ nhận sớm nhất là nhà nông — nha tho Hy Lap Hesiod (Thế kỷ thứ VIII trước Công nguyên). Ông cho rằng lao động, vật liệu và thời gian cần thiết phải được phân bổ hiệu quả để vượt qua sự khan hiếm.
Sự khan hiểm được hiểu là “Trạng thái mà tại mức giá bằng không, cầu của một nguồn lực nào đó vượt quá cung sẵn có”.