chương 1 là cơ sở cho quá trình phân tích và đánh giá thực trạng thực hiện cơ chế quản lý tài chính trong các bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình hiện nay sẽ được nghiên cứu ở chương 2. Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÒA BÌNH 2.Tình hình chung của các bệnh viện công lập trên địa bàn Hòa Bình 2. Chức năng, nhiệm vụ của các Bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Hòa Bình Các bệnh viện đa khoa có chức năng, nhiệm vụ chính sau: - Cấp cứu, khám, chữa bệnh: Tiếp nhận tất cả các trường hợp người bệnh từ ngoài vào hoặc các bệnh viện khác chuyển đến để khám, chữa bệnh nội trú và ngoại trú; tổ chức khám sức khỏe và chứng nhận sức khỏe theo quy định của Nhà nước; tổ chức khám giám định sức khỏe khi khi hội đồng giám định y khoa tỉnh, huyện trưng cầu; khám giám định pháp y khi cơ quan bảo vệ pháp luật trưng cầu. - Đào tạo cán bộ: Bệnh viện là cơ sở thực hành để đào tạo cán bộ y tế cơ sở ở bậc trung học, tổ chức đào tạo liên tục cho các thành viên trong bệnh viện và tuyến dưới để nâng cao trình độ chuyên môn.
- Nghiên cứu khoa học về y học: Tổ chức thực hiện các đề tài nghiên cứu về y học cấp tỉnh và cấp cơ sở. - Chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn kỹ thuật: Lập kế hoạch và tổ chức thực hiện việc chỉ đạo tuyến dưới phát triển kỹ thuật chuyên môn nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị; kết hợp với các bệnh viện tuyến dưới thực hiện chương trình và kế hoạch chăm sóc sức khỏe ban đầu trong khu vực. - Phòng bệnh: Tuyên truyền, giáo dục sức khỏe cho cộng đồng; phối hợp với các cơ sở y tế dự phòng thực hiện thường xuyên nhiệm vụ phòng bệnh, phòng dịch. - Hợp tác quốc tế: Hợp tác với các tổ chức hoặc cá nhân ngoài nước theo quy định của Nhà nước.
- Quản lý kinh tế: Có kế hoạch sử dụng hiệu quả cao NSNN cấp; thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của nhà nước về thu, chi ngân sách của bệnh viện, từng bước thực hiện hạch toán chi phí khám, chữa bệnh; tạo thêm nguồn kinh phí từ các dịch vụ y tế: Viện phí, bảo hiểm y tế, đầu tư của nước ngoài và các tổ chức kinh tế khác. Cơ cấu tổ chức của các Bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Hòa Bình Hình 2.1: Mô hình trực tuyến của các bệnh viện hiện nay 2. Thực trạng thực hiện cơ chế quản lý tài chính tại các bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình 2. Đặc điểm cơ chế quản lý tài chính ● Tài chính bán bao cấp: vừa bao cấp vừa thu một phần viện phí.
Có những bệnh bao cấp 100%, có bệnh bao cấp không đáng kể. Bệnh viện phải thực thi công bằng y tế nghĩa là chất lượng điều trị của hai nhóm được và không được bão cấp phải như nhau. • Tài chính bán chỉ huy: đại đa số các mục sử dụng kinh phí cũng như các mục thu đều phải vào “khung quy định”. Tuy nhiên vẫn có một số dịch vụ thu theo quy định riêng của mỗi bệnh viện được xây dựng căn cứ vào biểu giá.
• Tài chính tập trung điều hành: phần lớn tập trung chi vào điều hành như lương, điều trị, sửa chữa và chi phí quản lý khác. Tỉ lệ đầu tư xây dựng cơ bản và mua sắm trang thiết bị để đổi mới bệnh viện thấp. • Tài chính không tích lũy: đây là đặc điểm cần lưu ý nhất. Với cơ chế quản lý tài chính bệnh viện như hiện nay các bệnh viện công ít có cơ may phát triển do không có quỹ dự phòng, tích lũy.
Tuy nhiên với cơ chế quản lý tài chính khoán chi, các bệnh viện có nhiều khả năng phát triển hơn do chủ động về tài chính. • Tài chính không có chỉ số lượng giá hiệu quả: Nhà nước quản lý nguồn thu và nhất là quản lý chặt các quy trình sử dụng kinh phí nhưng hoàn toàn không đề ra các chỉ số lượng giá đầu ra hay hiệu quả sử dụng. Vì vậy đặt quản lý tài chính bệnh viện vừa “dễ” lại vừa “khó” tùy vào cách nhìn của mỗi nhà quản lý bệnh viện.Thực trạng việc khai thác các nguồn tài chính phục vụ hoạt động Các nguồn tài chính chủ yếu cho các bệnh viện công lập hiện nay bao gồm: NSNN và các nguồn thu sự nghiệp của bệnh viện (từ quỹ bảo BHYT và viện phí trực tiếp của người bệnh). Cơ cấu của các nguồn tài chính nói trên đang có sự thay đổi rõ rệt do tác động của các cơ chế, chính sách tài chính y tế những năm gần đây.
Thực trạng quản lý sử dụng các nguồn lực tài chính Việc quản lý sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn lực tài chính đối với các bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình rất quan trọng, với nguồn thu thì hạn hẹp nhưng nhu cầu chi tiêu thì rất lớn. Nguồn thu từ NSNN cấp chi thường xuyên có xu hướng giảm và thu từ phí, lệ phí có tăng nhưng không đáng kể trong khi các khoản chi như tiền lương, bảo hiểm xã hội, dịch vụ công cộng, vật tư văn phòng, chi nghiệp vụ chuyên môn và các khoản chi phí khác đều tăng đáng kể cho nên việc cân đối thu chi theo đúng định mức, tiêu chuẩn, chế độ là việc rất quan trọng và cần thiết. Đặc biệt đối với các bệnh viện tuyến tỉnh khi mà nguồn thu chủ yếu dựa vào viện phí và bảo hiểm y tế thì việc quản lý sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính là yêu cầu thường xuyên và cấp bách của các bệnh viện. Thực trạng sử dụng các công cụ của cơ chế quản lý tài chính tại các Bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình Thứ nhất: Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước Thứ hai: Công tác kế hoạch Thứ ba : Qui chế chi tiêu nội bộ Thứ tư : Công cụ hạch toán, kế toán, kiểm toán Thứ năm: Kiểm tra, thanh tra Thứ sáu:Tổ chức bộ máy quản lý tài chính 2.
Đánh giá thực trạng thực hiện cơ chế quản lý tài chính tại các Bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình Như trên đã phân tích, ta thấy trên địa bàn tỉnh Hòa Bình các bệnh viện có đầy đủ các loại hình nguồn kinh phí: nguồn NSNN cấp, nguồn viện phí, BHYT, nguồn viện trợ và thu khác. Song tỷ trọng các nguồn kinh phí này cũng như tỷ trọng các nhóm chi hàng năm không giống nhau. Tình hình khai thác và sử dụng các nguồn tài chính này của các bệnh viện phụ thuộc rất lớn vào việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn. Những kết quả đạt được - Nguồn thu của các bệnh viện có xu hướng tăng lên -Tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm - Từng bước cải thiện cơ sở vật chất và nâng cao thu nhập của cán bộ viên chức.
- Tổ chức bộ máy, biên chế theo hướng gọn nhẹ và hoạt động hiệu quả 2. Hạn chế và nguyên nhân 2.Hạn chế Bên cạnh những kết quả đạt được thì việc quản lý và sử dụng tài chính trong các bệnh viện công lập trên địa bàn còn tồn tại một số hạn chế như sau: Thứ nhất, các bệnh viện còn bị động trong việc tiếp nhận kinh phí Thứ hai, làm tăng xu hướng“ chạy theo lợi nhuận ở các BVC Thứ ba, ảnh hưởng tiền lương và thu nhập tăng thêm Thứ tư, là hạn chế về quy chế chi tiêu nội bộ và quy chế dân chủ Thứ năm, giảm khả năng tiếp cận của người nghèo đến dịch vụ bệnh viện: Thứ sáu, năng lực lãnh đạo của các lãnh đạo bệnh viện còn chưa đáp ứng: Thứ bảy, việc ban hành cơ chế, chính sách liên quan trực tiếp đến việc thực hiện tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các bệnh viện còn chậm, chưa đồng bộ, như: 2.2Nguyên nhân Nguyên nhân khách quan Nguyên nhân chủ quan Tiểu kết Chương 2 Cơ chế quản lý tài chính các bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình hiện nay được xây dựng trên cơ sở các quy định của Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp nói chung và đơn vị sự nghiệp y tế nói riêng. Trên cơ sở các quy định của Nhà nước, tổ chức quản lý tài chính trong các bệnh viện chính là tổ chức quản lý các khoản thu, khoản chi theo hướng dẫn thống nhất từ khâu lập, chấp hành và quyết toán ngân sách. Thông qua việc tổ chức quản lý chặt chẽ sẽ giúp các đơn vị mở rộng, tăng cường các nguồn thu hợp pháp, sử dụng các khoản chi có hiệu quả, cân đối thu chi, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Giám đốc bệnh viện là người chịu trách nhiệm trước pháp luật về các quyết định của mình trong việc thực hiện toàn bộ hoạt động tài chính kế toán của đơn vị và thực hiện quy chế công khai tài chính, quy chế dân chủ ở cơ sở theo quy định hiện hành. Trong chương 2, phần đầu của chương, tác giả đã đi vào giới thiệu một số đặc điểm khái quát về ngành Y tế tỉnh Hòa Bình; đồng thời giới thiệu về đặc điểm quản lý tài chính tại các Bệnh viện Công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Phần tiếp theo, tác giả đã đi vào nghiên cứu thực thực trạng thực hiện cơ chế quản lý tài chính theo hướng tự chủ tại các bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Từ tìm hiểu thực trạng, luận văn đã chỉ ra những ưu điểm, những hạn chế, nguyên nhân khiến cho việc thực hiện cơ chế quản lý tài chính tại các bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình chưa thực sự hiệu quả, làm cơ sở để đề ra những giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại các Bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Hòa Bình ở Chương 3.
Chương 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÒA BÌNH 3. Định hướng phát triển các bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Hòa Bình đến năm 2020 Đến năm 2020, Việt nam về cơ bản đã trở thành một nước công nghiệp phát triển theo định hướng XHCN, có nền nông nghiệp sinh thái phát triển, nền kinh tế đa dạng và năng động, xã hội phát triển lành mạnh trong đó yếu tố con người và các giá trị nhân văn được coi trọng. Trong điều kiện kinh tế nhiều thành phần, đời sống nhân dân được nâng cao thì nhu cầu về chăm sóc sức khỏe sẽ ngày càng tăng và đa dạng.