Hoàn thiện quy trình và phương pháp lập dự toán thu chi tại bệnh viện đa khoa tỉnh Ninh Bình

Tài liệu nghiên cứu Luận văn hoàn thiện quy trình và phương pháp lập dự toán thu chi hoạt động tại bệnh viện đa khoa, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Học Viên
• Trường học: Bệnh viện đa khoa tỉnh Ninh Bình
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Tối ưu quy trình lập dự toán thu chi tại bệnh viện đa khoa Ninh Bình
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP, QUY TRÌNH VÀ NỘI DUNG LẬP DỰ TOÁN THU, CHI HOẠT ĐỘNG
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHƯƠNG PHÁP, QUY TRÌNH VÀ NỘI DUNG LẬP DỰ TOÁN THU, CHI HOẠT ĐỘNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH NINH BÌNH
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHƯƠNG PHÁP, QUY TRÌNH VÀ NỘI DUNG LẬP DỰ TOÁN HOẠT ĐỘNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH NINH BÌNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quy trình lập dự toán thu chi tại bệnh viện đa khoa Ninh Bình

Quy trình lập dự toán thu chi tại bệnh viện đa khoa Ninh Bình là một phần quan trọng trong quản lý tài chính bệnh viện. Quy trình lập dự toán không chỉ giúp xác định các nguồn thu và chi mà còn là công cụ để kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận trong bệnh viện. Việc tối ưu hóa quy trình này sẽ giúp bệnh viện nâng cao hiệu quả kinh tế, đảm bảo các hoạt động diễn ra suôn sẻ và đạt được các mục tiêu đã đề ra. Theo đó, dự toán thu chi được xây dựng dựa trên các dữ liệu thực tế và dự báo tương lai, từ đó giúp cho việc quản lý tài chính trở nên hiệu quả hơn.

1.1. Tầm quan trọng của dự toán trong quản lý tài chính bệnh viện

Dự toán là một công cụ quản lý tài chính quan trọng trong các đơn vị sự nghiệp có thu, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế. Quản lý tài chính bệnh viện thông qua dự toán giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý. Dự toán không chỉ giúp xác định các nguồn thu và chi mà còn là cơ sở để đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận. Việc lập dự toán chính xác sẽ giúp bệnh viện kiểm soát chi phí, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động. Theo đó, quản lý thu chi trở nên dễ dàng hơn, giúp bệnh viện đạt được các mục tiêu đã đề ra.

II. Phân tích thực trạng lập dự toán thu chi tại bệnh viện đa khoa Ninh Bình

Thực trạng lập dự toán thu chi tại bệnh viện đa khoa Ninh Bình hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được cải thiện. Chi phí y tế ngày càng tăng cao, trong khi nguồn thu từ dịch vụ khám chữa bệnh không ổn định. Điều này đặt ra thách thức lớn cho việc lập dự toán. Bệnh viện cần có một quy trình lập dự toán rõ ràng, minh bạch và hiệu quả để có thể kiểm soát chi phí và tối ưu hóa nguồn thu. Việc phân tích tình hình tài chính hiện tại sẽ giúp bệnh viện nhận diện được các điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình lập dự toán, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện phù hợp.

2.1. Những khó khăn trong quy trình lập dự toán

Một trong những khó khăn lớn nhất trong quy trình lập dự toán tại bệnh viện đa khoa Ninh Bình là việc thu thập và xử lý thông tin. Quản lý ngân sách không chỉ yêu cầu dữ liệu chính xác mà còn cần phải có sự phối hợp giữa các bộ phận khác nhau. Nhiều khi, thông tin không được cập nhật kịp thời, dẫn đến việc lập dự toán không chính xác. Hơn nữa, việc thiếu hụt nhân lực có chuyên môn trong lĩnh vực tài chính cũng là một rào cản lớn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lập dự toán và kiểm soát chi phí của bệnh viện.

III. Giải pháp hoàn thiện quy trình lập dự toán thu chi

Để hoàn thiện quy trình lập dự toán thu chi tại bệnh viện đa khoa Ninh Bình, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân viên làm công tác lập dự toán thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính bệnh viện. Thứ hai, cần xây dựng một hệ thống thông tin quản lý tài chính hiệu quả, giúp thu thập và xử lý dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong bệnh viện để đảm bảo thông tin được chia sẻ đầy đủ và kịp thời.

3.1. Đào tạo và nâng cao năng lực nhân viên

Đào tạo nhân viên là một trong những giải pháp quan trọng để cải thiện quy trình lập dự toán. Cần tổ chức các khóa học về kế toán quản trị và quản lý ngân sách cho nhân viên làm công tác lập dự toán. Điều này không chỉ giúp họ nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn nâng cao khả năng phân tích và đánh giá tình hình tài chính. Nhân viên có năng lực sẽ giúp bệnh viện lập dự toán chính xác hơn, từ đó kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dự toán là công cụ quản trị thiết yếu trong việc kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của các đơn vị, đặc biệt là các đơn vị sự nghiệp có thu như bệnh viện. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình, với quy mô 700 giường và là bệnh viện hạng I hiện đại bậc nhất miền Bắc Việt Nam, đang trong quá trình chuyển đổi từ đơn vị sự nghiệp công lập có thu tự đảm bảo một phần chi thường xuyên sang cơ chế tự chủ tài chính hoàn toàn. Trong bối cảnh này, việc hoàn thiện quy trình và phương pháp lập dự toán thu, chi hoạt động trở nên cấp thiết nhằm giúp bệnh viện kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng khoa, phòng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và chất lượng dịch vụ y tế.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát thực trạng công tác lập dự toán tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn 2016-2017, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình, phương pháp lập dự toán thu, chi hoạt động phù hợp với cơ chế tự chủ tài chính. Nghiên cứu có phạm vi tập trung tại bệnh viện, với dữ liệu thu thập từ các phòng ban chức năng và các khoa, phòng liên quan.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện rõ qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác lập dự toán trong đơn vị sự nghiệp y tế công lập, giúp nhà quản trị bệnh viện có công cụ hiệu quả để phân bổ nguồn lực, phối hợp hoạt động và đo lường hiệu quả hoạt động giữa các bộ phận, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động trong điều kiện tự chủ tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị tài chính, kế toán quản trị và quản lý dự toán trong đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết lập dự toán tổng thể (Master Budget Theory): Dự toán tổng thể là kế hoạch sử dụng nguồn lực trong một kỳ tài chính cụ thể, bao gồm dự toán thu, chi và dự toán tài chính, nhằm mục đích lập kế hoạch, kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động. Lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của dự toán trong việc phân bổ nguồn lực, phối hợp các bộ phận và làm cơ sở đánh giá hiệu quả.

2. Mô hình kế toán trách nhiệm (Responsibility Accounting Model): Mỗi bộ phận trong tổ chức được xem là một trung tâm trách nhiệm, chịu trách nhiệm về các khoản thu, chi và hiệu quả hoạt động. Mô hình này giúp xác định rõ trách nhiệm của từng nhà quản lý trong việc thực hiện dự toán và kiểm soát chi phí.

Các khái niệm chính bao gồm: dự toán thu, dự toán chi, dự toán ngân quỹ, dự toán chi phí trực tiếp và gián tiếp, dự toán linh hoạt và tĩnh, cơ chế tự chủ tài chính trong đơn vị sự nghiệp y tế công lập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo hoạt động, số liệu thu chi, dự toán của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn 2016-2017. Các phòng ban cung cấp dữ liệu gồm Phòng Tài chính – Kế toán, Phòng Kế hoạch tổng hợp, Phòng Vật tư, Phòng Hành chính, Khoa Dược và các bộ phận liên quan.

• Dữ liệu thứ cấp: Tham khảo các văn bản pháp luật như Nghị định số 43/2006/NĐ-CP, Nghị định số 85/2012/NĐ-CP, Nghị định số 16/2015/NĐ-CP, Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC, Thông tư số 162/2014/TT-BTC, các tài liệu nghiên cứu, giáo trình kế toán quản trị và các luận văn liên quan.

• Phương pháp quan sát: Khảo sát thực tế quy trình lập dự toán tại bệnh viện để nhận diện các tồn tại, hạn chế.

• Phương pháp xử lý dữ liệu: Thống kê, tổng hợp, phân tích và so sánh số liệu thu thập được nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các phòng ban và khoa, phòng liên quan đến công tác lập dự toán tại Bệnh viện trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ các đơn vị có liên quan để đảm bảo tính toàn diện và chính xác của dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng lập dự toán thu, chi hoạt động còn nhiều hạn chế: Qua phân tích số liệu giai đoạn 2016-2017, tỷ lệ sai lệch giữa dự toán và thực tế thu chi tại một số khoa, phòng dao động từ 10% đến 25%, cho thấy công tác lập dự toán chưa phản ánh chính xác nhu cầu và khả năng thực tế.

2. Quy trình lập dự toán chưa đồng bộ và thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận: Các phòng ban chức năng và khoa, phòng chưa có sự trao đổi thông tin đầy đủ, dẫn đến dự toán lập ra thiếu tính khả thi và khó kiểm soát.

3. Phương pháp lập dự toán chủ yếu áp dụng phương pháp từ trên xuống, thiếu sự tham gia của các nhà quản lý cấp cơ sở: Điều này làm giảm tính cam kết và động lực thực hiện dự toán, đồng thời làm giảm độ chính xác của dự toán do thiếu thông tin thực tế từ các bộ phận trực tiếp hoạt động.

4. Hệ thống phần mềm quản lý tài chính và y tế chưa tích hợp hoàn toàn: Việc sử dụng song song phần mềm VIMES và MISA.NET2014 tạo ra sự phân tán dữ liệu, gây khó khăn trong việc tổng hợp và phân tích số liệu dự toán, ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát và đánh giá.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc chưa xây dựng được quy trình lập dự toán chuẩn hóa, thiếu sự phối hợp liên phòng ban và chưa phát huy vai trò của kế toán trách nhiệm trong quản lý dự toán. So sánh với các nghiên cứu trong ngành y tế công lập cho thấy, việc áp dụng phương pháp lập dự toán từ dưới lên và sử dụng dự toán linh hoạt giúp nâng cao tính chính xác và hiệu quả kiểm soát chi phí.

Việc chưa tích hợp hệ thống phần mềm quản lý tài chính và y tế làm giảm khả năng phân tích dữ liệu kịp thời, ảnh hưởng đến việc ra quyết định quản lý. Biểu đồ so sánh tỷ lệ sai lệch dự toán và thực tế giữa các khoa, phòng sẽ minh họa rõ nét sự chênh lệch và giúp xác định các bộ phận cần tập trung cải thiện.

Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc hoàn thiện quy trình và phương pháp lập dự toán thu, chi hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và hoạt động khám chữa bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng quy trình lập dự toán chuẩn hóa, đồng bộ giữa các phòng ban và khoa, phòng: Thiết lập các bước cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ trong việc thu thập, tổng hợp và phê duyệt dự toán. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, do Ban Giám đốc và Phòng Tài chính – Kế toán chủ trì.

2. Áp dụng phương pháp lập dự toán từ dưới lên kết hợp với dự toán linh hoạt: Khuyến khích sự tham gia của các nhà quản lý cấp cơ sở trong việc xây dựng dự toán, tăng tính chính xác và cam kết thực hiện. Triển khai thí điểm trong 1 năm tại một số khoa, phòng trước khi nhân rộng.

3. Tích hợp hệ thống phần mềm quản lý tài chính và y tế: Phát triển hoặc lựa chọn giải pháp công nghệ thông tin tích hợp dữ liệu giữa phần mềm VIMES và MISA.NET2014 để nâng cao hiệu quả tổng hợp, phân tích và báo cáo dự toán. Thời gian thực hiện dự kiến 12 tháng, phối hợp giữa Phòng Công nghệ thông tin và Phòng Tài chính – Kế toán.

4. Đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ lập dự toán và quản lý tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng lập dự toán, phân tích chi phí và sử dụng phần mềm quản lý cho cán bộ liên quan. Thực hiện định kỳ hàng năm nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ.

5. Xây dựng hệ thống đánh giá và kiểm soát dự toán hiệu quả: Thiết lập các chỉ tiêu đánh giá, báo cáo định kỳ và cơ chế xử lý sai lệch dự toán nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát chi phí và hoạt động. Thời gian triển khai trong 6 tháng, do Phòng Tài chính – Kế toán phối hợp với các khoa, phòng thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý bệnh viện và các đơn vị sự nghiệp y tế công lập: Giúp hiểu rõ về quy trình, phương pháp lập dự toán thu, chi hoạt động, từ đó áp dụng để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và hoạt động khám chữa bệnh.

2. Cán bộ phòng tài chính – kế toán trong các bệnh viện: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về lập dự toán, kiểm soát chi phí và đánh giá hiệu quả hoạt động, hỗ trợ công tác kế toán quản trị và báo cáo tài chính.

3. Chuyên gia tư vấn quản lý tài chính công và y tế: Là tài liệu tham khảo để xây dựng các giải pháp cải tiến quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.

4. Sinh viên, nghiên cứu sinh ngành kế toán, quản trị y tế và quản lý công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác lập dự toán trong đơn vị sự nghiệp y tế công lập, hỗ trợ nghiên cứu và học tập chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

1. Dự toán thu, chi hoạt động là gì và tại sao quan trọng trong bệnh viện?
   Dự toán thu, chi hoạt động là kế hoạch tài chính dự kiến các khoản thu và chi trong kỳ hoạt động của bệnh viện. Nó giúp phân bổ nguồn lực hợp lý, kiểm soát chi phí và đánh giá hiệu quả hoạt động, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

2. Phương pháp lập dự toán từ dưới lên có ưu điểm gì?
   Phương pháp này khuyến khích sự tham gia của các nhà quản lý cấp cơ sở, giúp dự toán phản ánh chính xác thực tế hoạt động, tăng tính cam kết và động lực thực hiện, đồng thời giảm sai lệch so với thực tế.

3. Làm thế nào để kiểm soát hiệu quả chi phí trong bệnh viện?
   Kiểm soát hiệu quả chi phí dựa trên việc so sánh chi phí thực tế với dự toán, phân tích các biến động chi phí, xác định nguyên nhân và đề xuất biện pháp điều chỉnh kịp thời, đồng thời áp dụng kế toán trách nhiệm và dự toán linh hoạt.

4. Vai trò của phần mềm quản lý tài chính và y tế trong lập dự toán?
   Phần mềm giúp thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu tài chính và hoạt động y tế chính xác, nhanh chóng, hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định hiệu quả và nâng cao khả năng kiểm soát chi phí.

5. Làm sao để nâng cao năng lực lập dự toán cho cán bộ bệnh viện?
   Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng lập dự toán, phân tích chi phí, sử dụng phần mềm quản lý và cập nhật các quy định pháp luật liên quan, đồng thời khuyến khích trao đổi kinh nghiệm thực tiễn giữa các bộ phận.

Kết luận

• Dự toán thu, chi hoạt động là công cụ quản trị quan trọng giúp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động trong điều kiện tự chủ tài chính.
• Thực trạng lập dự toán tại bệnh viện còn tồn tại nhiều hạn chế về quy trình, phương pháp và sự phối hợp giữa các bộ phận.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình, áp dụng phương pháp lập dự toán từ dưới lên, tích hợp hệ thống phần mềm và nâng cao năng lực cán bộ.
• Các giải pháp được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, phân bổ nguồn lực hợp lý và cải thiện chất lượng dịch vụ y tế.
• Đề nghị Ban Giám đốc bệnh viện và các phòng ban chức năng triển khai các bước tiếp theo trong vòng 12 tháng để hoàn thiện công tác lập dự toán, góp phần phát triển bền vững bệnh viện.

Hãy bắt đầu áp dụng các giải pháp này để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và hoạt động khám chữa bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 của luận văn, học viên đã giới thiệu một cách tổng quan về đề tài nghiên cứu: Đưa ra lý do chọn và tính cấp thiết của đề tài; Nêu những tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài; Đặt ra các câu hỏi nghiên cứu của đề tài; Xác định mục đích, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu. Từ đó học viên nêu ra ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu. Trên các cơ sở đó là tiền đề cho học viên tiến hành nghiên cứu đề tài luận văn: “Hoàn thiện quy trình và phương pháp lập dự toán thu, chi hoạt động tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình’’. 9 CHƯƠNG 2 CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP, QUY TRÌNH VÀ NỘI DUNG LẬP DỰ TOÁN THU, CHI HOẠT ĐỘNG 2.

Khái quát chung về lập dự toán tổng thể 2. Khái niệm về dự toán tổng thể Dự toán là một kế hoạch sử dụng nguồn lực trong một thời kỳ cụ thể bằng thước đo định lượng. Dự toán được thực hiện để so sánh với khoản chi tiêu thực tế để đảm bảo là đang tuân thủ theo kế hoạch chi tiêu (Garrison, 2008). Theo nghĩa hẹp dự toán là việc ước tính toàn bộ thu nhập, chi phí của đơn vị trong một thời kỳ để đạt được một mục tiêu nhất định.

Theo nghĩa rộng dự toán được hiểu là dự kiến các công việc, nguồn lực cần thiết để thực hiện các mục tiêu trong một tổ chức (nguồn: https:// voer.vn/m/ du-toan-tong-the-doanh-nghiep-master-budget/b9388aeb). Dự toán tổng thể hay dự toán ngân sách là việc sử dụng vốn và cách tính toán toàn diện mục tiêu kinh tế, tài chính mà một đơn vị cần phải đạt được trong kỳ hoạt động và nguồn lực khác để thực hiện các mục tiêu của mình. Dự toán tổng thể là một công cụ của nhà quản lý, được sử dụng trong việc lập kế hoạch, kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của đơn vị (Garrison, 2008). * Đặc điểm, chức năng của lập dự toán tổng thể: - Dự toán liên quan đến một thời hạn cụ thể của tương lai: đó là kỳ lập dự toán, thường là một năm hoạt động tài chính của năm tiếp theo.

- Dự toán thường được lập cho hai mục đích là lập kế hoạch và kiểm soát. Lập kế hoạch bao gồm phát triển các mục tiêu và lập các dự toán khác nhau để đạt được các mục tiêu bằng các con số cụ thể. Kiểm soát bao gồm các bước các nhà quản lý được thực hiện để tăng khả năng phối hợp hoạt 10 động giữa các bộ phận trong tổ chức để đạt được các mục tiêu được thiết lập trong giai đoạn lập kế hoạch. Một kế hoạch tốt mà không kiểm soát tốt thì hoạt động sẽ không hiệu quả, dễ bị thất thoát, lãng phí về thời gian và tiền bạc.

- Dự toán cho các hoạt động và các nguồn lực. Các hoạt động thể hiện doanh thu và chi phí nên dự toán phải định lượng được doanh thu và chi phí. Dự toán các nguồn lực là dự toán các tài sản và nguồn tài trợ. Lập dự toán phân bổ nguồn lực là quy trình đưa ra những quyết định quan trọng về việc bộ phận nào nhân được nhiều hay ít nguồn lực.

- Lập dự toán tổng thể sẽ đưa ra những tiêu chí để đánh giá hoạt động của người quản lý và bộ phận của họ. Tóm lại, dự toán tổng thể là chức năng không thể thiếu được đối với các nhà quản lý hoạt động trong môi trường cạnh tranh ngày nay. Trong kế toán quản trị, dự toán là một nội dung trung tâm quan trọng nhất. Dự toán thể hiện mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chức; đồng thời dự toán cũng là cơ sở để kiểm tra kiểm soát cũng như ra quyết định trong đơn vị.

Muốn lập dự toán tổng thể thành công thì Ban giám đốc phải đảm bảo công bằng các lợi ích của các cá nhân và lợi ích của từng bộ phận mà họ phụ trách. Để tránh được những xung đột giữa các bộ phận khi lập dự toán Ban giám đốc bằng những kỹ năng liên kết cá nhân bên cạnh những kỹ năng kỹ thuật thuần túy, để hướng tới mục tiêu chung của tổ chức. Nhưng việc sử dụng những kỹ năng cá nhân cũng phải tránh việc gây áp lực bất hợp lý cho nhân viên hoặc để khiến trách họ sẽ dẫn đến sự thất bại trong khi thực hiện dự toán. Lợi ích lập dự toán tổng thể Dự toán giúp cho các các nhà quản lý hoạt động rất nhiều lợi ích trong môi trường cạnh trạnh hiện nay dù là hoạt động lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận: 11 - Dự toán truyền đạt kế hoạch, mục tiêu của Ban quản trị trong tổ chức.

Dự toán cho phép các nhà quản trị suy nghĩ và lên kế hoạch cho tương lai nhằm giúp cho các nhà quản trị sẽ tiết kiệm được thời gian trong việc giải quyết các việc khẩn cấp hàng ngày. - Quy trình lập dự toán cung cấp các phương tiện để phân bổ nguồn lực vào các bộ phận của tổ chức và là phương tiện để phối hợp các bộ phận với nhau, tránh sự xung đột lợi ích do phân bổ nguồn lực không đều và bất hợp lý để có thể sử dụng một cách hiệu quả nhất hướng tới mục tiêu chung của tổ chức. - Quy trình lập dự toán có thể phát hiện ra các “bế tắc„ trước khi chúng xảy ra. Dự toán liên kết các hoạt động của toàn bộ tổ chức thông qua việc tham gia vào kế hoạch của các bộ phận khác nhau giúp cho mọi hoạt động trong tổ chức đi đúng hướng.

- Dự toán là sự tiên liệu tương lai có hệ thống nhằm cung cấp cho nhà quản lý các mục tiêu, mục đích hoạt động thực tiễn và được coi là tiêu chuẩn để đo lường, so sánh và đánh giá các hiệu quả hoạt động thực tế vì dự toán giúp nhà quản trị phát hiện được những kết quả đạt được và những nguyên nhân tồn tại để có những biện pháp khắc phục, hoàn thiện. Biện pháp này nâng cao vai trò kế toán trách nhiệm trong kế toán quản trị 2. Chọn kỳ lập dự toán tổng thể Dự toán hoạt động tổng thể thường được lập cho một năm và chia làm 4 quý đối với hoạt động tài chính của đơn vị. Quý đầu tiên lập theo từng tháng và các quý tiếp theo được tính tổng của quý, khi hết quý trước mới lập dự toán từng tháng cho quý tiếp theo.

Phương pháp này giúp cho nhà quản lý xem xét và đánh giá lại dữ liệu của dự toán theo từng thời kỳ trong suốt cả năm. 12 Dự toán liên tục hoặc dự toán cuốn chiếu là dự toán cho 12 tháng và dịch chuyển từng tháng (hoặc quý). Một tháng (hoặc quý) tiếp theo sẽ được đưa vào dự toán khi kết thúc tháng (hoặc quý) đầu tiên. Phương pháp này giúp cho nhà quản lý thấy trước được kế hoạch, ít tập trung vào 1 năm mà tập trung vào kế hoạch ngắn hạn.

Kế toán trách nhiệm trong lập dự toán tổng thể Kế toán trách nhiệm là một hệ thống thừa nhận mỗi bộ phận trong một tổ chức có quyền chỉ đạo và chịu trách nhiệm về những nghiệp vụ riêng biệt thuộc về phạm vi quản lý của mình. Họ phải xác định đánh giá và báo cáo cho tổ chức, thông qua đó cấp quản lý cao hơn sử dụng những thông tin này để đánh giá thành quả của các bộ phận trong tổ chức. Mỗi dòng hạng mục (như doanh thu hoặc chi phí) trong dự toán tạo nên trách nhiệm của người quản lý, họ phải chịu trách nhiệm cho các sai lệch giữa mục tiêu dự tính và các kết quả thực hiện được trong phạm vi trách nhiệm của mình. Sự chịu trách nhiệm ở đây là họ phải giải thích lý do sai phạm và đưa ra các sáng kiến giải quyết vấn đề khi kết quả không đạt được như dự tính cho nhà quản lý cấp trên.

Mỗi điểm hiệu quả của hệ thống kế toán trách nhiệm là đảm bảo không có vấn đề nào rơi vào tình trạng mất kiểm soát, Ban quản trị có thể nghiên cứu và khắc phục một cách nhanh chóng khi thực hiện mục tiêu dự toán sai lệch so với kế hoạch. Nhân tố con người ảnh hưởng đến lập dự toán Con người luôn là nhân tố trung tâm, là động lực và là mục tiêu hướng tới trong mọi hoạt động của tổ chức. Thành công của dự toán là dựa vào các nhà lãnh đạo cấp cao có chấp nhận dự toán như sự sống còn của công ty hay không và cách thức nhà quản lý cấp cao sử dụng thông tin dự toán. 13 Trong yếu tố con người ở đây cần nhấn mạnh đến trình độ chuyên môn và năng lực quản lý: Nhà quản lý cấp cao trong đơn vị có ảnh hưởng trực tiếp đến tính kịp thời, chính xác của các quyết định quản lý.

Nếu cấp trên không nhiệt tình, thờ ơ trong công tác lập dự toán thì nhân viên cũng sẽ không nhiệt tình. Nhà quản lý cũng không nên đưa ra những tiêu chí gây áp lực hay đổ lỗi cho nhân viên vì sẽ gây ra căng thẳng và không hiệu quả trong công việc. Nhà quản lý cấp cao trong đơn vị có trình độ chuyên môn nghiệp vụ sẽ đưa ra được những biện pháp quản lý phù hợp, làm cho công tác kế toán ngày càng có kết quả tốt. Đối với cán bộ thực hiện lập dự toán nếu có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ tốt và có kinh nghiệm thì họ sẽ dự đoán, tính toán và ước lượng được chính xác hơn các khoản chi phí, dự toán được lập sẽ chính xác, tỉ mỉ và toàn diện hơn.

Với bản dự toán tốt sẽ giúp cho công tác quản lý tốt, đóng góp được nhiều ý kiến tham mưu cho nhà quản lý cấp trên trong lập dự toán và kiểm soát, đánh giá hoạt động. Phân loại dự toán 2. Phân loại theo thời gian Căn cứ vào thời gian, dự toán tổng thể được chia thành dự toán dài hạn và dự toán ngắn hạn. - Dự toán dài hạn được gọi là dự toán vốn (hoặc dự toán đầu tư) là toàn bộ ngân sách dự tính cho các hoạt động liên quan đến việc đầu tư của tổ chức trong thời hạn dài (thường là vài năm).

Ví dụ như dự toán mua sắm tài sản cố định phục vụ cho hoạt động của tổ chức trong nhiều năm. Dự toán dài hạn như là nền tảng, là kế hoạch dài hạn của chiến lược phát triển hoạt động của tổ chức. Có các hình thức đầu tư khác nhau, cụ thể: + Đầu tư thay thế sửa chữa: các đầu tư này có mục đích duy trì tài sản của tổ chức.