phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên ở các Trung tâm giáo dục Thƣờng xuyên Chƣơng 2: Thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tại các Trung tâm Giáo dục Thƣờng xuyên cấp tỉnh trên địa bàn Lạng Sơn Chƣơng 3: Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các Trung tâm Giáo dục Thƣờng xuyên cấp tỉnh trên địa bàn Lạng Sơn 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề - Về giáo dục thường xuyên: Công trình nghiên cứu về giáo dục đào tạo đƣợc thừa nhận nhƣ một triết lý giáo dục thế kỷ XXI đó là báo cáo của Ủy ban Quốc tế về giáo dục, với tiêu đề “học tập, một kho báu tiềm ẩn” dƣới sự chủ trì của Jacques Delors, do UNESCO công bố tháng 4 năm 1996, theo đó một nền giáo dục cần thiết cho thế kỷ XXI phải là học tập suốt đời và xã hội học tập. Học tập suốt đời đƣợc coi là chìa khóa mở cửa vào thế kỷ XXI, xã hội học tập là xã hội mà ở đó tất cả mọi ngƣời dân đều có cơ hội học tập để phát huy hết tiềm năng của mình. Các nhà khoa học giáo dục hàng đầu thế giới nhƣ Alvin Toffler, Warren Bennis, Stephen Covey, Gary Hamel, Kevin Kelly, Philip Kotler, John Kotter Michael Porter, Perer Senge, Thoms L.Roysingh, Tsunesaburo Makiguchi đã phân tích các đặc trƣng của xã hội hiện đại, một xã hội đƣợc xây dựng trên nền tảng của tri thức đang phát triển rất nhanh, biến đổi rất mau lẹ ở cấp độ toàn cầu, từ đó các nhà khoa học kết luận rằng cần phải xây dựng một xã hội học tập giúp cho mọi ngƣời dân đƣợc học tập thƣờng xuyên và suốt đời.
Ở Việt Nam xã hội học tập đƣợc hình thành từ tƣ tƣởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Làm sao cho nƣớc ta hoàn toàn độc lập, dân ta hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng đƣợc học hành”. Ngay trong những ngày đầu chính quyền cách mạng còn non trẻ, Ngƣời coi việc diệt giặc dốt quan trọng và cấp bách nhƣ diệt giặc ngoại xâm, kêu gọi toàn dân “.phải học và học tập suốt đời, còn sống thì phải học.”, “Học không bao giờ cùng. Học mãi để tiến bộ mãi. Càng tiến bộ, càng phải học thêm.” Đối với cán bộ Bác khuyên “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời…không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi.
Thế giới ngày nay đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân”. - Trong những năm 80 - 90 của thế kỷ XX nhiều nhà nghiên cứu đã quan tâm đến ý nghĩa của xu thế phát triển giáo dục thƣờng xuyên và học tập suốt đời, tiêu biểu nhƣ: Phạm Minh Hạc, Vũ Văn Tảo, Nguyễn Minh Đƣờng, Vũ Ngọc Hải, Phạm 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tất Dong, Đặng Quốc Bảo, Mạc Văn Trang, Tô Bá Trƣợng, Đào Thái Lai, Tạ Ngọc Thanh, Thái Xuân Đào, Vũ Đình Ruyệt, Ngô Văn Cát v. với nhiều công trình nghiên cứu đƣợc công bố. - Về đào tạo phát triển giáo viên: Lịch sử xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên gắn liền với lịch sử phát triển của ngành giáo dục Việt Nam.
Hơn 60 năm xây dựng và trƣởng thành nƣớc ta đã có một hệ thống giáo dục hoàn chỉnh từ mầm non đến đại học và cùng với các thành tựu ấy, chúng ta đã có một đội ngũ giáo viên hùng hậu nhƣ ngày nay. Vấn đề đào tạo, bồi dƣỡng giáo viên luôn đƣợc Đảng và Nhà nƣớc quan tâm. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “không có thầy giáo thì không có giáo dục”, “các thầy, cô giáo có nhiệm vụ nặng nề và vẻ vang là đào tạo cán bộ cho dân tộc”, nhà nƣớc cần chăm lo đào tạo và bồi dƣỡng giáo viên và các “trƣờng sƣ phạm phải là trƣờng mô phạm”. Thực hiện tƣ tƣởng giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hơn nửa thế kỷ qua Nhà nƣớc ta đã có nhiều giải pháp về đào tạo, bồi dƣỡng, phát triển đội ngũ giáo viên và tổ chức nghiên cứu về giáo viên, trong đó có giáo viên các trung tâm giáo dục thƣờng xuyên.
Từ những năm 60 - 70 của thế kỷ trƣớc, nhiều công trình nghiên cứu về giáo viên nói chung và giáo dục thƣờng xuyên nói riêng đã đƣợc triển khai, tiêu biểu nhất là những công trình nghiên cứu về mô hình nhân cách giáo viên và ngƣời cán bộ quản lý nhà trƣờng của hệ thống giáo dục quốc dân. Nhiều công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên đƣợc thực hiện dƣới góc độ quản lý giáo dục. Nhiều hội thảo khoa học về chủ đề về đào tạo giáo viên theo ngành học, bậc học đã đƣợc tổ chức. Trong những năm 80 - 90 có các công trình nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ, Trần Bá Hoành, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thanh Bình, Nguyễn Thanh Hoàn … Các nhà nghiên cứu giáo dục rất quan tâm đến vấn đề nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên.
Trong bài viết “Chất lƣợng giáo viên” đăng trên Tạp chí Giáo dục tháng 11 năm 2001 của tác giả Trần Bá Hoành đã đề xuất cách tiếp cận chất lƣợng giáo viên từ đặc điểm lao động sƣ phạm của ngƣời giáo viên. Theo tác giả chất lƣợng giáo viên bao gồm hai yếu tố cấu thành đó là phẩm chất và năng lực. Phẩm chất giáo 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com viên đựơc thể hiện ở thế giới quan, lòng yêu nghề, yêu trẻ, đạo đức và tính gƣơng mẫu. Năng lực của giáo viên thể hiện ở sự nắm vững đặc điểm tâm, sinh lý các lứa tuổi học sinh, năng lực thiết kế và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, năng lực đánh giá học sinh, năng lực giải quyết các tình huống nảy sinh trong giáo dục.
Bốn yếu tố ảnh hƣởng tới chất lƣợng giáo viên là: đào tạo, sử dụng và bồi dƣỡng giáo viên và năng lực tự học của chính giáo viên. Trong bài viết “Nghề và nghiệp của ngƣời giáo viên” tại hội thảo nâng cao chất lƣợng đào tạo toàn quốc lần thứ 2, tác giả Trần Bá Hoành đã nhấn mạnh đến vấn đề “lý tƣởng sƣ phạm” đó là cái tạo nên động cơ, thôi thúc ngƣời giáo viên sáng tạo và không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ của mình. Từ đó tác giả đề nghị cần phải quản lý xây dựng tập thể sƣ phạm theo mô hình “đồng thuận” ở đó giáo viên sẻ chia “bí quyết nhà nghề” để lao động sáng tạo và có hiệu quả. Trong bài “Chất lƣợng giáo viên và những chính sách cải thiện chất lƣợng giáo viên” đăng trên Tạp chí Phát triển giáo dục số 2 năm 2003, tác giả Nguyễn Thanh Hoàn đã trình bày khái niệm chất lƣợng giáo viên bằng cách phân tích kết quả nghiên cứu về chất lƣợng giáo viên của các nƣớc thành viên OECD.
Tác giả đã đƣa ra những đặc điểm và năng lực đặc trƣng của một giáo viên có năng lực qua sự phân tích qua 22 năng lực cụ thể trên góc độ tiếp cận năng lực giảng dạy và giáo dục. Tác giả cũng đề cập tới những chính sách quản lý cải thiện và duy trì chất lƣợng giáo viên ở cấp độ vĩ mô và vi mô; từ đó tác giả nhấn mạnh đến ba vấn đề quyết định đến chất lƣợng giáo viên là: Bản thân ngƣời giáo viên, nhà trƣờng, môi trƣờng chính sách bên ngoài. Trong thời kỳ đổi mới, vấn đề nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên đƣợc Đảng và Nhà nƣớc ta coi là một trong các giải pháp cho việc phát triển giáo dục - đào tạo. Chiến lƣợc phát triển giáo dục giai đoạn 2010 - 2020 đã xác định phải “phát triển đội ngũ nhà giáo đủ về số lƣợng, hợp lý về cơ cấu và chuẩn chất lƣợng”.
Trong chƣơng trình đào tạo sau đại học, chuyên ngành quản lý giáo dục, vấn đề đội ngũ giáo viên cũng đƣợc triển khai nghiên cứu và giảng dạy một cách có hệ thống. Hiện nay trong các trƣờng đại học sƣ phạm và đại học giáo dục có nhiều luận văn tốt nghiệp cao học chọn đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực quản lý phát triển đội ngũ giáo viên. Các công trình tập trung vào các bậc học phổ thông, các trƣờng đại 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com học, cao đẳng và khối trung học chuyên nghiệp. Các nghiên cứu còn đựơc thực hiện dƣới góc độ quy hoạch phát triển ở các địa phƣơng, vùng, miền và lãnh thổ.
Ta có thể kể đến các công trình của các tác giả: Nguyễn Thị Yến (2008) “Dự báo, quy hoạch, phát triển đội ngũ nhà giáo của huyện Nho Quan, Ninh bình đến năm 2015”. “Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dƣơng giai đoạn 2005 - 2010” của tác giả Vũ Hồng Hiên. “Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc” của tác giả Hoàng Ngọc Dũng. “Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng trung học cơ sỏ thuộc phòng Giáo dục huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2006-2015” của tác giả Ngô Thanh Tùng; “Quy hoạch phát triển giáo dục mầm non các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam đế năm 2015” của tác giả Nguyễn Bá Hứa.
Và cũng đã có những luận văn nghiên cứu về biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tại một trung tâm GDTX cấp huyện hoặc cấp tỉnh. Các công trình nghiên cứu này thực sự là những kiến thức quý báu góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhân lực nói chung và quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các trung tâm GDTX nói riêng. Trong khuôn khổ luận văn này, tác giả kế thừa và phát triển, tiếp tục nghiên cứu sâu hơn để xác định cơ sở lý luận, khảo sát thực tiễn và trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các trung tâm GDTX cấp tỉnh trên địa bàn Lạng Sơn, nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên của các trung tâm GDTX cấp tỉnh trên địa bàn Lạng Sơn cho phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, đáp ứng nhu cầu của xã hội. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Quản lý Từ khi xuất hiện loài ngƣời, con ngƣời đã biết quy tụ thành từng bày, thành nhóm để tồn tại và phát triển.