phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn dự kiến trình bài trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về vấn đề nghiên cứu Chƣơng 2: Thực tế việc quản lí sự phát triển đội ngũ cán bộ quản lí trường Tiểu học của huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái hiện nay Chƣơng 3: Đề xuất các biện pháp quản lí phát triển đội ngũ cán bộ quản lí trường Tiểu học trên địa bàn huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái hiện nay. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.Các khái niệm cơ bản của đề tài 1.Quản lí biện pháp quản lí 1.Quản lí Từ buổi sơ khai, con người đã biết quy tụ thành từng bầy, từng nhóm để tồn tại và phát triển, trong lao động, họ biết phân công hợp tác lẫn nhau nhằm đạt được năng suất lao động cao hơn. Sự phân công và hợp tác đó đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành. đó chính là chức năng quản lí.
Quản lí là một hiện tượng xã hội, là một dạng hoạt động đặc biệt của con người, là sản phẩm tất yếu và là yếu tố gắn chặt với lao động. có thể nói ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào con người tập hợp với nhau thành từng nhóm thí ở đó cần có sự quản lí. Quản lí là yếu tố thiết yếu trong đời sống từng người, từng gia đình và từng xã hội, xuất hiện cùng lúc với con người và phát triển qua các hình thái kinh tế - xã hội, nó được biểu hiện qua mối quan hệ giữa người và người Quản lí là khái niệm không những được đề cập trong giáo dục mà còn được đề cập trong nhiều lĩnh vực khác của đời sống xã hội như chính trị, kinh tế, văn hóa. Mặc dù quản lí đã có từ lâu và mang tính phổ biến, nhưng trong quá trình tồn tại và phát triển, đặc biệt trong quá trình xây dựng lí luận về quản lí, các nhà lí luận đã đưa ra nhiều khái niệm khác nhau về quản lí tùy theo quan điểm, lĩnh vực hoạt động và góc độ nghiên cứu của mỗi người.
Có thể nêu ra một số khái niệm tiêu biểu như sau: Tác giả Hà Thế Ngữ xác định: “Quản lí là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lí một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt mục tiêu nhất định”. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng định nghĩa đúng nhất về quản lí là: “Quá trình tác động có chủ hướng, chủ đích của chủ thể quản lí ( người quản lí) đến khách thể quản lí ( người bị quản lí ) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức [ 11 ] Tác giả Đặng Quốc Bảo thì cho rằng: Quá trình quản lí là một quá trình gồm hai bộ phận: Quản lí = Quản + Lí [3] Quá trình “quản” là coi sóc, giữ gìn nhằm đạt mục tiêu tạo ra sự ổn định Quá trình “lí” là quá trình sửa sang, sắp xếp đi tới sự phát triển, sự đổi mới để phát triển Quản lí chính là quá trình gồm hai mặt: Mặt “quản” và mặt “lí” nhằm đưa đến sự ổn định và phát triển của bộ máy. Trong “quản” phải có “ lí”, trong “ lí” phải có “quản”. Nếu chỉ duy trì để ổn định mà không phát triển thì dẫn đến nguy cơ suy thoái, nếu chỉ có phát triển mà không ổn định thì sẽ dẫn tới rối ren, không bền vững.
Vậy quản lí là hai quá trình gắn kết với nhau, vừa ổn định vừa phát triển: Quản lí = Ổn định + Phát triển Theo Frederick W Taylo cho rằng: “Quản lí là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất” [ 19, tr.2] Theo Koontz và O* Donnell lí giải: “Có lẽ không có lĩnh vực hoạt đông nào của con người quan trọng hơn là công việc quản lí, bởi vì mọi nhà quản trị ở mọi cấp độ và trong mọi cơ sở đều có một nhiệm vụ cơ bản là thiết kế và duy trì môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định” [ 13 ] Một cách hình ảnh C.Mác đã mô tả được bản chất của quản lí là hoạt động lao động để điều khiển lao động, ông nói: “ Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình, nhưng một giàn nhạc thì phải có nhạc trưởng”. Hình ảnh này 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho ta thấy hoạt động quản lí là vô cùng quan trọng, đó là sự tất yếu không thể thiếu trong quá trình phát triển của xã hội loài người. Từ các khái niệm trên ta thấy quản lí có những đặc điểm cơ bản sau: Quản lí là các hoạt động thực hiện nhằm đảm bảo hoàn thành công việc thông qua những nỗ lực của mọi người trong tổ chức Quản lí là công tác phối hợp có hiệu quả hoạt động của những người cộng sự khác nhau cùng chung một tổ chức Quản lí là những tác động có chủ đích lên những tập thể người, thành tố cơ bản của hệ thống xã hội Quản lí được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội Quản lí là quá trình tác động có tổ chức, có hướng chủ đích của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường Quản lí không chỉ là một khoa học mà còn là một nghệ thuật Tóm lại, mặc dù được trình bày dưới nhiều góc độ khác nhau nhưng có thể hiểu: Quản lí là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đề ra của tổ chức bằng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra trong điều kiện biến động của môi trường.2 Biện pháp quản lí Biện pháp quản lí là cách thức, là con đường của nhà quản lí tác động đến đối tượng quản lí. Biện pháp bao giờ cũng mang tính cụ thể, biện pháp được sáng tạo, đúc kết từ thực tiễn, nó là những bài học tổng kết từ kinh nghiệm quản lí.
Phương pháp có tính khái quát hơn, nó là kết quả khái quát hóa các biện pháp đã có. Theo em, biện pháp là những cách thức cụ thể để thực hiện phương pháp quản lí. Vì các đối tượng quản lí phức tạp đòi hỏi 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những biện pháp quản lí phải đa dạng và linh hoạt. Các biên pháp phải liên kết chặt chẽ với nhau thành một hệ thống các biện pháp, các biện pháp này sẽ giúp cho các nhà quản lí mang lại hiệu quả tối đa cho tổ chức.2 Quản lí giáo dục Quản lí là một hiện tượng xã hội đặc biệt, tồn tại lâu dài cùng với xã hội loài người, quản lí giáo dục cũng như vậy.
Quản lí giáo dục là hoạt động có ý thức của con người nhằm theo đuổi những mục đích của mình. Cũng giống như khái niệm quản lí, quản lí giáo dục cũng có nhiều quan niệm khác nhau P.V Khuđôminxky: “Quản lí giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và có mục đích của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm mục đích đảm bảo giáo dục Cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện, hài hòa của họ” [ 21 ] “Quản lí giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, điều chỉnh, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội. Một cách cụ thể, quản lí giáo dục là hệ thống có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống giáo dục nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục, đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như chất lượng”. [ 31 ] Theo Trần Kiểm thì khái niệm quản lí giáo dục được hiểu với hai cấp độ vĩ mô và vi mô Đối với cấp vĩ mô: Quản lí giáo dục được hiểu là những tác động tự giác ( có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, phù hợp quy luật) của chủ thể quản lí đến tất cả các mắt xích của hệ thống ( từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho nghành 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo dục.
Quản lí giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lí lên hệ thống giáo dục nhằm tạo ra tính trồi của hệ thống: Sử dụng một cách tối đa các tiềm năng các cơ hội của hệ thống nhằm đưa hệ thống đến mục tiêu một cách tốt nhất trong điều kiện đảm bảo sự cân bằng với môi trường bên ngoài luôn biến động. Quản lí giáo dục là hoạt động tự giác của chủ thể quản lí nhằm huy động, tổ chức, điều phối, điều chỉnh, giám sát. một cách có hiệu quả các nguồn lực giáo dục (nhân lực, vật lực, tài lực) phục vụ cho mục tiêu phát triển giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội” [ 19 ] Đối với cấp vi mô: “Quản lí giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lí đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường.