Quản Lý Nhà Nước Về Giảm Nghèo Tại Huyện Quế Sơn, Tỉnh Quảng Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý nhà nước về công tác giảm nghèo trên địa bàn huyện quế sơn tỉnh quảng nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Nguyễn Cảnh Nghĩa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Bích Thủy
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO
• 1.1. Khái quát về giảm nghèo và quản lí nhà nước về giảm nghèo
• 1.2. Khái niệm nghèo và tiêu chí xác định chuẩn nghèo đa chiều ở Việt Nam hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nhà Nước và Giảm Nghèo ở Quế Sơn

Giảm nghèo là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, hướng đến cải thiện đời sống vật chất cho người nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Tại Việt Nam, nhiều chính sách và nguồn lực đã được đầu tư cho công tác này, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thực hiện công bằng xã hội. Quế Sơn, một huyện trung du của tỉnh Quảng Nam, cũng không nằm ngoài nỗ lực chung này. Các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp, từ đầu tư cơ sở hạ tầng đến hỗ trợ sản xuất, nhằm giúp người dân tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, dạy nghề. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo tại đây vẫn còn nhiều thách thức, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ và hiệu quả hơn. Theo nghiên cứu của Nguyễn Cảnh Nghĩa năm 2019, cần có những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương để thúc đẩy sự phát triển kinh tế của huyện, giảm tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn toàn huyện theo theo Nghị quyết đại hội huyện đảng bộ đề ra đến năm 2020 trên địa bàn toàn.

1.1. Khái niệm nghèo và tiêu chí xác định chuẩn nghèo đa chiều

Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không có khả năng thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người, phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội và phong tục tập quán của từng vùng. Liên hợp quốc định nghĩa nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội, bao gồm thiếu ăn, mặc, giáo dục, y tế, đất đai, việc làm và tín dụng. Việt Nam quan niệm nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư chỉ có điều kiện thỏa mãn một phần các nhu cầu tối thiểu cơ bản của cuộc sống và có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng. Chuẩn nghèo hiện nay được xác định theo phương pháp tiếp cận đa chiều, kết hợp cả thu nhập và mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

1.2. Vai trò của quản lý nhà nước trong công tác giảm nghèo

Quản lý nhà nước đóng vai trò then chốt trong việc hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực và điều phối các hoạt động giảm nghèo. Nhà nước cần xây dựng và thực thi các chính sách giảm nghèo phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương, đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả và đúng mục tiêu. Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả của các chương trình giảm nghèo, đồng thời tạo điều kiện cho người nghèo tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách. Theo TS. Lê Bảo (2016), QLNN về hạ tầng kinh tế - xã hội; QLNN về giáo dục, y tế; QLNN đối với các dịch vụ tư vấn và công ích, tác giả đã đề cập đến việc quản lý các dịch vụ xã hội cơ bản liên quan đến công tác quản lý giảm nghèo theo phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều mới cũng như việc quản lý các dịch vụ tư vấn và công ích cho người dân.

II. Thực Trạng Quản Lý Nhà Nước Về Giảm Nghèo Tại Quế Sơn

Quế Sơn là một huyện trung du với địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích, gây khó khăn cho giao thông và phát triển kinh tế. Đời sống của người dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với cây trồng chủ lực là lúa nước và lúa rẫy. Trong những năm qua, huyện đã đạt được những kết quả nhất định trong công tác giảm nghèo, với tỷ lệ hộ nghèo giảm hàng năm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý nhà nước, như công tác lãnh đạo, chỉ đạo chưa đồng bộ, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, và chính sách hỗ trợ chưa thực sự hiệu quả. Bên cạnh đó, tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào chính sách của một bộ phận người nghèo cũng là một thách thức không nhỏ. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao so với các địa phương khác trong tỉnh, đặc biệt là ở các xã vùng sâu, vùng xa.

2.1. Phân tích thực trạng nghèo đói và nguyên nhân nghèo đói

Thực trạng nghèo đói ở Quế Sơn thể hiện qua tỷ lệ hộ nghèo còn cao, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nguyên nhân nghèo đói có thể kể đến là địa hình khó khăn, trình độ dân trí thấp, thiếu vốn sản xuất, thiếu kỹ năng nghề nghiệp, và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội còn hạn chế. Bên cạnh đó, thiên tai, dịch bệnh cũng là những yếu tố tác động tiêu cực đến đời sống của người dân, đẩy họ vào cảnh nghèo đói. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của nghèo đói, từ đó tạo điều kiện cho người dân vươn lên thoát nghèo bền vững.

2.2. Đánh giá hiệu quả chính sách và chương trình giảm nghèo

Các chính sách giảm nghèo đã được triển khai trên địa bàn huyện Quế Sơn, như chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ đào tạo nghề, và hỗ trợ y tế, giáo dục. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này còn hạn chế, do nguồn lực đầu tư còn thấp, thủ tục hành chính còn rườm rà, và công tác kiểm tra, giám sát chưa chặt chẽ. Cần có những đánh giá khách quan, toàn diện về hiệu quả của từng chính sách, từ đó điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tế. Theo Bảng 2.7 trong tài liệu gốc, đánh giá về việc triển khai chính sách giảm nghèo tại huyện Quế Sơn cho thấy còn nhiều vấn đề cần cải thiện.

2.3. Thực trạng quản lý và điều hành các nguồn lực giảm nghèo

Việc quản lý và điều hành các nguồn lực giảm nghèo còn nhiều bất cập, như phân bổ nguồn lực chưa hợp lý, sử dụng nguồn lực chưa hiệu quả, và thiếu sự phối hợp giữa các ban, ngành, địa phương. Cần có sự phân công trách nhiệm rõ ràng, tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng nguồn lực, và đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính. Bên cạnh đó, cần huy động sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quản lý và giám sát các chương trình giảm nghèo, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Nhà Nước Về Giảm Nghèo Quế Sơn

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Quế Sơn, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào các lĩnh vực như hoàn thiện thể chế, chính sách, tăng cường nguồn lực, nâng cao năng lực cán bộ, và phát huy vai trò của cộng đồng. Các giải pháp cần phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương, đảm bảo tính khả thi và bền vững. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban, ngành, địa phương, và sự tham gia tích cực của người dân vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách.

3.1. Nâng cao năng lực quản lý và điều hành của cán bộ

Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo là một yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về giảm nghèo, quản lý dự án, và kỹ năng làm việc với cộng đồng. Bên cạnh đó, cần có chính sách đãi ngộ phù hợp để thu hút và giữ chân cán bộ giỏi, tâm huyết với công tác giảm nghèo. Cần chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số, để họ có thể tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách một cách hiệu quả.

3.2. Tăng cường nguồn lực tài chính và huy động xã hội hóa

Để thực hiện hiệu quả các chương trình giảm nghèo, cần tăng cường nguồn lực tài chính từ ngân sách nhà nước, đồng thời huy động các nguồn lực xã hội hóa từ các doanh nghiệp, tổ chức, và cá nhân. Cần có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào các vùng nghèo, tạo việc làm cho người nghèo, và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, cần tăng cường hợp tác quốc tế, tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực giảm nghèo. Cần đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính.

3.3. Phát huy vai trò của cộng đồng và người dân trong giảm nghèo

Cộng đồng và người dân đóng vai trò quan trọng trong công tác giảm nghèo. Cần tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách, từ đó nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của họ trong việc thoát nghèo. Cần phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, trong việc tuyên truyền, vận động người dân tham gia vào các chương trình giảm nghèo. Bên cạnh đó, cần xây dựng các mô hình tự quản, tự giúp nhau trong cộng đồng, để người nghèo có thể hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Giảm Nghèo Quế Sơn

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng đối với công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Quế Sơn. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách giảm nghèo phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý, và các tổ chức xã hội trong việc triển khai các chương trình giảm nghèo.

4.1. Đề xuất mô hình quản lý giảm nghèo hiệu quả tại địa phương

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất một mô hình quản lý giảm nghèo hiệu quả tại huyện Quế Sơn, với sự tham gia của các ban, ngành, địa phương, và cộng đồng. Mô hình này cần đảm bảo tính đồng bộ, toàn diện, và bền vững, đồng thời phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. Cần có sự phân công trách nhiệm rõ ràng, tăng cường kiểm tra, giám sát, và đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính. Mô hình này cần được thử nghiệm và đánh giá trước khi triển khai rộng rãi.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác về giảm nghèo

Nghiên cứu cũng cần phân tích và đánh giá kinh nghiệm giảm nghèo của các địa phương khác trong và ngoài tỉnh, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu để áp dụng vào thực tế của huyện Quế Sơn. Cần chú trọng đến những mô hình giảm nghèo sáng tạo, hiệu quả, và có tính bền vững. Bên cạnh đó, cần học hỏi kinh nghiệm về huy động nguồn lực, xây dựng chính sách, và phát huy vai trò của cộng đồng trong công tác giảm nghèo. Cần có sự chọn lọc và điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

V. Kết Luận và Tầm Nhìn Tương Lai Về Giảm Nghèo Quế Sơn

Công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Quế Sơn đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Để đạt được mục tiêu giảm nghèo bền vững, cần có sự nỗ lực không ngừng của các cấp ủy Đảng, chính quyền, và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Với những giải pháp đồng bộ và toàn diện, huyện Quế Sơn có thể đạt được những thành tựu to lớn hơn nữa trong công tác giảm nghèo, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

5.1. Đề xuất chính sách và giải pháp giảm nghèo bền vững

Để đảm bảo tính bền vững của công tác giảm nghèo, cần có những chính sách và giải pháp mang tính chiến lược, tập trung vào việc tạo sinh kế bền vững cho người nghèo, nâng cao trình độ dân trí, và cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội. Cần có sự đầu tư vào giáo dục, y tế, và đào tạo nghề, để người nghèo có thể tự vươn lên thoát nghèo. Bên cạnh đó, cần có những chính sách hỗ trợ đặc biệt cho các đối tượng yếu thế, như người già, trẻ em, và người khuyết tật.

5.2. Tầm nhìn và mục tiêu giảm nghèo đến năm 2030

Đến năm 2030, huyện Quế Sơn phấn đấu trở thành một địa phương không còn hộ nghèo, với đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác quản lý nhà nước, sự tham gia tích cực của cộng đồng, và sự hỗ trợ của các tổ chức xã hội. Cần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, và văn minh, nơi mọi người đều có cơ hội phát triển và hưởng thụ cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, giảm nghèo luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và đảm bảo công bằng xã hội. Tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, với diện tích tự nhiên 25.746 ha và dân số khoảng 84.778 người, công tác giảm nghèo có vai trò đặc biệt quan trọng do địa hình chủ yếu là đồi núi (trên 60%) và điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Giai đoạn 2013-2017, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện giảm từ 15,39% xuống còn khoảng 8%, thể hiện sự chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn nhiều thách thức.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giảm nghèo trên địa bàn huyện Quế Sơn trong giai đoạn 2013-2017, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhằm thúc đẩy giảm nghèo bền vững. Nghiên cứu có phạm vi không gian tại huyện Quế Sơn và phạm vi thời gian chủ yếu từ năm 2013 đến 2017, với ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển kinh tế - xã hội địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo và ổn định xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý nhà nước và lý thuyết giảm nghèo đa chiều. Lý thuyết quản lý nhà nước nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc hoạch định chính sách, tổ chức thực hiện và giám sát các chương trình giảm nghèo. Lý thuyết giảm nghèo đa chiều mở rộng khái niệm nghèo không chỉ dựa trên thu nhập mà còn bao gồm khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin.

Các khái niệm chính bao gồm: chuẩn nghèo đa chiều, quản lý nhà nước về giảm nghèo, chính sách giảm nghèo bền vững, và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý giảm nghèo như điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và nhận thức của người nghèo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo, nghị quyết, quyết định của UBND huyện Quế Sơn, phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, cùng các tài liệu nghiên cứu liên quan. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh và phân tích hệ thống nhằm đánh giá thực trạng và hiệu quả công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu hộ nghèo trên địa bàn huyện trong giai đoạn 2013-2017, với phương pháp chọn mẫu dựa trên dữ liệu tổng hợp từ các cơ quan chức năng. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2017, đồng thời đề xuất giải pháp cho các năm tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt: Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 15,39% năm 2013 xuống còn 8% năm 2017, với số hộ nghèo giảm từ 4.122 xuống còn 2.309 hộ. Tỷ lệ hộ thoát nghèo hàng năm dao động từ 50 đến 720 hộ, cho thấy hiệu quả bước đầu của các chính sách giảm nghèo.

2. Phân loại hộ nghèo: Năm 2017, 51,63% hộ nghèo thuộc diện chính sách bảo trợ xã hội, 13,3% hộ nghèo không có khả năng thoát nghèo, và 35,07% hộ nghèo có khả năng thoát nghèo. Điều này cho thấy nhóm hộ nghèo có khả năng thoát nghèo chiếm tỷ lệ thấp, đặt ra thách thức lớn cho công tác giảm nghèo bền vững.

3. Nguồn lực và chính sách hỗ trợ: Các chính sách tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, hỗ trợ y tế, giáo dục và nhà ở đã được triển khai nhưng còn hạn chế về nguồn lực và mức đầu tư. Việc phối hợp giữa các ngành, tổ chức đoàn thể chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện.

4. Nhận thức và tư tưởng người nghèo: Một bộ phận người nghèo có tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, thiếu ý chí vươn lên thoát nghèo. Đây là nguyên nhân quan trọng khiến tỷ lệ tái nghèo còn cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo tại Quế Sơn bao gồm điều kiện tự nhiên khó khăn với địa hình đồi núi chiếm trên 60%, hạn chế về đất canh tác và nguồn lao động có trình độ thấp. So với các huyện lân cận như Phú Ninh, Thăng Bình và Duy Xuyên, Quế Sơn còn gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực và tổ chức bộ máy thực hiện chính sách.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ hộ nghèo qua các năm, bảng phân loại hộ nghèo theo nhóm đối tượng và biểu đồ so sánh cơ cấu kinh tế của huyện qua các năm. So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác, kết quả cho thấy cần tăng cường sự phối hợp liên ngành và nâng cao nhận thức người dân để giảm nghèo bền vững.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương và đảm bảo an sinh xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người nghèo: Triển khai các chương trình truyền thông đa dạng, tập trung vào việc khích lệ tinh thần tự lực, tự cường của người nghèo. Chủ thể thực hiện là UBND huyện và các tổ chức đoàn thể, với mục tiêu giảm tỷ lệ tư tưởng ỷ lại trong vòng 2 năm.

2. Đổi mới và nâng cao hiệu quả chính sách tín dụng ưu đãi: Mở rộng quy mô và cải tiến quy trình cho vay vốn, đồng thời tăng cường giám sát sử dụng vốn để đảm bảo hiệu quả. Ngân hàng chính sách xã hội phối hợp với phòng Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện trong 3 năm tới.

3. Phát triển đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng lao động: Tổ chức các lớp đào tạo nghề phù hợp với điều kiện địa phương, ưu tiên lao động nghèo, nhằm tăng khả năng tiếp cận việc làm. Thời gian thực hiện từ năm 2024 đến 2026, do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao năng lực cán bộ quản lý: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương và tổ chức đoàn thể; đồng thời tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác giảm nghèo. UBND huyện và các sở ngành liên quan thực hiện trong vòng 2 năm.

5. Đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội: Tập trung cải thiện giao thông, điện, nước sạch và các dịch vụ xã hội cơ bản tại các vùng nghèo, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất và nâng cao đời sống. Chủ thể là UBND huyện phối hợp với các sở ngành, thực hiện theo kế hoạch 5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Giúp hiểu rõ hơn về thực trạng và giải pháp quản lý công tác giảm nghèo, từ đó nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành.

2. Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, điều chỉnh các chính sách giảm nghèo phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.

3. Các tổ chức đoàn thể và xã hội: Hỗ trợ trong việc tổ chức thực hiện các chương trình giảm nghèo, tăng cường phối hợp và vận động người dân tham gia.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, phát triển xã hội: Là tài liệu tham khảo quý giá về quản lý nhà nước và giảm nghèo đa chiều tại địa phương miền núi trung du.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước về giảm nghèo là gì?
   Quản lý nhà nước về giảm nghèo là hoạt động có ý thức của Nhà nước thông qua các công cụ như chính sách, pháp luật, tổ chức bộ máy và nguồn lực nhằm xóa đói giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển bền vững.

2. Tiêu chí xác định hộ nghèo đa chiều như thế nào?
   Tiêu chí dựa trên thu nhập bình quân đầu người và mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin. Ví dụ, hộ nghèo nông thôn có thu nhập dưới 700.000 đồng/tháng hoặc thiếu hụt từ 3 chỉ số dịch vụ trở lên.

3. Nguyên nhân chính dẫn đến nghèo đói tại huyện Quế Sơn?
   Bao gồm thiếu vốn sản xuất, thiếu đất canh tác, thiếu lao động, ốm đau, số người phụ thuộc nhiều, cùng với tư tưởng ỷ lại và hạn chế về nhận thức của người nghèo.

4. Các chính sách giảm nghèo hiện nay tại Quế Sơn gồm những gì?
   Chính sách tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, hỗ trợ y tế, giáo dục, nhà ở, trợ giúp pháp lý và các chương trình phát triển kinh tế - xã hội nhằm nâng cao đời sống người nghèo.

5. Làm thế nào để giảm nghèo bền vững tại địa phương?
   Cần kết hợp tăng cường quản lý nhà nước, nâng cao nhận thức người nghèo, phát triển đào tạo nghề, cải thiện hạ tầng và phối hợp liên ngành hiệu quả, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và người nghèo.

Kết luận

• Tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Quế Sơn giảm từ 15,39% năm 2013 xuống còn khoảng 8% năm 2017, thể hiện hiệu quả bước đầu của công tác giảm nghèo.
• Công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng còn tồn tại hạn chế về nguồn lực, phối hợp và nhận thức người dân.
• Các nhân tố như điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và năng lực cán bộ ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý giảm nghèo.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm nâng cao nhận thức, đổi mới chính sách tín dụng, phát triển đào tạo nghề, tăng cường phối hợp liên ngành và đầu tư hạ tầng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giảm nghèo tại huyện Quế Sơn trong giai đoạn tiếp theo.

Các cơ quan quản lý địa phương cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp, góp phần thúc đẩy giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO 1. Khái quát về giảm nghèo và quản lí nhà nước về giảm nghèo 1. Khái niệm nghèo và tiêu chí xác định chuẩn nghèo đa chiều ở Việt Nam hiện nay. Khái niệm về nghèo * Quan niệm của thế giới Tại Hội nghị chống nghèo đói do Ủy ban Kinh tế - Xã hội Khu vực Châu Á- Thái Bình Dương tổ chức tại BangKok tháng 9/1993, các nước trong khu vực thống nhất rằng “Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không có khả năng thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà nhu cầu ấy phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội, phong tục tập quán của từng vùng và những phong tục ấy được xã hội thừa nhận”.

Theo khái niệm này thì tiêu chí và chuẩn mực đánh giá về nghèo đói còn để ngỏ về định lượng hay nói cách khác tiêu chuẩn về đánh giá nghèo đói ở các quốc gia và các vùng lãnh thổ là khác nhau” Đến năm 1995, Hội nghị thượng đỉnh thế giới về Phát triển xã hội tổ chức tại tại Copenhagen (Đan Mạch) đã đưa ra khái niệm:“ Người nghèo là tất cả những ai mà thu nhập thấp hơn dưới 1 đô la Mỹ (USD) mỗi ngày cho mỗi người, số tiền được coi như đủ mua với những sản phẩm thiết yếu để tồn tại”. Khác với khái niệm trên, khái niệm này đã có tính định lượng nhưng không tính đến sự thay đổi về thời gian của vấn đề nghèo và cũng chỉ mới đề cập nghèo đơn chiều (về thu nhập) Trong “Báo cáo về tình hình phát triển thế giới-Tấn công nghèo đói” năm 2000, WB thừa nhận quan điểm truyền thống hiện nay về nghèo đói: Đói nghèo “không chỉ bao hàm sự khốn cùng về vật chất (được đo lường theo một khái niệm thích hợp về thu nhập hoặc tiêu dùng) mà còn là sự hưởng thụ thiếu thốn cả về giáo dục và y tế”. Báo cáo đã mở rộng quan niệm về nghèo đói khi tính đến cả nguy cơ dễ bị tổn thương, dễ gặp rủi ro của người nghèo. Báo cáo nêu bật “nghèo có nghĩa là không có nhà cửa, quần áo, ốm đau và không ai chăm sóc, mù chữ và không 8 được đến trường”.

Báo cáo chỉ ra “người nghèo đặc biệt dễ bị tổn thương trước những biểu hiện bất lợi nằm ngoài khả năng kiểm soát của họ. Họ thường bị các thể chế của nhà nước và xã hội đối xử tàn tệ, bị gạt ra rìa và không có tiếng nói trong các thể chế đó”. Theo Liên hợp quốc (UN): “Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội. Nghèo có nghĩa là không có đủ ăn, đủ mặc, không được đi học, không được đi khám, không có đất đai để trồng trọt hoặc không có nghề nghiệp để nuôi sống bản thân, không được tiếp cận tín dụng.

Nghèo cũng có nghĩa sự không an toàn, không có quyền, và bị loại trừ của các cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng. Nghèo có nghĩa dễ bị bạo hành, phải sống ngoài lề xã hội hoặc trong các điều kiện rủi ro, không được tiếp cận nước sạch và công trình vệ sinh an toàn” (Tuyên bố Liên hợp quốc, 6/2008, được lãnh đạo của tất cả các tổ chức UN thông qua) Mặc dù các khái niệm được đưa ra có một số điểm khác biệt nhưng có thể thấy các quốc gia, các nhà chính trị và các học giả đều thống nhất rằng nghèo là một hiện tượng đa chiều, tình trạng nghèo cần được nhìn nhận là sự thiếu hụt/không được thỏa mãn các nhu cầu cơ bản của con người. Như vậy, nghèo đa chiều có thể được hiểu là tình trạng con người không được đáp ứng một hoặc một số nhu cầu cơ bản trong cuộc sống. * Quan niệm của Việt Nam Nghèo: Là tình trạng một bộ phận dân cư chỉ có điều kiện thoả mãn một phần các nhu cầu tối thiểu cơ bản của cuộc sống và có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng của từng vùng, từng khu vực xét trên mọi phương diện.

Trong hoàn cảnh nghèo thì người nghèo và hộ nghèo cũng chỉ vật lộn với những mưu sinh hàng ngày và kinh tế vật chất, biểu hiện trực tiếp nhất ở bữa ăn. Họ không thể vươn tới các nhu cầu về văn hóa, tinh thần hoặc những nhu cầu này phải cắt giảm bớt tới mức tổi thiểu gần nhất, gần nhu không có. Một cách hiểu khác: Nghèo là một bộ phận dân cư có mức sống dưới ngưỡng quy định của sự nghèo. Nhưng ngưỡng nghèo còn phụ thuộc vào đặc điểm cụ thể 9 của từng địa phương, từng thời kỳ cụ thể hay từng giai đoạn phát triển kinh tế xã hội cụ thể của từng địa phương hay từng quốc gia.

Nghèo được chia thành các mức khác nhau: nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối, nghèo có nhu cầu tối thiểu. - Nghèo tuyệt đối là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn nhu cầu cơ bản, tối thiểu để duy trì cuộc sống. - Nghèo tương đối là tình trạng một bộ phận dân cư có mức sống dưới mức trung bình của cộng đồng ở một thời kỳ nhất định. Nghèo tương đối gắn liền với sự chênh lệch về mức sống của một bộ phận dân cư so với mức sống - Nghèo có nhu cầu tối thiểu: Đây là tình trạng một bộ phận dân cư có những đảm bảo tối thiểu để duy trì cuộc sống như đủ ăn, đủ mặc, đủ ở và một số sinh hoạt hàng ngày nhưng ở mức tối thiểu Ở Việt Nam, trong giai đoạn 2011-2015 chuẩn nghèo, tỷ lệ hộ nghèo và xác định đối tượng nghèo hoàn toàn dựa vào các tiêu chí thu nhập, trong đó chuẩn nghèo được xác định theo phương pháp “chi phí cho các nhu cầu cơ bản”.Sau 30 năm đổi mới, phát triển và hội nhập, Việt Nam đã chuyển từ một quốc gia thu nhập thấp sang nhóm nước có thu nhập trung bình nên cách tiếp cận đánh giá nghèo đơn chiều theo thu nhập đã bộc lộ những hạn chế.

Từ đó, trong giai đoạn 2016-2020, việc xác định chuẩn nghèo, tiêu chí hộ nghèo được áp dụng theo phương pháp đa chiều. Tiêu chí đánh giá nghèo. Khái niệm nghèo đa chiều đề cập ở Việt Nam từ năm 2013 nhằm hướng tới việc dựng lên một bức tranh đầy đủ và toàn diện hơn về thực trạng nghèo ở nước ta. Quốc hội khóa 13, kỳ họp thứ 7 đã thông qua Nghị quyết số 76/2014/QH13 về việc đẩy mạnh thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020, trong đó nêu rõ: “Xây dựng chuẩn nghèo mới theo phương pháp tiếp cận đa chiều nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu và đáp ứng các dịch vụ xã hội cơ bản”.

Ngày 19/12/2014 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2324/QĐ-TTg về kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết số 76/ 2014/QH13 của Quốc Hội; Ngày 15/9/2015 Thủ tướng 10 Chính phủ đã ký kết quyết định số 1614/QĐ-TTg phê duyệt Đề án tổng thể “ Chuyển đổi phương pháp tiếp cận đo lường nghèo từ đơn chiều sang đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020”. Ngày 19/11/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số: 59/2015/QĐ-TTg về việc ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020. Theo đó, tiêu chí đo lường nghèo được xây dựng trên cơ sở: - Các tiêu chí về thu nhập - Mức độ thiếu hụt trong tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, bao gồm: tiếp cận về y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, tiếp cận thông tin. Chuẩn nghèo của Việt Nam thời kỳ 2006-2020 Đơn vị: đồng/ người/ tháng Giai đoạn 2006 – 2010 2011 – 2015 2016 – 2020 Khu vực Nông thôn 200.000 (Nguồn: Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) Để đo lường mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản sẽ dựa vào 10 chỉ số sau: (1)Tiếp cận các dịch vụ y tế; (2)Bảo hiểm y tế; (3) Trình độ giáo dục của người lớn; (4) Tình trạng đi học của trẻ em; (5) Chất lượng nhà ở; (6) Diện tích nhà ở bình quân đầu người; (7) Nguồn nước sinh hoạt; (8) Hố xí/ nhà tiêu hợp vệ sinh; (9) Sử dụng dịch vụ viễn thông; (10) Tài sản phục vụ tiếp cận thông tin.

Căn cứ vào chuẩn thu nhập và mức độ thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản Quyết định 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ đã nêu rõ các tiêu chí xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình cụ thể như sau: * Hộ nghèo: Khu vực nông thôn: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 700.000 đồng trở xuống; có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng và thiếu hụt từ 3 chỉ số đo 11 lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. Khu vực thành thị: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống; có thu nhập bình quân đầu người /tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt từ 3 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. * Hộ cận nghèo: Khu vực nông thôn: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng và thiếu hụt dưới 3 chỉ số đo lường mức thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản Khu vực thành thị: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt dưới 3 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. * Hộ có mức sống trung bình: Khu vực nông thôn: Có thu nhập bình quân đầu người /tháng trên 1.000 đồng Khu vực thành thị: Có thu nhập bình quân đầu người /tháng trên 1.