Quản Lý Nhà Nước Về Bảo Vệ Và Phát Triển Rừng Từ Thực Tiễn Quận Sơn Trà, Thành Phố Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng từ thực tiễn quận sơn trà thành phố đà nẵng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Từ Hòa
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Minh Tuấn
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Bảo Vệ Và Phát Triển Rừng Tại Quận Sơn Trà, Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• BẢNG CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng
• 1.2. Nguyên tắc quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng
• 1.3. Nội dung, hình thức, phương pháp quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng
• 1.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng
• 1.5. Tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. Thực trạng tài nguyên rừng và xâm hại rừng trên địa bàn Quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng
• 2.2. Đánh giá kết quả và hạn chế trong quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn Quận Sơn Trà, Thành phố Đà Nẵng
• 2.3. Những nguyên nhân kết quả và hạn chế trong quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn Quận Sơn Trà, Thành phố Đà Nẵng
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG
• 3.1. Các quan điểm đổi mới quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng
• 3.2. Các giải pháp đổi mới quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng

Quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm đảm bảo sự bền vững của tài nguyên rừng. Tại Quận Sơn Trà, Đà Nẵng, việc quản lý này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương. Rừng không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá mà còn là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật, đồng thời có vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý nhà nước về rừng

Quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng bao gồm việc xây dựng chính sách, pháp luật và các biện pháp thực thi nhằm bảo vệ tài nguyên rừng. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ mà còn thúc đẩy phát triển bền vững, đảm bảo lợi ích cho cộng đồng.

1.2. Đặc điểm của rừng tại Quận Sơn Trà

Rừng tại Quận Sơn Trà có đặc điểm đa dạng sinh học cao, với nhiều loài thực vật và động vật quý hiếm. Điều này đòi hỏi một hệ thống quản lý chặt chẽ để bảo vệ và phát triển bền vững nguồn tài nguyên này.

II. Thách thức trong quản lý nhà nước về bảo vệ rừng tại Sơn Trà

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Tình trạng xâm hại rừng, khai thác trái phép và nhận thức của người dân về bảo vệ rừng còn hạn chế là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Tình trạng xâm hại rừng và nguyên nhân

Xâm hại rừng tại Quận Sơn Trà diễn ra chủ yếu do hoạt động khai thác gỗ trái phép và phát triển du lịch không bền vững. Nguyên nhân chính là do thiếu sự giám sát và quản lý chặt chẽ từ các cơ quan chức năng.

2.2. Nhận thức của cộng đồng về bảo vệ rừng

Nhận thức của người dân về tầm quan trọng của rừng còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác tài nguyên rừng không bền vững. Cần có các chương trình giáo dục và tuyên truyền để nâng cao ý thức bảo vệ rừng trong cộng đồng.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả bảo vệ và phát triển rừng

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc kết hợp giữa quản lý nhà nước và sự tham gia của cộng đồng là rất quan trọng.

3.1. Áp dụng công nghệ trong quản lý rừng

Sử dụng công nghệ thông tin và các hệ thống giám sát hiện đại giúp theo dõi tình trạng rừng và phát hiện kịp thời các hành vi xâm hại. Điều này sẽ nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý và bảo vệ rừng.

3.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích cộng đồng tham gia vào công tác bảo vệ rừng thông qua các chương trình hợp tác và chia sẻ lợi ích từ rừng. Sự tham gia của cộng đồng sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ trong việc bảo vệ tài nguyên rừng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Sơn Trà

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng tại Quận Sơn Trà đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các chính sách và biện pháp quản lý đã giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ rừng.

4.1. Kết quả đạt được từ các chính sách bảo vệ rừng

Các chính sách bảo vệ rừng đã giúp giảm thiểu tình trạng xâm hại rừng và nâng cao độ che phủ rừng tại Quận Sơn Trà. Điều này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn tạo ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế cho người dân.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và cộng đồng là rất quan trọng. Cần có sự đồng thuận và hợp tác chặt chẽ để đạt được mục tiêu bảo vệ và phát triển rừng bền vững.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý rừng

Quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng tại Quận Sơn Trà cần tiếp tục được cải thiện và đổi mới. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng, áp dụng công nghệ và tăng cường sự tham gia của các bên liên quan.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các kế hoạch phát triển bền vững cho rừng, đảm bảo hài hòa giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Điều này sẽ giúp duy trì nguồn tài nguyên rừng cho các thế hệ mai sau.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo vệ rừng

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ rừng sẽ mang lại nhiều lợi ích, từ việc chia sẻ kinh nghiệm đến hỗ trợ tài chính. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý rừng tại Quận Sơn Trà.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Rừng là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, giữ vai trò sống còn đối với sự cân bằng sinh thái, phát triển kinh tế bền vững và bảo đảm an ninh quốc phòng. Tại Việt Nam, độ che phủ rừng toàn quốc đạt 41,19% vào năm 2016 với tổng diện tích rừng tăng thêm 14.826 ha so với năm 2015, đưa kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản giai đoạn 2013-2016 tăng trưởng bình quân 6,75%/năm, đạt 7,6 đến 7,8 tỷ USD vào năm 2017. Tuy nhiên, sức ép gia tăng từ hoạt động đô thị hóa, khai thác khoáng sản và phát triển hạ tầng du lịch tự phát đã khiến 736,73 ha rừng trên cả nước bị tàn phá trong giai đoạn 2011-2015.

Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt tại các khu vực nhạy cảm về sinh thái và quốc phòng như bán đảo Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận hành chính - pháp lý về quản lý nhà nước đối với rừng; phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức và thực thi chính sách tại quận Sơn Trà; chỉ rõ những bất cập trong quy hoạch 3 loại rừng và xử lý vi phạm pháp luật lâm nghiệp; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại địa phương.

Phạm vi nghiên cứu không gian tập trung toàn diện tại địa bàn quận Sơn Trà (trọng tâm là 4.439 ha diện tích tự nhiên của bán đảo Sơn Trà thuộc phường Thọ Quang) với mốc thời gian khảo sát thực chứng từ năm 2011 đến năm 2015, định hướng hoàn thiện cơ chế đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc bảo tồn 1.010 loài thực vật và 366 loài động vật hoang dã quý hiếm, tối ưu hóa nguồn kinh phí bảo vệ rừng 561,8 triệu đồng/năm và giảm thiểu triệt để hơn 50% số vụ xâm hại tài nguyên rừng trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng đồng thời Lý thuyết Quản lý công mới kết hợp với Lý thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nhằm phân tích vai trò kiến tạo, kiểm soát và điều tiết của hệ thống hành chính công trong lĩnh vực lâm nghiệp. Khung nghiên cứu dựa trên mô hình chu trình chính sách công khép kín, bao gồm các khâu: xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức phân bổ nguồn lực quy hoạch, giao khoán đất rừng, thanh tra giám sát và cưỡng chế thi hành pháp luật.

Luận văn làm sáng tỏ 4 khái niệm cốt lõi:

1. Quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng: Quá trình các cơ quan nhà nước có thẩm quyền sử dụng quyền lực công và công cụ pháp luật để tác động có định hướng lên các chủ rừng và xã hội nhằm duy trì, tái tạo và phát triển bền vững vốn rừng.
2. Rừng đặc dụng: Hệ sinh thái rừng tự nhiên phục vụ mục đích bảo tồn thiên nhiên, nghiên cứu khoa học và bảo vệ cảnh quan lịch sử.
3. Phân quyền và xã hội hóa nghề rừng: Cơ chế chuyển giao quyền quản trị, sử dụng và thụ hưởng tài nguyên rừng từ nhà nước sang cộng đồng dân cư và các thành phần kinh tế theo Luật Đất đai năm 2013 và Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004.
4. Quản lý rừng bền vững: Phương thức kết hợp hài hòa giữa khai thác kinh tế với tỷ lệ tăng trưởng giá trị lâm nghiệp 6,75%/năm và duy trì dịch vụ môi trường rừng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập toàn diện từ 35 văn bản quản lý nhà nước (gồm 25 văn bản cấp thành phố Đà Nẵng và 10 văn bản cấp quận Sơn Trà ban hành từ năm 2011 đến 2015), kết hợp các báo cáo tổng kết của Chi cục Kiểm lâm và số liệu kiểm kê 3.072,6 ha rừng và đất lâm nghiệp trên bán đảo. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát 100% diện tích phân giao rừng tại 2 cơ quan quản lý chính (Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà - Ngũ Hành Sơn với 2.536,7 ha và Ủy ban nhân dân phường Thọ Quang với 1.072,6 ha), đồng thời thực hiện khảo sát chọn mẫu có chủ đích đối với 32 cơ sở chế biến, kinh doanh lâm sản trên địa bàn quận.

Tác giả sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp số liệu, phương pháp thống kê so sánh đối chiếu định lượng qua các năm và phương pháp đàm thoại chuyên sâu với các cán bộ lãnh đạo, chuyên gia quản lý lâm nghiệp thực tiễn. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp bóc tách chính xác các xung đột pháp lý giữa Luật Đất đai và Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, đồng thời bảo đảm tính khách quan khi lượng hóa mức độ xâm hại tài nguyên rừng trên thực địa trong suốt timeline nghiên cứu 2011-2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về hiện trạng phân bổ tài nguyên rừng: Toàn bộ bán đảo Sơn Trà có diện tích tự nhiên 4.439 ha, trong đó quy hoạch đất lâm nghiệp bao gồm 2.536,7 ha rừng đặc dụng thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên do Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà - Ngũ Hành Sơn quản lý (gồm 2.302,0 ha rừng tự nhiên, 138,3 ha rừng trồng và 96,4 ha trảng cỏ cây bụi). Diện tích ngoài quy hoạch lâm nghiệp (vùng đệm) chiếm 1.072,6 ha do Ủy ban nhân dân phường Thọ Quang quản lý (bao gồm 676,1 ha rừng tự nhiên và 396,5 ha rừng trồng).

Thứ hai, về diễn biến xâm hại tài nguyên rừng: Số vụ vi phạm hành chính có xu hướng giảm rõ rệt qua từng năm nhưng tính chất và khối lượng tang vật vi phạm ngày càng tinh vi. Năm 2013 xử lý 19 vụ vi phạm (khởi tố hình sự 01 vụ đốt than, xử phạt 102 triệu đồng, thu giữ 2,448 m3 gỗ xẻ và phá hủy 3.550m rào bẫy). Năm 2014 xử lý 10 vụ (giảm 47,37% số vụ so với năm 2013, thu nộp ngân sách 84 triệu đồng, đạt 169,72% chỉ tiêu được giao). Đến năm 2015, số vụ vi phạm hành chính giảm còn 09 vụ (giảm 52,63% so với năm 2013), tuy nhiên khối lượng gỗ xẻ tịch thu tăng đột biến lên tới 5,013 m3 (tăng 104,78% so với năm 2013) và số lượng dây bẫy ruột phanh xe đạp bị tháo gỡ đạt kỷ lục 1.509 dây.

Thứ ba, về công tác kiểm tra mạng lưới kinh doanh lâm sản: Kiểm tra thực tế tại 32 cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản trên địa bàn quận Sơn Trà phát hiện 18/32 cơ sở (tỷ lệ 56,25%) hoạt động không có giấy phép đăng ký kinh doanh hợp lệ, chỉ có 14/32 cơ sở (tỷ lệ 43,75%) đáp ứng đầy đủ hồ sơ pháp lý.

Thứ tư, về cân đối ngân sách bảo vệ rừng: Dự toán kinh phí sự nghiệp năm 2017 của quận là 561,8 triệu đồng, trong đó ngân sách ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đảm bảo 261,8 triệu đồng (chiếm 46,60%) và ngân sách địa phương hỗ trợ 300 triệu đồng (chiếm 53,40%).

Thảo luận kết quả

Diễn biến số vụ vi phạm pháp luật lâm nghiệp và khối lượng tang vật tịch thu giai đoạn 2013-2015 có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ hình cột kết hợp đường xu hướng, phản ánh sự chuyển biến tích cực trong công tác tuần tra nhưng cũng cảnh báo nguy cơ phá rừng tinh vi. Đồng thời, bảng số liệu phân giao 2 nhóm đất rừng (2.536,7 ha rừng đặc dụng và 1.072,6 ha vùng đệm) cho thấy sự chia cắt về mặt địa bàn quản lý hành chính giữa cơ quan kiểm lâm chuyên trách và chính quyền phường.

Nguyên nhân của những hạn chế xuất phát từ sự thiếu thống nhất giữa Luật Đất đai năm 2013 và Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004 khi chuyển đất rừng sang nhóm đất nông nghiệp. Ngoài ra, việc chuyển nhượng đất nhận khoán trái phép qua nhiều đời chủ dẫn đến thất lạc hồ sơ gốc, gây khó khăn cho việc quản lý 1.072,6 ha rừng ngoài quy hoạch. So sánh với các nghiên cứu quy mô vùng tại các tỉnh miền Trung, thực tiễn tại Sơn Trà mang tính đặc thù cao do nằm liền kề trung tâm đô thị lớn, tạo ra xung đột gay gắt giữa bảo tồn 43 loài thực vật và 22 loài động vật trong Sách đỏ với nhu cầu mở rộng dịch vụ nghỉ dưỡng dưới tán rừng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, rà soát, điều chỉnh quy hoạch và số hóa mốc giới 3 loại rừng: Ủy ban nhân dân quận Sơn Trà cần phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Sở Tài nguyên và Môi trường tiến hành kiểm kê, cắm mốc ranh giới cố định trên thực địa và cập nhật bản đồ viễn thám GIS cho toàn bộ 2.536,7 ha rừng đặc dụng và 1.072,6 ha vùng đệm. Mục tiêu hoàn thành 100% việc số hóa dữ liệu địa chính đất rừng, giải quyết dứt điểm tình trạng tranh chấp và chồng lấn ranh giới trước năm 2020.

Thứ hai, chuẩn hóa công tác thanh tra và xử lý triệt để vi phạm lâm sản: Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà - Ngũ Hành Sơn chủ trì phối hợp cùng Công an quận tiến hành phân loại, cấp phép và quản lý chặt chẽ 100% đối với 32 cơ sở chế biến, kinh doanh gỗ; kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với 18 cơ sở chưa đăng ký kinh doanh. Tăng cường tuần tra định kỳ để xóa bỏ hoàn toàn các điểm bẫy bắt động vật hoang dã, giảm số lượng dây bẫy về mức 0 trong giai đoạn 2018-2020.

Thứ ba, nâng cấp nguồn lực tài chính và kiện toàn bộ máy nhân sự: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân quận Sơn Trà cần xem xét tăng mức phân bổ kinh phí hỗ trợ bảo vệ rừng từ 300 triệu đồng lên tối thiểu 800 triệu đồng/năm giai đoạn 2018-2022. Đồng thời, tổ chức tối thiểu 03 đợt tập huấn chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật và nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy rừng cho đội ngũ cán bộ công chức Ủy ban nhân dân phường Thọ Quang và kiểm lâm địa bàn.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế giao khoán và phát triển sinh kế cộng đồng: Thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ các hợp đồng nhận khoán bảo vệ rừng, quy định rõ quyền lợi và nghĩa vụ của chủ rừng khi kết hợp kinh doanh du lịch sinh thái; bảo đảm 100% diện tích rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp đều có chủ quản lý trực tiếp, gắn việc bảo tồn đa dạng sinh học với nâng cao thu nhập cho các hộ dân ven rừng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và cán bộ cơ quan quản lý nhà nước cấp quận/huyện, Hạt kiểm lâm: Luận văn cung cấp khung phân tích thực chứng và các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn trong quản lý 4.439 ha đất rừng liền kề đô thị, giúp các đơn vị xây dựng quy chế phối hợp liên ngành và nâng cao hiệu quả thanh tra, xử phạt vi phạm hành chính lâm nghiệp.
2. Cơ quan lập pháp và các nhà hoạch định chính sách lâm nghiệp: Nghiên cứu chỉ rõ các mâu thuẫn giữa quy định pháp luật về đất đai và lâm nghiệp tại cấp cơ sở, là nguồn tư liệu thực tiễn giá trị để phục vụ sửa đổi, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về quản trị tài nguyên rừng và chi trả dịch vụ môi trường rừng.
3. Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Luật Hành chính và Quản lý tài nguyên: Cung cấp hệ thống dữ liệu sơ cấp 5 năm (2011-2015), phương pháp luận phân tích đa chiều và các biểu mẫu đánh giá thực trạng xâm hại rừng, hỗ trợ đắc lực cho việc phát triển các đề tài luận văn thạc sĩ và công trình khoa học chuyên ngành.
4. Các tổ chức bảo tồn thiên nhiên và doanh nghiệp du lịch sinh thái: Giúp các chuyên gia bảo tồn và nhà đầu tư nắm bắt hiện trạng đa dạng sinh học với 1.010 loài thực vật, 366 loài động vật và cơ chế phân giao 1.072,6 ha vùng đệm, làm cơ sở xây dựng các mô hình du lịch bền vững và dự án bảo tồn đạt chuẩn quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao công tác quản lý bảo vệ rừng tại bán đảo Sơn Trà lại mang tính chất đặc thù hơn các khu bảo tồn khác? Bán đảo Sơn Trà có quy mô 4.439 ha với địa hình núi cao từ 621m đến 696m, sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới gắn liền với biển nằm ngay sát trung tâm thành phố Đà Nẵng. Đây là nơi cư trú của 43 loài thực vật và 22 loài động vật trong Sách đỏ (nổi bật là voọc chà vá chân nâu), do đó chịu áp lực rất lớn từ quá trình đô thị hóa và phát triển du lịch.

Thực trạng xử lý vi phạm xâm hại rừng tại quận Sơn Trà giai đoạn 2013-2015 có điểm gì đáng chú ý? Tổng số vụ vi phạm hành chính giảm dần từ 19 vụ năm 2013 xuống 10 vụ năm 2014 và 09 vụ năm 2015. Tuy nhiên, tang vật gỗ xẻ tịch thu năm 2015 lại tăng mạnh lên 5,013 m3 (so với 2,448 m3 năm 2013), đồng thời lực lượng chức năng đã phát hiện và phá hủy tới 1.509 dây bẫy thú trong năm 2015.

Những hạn chế lớn nhất trong quản lý đất rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp tại địa phương là gì? Khu vực ngoài quy hoạch gồm 1.072,6 ha do Ủy ban nhân dân phường Thọ Quang quản lý gặp khó khăn lớn do ranh giới trên bản đồ và thực địa chưa rõ ràng. Các hợp đồng giao khoán trước đây bị mua bán, chuyển nhượng qua nhiều đối tượng và thất lạc hồ sơ gốc, dẫn đến tình trạng tranh chấp và lấn chiếm đất rừng phức tạp.

Hoạt động kinh doanh của các cơ sở chế biến lâm sản trên địa bàn quận Sơn Trà tồn tại bất cập nào? Qua đợt kiểm tra liên ngành đối với 32 cơ sở chế biến và kinh doanh lâm sản trên địa bàn quận, cơ quan chức năng ghi nhận có tới 18 cơ sở (chiếm tỷ lệ 56,25%) hoạt động mà chưa có giấy phép đăng ký kinh doanh theo quy định, tiềm ẩn nguy cơ lớn về tiêu thụ gỗ và động vật hoang dã trái phép.

Cơ cấu nguồn kinh phí bảo vệ và phát triển rừng năm 2017 của quận Sơn Trà được phân bổ ra sao? Tổng khái toán kinh phí đầu tư năm 2017 là 561,8 triệu đồng. Nguồn vốn này bao gồm 261,8 triệu đồng từ ngân sách sự nghiệp ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và 300 triệu đồng trích từ ngân sách quận Sơn Trà để hỗ trợ công tác phòng cháy chữa cháy, tuần tra liên ngành và làm mới biển cảnh báo.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh lý luận về quản lý nhà nước đối với tài nguyên rừng đặc thù giáp ranh đô thị theo Luật Hiến pháp và Luật Hành chính.
• Phân tích chi tiết hiện trạng phân bổ 2.536,7 ha rừng đặc dụng và 1.072,6 ha đất ngoài quy hoạch lâm nghiệp trên tổng số 4.439 ha diện tích bán đảo Sơn Trà.
• Đánh giá thực chứng kết quả đấu tranh xử lý hơn 38 vụ vi phạm lâm luật, bảo tồn an toàn cho 1.010 loài thực vật và 366 loài động vật quý hiếm.
• Chỉ rõ các nguyên nhân thể chế, bất cập trong hồ sơ giao khoán và tình trạng 56,25% cơ sở chế biến gỗ chưa đăng ký kinh doanh.
• Đề xuất 4 giải pháp mang tính đột phá về quy hoạch viễn thám GIS, siết chặt thanh tra và nâng cấp kinh phí đầu tư lên mức tối ưu.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã cung cấp cơ sở khoa học và pháp lý vững chắc để chính quyền địa phương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý rừng cấp quận/phường. Kế hoạch tiếp theo trong giai đoạn 2018-2022 là số hóa 100% mốc giới lâm nghiệp và triển khai hiệu quả đề án nâng cao năng lực cho lực lượng kiểm lâm. Độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ chuyên ngành hãy khai thác sâu các phát hiện của luận văn để vận dụng hiệu quả vào công tác quản trị và bảo tồn tài nguyên rừng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng 1. Các khái niệm liên quan 1. Khái niệm quản lý, quản lý nhà nước Xét trên phương diện nghĩa của từ, quản lý thường được hiểu là chủ trì hay phụ trách một công việc nào đó.

Bản thân khái niệm quản lý có tính đa nghĩa nên có sự khác biệt giữa nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Hơn nữa, do sự khác biệt về thời đại, xã hội, chế độ, nghề nghiệp nên quản lý cũng có nhiều giải thích, lý giải khác nhau. Cùng với sự phát triển của phương thức xã hội hoá sản xuất và sự mở rộng trong nhận thức của con người thì sự khác biệt về nhận thức và lý giải khái niệm quản lý càng trở nên rõ rệt. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý.

Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý. Quản lý là điều khiển, chỉ đạo một hệ thống hay một quá trình, căn cứ vào những quy luật, định luật hay nguyên tắc tương ứng để cho hệ thống hay quá trình ấy vận động theo ý muốn của người quản lý nhằm đạt được mục đích đã định trước. Đây có thể coi là một khái niệm chung về quản lý, vì khái niệm này thích hợp với tất cả các trường hợp từ sự vận động của một cơ thể sống, một vật cơ giới, một thiết bị tự động hóa đến hoạt động của một tổ chức xã hội, một đơn vị kinh tế hay cơ quan nhà nước. 7 Trong hoạt động quản lý thì chủ thể quản lý là con người hay tổ chức con người; chủ thể quản lý phải là đại diện có uy tín, có quyền hạn và trách nhiệm liên kết, phối hợp những hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân hướng tới mục tiêu chung nhằm đạt được kết quả nhất định trong quản lý, còn khách thể trong quản lý là trật tự, trật tự này được quy định bởi nhiều loại quy phạm khác nhau như: quy phạm đạo đức, quy phạm chính trị, quy phạm tôn giáo, quy phạm pháp luật.

Vậy một cách khái quát: quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường. QLNN xuất hiện cùng với sự ra đời của nhà nước, đó là quản lý toàn xã hội. Nội hàm của QLNN thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, lịch sử và đặc điểm văn hoá, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia qua các giai đoạn lịch sử. QLNN là một dạng của quản lý xã hội, đây là một quá trình phức tạp, đa dạng; trong nghiên cứu lý luận cũng như thực tiễn, QLNN được hiểu theo hai cấp độ: QLNN theo nghĩa rộng là đề cập đến chức năng của cả bộ máy nhà nước; (Từ hoạt động Lập hiến, Lập pháp, hoạt động Hành pháp đến hoạt động Tư pháp); còn tiếp cận theo nghĩa hẹp chỉ là hoạt động chấp hành của cơ quan QLNN; hoạt động này chủ yếu giao cho hệ thống cơ quan hành chính thực hiện đó là các chủ thể quản lý.

QLNN không phải là sự quản lý đối với nhà nước, mà là sự quản lý có tính chất nhà nước, của nhà nước đối với xã hội. QLNN được thực hiện bởi quyền lực nhà nước; quyền lực nhà nước được ghi nhận, củng cố bằng pháp luật và đảm bảo thực hiện bằng sự cưỡng chế nhà nước; theo nghĩa hẹp QLNN có những đặc trưng cơ bản sau: QLNN mang tính chất quyền lực Nhà nước, có tính chất tổ chức cao và mang tính mệnh lệnh của Nhà nước, QLNN 8 mang tính tổ chức và điều chỉnh chủ yếu, QLNN mang tính tổ chức và kế hoạch, QLNN mang tính liên tục. Khái niệm quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng Quản lý nhà nước về BV&PTR là một bộ phận của QLNN nên nó có những đặc trưng vốn có, ngoài ra nó có chủ thể, đối tượng quản lý riêng, có thể khái quát như sau: QLNN về BV&PTR là quá trình các chủ thể QLNN xây dựng chính sách, ban hành pháp luật và sử dụng công cụ pháp luật trong hoạt động quản lý nhằm đạt được yêu cầu, mục đích BV&PTR, Nhà nước đã đặt ra. Hãy nói một cách cụ thể hơn: QLNN về bảo vệ rừng là quá trình các cơ quan, cá nhân trong bộ máy nhà nước đề ra các chủ trương, chính sách, xây dựng hệ thống văn bản pháp luật và sử dụng nó để điều chỉnh các hoạt động quản lý nhằm đạt được những yêu cầu, mục đích của mình về bảo vệ rừng.

Đặc điểm quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng 1. Chủ thể quản lý 1. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng. Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về BV&PTR trong phạm vi cả nước.

Bộ Tài nguyên và môi trường, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các bộ, cơ quan nganh bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng. UBND các cấp có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về BV&PTR tại địa phương theo thẩm quyền. Chính phủ quy định tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên ngành về lâm nghiệp từ trung ương đến cấp huyện và cán bộ lâm nghiệp ở xã phường thị trấn có rừng. Sau khi Luật Đất đai ra đời năm 2003, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng (BVPTR) được ban hành năm 2004, hình thức quản lý rừng cộng đồng đã 9 được chính thức thừa nhận.

Đây được đánh giá là bước đi tích cực trong công tác xã hội hóa ngành lâm nghiệp. Theo đó nhiều thành phần kinh tế khác ngoài nhà nước có cơ hội tham gia quản lý, bảo vệ, sử dụng và hưởng lợi từ tài nguyên rừng. Việc cộng đồng tham gia quản lý rừng đã tạo ra đa dạng về chủ thể quản lý rừng, góp phần khắc phục phần nào hạn chế của nhà nước về ngân sách trong công tác bảo vệ rừng, tạo ra nhiều sản phẩm, nâng cao giá trị sản xuất, thúc đẩy kinh tế lâm nghiệp và tăng trưởng của ngành lâm nghiệp. Đặc biệt là nâng cao ý thức bảo vệ rừng của người dân, thay đổi tư duy nhận thức trong cộng đồng về ý thức làm chủ trong công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng.

Nhờ đó, cộng đồng không đứng ngoài cuộc trong sự nghiệp bảo vệ rừng của Nhà nước. Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013 đều thừa nhận cộng đồng là cộng đồng người Việt Nam sinh sống trên cùng địa bàn thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc và các điểm dân cư tương tự có cùng phong tục, tập quán hoặc có chung dòng họ được nhà nước giao đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất, trong đó có đất rừng. Đối tượng quản lý * Đối với đất rừng sản xuất 1. Nhà nước giao đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên cho tổ chức quản lý rừng để quản lý, bảo vệ và phát triến rừng.

Nhà nước giao đất, cho thuê đất rùng sản xuất là rừng trồng theo quy định sau đây: a) Giao đất cho hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp theo hạn mức quy định tại điếm b khoản 3 Điều 129 của Luật đất đai 2013 để sử dụng vào mục đích sản xuất lâm nghiệp. Đối với diện tích đất rừng sản xuất do hộ gia đình, cá nhân sử dụng vượt hạn mức thì phải chuyển sang thuê đất; b) Cho thuê đất đối với tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để thực hiện dự án đầu tư trồng rừng; 10 c) Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được nhà nước giao đất, cho thuê đất rừng sản xuất theo quy định tại điểm a, điểm b khoản này thì được sử dụng diện tích đất chưa có rừng để trồng rừng hoặc trồng cây lâu năm. Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất rừng sản xuất được kết hợp kinh doanh cảnh quan, du lịch sinh thái – môi trường dưới tán rừng. Đất rừng sản xuất tập trung ở những nơi xa khu dân cư không thể giao trực tiếp cho hộ gia đình, cá nhân thì được Nhà nước giao cho tổ chức để bảo vệ và phát triển rừng kết hợp với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản.[35] * Đối với đất rừng phòng hộ 1.

Nhà nước giao đất rừng phòng hộ cho tổ chức quản lý rừng phòng hộ để quản lý, bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh rừng và trồng rừng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, được kết hợp sử dụng đất vào mục đích khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triến rừng. Tổ chức, quản lý rừng phòng hộ giao khoán đất rừng phòng hộ cho hộ gia đình, cá nhân đang sinh sổng tại đó để bảo vệ, phát triển rừng; ủy ban nhân dân cấp huyện giao đất ở, đất sản xuất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân đó sử dụng. Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu, khả năng bảo vệ, phát triển rừng và đang sinh sống trong khu vực rừng phòng hộ mà chưa có tổ chức quản lý và khu vực quy hoạch trồng rừng phòng hộ thì được nhà nước giao đất rừng phòng hộ để bảo vệ, phát triển rừng và được kết hợp sử dụng đất vào mục đích khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng. Ủy ban nhân dân cấp Tỉnh quyết định cho tổ chức kinh tế thuê đất rùng phòng hộ thuộc khu vực được kết hợp với kinh doanh cảnh quan, du lịch sinh thái – môi trường dưới tán rừng.

Cộng đồng dân cư được nhà nước giao rừng phòng hộ theo quy định của Luật bảo vệ và phát triến rừng thì được giao đất rừng phòng hộ để bảo vệ, phát triển rừng; có quyền và nghĩa vụ theo quy định của Luật bảo vệ và phát triển rừng. [35] Đối với đất rừng đặc dụng 1.