Quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng hiện nay: Vấn đề và giải pháp

Quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh tỉnh này có nhiều tôn giáo khác nhau. 105 trang · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Quản Lý Nhà Nước
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo Ở Lâm Đồng: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Lâm Đồng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI CỦA LÂM ĐỒNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA TÔN GIÁO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
• 1.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế, văn hóa - xã hội
• 1.1.2.1. Điều kiện kinh tế
• 1.1.2.2. Đặc điểm xã hội
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TÔN GIÁO Ở LÂM ĐỒNG
• 3. Chương 3: MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TÔN GIÁO Ở LÂM ĐỒNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng

Quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh tỉnh này có nhiều tôn giáo khác nhau. Với khoảng 60% dân số theo các tôn giáo như Phật giáo, Công giáo, và Tin lành, việc quản lý tôn giáo không chỉ đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng mà còn duy trì sự ổn định xã hội. Chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước đã được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân, đồng thời ngăn chặn các hoạt động lợi dụng tôn giáo để chống đối chính quyền.

1.1. Đặc điểm tôn giáo tại Lâm Đồng

Lâm Đồng có sự đa dạng về tôn giáo với nhiều tín đồ thuộc các tôn giáo lớn. Đặc điểm này tạo ra những thách thức trong công tác quản lý nhà nước, đặc biệt là trong việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng và ngăn chặn các hoạt động tiêu cực.

1.2. Vai trò của chính sách tôn giáo

Chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hoạt động tôn giáo. Các chính sách này không chỉ bảo vệ quyền lợi của tín đồ mà còn góp phần duy trì sự ổn định xã hội.

II. Thực trạng quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng

Thực trạng quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng hiện nay cho thấy nhiều thành tựu nhưng cũng không ít thách thức. Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc quản lý, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Một số tôn giáo hoạt động không đúng quy định, gây khó khăn cho công tác quản lý.

2.1. Thành tựu trong quản lý tôn giáo

Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo đã đạt được nhiều thành tựu, như việc xây dựng các cơ sở thờ tự đúng quy định và tổ chức các hoạt động tôn giáo hợp pháp.

2.2. Hạn chế và thách thức trong quản lý

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong công tác quản lý, như sự phối hợp giữa các ngành chưa chặt chẽ, dẫn đến việc một số tôn giáo hoạt động không đúng quy định.

III. Phương pháp nâng cao quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với tôn giáo, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng và nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên là rất cần thiết.

3.1. Tăng cường phối hợp giữa các ngành

Việc tăng cường phối hợp giữa các ngành sẽ giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến tôn giáo một cách hiệu quả hơn, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

3.2. Nâng cao nhận thức của cán bộ

Nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên về chính sách tôn giáo sẽ giúp họ thực hiện tốt hơn nhiệm vụ quản lý, từ đó góp phần vào sự ổn định xã hội.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong quản lý tôn giáo ở Lâm Đồng

Các giải pháp quản lý nhà nước đối với tôn giáo cần được áp dụng thực tiễn để đảm bảo hiệu quả. Việc tổ chức các hoạt động tôn giáo đúng quy định và giám sát chặt chẽ sẽ giúp ngăn chặn các hoạt động tiêu cực.

4.1. Tổ chức các hoạt động tôn giáo hợp pháp

Tổ chức các hoạt động tôn giáo hợp pháp sẽ giúp tín đồ thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, đồng thời ngăn chặn các hoạt động trái phép.

4.2. Giám sát và kiểm tra hoạt động tôn giáo

Giám sát và kiểm tra hoạt động tôn giáo là cần thiết để đảm bảo các tôn giáo hoạt động đúng quy định của pháp luật, từ đó bảo vệ quyền lợi của tín đồ.

V. Kết luận về quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng

Quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Lâm Đồng là một vấn đề phức tạp nhưng cần thiết. Việc nâng cao hiệu quả quản lý không chỉ đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng mà còn góp phần vào sự ổn định xã hội. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết các vấn đề hiện tại.

5.1. Tương lai của quản lý tôn giáo

Tương lai của quản lý tôn giáo ở Lâm Đồng phụ thuộc vào sự đồng bộ trong các chính sách và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với tôn giáo, từ đó đảm bảo quyền lợi của tín đồ và sự ổn định xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lâm Đồng là tỉnh miền núi phía Nam Tây Nguyên sở hữu vị trí chiến lược đặc biệt với diện tích tự nhiên 976.274 ha. Theo số liệu thống kê dân số, toàn tỉnh có 996.745 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 233.424 người. Điểm đặc thù nổi bật của địa phương là đời sống tôn giáo hết sức phong phú, với 591.701 tín đồ, chiếm gần 60% tổng dân số toàn tỉnh, sinh hoạt chủ yếu ở bốn tôn giáo chính gồm Phật giáo, Công giáo, Tin lành và Cao đài. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ yêu cầu cấp thiết trong việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng lành mạnh của nhân dân, đồng thời ngăn chặn các hoạt động lợi dụng niềm tin tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và gây mất ổn định chính trị. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là làm rõ thực trạng quản lý nhà nước đối với các hoạt động tôn giáo trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, phân tích những thành tựu đạt được cũng như chỉ rõ các hạn chế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu lực quản lý giai đoạn hiện nay. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 11 đơn vị hành chính cấp huyện và 135 xã, phường, thị trấn của tỉnh Lâm Đồng trong giai đoạn từ năm 1990 đến năm 2000. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được thể hiện qua việc cung cấp các luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế quản lý hành chính, giúp xử lý dứt điểm 24 vụ việc vi phạm xây dựng trái phép, giải quyết hài hòa quan hệ dân tộc - tôn giáo và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại 27 xã vùng sâu khó khăn của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất xã hội của tôn giáo, xem tín ngưỡng và tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân tồn tại lâu dài trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Nghiên cứu tích hợp lý thuyết quản lý hành chính nhà nước bằng pháp luật gắn với các quan điểm chỉ đạo của Đảng trong Nghị quyết 24-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác tôn giáo, Nghị định 69/HĐBT và Nghị định 26/1999/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động tôn giáo. Mô hình nghiên cứu tiếp cận đa chiều về mối quan hệ biện chứng giữa quản lý nhà nước, an ninh trật tự xã hội và phát triển kinh tế - văn hóa. Luận văn chuẩn hóa ba khái niệm nòng cốt: quản lý nhà nước đối với tôn giáo là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực pháp luật của cơ quan công quyền; sinh hoạt tôn giáo thuần túy là việc thực hành giáo lý, lễ nghi hợp pháp đúng tôn chỉ mục đích; và hiện tượng lợi dụng tôn giáo là hành vi mượn danh đức tin để trục lợi, xâm phạm an ninh quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả thu thập dữ liệu thứ cấp từ hệ thống báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết 24-NQ/TW của Tỉnh ủy Lâm Đồng và hồ sơ lưu trữ quản lý tôn giáo trên toàn bộ 135 xã, phường, thị trấn. Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp qua khảo sát thực tế trên cỡ mẫu 2.000 cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp huyện, cấp xã và 496 chức sắc, nhà tu hành thuộc các tôn giáo tham gia các lớp bồi dưỡng chính sách giai đoạn 1996 - 2000. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng đô thị tập trung đông giáo dân như thành phố Đà Lạt, thị xã Bảo Lộc và các huyện vùng sâu như Đạ Tẻh, Cát Tiên, Lạc Dương. Lý do lựa chọn kết hợp phương pháp phân tích lôgíc, phương pháp lịch sử cụ thể và phương pháp điều tra xã hội học là nhằm lượng hóa chính xác mức độ chuyển biến nhận thức của cán bộ, đồng thời đối chiếu sự biến động số lượng tín đồ qua từng mốc lịch sử di dân từ năm 1954 đến năm 1999 để đưa ra các nhận định khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu tôn giáo tại Lâm Đồng có sự phân hóa rõ rệt với quy mô tín đồ lớn: Phật giáo chiếm vị trí dẫn đầu với 300.000 tín đồ (tương đương 30% dân số toàn tỉnh) và 80 ngôi chùa; Công giáo có 245.000 tín đồ (chiếm khoảng 24,5% dân số) với 59 giáo xứ; Tin lành có 55.270 tín đồ với 9 hệ phái khác nhau, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 94,1% (khoảng 52.000 tín đồ). Thứ hai, công tác quản lý nhà nước đã đạt thành tựu quan trọng khi chính quyền cấp phép xây dựng mới và đại tu cho trên 40 cơ sở thờ tự Phật giáo cùng 51 cơ sở Công giáo, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh chính đáng. Thứ ba, tình hình an ninh trật tự phát sinh nhiều phức tạp khi cơ quan chức năng đã xử phạt hành chính 24 vụ vi phạm trật tự xây dựng, thu hồi 58 ha đất rừng bị lấn chiếm lập am cốc trái phép và tịch thu 285 cuốn kinh thánh truyền đạo trái phép. Thứ tư, hệ thống chính trị cơ sở từng bước được củng cố với 408 đảng viên là người có đạo và 563 tín đồ trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những thành tựu trên bắt nguồn từ việc quán triệt kịp thời đường lối đổi mới của Đảng, kết hợp hài hòa giữa chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng với các chương trình phát triển kinh tế 10 tỷ đồng mỗi năm cho 27 xã vùng khó khăn, giúp tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 1,3%/năm. Các tổ chức tôn giáo cũng đóng góp tích cực cho cộng đồng khi quyên góp hơn 1,5 tỷ đồng cứu trợ thiên tai và duy trì hệ thống Tuệ Tĩnh Đường khám chữa bệnh miễn phí cho hàng vạn người dân. Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm đất đai và truyền đạo trái phép vẫn xảy ra do sự phối hợp liên ngành giữa Ban Tôn giáo, Công an và chính quyền cơ sở có lúc thiếu đồng bộ, dẫn đến việc xử lý bị động. Trong các báo cáo chuyên sâu, dữ liệu về sự biến động tín đồ các tôn giáo giai đoạn 1975 - 1999 có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột chồng phân nhóm theo địa bàn 11 huyện thị, kết hợp cùng bảng so sánh tỷ lệ chấp hành pháp luật giữa 61 xã vùng trọng điểm giáo dân và các xã thuần nông. Cách biểu diễn này làm nổi bật mối tương quan chặt chẽ giữa mức độ phát triển kinh tế - xã hội và tính ổn định an ninh chính trị tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện quy trình cấp phép xây dựng và quản lý đất đai tôn giáo: Ủy ban nhân dân tỉnh cùng Sở Xây dựng và Sở Địa chính cần ban hành quy chế phối hợp liên ngành, tiến hành thanh tra, xử lý dứt điểm 100% các công trình vi phạm trật tự xây dựng và thu hồi toàn bộ diện tích đất lâm nghiệp bị lấn chiếm trái phép trong thời hạn 12 đến 18 tháng.

Thứ hai, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ công chức làm công tác tôn giáo: Ban Tôn giáo tỉnh chủ trì phối hợp với Trường Chính trị tỉnh tổ chức tập huấn định kỳ hằng năm cho 100% cán bộ lãnh đạo từ cấp tỉnh đến 135 xã, phường, thị trấn, hoàn thành chuẩn hóa kiến thức pháp luật và kỹ năng quản lý hành chính trong lộ trình từ năm 2001 đến năm 2003.

Thứ ba, củng cố và phát triển hệ thống chính trị cơ sở tại vùng đồng bào có đạo: Ban Tổ chức Tỉnh ủy và các huyện ủy đẩy mạnh công tác bồi dưỡng quần chúng ưu tú, đặt mục tiêu nâng tổng số đảng viên là người có đạo từ 408 đảng viên hiện tại lên trên 600 đảng viên trước năm 2005, xóa bỏ hoàn toàn tình trạng buôn làng trắng đảng viên.

Thứ tư, đẩy mạnh các chương trình an sinh xã hội và xóa đói giảm nghèo gắn với quản lý tôn giáo: Ủy ban nhân dân tỉnh phân bổ nguồn ngân sách tối thiểu 10 tỷ đồng mỗi năm để nâng cấp hạ tầng giao thông, điện lưới và y tế tại 27 xã vùng sâu khó khăn, phấn đấu nâng tốc độ giảm tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc có đạo đạt mức 2,0%/năm trong giai đoạn 2001 - 2005.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là cán bộ, chuyên viên tại các cơ quan quản lý nhà nước như Ban Tôn giáo, Ban Dân vận, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và lực lượng Công an; công trình cung cấp khung tham chiếu thực tiễn để xây dựng quy trình tiếp nhận hồ sơ hành chính, giải quyết khiếu nại đất đai tôn giáo và phòng ngừa điểm nóng an ninh chính trị trên địa bàn 135 xã, phường.

Nhóm thứ hai là giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học thuộc các chuyên ngành Quản lý công, Xã hội học, Tôn giáo học và Chủ nghĩa xã hội khoa học; luận văn là nguồn tài liệu học thuật giá trị phục vụ công tác giảng dạy cho hơn 500 học viên tại Trường Chính trị tỉnh và các học viện nghiên cứu.

Nhóm thứ ba là lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương tại 11 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Lâm Đồng và các tỉnh lân cận khu vực Nam Tây Nguyên; tài liệu cung cấp bài học kinh nghiệm về xử lý khủng hoảng truyền đạo trái phép và các mô hình phát triển đảng viên tại vùng giáo xứ.

Nhóm thứ tư là các tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc và nhà tu hành; nghiên cứu giúp các tổ chức nắm vững quy định pháp luật hiện hành, củng cố phương châm sống tốt đời đẹp đạo và nâng cao hiệu quả phối hợp với chính quyền địa phương trong các hoạt động từ thiện xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Đặc điểm nổi bật nhất của bức tranh tôn giáo tại Lâm Đồng là gì?
Lâm Đồng mang đặc thù tôn giáo đa dạng hình thành qua các làn sóng di dân lịch sử, với 591.701 tín đồ thuộc 4 tôn giáo lớn, chiếm gần 60% dân số toàn tỉnh. Mật độ tín đồ tập trung cao tại thành phố Đà Lạt, thị xã Bảo Lộc và có sự đan xen sâu sắc giữa yếu tố dân tộc thiểu số với niềm tin tôn giáo.

Chính quyền tỉnh Lâm Đồng đã đạt được kết quả cụ thể nào trong việc đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng chính đáng?
Trong giai đoạn nghiên cứu, chính quyền các cấp đã cấp phép xây mới và sửa chữa khang trang cho trên 40 cơ sở thờ tự Phật giáo và 51 cơ sở Công giáo. Ngoài ra, địa phương đã linh hoạt chủ động cho phép mở cửa 9 nhà thờ Tin lành phục vụ bà con dân tộc thiểu số sinh hoạt tôn giáo thuần túy.

Nguyên nhân chính dẫn đến những vi phạm về đất đai và xây dựng cơ sở thờ tự tại địa phương là gì?
Nguyên nhân chủ yếu do công tác quản lý có lúc còn buông lỏng, phân định thẩm quyền chưa rõ ràng giữa các cấp chính quyền, cùng với sự gia tăng nhanh quy mô tín đồ. Một số trường hợp chức sắc đã tự ý xây dựng hoặc lấn chiếm 58 ha đất rừng để lập am cốc trái phép.

Công tác xây dựng thực lực chính trị tại vùng đồng bào theo đạo ở Lâm Đồng đạt kết quả ra sao?
Toàn tỉnh đã kết nạp và xây dựng được lực lượng gồm 408 đảng viên là người có đạo, trong đó có 10 đồng chí tham gia cấp ủy cấp huyện. Bên cạnh đó, có 563 tín đồ trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã, góp phần củng cố niềm tin giữa quần chúng và chính quyền.

Luận văn đề xuất giải pháp trọng tâm nào để phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số có đạo?
Luận văn khuyến nghị duy trì nguồn ngân sách đầu tư trọng điểm 10 tỷ đồng mỗi năm cho 27 xã khó khăn. Mục tiêu nhằm hỗ trợ vay vốn sản xuất, định canh định cư, qua đó phấn đấu nâng tỷ lệ giảm nghèo từ mức 1,3% lên 2,0% hằng năm để ổn định đời sống người dân.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa bức tranh toàn cảnh về thực trạng tôn giáo tại Lâm Đồng, nơi có 591.701 tín đồ thuộc 4 tôn giáo chính, chiếm gần 60% dân số toàn tỉnh.
• Công trình đánh giá toàn diện thành tựu quản lý nhà nước như cấp phép 91 công trình thờ tự và phát triển 408 đảng viên vùng giáo, đồng thời chỉ rõ hạn chế trong quản lý đất đai với 24 vụ vi phạm xây dựng.
• Đóng góp học thuật cốt lõi của nghiên cứu là xác lập hệ thống giải pháp quản lý hành chính khoa học, phù hợp với đặc thù vùng đa dân tộc và đa tôn giáo tại Nam Tây Nguyên.
• Các cơ quan chức năng cần khẩn trương thực hiện lộ trình giải pháp giai đoạn 2001 - 2005, trọng tâm là chuẩn hóa năng lực cán bộ tại 11 huyện thị và 135 xã phường, kết hợp đầu tư ngân sách 10 tỷ đồng mỗi năm cho vùng sâu khó khăn.
• Quý độc giả, các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm hãy ứng dụng ngay các luận cứ khoa học từ luận văn để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI CỦA LÂM ĐỒNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA TÔN GIÁO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH 1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI 1. Điều kiện tự nhiên Lâm Đồng là một tỉnh miền núi ở Nam Tây Nguyên, nằm giữa tọa độ 11 - 130 vĩ Bắc và 107 - 1090 kinh Đông, cách bờ biển phía Đông 110 km; phía Đông và Nam giáp các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận; phía Tây và Bắc giáp các tỉnh Đồng Nai, Bình Phước, Đắc Lắc. Trong số các đơn vị hành chính cấp tỉnh hiện nay, từ đồng bằng Thanh - Nghệ trở vào đồng bằng sông Cửu Long, Lâm Đồng là tỉnh duy nhất có lãnh thổ nằm trọn trong miền nội địa của đất nước, không có đường biên giới quốc gia, không có bờ biển [46, tr.

Vị trí địa lý như vậy đã tạo cho Lâm Đồng có vị trí chiến lược quan trọng: là điểm nối tiếp giữa Nam Tây Nguyên với miền Đông Nam Bộ và Sài Gòn bằng đường quốc lộ 20, đường số 8 và đường xe lửa Đà Lạt - Tháp Chàm. Vì thế, trước đây thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã xây dựng Lâm Đồng trong thế chiến lược liên hoàn nhằm bảo vệ từ xa cơ quan đầu não của chúng ở Sài Gòn, đồng thời, làm bàn đạp để đánh phá phong trào cách mạng các tỉnh cực Nam Trung Bộ và Nam Tây Nguyên [1, tr. Tỉnh Lâm Đồng có diện tích tự nhiên là 976.274 ha, chiếm trên 3% diện tích cả nước, trong đó, đất rừng chiếm 70%. Trữ lượng gỗ các loại trên 30 triệu m3, có trên 130.000 ha rừng thông thuần chủng, trên 150.000 ha rừng tre nứa.

Đây là vùng nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp địa phương và khu vực. Đất có khả năng làm nông nghiệp trên 200.000 ha, chủ yếu là đất đỏ bazan và hơn 50.000 ha đất phù sa bồi tụ, thích hợp cho 8 việc phát triển cây công nghiệp ngắn ngày, dài ngày, sản xuất lương thực, thực phẩm và chăn nuôi gia súc [54, tr. Ngoài tiềm năng để phát triển thủy điện rất đáng kể, Lâm Đồng còn là vùng giàu tài nguyên khoáng sản (như bô xít, thiếc, cao lanh, than, đá quý, vàng. Sự tác động cộng hưởng của bức xạ mặt trời, hoàn lưu khí quyển và vị trí địa lý cùng địa hình đã hình thành ở Lâm Đồng một kiểu khí hậu đặc biệt: nhiệt đới gió mùa vùng sơn cao nguyên.

Khí hậu ở Lâm Đồng có hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Nhiệt độ trung bình từ 160C đến 230C; lượng mưa từ 1. Lâm Đồng có hệ thống giao thông tương đối thuận tiện, các quốc lộ 8, 20, 21, 27 nối liền với các tỉnh duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, miền Đông Nam Bộ và Thành phố Hồ Chí Minh. Đường ô tô đã đến trung tâm các huyện và nhiều xã trong tỉnh.

Tuy nhiên, ở một số xã vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng, việc đi lại của đồng bào còn gặp nhiều khó khăn, nhất là trong mùa mưa. Nhờ vị trí địa lý, địa hình, cảnh quan thiên nhiên kỳ thú và khí hậu ôn hòa, dịu mát quanh năm mà Lâm Đồng - Đà Lạt đã sớm trở thành một trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng của cả nước và quốc tế. Bên cạnh đó, Lâm Đồng còn có tầm quan trọng cả về chính trị, kinh tế và an ninh - quốc phòng. Để hình thành địa giới hành chính của một tỉnh như hiện nay, Lâm Đồng đã trải qua một quá trình lịch sử đầy biến động, nhiều thay đổi, tách, nhập ở từng thời kỳ khác nhau.Trước năm 1899, vùng đất Lâm Đồng ngày nay thuộc hai tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận.

Ngày 1-1-1899, Toàn quyền Paul Doumer ký quyết định thành lập tỉnh Đồng Nai Thượng và hai trạm hành chính: Tánh Linh, cao nguyên Lang Bian. Năm 1905, tỉnh Đồng Nai Thượng bị bãi bỏ, vùng đất này lại trực thuộc tỉnh Bình Thuận. 9 Ngày 6-1- 1916 Toàn quyền E. Roume ký quyết định thành lập tỉnh Lang Bian.

Ngày 24- 4-1916, Hội đồng nhiếp chính vua Duy Tân ra dụ thành lập tại vùng Lang Bian trung tâm đô thị Đà Lạt. Năm 1920, tỉnh Đồng Nai Thượng lại được tái lập gồm ba quận: Djiring (Di Linh), Blao, Dran. Tỉnh lỵ đóng tại Djiring. Thị xã Đà Lạt, nơi nghỉ mát của người Pháp, được thành lập.

Cũng trong năm đó, Bảo Đại lập khu tự trị Lâm Viên (bao gồm cả Đà Lạt). Năm 1941, tỉnh Lâm Viên được thành lập, Đà Lạt được chọn làm tỉnh lỵ. Ngày 23-8-1945, nhân dân Lâm Viên khởi nghĩa giành chính quyền. Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và Ủy ban Việt Minh tỉnh Lâm Viên và tỉnh Đồng Nai Thượng được thành lập.

Để thống nhất sự chỉ đạo đối với các tỉnh cực Nam Trung Bộ, theo đề nghị của Ủy ban kháng chiến hành chính miền Nam Trung Bộ, ngày 22-2-1951, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra Nghị định số 73-TTg hợp nhất hai tỉnh Lâm Viên và Đồng Nai Thượng thành tỉnh Lâm Đồng [46, tr. Năm 1958, Ngô Đình Diệm thành lập tỉnh Lâm Đồng (gồm quận Di Linh, Blao) và tỉnh Tuyên Đức (gồm thị xã Đà Lạt và ba quận: Đơn Dương, Đức Trọng, Lạc Dương). Năm 1966, Đà Lạt được tách khỏi tỉnh Tuyên Đức, trực thuộc chính quyền Trung ương. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thực hiện Nghị quyết số 245-NQ/ TW ngày 20-9-1975 của Bộ Chính trị về việc bỏ khu, hợp tỉnh và Nghị quyết số 19/NQ-TW ngày 20-12-1975 của Bộ Chính trị về việc điều chỉnh, hợp nhất một số tỉnh ở miền Nam; tháng 12-1976, Chính phủ lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã ra Nghị định về việc giải thể khu hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam.

Theo Nghị định này, ở miền Nam có 21 đơn vị hành chính, trong đó Lâm Đồng và Tuyên Đức hợp nhất lại và lấy tên là tỉnh Lâm Đồng [44, tr. 10 Hiện nay, tỉnh Lâm Đồng chia thành 11 đơn vị hành chính gồm các huyện Đức Trọng, Di Linh, Lâm Hà, Lạc Dương, Đạ Hoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên, Bảo Lâm, Đơn Dương, thị xã Bảo Lộc và thành phố Đà Lạt. Thành phố Đà Lạt - tỉnh lỵ Lâm Đồng là thành phố du lịch, nghỉ dưỡng nổi tiếng của Việt Nam và là trung tâm chính trị, văn hóa của tỉnh. Về dân số, theo điều tra đầu năm 1999, toàn tỉnh Lâm Đồng có 996.745 người, trong đó, dân tộc thiểu số là 233.424 người; số người theo các tôn giáo là 591.701 người [56, tr.

Điều kiện kinh tế, văn hóa - xã hội 1. Điều kiện kinh tế Nền kinh tế cổ truyền của các dân tộc thiểu số dựa vào thiên nhiên và mang tính chất tự nhiên, tự cấp, tự túc. Phương thức canh tác phổ biến là phát rẫy, chọc, tỉa. Sau vài ba năm, đất cằn cỗi, họ bỏ hoang, đi phát nương nơi đất mới.

Hình thái kinh tế chiếm đoạt gắn với săn bắn và hái lượm vẫn có vai trò nhất định trong đời sống kinh tế gia đình. Ngoài ra, các dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng còn có nghề dệt vải, thổ cẩm, đan lát đồ mây, tre, cói; rèn nông cụ, vũ khí truyền thống. Bảo tồn và phát huy truyền thống canh tác của cư dân nông nghiệp lâu đời. Khi di cư đến Lâm Đồng, cộng đồng người Kinh tiếp tục trồng lúa nước, thâm canh hoa màu, cây công nghiệp, cây ăn quả, cây đặc sản, rau ôn đới, trồng hoa, dâu tằm và cây dược liệu.

Đây là nguồn thu nhập chính của cư dân người Kinh. Cùng với trồng trọt, các nghề thủ công nghiệp nhỏ (như nghề mộc, rèn, thêu, đan); thương nghiệp - dịch vụ du lịch ở Đà Lạt và thị xã Bảo Lộc cũng phát triển. Sau ngày giải phóng, nhân dân các dân tộc tỉnh Lâm Đồng dưới sự lãnh đạo của Đảng đã thu được những thành tựu nhất định. Về nông nghiệp: đã thực hiện chủ trương khôi phục các ngành sản xuất chính, như: chè, rau, mở rộng diện tích cây lương thực, thực phẩm; tiến hành khai 11 hoang, phục hóa; các phong trào làm thủy lợi, trồng rừng, định canh, định cư cho đồng bào dân tộc.

được phát động. Về công nghiệp: khôi phục các ngành công nghiệp quan trọng như sản xuất nấm, tơ tằm, chè, cà phê. Bước sang thời kỳ đổi mới, Lâm Đồng có nhiều bước tiến đáng kể trong phát triển kinh tế. Thời kỳ 1990 - 1995, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng gần 13% [46, tr.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo chiều hướng tích cực; các tiềm năng, thế mạnh được khai thác. Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần phát triển, xuất - nhập khẩu được khuyến khích, đẩy mạnh hợp tác đầu tư với nước ngoài. Nông nghiệp phát triển tương đối toàn diện trên cơ sở phát huy thế mạnh về cây công nghiệp dài ngày, rau, hoa quả đặc sản theo hướng đầu tư thâm canh; đất đai được sử dụng có hiệu quả, hình thành nhiều vùng chuyên canh. Bộ mặt nông thôn thay đổi, số hộ giàu và trung bình chiếm tỷ lệ trên 80%.

Vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc được quan tâm đầu tư phát triển. Lâm nghiệp được phát triển trên cơ sở bảo vệ tài nguyên và phát triển vốn rừng; công tác trồng, chăm sóc rừng được ưu tiên. Quản lý bảo vệ rừng, định canh, định cư cho đồng bào dân tộc được thực hiện. Công nghiệp tăng với tốc độ cao, sản phẩm đa dạng.

Nhiều sản phẩm mới được sản xuất (như lụa, hàng đan len, cà phê, nhân hạt điều, thiếc tinh, nấm. Chất lượng các sản phẩm được nâng lên và tìm được thị trường tiêu thụ khá ổn định, như chè xuất khẩu, tơ tằm. Giá trị xuất khẩu từ công nghiệp chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu. Cơ sở vật chất kỹ - thuật hạ tầng được tập trung xây dựng, đáp ứng phần lớn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Mạng lưới điện đã đến được 80% số xã; đường giao thông mở đến tất cả các khu dân cư. Nước sạch được cấp cho trên 50% số dân; mạng lưới bưu chính viễn thông phủ kín đến tất cả các xã trong tỉnh và được đầu tư ngày càng hiện đại. Các công 12 trình thủy lợi tại các vùng nông nghiệp trọng điểm được xây dựng và phát huy có hiệu quả [46, tr. Trên bước đường xây dựng kinh tế, tỉnh Lâm Đồng gặp không ít trở ngại.

Cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội vùng sâu, vùng xa chưa được phát triển. Riêng 27 xã đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn; nạn đói giáp hạt vẫn còn xảy ra ở một số nơi.