MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. Cơ sở lý luận về quản lý ngân sách và thực hiện quản lý ngân sách dưới góc độ khoa học về chính sách công. Bộ máy, nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện quản lý NSNN cấp tỉnh.
Khái niệm về thực hiện chính sách quản lý ngân sách nhà nước và bài học cho tỉnh. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI. Đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi có liên quan đến thực hiện chính sách quản lý ngân sách nhà nước. Thực trạng bộ máy và cán bộ quản lý NSNN tỉnh Quảng Ngãi.
Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách quản lý ngân sách nhà nước của tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2011-2016. Đánh giá việc tổ chức thực hiện chính sách quản lý ngân sách của tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn 2011-2016. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2025. Quan điểm hoàn thiện công tác thực hiện chính sách quản lý ngân sách trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi.
Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách quản lý ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay và định hướng đến năm 2025 .79 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Tên viết tắt Tên đầy đủ CS Chính sách NSĐP Ngân sách địa phương QLNS Quản lý ngân sách NSNN Ngân sách Nhà nước NSTW Ngân sách Trung ương HĐND Hội đồng nhân dân UBND Ủy ban nhân dân QLNN Quản lý nhà nước ĐTXDCB Đầu tư xây dựng cơ bản NS Ngân sách ĐTPT Đầu tư phát triển CTHĐ Chương trình hành động KT-XH Kinh tế xã hội DN Doanh nghiệp CTX Chi thường xuyên XDCB Xây dựng cơ bản KH&ĐT Kế hoạch và Đầu tư KBNN Kho bạc Nhà nước TNHH Trách nhiệm hữu hạn GTGT Giá trị gia tăng CP Cổ phần TDTT Thể dục Thể thao BHYT Bảo hiểm y tế Tên viết tắt Tên đầy đủ CNTT Công nghệ thông tin SNCL Sự nghiệp công lập DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Tỷ lệ thu ngân sách cấp tỉnh so với tổng thu NSĐP giai đoạn 2011-2016. Tỷ lệ chi ngân sách cấp tỉnh so với tổng chi NSĐP giai đoạn 2011-2016. Dự toán thu, chi ngân sách cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tỷ lệ thực hiện dự toán chi ngân sách cấp tỉnh giai đoạn 2011- 2016.
7 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Biểu đồ 2.Tình hình thu NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016. Tình hình chi NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi sự nghiệp giáo dục, đào tạo và dạy nghề thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016.Tình hình chi sự nghiệp y tế thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011- 2016 .Tình hình chi sự nghiệp đảm bảo xã hội thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi sự nghiệp kinh tế thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi quản lý hành chính, Đảng, đoàn thể thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi đầu tư phát triển thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016. 47 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Trang Biểu đồ 2.Tình hình thu NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016. Tình hình chi NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi sự nghiệp giáo dục, đào tạo và dạy nghề thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi sự nghiệp y tế thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi sự nghiệp đảm bảo xã hội thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016.Tình hình chi sự nghiệp kinh tế thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi quản lý hành chính, Đảng, đoàn thể thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016 .Tình hình chi đầu tư phát triển thuộc NS cấp tỉnh giai đoạn 2011-2016.
Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Ngân sách nhà nước thể hiện sức mạnh về tài chính của Nhà nước, Ngân sách nhà nước vừa là nguồn lực để nuôi dưỡng bộ máy Nhà nước vừa là công cụ hữu ích để Nhà nước quản lý, điều tiết nền kinh tế quốc dân và giải quyết các vấn đề xã hội. Sự hình thành và phát triển của ngân sách nhà nước gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của kinh tế hàng hóa - tiền tệ trong các phương thức sản xuất của cộng đồng và nhà nước của từng cộng đồng. Nói cách khác, sự ra đời của nhà nước, sự tồn tại của kinh tế hàng hóa - tiền tệ là những tiền đề cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của ngân sách nhà nước. Để quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, xây dựng ngân sách nhà nước lành mạnh, củng cố kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả tiền của của Nhà nước, tăng tích lũy để thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, Luật Ngân sách nhà nước ra đời nhằm quy định về lập, chấp hành, quyết toán, kiểm tra ngân sách nhà nước và về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước các cấp trong lĩnh vực ngân sách nhà nước.
Qua hơn 10 năm tổ chức thực hiện, Luật Ngân sách nhà nước năm 2002 đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần xây dựng nền tài chính quốc gia vững mạnh, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, góp phần ổn định chính trị, nâng cao đời sống. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của ngân sách nhà nước cũng như cơ chế quản lý, điều hành còn bộc lộ một số hạn chế cần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn khi mà nền kinh tế vận động theo cơ chế thị trường và trước yêu cầu đổi mới để hội nhập và phát triển. Những hạn chế về: hệ thống NSNN còn mang tính lồng ghép, dẫn đến thẩm quyền giữa các cấp chồng chéo; quy trình ngân sách phức tạp; phạm vi thu, chi NSNN chưa rõ ràng; việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách chưa phù hợp, căn cứ xây dựng dự toán NSNN chưa đầy đủ, chưa gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ đầu ra; quy định về trách nhiệm giải trình trước các cơ quan dân cử chưa cụ thể; công khai, minh bạch trong quản lý NSNN chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, đã được 1 Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 25/06/2015 gọi tắt là Luật NSNN năm 2015, có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2017, thay thế Luật NSNN số 01/2002/QH11 với các mục tiêu sửa đổi nhằm phù hợp với Hiến pháp năm 2013; Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý NSNN tạo động lực phát triển; đổi mới phương thức quản lý NSNN phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế xã hội đất nước, tăng cường phân cấp quản lý ngân sách; đảm bảo tính thống nhất của NSNN và vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương (NSTW), phát huy tính chủ động của ngân sách các cấp chính quyền địa phương trong quản lý và sử dụng NSNN. Bản chất của NSĐP là các mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa chính quyền địa phương với chính quyền trung ương, giữa chính quyền địa phương với các chủ thể khác như tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân trong và ngoài nước và các cấp chính quyền địa phương với nhau trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ NSĐP.
Nhằm phát huy tính chủ động của ngân sách địa phương trong quản lý và sử dụng NSNN, tỉnh Quảng Ngãi đã hiện thực hóa các chính sách quản lý ngân sách trong đời sống xã hội và kiểm tra việc thực hiện các chính sách đó. Với xuất phát điểm là một tỉnh nghèo, thuần nông với nguồn thu của ngân sách thấp, chủ yếu là dựa vào các xí nghiệp quốc doanh, ngoài quốc doanh và thuế sử dụng đất nông nghiệp với số thu chỉ đạt 22 tỷ đồng vào năm đầu tiên khi tái lập tỉnh, năm 1990. Sau 25 năm, với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo Trung ương, sự đồng thuận nỗ lực phấn đấu của toàn thể lãnh đạo, cán bộ, doanh nghiệp và nhân dân tỉnh, đến nay tình hình kinh tế - xã hội Quảng Ngãi đã có nhiều đổi thay, đặc biệt là ở kết quả thu ngân sách nhà nước trên địa bàn. Tuy nhiên, so với yêu cầu và điều kiện thực tế, công tác tổ chức thực hiện chính sách quản lý ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, chưa đáp ứng được các yêu cầu quản lý như: Công tác lập dự toán còn yếu kém, còn nhiều lần phải bổ sung, điều chỉnh, gây khó khăn cho công tác quản lý dự toán được duyệt; việc chấp hành dự toán còn nhiều tồn tại, quản lý thu NSNN còn nhiều kẽ hở, bỏ sót nguồn thu, còn nhiều lãng phí trong chi tiêu ngân sách, công tác thanh tra, kiểm tra giám sát việc sử dụng NSNN chưa cao, còn mang tính hình thức; chưa xây dựng được dự toán chi NSĐP cho thời kỳ trung hạn; quy trình phân bổ ngân sách chưa gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát 2 triển kinh tế- xã hội của tỉnh; một số định mức phân bổ ngân sách cho chi thường xuyên chưa bám sát tình hình thực tế;… Vì vậy, cần hoàn thiện và tăng cường công tác tổ chức thực hiện chính sách quản lý ngân sách là nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tiền, tài sản của Nhà nước, góp phần phát triển kinh tế cả nước nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng đó là lý do đề tài: “Thực hiện chính sách quản lý ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi hiện nay” cần được chọn làm đối tượng nghiên cứu của luận văn này.
Mục tiêu nghiên cứu - Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn việc thực hiện chính sách quản lý ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi hiện nay đặt trong khung khổ chính sách chung của Nhà nước phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. - Phân tích, đánh giá thực trạng công tác tổ chức thực hiện chính sách quản lý ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2011-2016, từ đó rút ra những nhận định về thành công, hạn chế và nguyên nhân.