Quản lý kế hoạch dạy học tại trường trung học cơ sở - trung học phổ thông Newton, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS-THPT Newton, Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Hoàng Thị Mận
• Người hướng dẫn: Gs.Ts Nguyễn Hữu Châu
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý kế hoạch dạy học tại trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Newton, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Tình hình nghiên cứu tại nước ngoài
• 1.3. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.4. Xác định các nội dung nghiên cứu của đề tài luận văn
• 1.5. Một số khái niệm cơ bản
• 1.6. Quản lý và quản lý giáo dục
• 1.7. Kế hoạch và kế hoạch hoá trong quản lý giáo dục
• 1.8. Dạy học và quản lý hoạt động dạy học
• 1.9. Kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học
• 1.10. Chương trình giáo dục và kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.11. Chương trình giáo dục và chương trình giáo dục tại trường phổ thông
• 1.12. Kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.13. Quản lý kế hoạch dạy học
• 1.14. Chuẩn bị xây dựng kế hoạch dạy học
• 1.15. Tổ chức xây dựng kế hoạch dạy học
• 1.16. Chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch dạy học
• 1.17. Kiểm tra, đánh giá kế hoạch dạy học
• 1.18. Điều chỉnh kế hoạch dạy học
• 1.19. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý các kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.20. Chương trình giáo dục quốc gia
• 1.21. Chương trình giáo dục đặc thù của nhà trường
• 1.22. Nhu cầu học tập của học sinh
• 1.23. Nhu cầu đổi mới dạy học và năng lực của cán bộ quản lý và giáo viên
• 1.24. Các điều kiện về dạy và học của nhà trường
• 1.25. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ - TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NEWTON
• 2.1. Khái quát về Trường THCS- THPT Newton (Hà Nội)
• 2.2. Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của nhà trường
• 2.4. Nét đặc thù về chương trình giáo dục của trường THCS – THPT Newton
• 2.5. Những thuận lợi và khó khăn của nhà trường
• 2.6. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.7. Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát
• 2.8. Đối tượng và phạm vi khảo sát. Phương pháp khảo sát
• 2.9. Xử lý số liệu
• 2.10. Thực trạng kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.11. Thực trạng nhận thức cán bộ, giáo viên, nhân viên trường THCS – THPT Newton về tầm quan trọng của kế hoạch dạy học
• 2.12. Thực trạng về kế hoạch dạy học tổng thể của trường THCS – THPT Newton
• 2.13. Thực trạng về kế hoạch dạy học bộ môn của trường THCS – THPT Newton
• 2.14. Thực trạng về kế hoạch dạy học theo từng bài học của trường THCS – THPT Newton
• 2.15. Đánh giá kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.16. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.17. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên trường THCS – THPT Newton về ý nghĩa, tầm quan trọng của kế hoạch dạy học và những định hướng trước khi xây dựng kế hoạch dạy học
• 2.18. Thực trạng về hoạt động tổ chức xây dựng kế hoạch dạy học của Trường THCS – THPT Newton
• 2.19. Thực trạng chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.20. Thực trạng kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.21. Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý kế hoạch dạy – học tại trường THCS – THPT Newton
• 2.22. Đánh giá chung về thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.23. Những thành tựu đã đạt được trong công tác quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton. Những tồn tại trong công tác quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton
• 2.24. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ – TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NEWTON
• 3.1. Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.3. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.4. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.5. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.6. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.7. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.8. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về ý nghĩa, tầm quan trọng của kế hoạch dạy học và định hướng xây dựng, thực hiện kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.9. Biện pháp 2: Bồi dưỡng năng lực xác định mục tiêu dạy học cho cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên Trường THCS – THPT Newton
• 3.10. Biện pháp 3: Tổ chức hướng dẫn đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên Trường THCS – THPT Newton xây dựng kế hoạch dạy học
• 3.11. Biện pháp 4: Tổ chức tốt các điều kiện cho việc triển khai thực hiện các kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton
• 3.12. Biện pháp 5: Thực hiện kiểm tra, đánh giá thường xuyên và có hiệu quả các kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.13. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.14. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.15. Mục tiêu khảo nghiệm, đối tượng khảo nghiệm
• 3.16. Phương hướng khảo nghiệm, tiêu chí, cách cho điểm
• 3.17. Kết quả khảo nghiệm
• 3.18. Tiểu kết chương 3
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS THPT Newton

Quản lý kế hoạch dạy học là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại trường THCS-THPT Newton. Việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học không chỉ giúp định hướng cho hoạt động giảng dạy mà còn đảm bảo sự đồng bộ giữa các bộ môn và các hoạt động giáo dục khác. Trường THCS-THPT Newton, với mô hình giáo dục hiện đại, đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý tiên tiến nhằm tối ưu hóa quy trình này.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế hoạch dạy học

Kế hoạch dạy học là tài liệu hướng dẫn cho giáo viên và học sinh trong quá trình giảng dạy và học tập. Nó bao gồm các mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Vai trò của kế hoạch dạy học không chỉ là định hướng cho giáo viên mà còn giúp học sinh hiểu rõ hơn về quá trình học tập của mình.

1.2. Đặc điểm của trường THCS THPT Newton

Trường THCS-THPT Newton có những đặc điểm riêng biệt như chương trình giáo dục quốc tế, đội ngũ giáo viên trẻ và nhiệt huyết, cùng với cơ sở vật chất hiện đại. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học hiệu quả.

II. Những thách thức trong quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS THPT Newton

Mặc dù trường THCS-THPT Newton đã đạt được nhiều thành tựu trong quản lý kế hoạch dạy học, nhưng vẫn còn tồn tại một số thách thức cần khắc phục. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và sự phát triển toàn diện của học sinh.

2.1. Thiếu kinh nghiệm trong đội ngũ giáo viên

Đội ngũ giáo viên trẻ tại trường, mặc dù nhiệt tình, nhưng còn thiếu kinh nghiệm trong việc tổ chức và triển khai kế hoạch dạy học. Điều này có thể dẫn đến việc thực hiện kế hoạch không hiệu quả.

2.2. Khó khăn trong việc tổ chức hoạt động ngoại khóa

Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa gặp khó khăn do quỹ thời gian hạn chế và học sinh không tập trung ở khu vực gần trường. Điều này làm giảm cơ hội cho học sinh tham gia vào các hoạt động bổ trợ cho việc học.

III. Phương pháp quản lý kế hoạch dạy học hiệu quả tại trường THCS THPT Newton

Để nâng cao hiệu quả quản lý kế hoạch dạy học, trường THCS-THPT Newton đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên về kế hoạch dạy học

Trường đã tổ chức nhiều buổi tập huấn nhằm nâng cao nhận thức cho giáo viên về tầm quan trọng của kế hoạch dạy học. Điều này giúp giáo viên hiểu rõ hơn về vai trò của kế hoạch trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

3.2. Tổ chức các buổi hội thảo chia sẻ kinh nghiệm

Các buổi hội thảo chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên giúp tạo ra một môi trường học hỏi và trao đổi, từ đó nâng cao kỹ năng quản lý kế hoạch dạy học cho đội ngũ giáo viên.

IV. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kế hoạch dạy học

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS-THPT Newton. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao hiệu quả trong việc theo dõi và đánh giá kế hoạch dạy học.

4.1. Sử dụng phần mềm quản lý giáo dục

Trường đã triển khai phần mềm quản lý giáo dục giúp giáo viên dễ dàng theo dõi tiến độ dạy học và đánh giá kết quả học tập của học sinh. Phần mềm này cũng hỗ trợ trong việc xây dựng kế hoạch dạy học.

4.2. Tích hợp công nghệ vào giảng dạy

Việc tích hợp công nghệ vào giảng dạy giúp giáo viên tạo ra những bài giảng sinh động và hấp dẫn hơn. Học sinh cũng có cơ hội tiếp cận với các nguồn tài liệu học tập phong phú hơn.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại trường THCS THPT Newton

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS-THPT Newton đã có những chuyển biến tích cực. Những biện pháp được áp dụng đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục và sự hài lòng của học sinh và phụ huynh.

5.1. Đánh giá hiệu quả của kế hoạch dạy học

Kế hoạch dạy học được đánh giá là hiệu quả khi học sinh đạt được các mục tiêu học tập đề ra. Trường đã thực hiện nhiều khảo sát để thu thập ý kiến từ học sinh và phụ huynh về chất lượng giáo dục.

5.2. Những thành tựu nổi bật trong giáo dục

Trường THCS-THPT Newton đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong giáo dục, như tỷ lệ học sinh giỏi cao và sự tham gia tích cực của học sinh trong các hoạt động ngoại khóa.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý kế hoạch dạy học

Quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS-THPT Newton cần tiếp tục được cải tiến và đổi mới để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục hiện đại. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển năng lực cho học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục.

6.1. Định hướng phát triển chương trình giáo dục

Trường sẽ tiếp tục phát triển chương trình giáo dục theo hướng hiện đại, tích hợp nhiều nội dung mới và phù hợp với nhu cầu của học sinh.

6.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong giáo dục

Hợp tác quốc tế sẽ được tăng cường để tạo ra nhiều cơ hội học tập và trải nghiệm cho học sinh, giúp các em tự tin hơn trong việc hội nhập quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW cùng Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội, việc chuyển đổi mô hình giáo dục từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực người học đã trở thành nhiệm vụ sống còn của các cơ sở giáo dục phổ thông. Tại các trường phổ thông liên cấp chất lượng cao có yếu tố nước ngoài, bài toán quản lý kế hoạch dạy học càng trở nên phức tạp khi phải dung hòa giữa khung chương trình giáo dục quốc gia bắt buộc và chương trình quốc tế nâng cao.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục với đề tài nghiên cứu về quản lý kế hoạch dạy học tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Newton thành phố Hà Nội được thực hiện nhằm giải quyết trực tiếp bài toán thực tiễn này. Với quy mô 48 lớp học gồm 18 lớp trung học phổ thông, 30 lớp trung học cơ sở và 1.318 học sinh cùng hơn 100 cán bộ, giáo viên, nhân viên, nhà trường đối mặt với yêu cầu cấp thiết phải tối ưu hóa quy trình quản trị chuyên môn. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển chương trình nhà trường, khảo sát toàn diện thực trạng công tác quản lý kế hoạch dạy học trong giai đoạn từ năm học 2015 - 2016 đến tháng 11 năm 2019, từ đó đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý khoa học, khả thi.

Ý nghĩa của công trình nghiên cứu được thể hiện rõ nét qua các chỉ số mục tiêu: nâng cao tỷ lệ giáo viên lập kế hoạch dạy học phân hóa năng lực lên trên 90%, giảm thiểu sự chồng chéo nội dung giữa các phân môn từ 15% đến 20%, đồng thời thiết lập quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng giờ dạy đạt độ chuẩn hóa 100% trong toàn hệ thống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết phát triển chương trình nhà trường của Skilbeck năm 1984 và định hướng phân cấp quản lý giáo dục của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD từ những năm cuối thế kỷ XX. Bên cạnh đó, tác giả kế thừa mô hình điều chỉnh và thích ứng chương trình của Brady năm 1992, kết hợp với các công trình nghiên cứu kinh điển trong nước về phát triển chương trình giáo dục của Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Hữu Châu năm 2006 và tác giả Nguyễn Đức Chính năm 2017.

Khung phân tích của đề tài vận dụng lý thuyết chức năng quản lý của Harold Koontz cùng các nhà khoa học quản lý Việt Nam như Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, tiếp cận quản lý theo chu trình khép kín gồm 4 chức năng cốt lõi: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Hệ thống 4 khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Chương trình giáo dục nhà trường: Bản thiết kế tổng thể tích hợp giữa chương trình chuẩn quốc gia và chương trình đặc thù của cơ sở giáo dục.
• Kế hoạch dạy học tổng thể: Văn bản định hướng chiến lược chuyên môn toàn trường theo năm học.
• Kế hoạch dạy học bộ môn: Bản phân phối chương trình chi tiết, cấu trúc theo từng chủ đề liên môn do tổ chuyên môn xây dựng.
• Kế hoạch bài học: Giáo án chi tiết của từng giáo viên, thể hiện chuỗi hoạt động học tập tích cực của học sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp kết hợp giữa định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao:

• Cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Khảo sát toàn diện trên mẫu khách thể gồm 85 cán bộ quản lý và giáo viên thuộc 7 tổ chuyên môn và văn phòng của Trường Newton, kết hợp phỏng vấn sâu 12 cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và khảo sát ý kiến đại diện phụ huynh, học sinh. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo cấp học trung học cơ sở và trung học phổ thông được áp dụng để phản ánh chính xác tính chất liên cấp.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, báo cáo tổng kết chuyên môn của nhà trường giai đoạn 2015 - 2019. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua bảng hỏi thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ và biên bản quan sát, dự giờ thực tế.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê toán học để tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn, kiểm định độ tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác mức độ nhận thức và hiệu quả thực thi kế hoạch dạy học, từ đó đưa ra các căn cứ thực nghiệm vững chắc với hệ số tương quan đạt r trên 0.85.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường Newton giai đoạn 2015 - 2019 mang lại những phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, nhận thức về vai trò của kế hoạch dạy học đạt mức rất cao khi có 94.1% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định kế hoạch dạy học là công cụ định hướng cốt lõi quyết định chất lượng giáo dục toàn diện.
• Thứ hai, chất lượng xây dựng kế hoạch dạy học tổng thể và kế hoạch bộ môn đạt mức tốt với điểm trung bình 4.15 trên thang điểm 5.0, tương đương 83.0% mức độ kỳ vọng. Tuy nhiên, việc thiết kế các chủ đề dạy học tích hợp liên môn mới chỉ đạt mức trung bình khá với 64.7% giáo viên thực hiện thường xuyên.
• Thứ ba, đội ngũ giáo viên trẻ dưới 35 tuổi chiếm trên 65.0% tổng số nhân sự toàn trường. Lực lượng này năng động, thành thạo công nghệ và ngoại ngữ, song có khoảng 32.9% giáo viên trẻ còn gặp lúng túng khi xác định mục tiêu bài học theo chuẩn đầu ra phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
• Thứ tư, trong chu trình quản lý, khâu kiểm tra hồ sơ giáo án định kỳ đạt tỷ lệ hoàn thành 88.2%, nhưng hoạt động đánh giá thực chất sau giờ dạy và điều chỉnh linh hoạt tiến độ kế hoạch chỉ đạt 58.8%, cho thấy khâu phản hồi thông tin còn độ trễ nhất định.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ áp lực dung hòa quỹ thời gian giữa chương trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo với chương trình tiếng Anh quốc tế chuyên sâu. Việc học sinh phân tán ở nhiều khu vực trên địa bàn Hà Nội cũng gây khó khăn cho việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm ngoại khóa ngoài giờ.

So với các trường công lập truyền thống chỉ áp dụng một khung phân phối chương trình cố định, Trường Newton đòi hỏi mức độ tự chủ và linh hoạt cao hơn khoảng 30% trong việc tinh giản nội dung trùng lặp và bổ sung kiến thức hội nhập quốc tế. Dữ liệu khảo sát thực trạng quản lý 5 khâu từ chuẩn bị, xây dựng, chỉ đạo, kiểm tra đến điều chỉnh có thể được mô hình hóa trực quan qua bảng tổng hợp điểm đánh giá trung bình và biểu đồ phân bố mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan, khách quan. Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng việc nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên trẻ chính là đòn bẩy then chốt để nâng cao chất lượng toàn diện của kế hoạch dạy học nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo nghiệm thực tiễn và các nguyên tắc khoa học, luận văn đề xuất hệ thống 5 giải pháp quản lý đồng bộ:

• Nâng cao nhận thức và chuẩn hóa định hướng xây dựng kế hoạch dạy học: Tổ chức 02 đợt sinh hoạt chuyên đề chuyên sâu vào đầu mỗi năm học. Mục tiêu 100% cán bộ quản lý và giáo viên quán triệt sâu sắc tinh thần đổi mới giáo dục phổ thông và nắm vững khung chuẩn chương trình nhà trường. Chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu phối hợp cùng các chuyên gia giáo dục.
• Bồi dưỡng năng lực xác định mục tiêu dạy học theo tiếp cận năng lực: Triển khai các khóa tập huấn kỹ năng thiết kế mục tiêu theo thang đo nhận thức Bloom và chuẩn đầu ra môn học trong quý I của năm học. Đảm bảo ít nhất 90% giáo viên xây dựng thành thạo mục tiêu bài học định hướng năng lực. Chủ thể chịu trách nhiệm là Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn và các tổ trưởng chuyên môn.
• Chuẩn hóa quy trình hướng dẫn xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp và liên môn: Chỉ đạo mỗi tổ chuyên môn xây dựng tối thiểu 4 chuyên đề liên môn mỗi năm học, hoàn thành phê duyệt trước khi bước vào học kỳ I. Tăng cường rà soát, tinh giản từ 10% đến 15% dung lượng kiến thức trùng lặp trong sách giáo khoa.
• Tối ưu hóa các điều kiện cơ sở vật chất và công nghệ hỗ trợ dạy học: Khai thác hiệu quả 79 phòng học hiện đại, 13 phòng chức năng, thư viện mở và hệ thống phần mềm quản lý học tập. Đảm bảo 100% các tiết dạy trải nghiệm và thực hành được bố trí đầy đủ trang thiết bị đạt chuẩn quốc tế.
• Thiết lập quy trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên và điều chỉnh kế hoạch linh hoạt: Ban Giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất 100% hồ sơ giáo án trước khi lên lớp, duy trì tỷ lệ phản hồi góp ý điều chỉnh đạt trên 95%, chấm dứt hoàn toàn tình trạng kiểm tra mang tính hình thức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao đối với nhiều nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý các trường phổ thông liên cấp và trường ngoài công lập: Cung cấp khung hướng dẫn chi tiết về quy trình quản trị chương trình giáo dục đặc thù, tích hợp hài hòa giữa chương trình quốc gia và quốc tế.
• Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên các trường song ngữ, chất lượng cao: Cung cấp tài liệu tham khảo thiết thực về kỹ thuật cấu trúc bài học, thiết kế chuyên đề liên môn và phương pháp đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp hệ thống cơ sở lý luận mẫu mực, bộ công cụ khảo sát thực trạng chuẩn hóa và mô hình phân tích dữ liệu nghiên cứu điển hình tại trường phổ thông ngoài công lập.
• Chuyên viên chỉ đạo chuyên môn tại các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp cơ sở thực tiễn để tham mưu chính sách, hướng dẫn công tác giao quyền tự chủ phát triển chương trình cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

• Quản lý kế hoạch dạy học tại trường phổ thông ngoài công lập có điểm gì khác biệt so với trường công lập? Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở mức độ tự chủ và tính đa dạng của chương trình. Trường ngoài công lập như Newton phải cùng lúc quản lý chương trình chuẩn quốc gia và chương trình quốc tế mở rộng, đòi hỏi người quản lý phải tích hợp, tinh giản và điều chỉnh kế hoạch dạy học liên tục để đạt chuẩn đầu ra kép.

• Làm thế nào để cân đối giữa chương trình quốc gia và chương trình quốc tế tại Trường Newton? Nhà trường áp dụng giải pháp rà soát ma trận kiến thức, lược bỏ từ 10% đến 15% các nội dung trùng lặp, đồng thời thiết kế các chủ đề dạy học tích hợp liên môn. Thời lượng dôi dư được phân bổ khoa học cho các môn tiếng Anh nâng cao, chương trình kỹ năng sống và hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

• Phương pháp điều tra bảng hỏi trong nghiên cứu được triển khai như thế nào để đảm bảo tính khách quan? Bảng hỏi được thiết kế chuẩn hóa theo thang đo Likert 5 mức độ, gửi đến toàn bộ 85 cán bộ quản lý và giáo viên của 7 tổ bộ môn. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm thống kê toán học, đối chiếu chéo với kết quả dự giờ thực tế và phỏng vấn sâu 12 cán bộ phụ trách chuyên môn.

• Giải pháp nào trong 5 biện pháp đề xuất được đánh giá có tính cấp thiết cao nhất? Biện pháp bồi dưỡng năng lực xác định mục tiêu dạy học và hướng dẫn quy trình xây dựng kế hoạch dạy học theo định hướng phát triển năng lực được đánh giá có điểm cấp thiết cao nhất, đạt 4.78 trên 5.0, do đội ngũ giáo viên trẻ chiếm tỷ lệ trên 65% rất cần được chuẩn hóa kỹ năng sư phạm.

• Giáo viên cần làm gì để kế hoạch bài học đáp ứng đúng yêu cầu phát triển năng lực người học? Giáo viên cần chuyển dịch mục tiêu bài học từ việc học sinh biết những gì sang việc học sinh làm được những gì sau bài học. Kế hoạch bài dạy phải thiết kế thành chuỗi 4 hoạt động học tập tích cực gồm khởi động, hình thành kiến thức, luyện tập và vận dụng thực tiễn với tiêu chí đánh giá rõ ràng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận về quản lý kế hoạch dạy học và phát triển chương trình nhà trường trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông.
• Phân tích sâu sắc bức tranh thực trạng tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Newton, chỉ rõ thành tựu về quy mô 48 lớp học cùng 1.318 học sinh và các điểm nghẽn trong thiết kế dạy học liên môn.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ với độ tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi đạt hệ số r trên 0.85, khẳng định giá trị thực tiễn cao của đề tài.
• Thiết lập lộ trình triển khai 2 giai đoạn cho các trường phổ thông liên cấp nhằm chuẩn hóa 100% hồ sơ kế hoạch chuyên môn và nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên.
• Các nhà quản trị trường học và cán bộ giáo dục hãy ứng dụng ngay mô hình quản lý kế hoạch dạy học này để nâng cao chất lượng đào tạo và xây dựng môi trường giáo dục hội nhập quốc tế vững mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton.

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Tình hình nghiên cứu tại nước ngoài Vấn đề quản lý kế hoạch dạy học trong nhà trường là vấn đề đã được nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài đặt ra và nghiên cứu từ rất sớm. Trong hướng tiếp cận chương trình giáo dục mở, không bị đóng kín bởi quy định bắt buộc trong chương trình quốc gia, các nhà nghiên cứu giáo dục nước ngoài đã sớm đặt ra vấn đề phát triển chương trình nhà trường.

Tác giả Skilbeck (1984, trích theo Mash và cộng sự, 1990) đã đưa ra khái niệm về phát triển chương trình nhà trường (school – based curiculium development) như sau: “Phát triển chương trình nhà trường là việc một cơ sở giáo dục lập kế hoạch, thiết kế, thực thi và đánh giá chương trình học tập của học sinh trường mình”. Định nghĩa này đã đặt ra vấn đề vai trò của các hoạt động bên trong nhà trường trong việc xây dựng, triển khai, phát triển các kế hoạch dạy học gắn liền với một nhà trường cụ thể. Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) từ những năm cuối của thế kỷ XX cũng đã đặt ra vấn đề phát triển chương trình nhà trường trên cơ sở đặt nhà trường trong mối quan hệ với Bộ giáo dục, các Sở giáo dục, hội cha mẹ học sinh. OECD cho rằng “Phát triển chương trình nhà trường là một quá trình, trên cơ sở các hoạt động bên trong nhà trường, hoặc trên cơ sở nhu cầu của nhà trường trong việc thực thi chương trình giáo dục, nhằm tạo ra sự phân quyền, trách nhiệm và kiểm soát giữa chính quyền trung ương và địa phương, để nhà trường có được quyền tự chủ hợp pháp về hành chính, nghề nghiệp để có thể tự quản lý quá trình phát triển của trường mình”.

Nền giáo dục New Zealand là một nền giáo dục tiên tiến, hiện đại. Ngay từ những năm 1990, Bộ GD-ĐT New Zealand đã có nêu vấn đề về vai trò quan trọng của mỗi nhà trường trong việc xây dựng các kế hoạch triển khai các hoạt động dạy học của trường mình trên cơ sở nghiên cứu chương trình giáo dục quốc gia. Theo đó 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] “Chương trình giáo dục New Zealand đảm bảo sự mềm dẻo, cho phép các trường cùng giáo viên thiết kế chương trình phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh mình. Chương trình nhà trường được tổ chức linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của mỗi học sinh, phù hợp với cách hiểu mới về các phong cách học khác nhau của học sinh, phù hợp với những thay đổi trong điều kiện kinh tế - xã hội, phù hợp với những yêu cầu và kỳ vọng của cộng đồng địa phương”.

Những quan điểm trên đã mô tả quá trình xây dựng, quản lý các kế hoạch dạy học tại các nhà trường. Năm 1992, tác giả Brady đã nêu cụ thể hơn về quá trình này với những đặc điểm cơ bản như: - Đây là hoạt động lôi cuốn sự tham gia của giáo viên (có thể là một bộ phận giáo viên chứ không phải toàn thể) vào các quyết định liên quan đến phát triển và thực thi chương trình. - Đó là hoạt động lựa chọn và điều chỉnh chương trình chứ không phải là một chương trình mới hoàn toàn. - Đó là hoạt động làm thay đổi vai trò truyền thống của giáo viên - Hoạt động đó chỉ bao gồm việc thay đổi vị trí trong trách nhiệm của nhà trường liên quan tới chương trình chứ không đề cập tới quan hệ khác của nhà trường với các cấp quản lý.

Tình hình nghiên cứu trong nước Hoạt động phát triển chương trình giáo dục, quản lý các kế hoạch dạy học trong các nhà trường đã được các nhà khoa học giáo dục trong nước đặc biệt quan tâm. Thành công của những nghiên cứu về đề tài này đã góp phần quan trọng trong việc đổi mới chương trình và nâng cao chất lượng dạy – học nói chung. Về khái niệm chương trình giáo dục, trong một số tài liệu như Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học (Nguyễn Hữu Châu, NXBGD, 2006), Thiết kế và đánh giá chương trình giáo dục (Nguyễn Đức Chính, tập bài giảng, Đại học Quốc gia Hà Nội, khoa Sư phạm, 2008)…, các tác giả đã cung cấp những tổng quan ngắn gọn nhưng tương đối đầy đủ về lịch sử phát triển cũng như những cách hiểu khác nhau xung quanh nội hàm của khái niệm chương trình giáo dục. Tác giả Nguyễn Đức Chính, Vũ Lan Hương, Phạm Thị Nga trong tài liệu “Phát triển 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chương trình giáo dục” (2017) đã trực tiếp đặt ra vấn đề về quy trình phát triển chương trình giáo dục trong các nhà trường hiện nay.

Theo đó, chương trình giáo dục không dừng lại ở việc thiết kế mà là một quá trình liên tục phát triển nhằm hoàn thiện không ngừng. Do vậy, chương trình giáo dục là một thực thể không phải được thiết kế một lần và dùng cho mãi mãi, mà được phát triển, bổ sung, hoàn thiện tuỳ theo sự thay đổi của trình độ phát triển kinh tế - xã hội, của thành tựu khoa học - kĩ thuật và công nghệ, của thị trường sử dụng lao động. Nói cách khác, phát triển chương trình giáo dục thực chất chính là những đợt cải cách giáo dục để đổi mới/điều chỉnh chương trình. Quy trình quản lý chương trình dạy học nói chung và tại các nhà trường nói riêng được tác giả Nguyễn Đức Chính cụ thể qua các bước như sau: 1.

Phân tích nhu cầu (Need analysis) 2. Xác định mục đích và mục tiêu (Defining aims and objectives) 3. Đánh giá (Evaluation) Các tác giả Trần Thanh Bình và Phan Tấn Chí trong tài liệu dự án phát triển giáo dục phổ thông giai đoạn 2 với đề tài “Quản lý phát triển chương trình nhà trường trung học phổ thông” đã trực tiếp nghiên cứu các nội dung về quản lý phát triển chương trình nhà trường ở bậc trung học phổ thông để nêu lên những biện pháp để hiệu trưởng quản lý tốt vấn đề này. Cụ thể, tác giả nêu lên 6 bước gắn liền với vai trò chỉ đạo, tổ chức, quản lí của Hiệu trưởng: 1) Phân tích bối cảnh; 2) Phân tích chương trình hiện hành; 3) Phân công công việc; 4) Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng môn học; 5) Thiết kế chương trình nhà trường; 6) Thực hiện chương trình nhà trường; 7) Đánh giá, điều chỉnh.

Ngày 25/6/2013, Bộ GD-ĐT đã có Công văn số 791/HD-BGDĐT hướng dẫn 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] về Thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Theo tinh thần công văn này, nội dung chính của thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường là: điều chỉnh cấu trúc nội dung dạy học trong chương trình hiện hành và xây dựng kế hoạch giáo dục mới ở từng môn học, hoạt động giáo dục và của nhà trường. Ngày 28 tháng 8 năm 2019, trong văn bản số 3892/BGDĐT-GDTrH về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2019-2020, Bộ GD-ĐT đã nêu và hướng dẫn cụ thể việc xây dựng, quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường phổ thông theo hướng: “Tiếp tục rà soát nội dung sách giáo khoa, tinh giản những nội dung dạy học vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành; điều chỉnh để tránh trùng lặp nội dung giữa các môn học, hoạt động giáo dục; bổ sung, cập nhật những thông tin mới phù hợp thay cho những thông tin cũ, lạc hậu; Xây dựng kế hoạch giáo dục của từng môn học, hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường theo hướng sắp xếp lại các nội dung dạy học, cập nhật nội dung dạy học nhằm tạo thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực; chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử và giá trị sống, rèn luyện kĩ năng sống, hiểu biết xã hội, thực hành pháp luật, giáo dục văn hóa giao thông; tăng cường các hoạt động nhằm giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn” [6]. Như vậy, qua một số những công trình nghiên cứu khoa học và những văn bản chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục nước ta những năm vừa qua, có thể thấy vấn đề quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường đang là vấn đề được đặt ra bức thiết nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục và hướng tới triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới sắp tới.

Các công trình nghiên cứu đi trước là tài liệu tham khảo tốt nhất cho tác giả kế thừa, chọn lọc nghiên cứu đề tài của cá nhân “Quản lý kế hoạch dạy học tại trường trung học cơ sở - trung học phổ thông Newton, thành phố Hà Nội”. Xác định các nội dung nghiên cứu của đề tài luận văn - Xác định cơ sở lí luận về kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường (khái niệm, nội dung kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học) và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Khảo sát và đánh giá đúng thực trạng kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton hiện nay. - Đề xuất các biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton hiện nay.

Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý và quản lý giáo dục 1. Quản lý Nói đến hoạt động quản lý, người ta thường nhắc đến ý tưởng sâu sắc của C.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa sự hoạt động của cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”.

Harold Koontz “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được mục đích của tổ chức.