phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học ph thông. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường trung học ph thông huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của xu hướng toàn cầu hoá thì vai trò của tiếng Anh ngày càng được khẳng định. Trong bậc học THPT, việc dạy và học môn tiếng Anh như thế nào nhằm đảm bảo mục tiêu hội nhập kinh tế quốc tế đang là vấn đề cấp thiết và là nhiệm vụ trong tâm của các nhà trường. Đảng và Nhà nước ta coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”, điều này đã được cụ thể hoá trong chiến lược phát triển giáo dục 2011- 2020. “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”[6].
Đứng trước nhiệm vụ đ i mới GD&ĐT, đ i mới nội dung chương trình và PPDH cho các môn học trong chương trình giáo dục, tiếng Anh không đứng tách rời các môn học khác nên phần lớn các biện pháp quản lý dạy học nói chung đều có thể áp dụng được khi nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh. Một số giáo trình, tài liệu của các tác giả liên quan đến đề tài như: Phạm Minh Hạc, Một số vấn đề về quản lý giáo dục và khoa học giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1986; Trần Khánh Đức, Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO & TQM , 2004; Trần Kiểm, Bùi Minh Hiền, Quản lý và Lãnh đạo nhà trường, Nxb Trường ĐHSP, Hà Nội, 2006; Đặng Quốc Bảo, Nguy n Thị Mỹ Lộc, Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường , Bài giảng cho học viên cao học quản lý giáo dục, 2009; Đặng Xuân Hải, Quản lý nhà nước về giáo dục, Bài giảng cho học viên cao học quản lý giáo dục, 2009; Nguy n Quốc Chí, Nguy n Thị Mỹ Lộc, Đại cương khoa học quản lý, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2010. đã được ứng dụng rộng rãi và mang lại một số hiệu quả nhất định trong QL nói chung, QLGD, QL trường học nói riêng. 6 Liên quan trực tiếp đến đề tài tác giả đang nghiên cứu có một số công trình sau đây: Lê Tường Vân, Quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh cho lớp chất lượng cao tại trường trung học ph thông dân lập Nguy n Siêu, Hà Nội, luận văn thạc sỹ QLDG, 2010; Trần Thị Hằng, Biện pháp quản lý HĐDH môn Tiếng Anh ở trường THPT Nam Phù Cừ - Tỉnh Hưng Yên, Luận văn thạc sỹ QLGD, 2014.Các công trình nghiên cứu trên đây đều đã đạt được những thành tựu nhất định về lý luận cũng như thực ti n.
Tuy nhiên việc áp kết quả nghiên cứu sẽ còn phụ thuộc phần lớn vào điều kiện thực tế của các nhà trường, đặc biệt là đối với các trường THPT ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Cho đến nay, việc nghiên cứu các biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Ba Vì chưa có ai thực hiện. Như vậy, vấn đề nâng cao chất lượng dạy học từ lâu đã được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm. Xã hội càng phát triển thì vấn đề này càng được quan tâm nhiều hơn, đặc biệt là của các nhà nghiên cứu giáo dục, ý kiến của các nhà nghiên cứu có thể khác nhau nhưng điểm chung mà ta thấy trong các công trình nghiên cứu của họ là: Khẳng định vai trò quan trọng của công tác quản lý trong việc nâng cao chất lượng dạy và học ở các cấp học.
Nhiều tác giả trên thế giới cũng như ở Việt Nam đã nghiên cứu và đưa ra nhiều biện pháp QL HĐDH trong nhà trường. Có nhiều luận văn thạc sỹ quan tâm tới đề tài “Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường” với nhiều cách tiếp cận về vấn đề quản lý khác nhau, ở những địa phương khác nhau với phạm vi nghiên cứu rộng, hẹp khác nhau. Tuy nhiên việc áp dụng kết quả nghiên cứu sẽ còn phụ thuộc phần lớn vào điều kiện thực tế của các nhà trường đặc biệt là với các trường THPT huyện Ba Vì. Cho đến nay việc nghiên cứu về QL hoạt động DH môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Ba Vì chưa có ai thực hiện.
Do đó, đề tài tập trung nghiên cứu sâu về cơ sở lý luận của hoạt động QLDH, thực trạng các biện pháp QL HĐDH môn tiếng Anh, trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp QL HĐDH môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Ba Vì. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý, chức năng của quản lý 1. Khái niệm quản ý QL là một sự tác động có định hướng, mang tính hệ thống, được thực hiện có ý thức, t chức của chủ thể QL lên đối tượng quản lí, bằng cách vạch ra mục tiêu của t chức đồng thời kiếm tìm các biện pháp, cách thức tác động vào t chức nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Theo lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin thì “Quản ý xã hội một cách khoa học à s tác động c ý thức c a ch thể quản ý đối với toàn bộ hay những hệ thống khác nhau c a hệ thống xã hội tr n cơ sở nhận thức và vận dụng đúng đắn những quy uật khách quan vốn c c a n nhằm đảm bảo cho n hoạt động và phát triển tối ưu theo mục đích đặt ra” [24, tr.Marx: “Tất cả mọi ao động xã hội tr c tiếp hay ao động chung nào tiến hành tr n quy mô tương đối ớn, thì ít nhiều cũng cần đến một s chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và th c hiện những chức năng chung phát sinh từ s vận động c a toàn bộ cơ thể sản xuất khác với s vận động c a những khí quan độc ập c a n. Một người độc tấu v cầm t điều khiển ấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải c một nhạc trưởng” [21, tr.Marx đã cho chúng ta hiểu được bản chất QL là một hoạt động lao động để điều khiển lao động, một hoạt động tất yếu vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội loài người. QL đã trở thành một hoạt động ph biến, mọi lúc, mọi nơi, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi người. Đó là một loại hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung.
Quan niệm về QL c a các tác giả iệt Nam. Theo tác giả Nguy n Ngọc Quang: “QL à tác động c mục đích, c kế hoạch c a ch thể QL đến tập thể những người ao động (n i chung à khách thể QL) nhằm th c hiện được những mục ti u d kiến” [29, tr. 8 Theo các tác giả Nguy n Quốc Chí và Nguy n Thị Mỹ Lộc thì “Hoạt động QL à tác động c định hướng, c ch đích c a ch thể QL (người QL) đến khách thể quản ý (người bị QL) trong một tổ chức nhằm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích c a tổ chức” [8, tr. Tác giả Phạm Văn Kha khẳng định: “QL à quá trình ập kế hoạch, tổ chức, ãnh đạo và kiểm tra công việc c a các thành vi n thuộc một hệ thống đơn vị và việc s dụng các ngu n c để đạt được các mục đích đã định”[18, tr.
Quan niệm về QL c a các tác giả nước ngoài. Knoontz cũng nhấn mạnh: “QL à một hoạt động thiết yếu, n đảm bảo s phối hợp những nỗ c c a các nhân nhằm đạt được mục đích c a nh m (tổ chức). Mục đích c a mọi nhà QL à nhằm hình thành môi trường mà trong đ con người c thể đạt được các mục đích c a mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và s bất mãn cá nhân ít nhất” [17, tr.Marx và Angel cho rằng "QL là một quá trình tác động có định hướng, có t chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng n định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định" " QL là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể QL đến tập thể những người lao động nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến", họ đã nghiên cứu quá trình lao động và cho rằng "QL là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó bằng phương pháp tốt nhất". Có nhiều định nghĩa khác nhau về QL, song nhìn chung các định nghĩa trên đều đi đến thống nhất: QL luôn luôn tồn tại với tư cách là một hệ thống gồm các yếu tố: chủ thể QL (người QL, t chức QL); khách thể QL (người bị QL, đối tượng QL) gồm con người, trang thiết bị kỹ thuật, vật nuôi, cây trồng và mục đích hay mục tiêu chung của công tác QL do chủ thể QL áp đặt hay do yêu cầu khách quan của xã hội hoặc do có sự cam kết, thỏa thuận giữa chủ thể QL và khách thể QL, từ đó nảy sinh các mối quan hệ tương tác với nhau giữa chủ thể QL 9 và khách thể QL.
Như vậy, có thể hiểu QL là một dạng hoạt động đa cấp, đa dạng và hơn nữa lại được tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau nên có nhiều cách hiểu khác nhau về QL. Mặc dù có những cách tiếp cận và hiểu khác nhau nhưng về bản chất, QL là sự tác động có mục đích của người QL (chủ thể QL) đến người bị QL (khách thể QL) nhằm thực hiện mục tiêu chung. QL vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật. QL mang tính khoa học vì các hoạt động của QL có t chức, có định hướng đều dựa trên những qui luật, những nguyên tắc và những phương pháp hoạt động cụ thể, đồng thời QL mang tính nghệ thuật vì nó được vận dụng một cách linh hoạt và sáng tạo vào những điều kiện cụ thể trong sự kết hợp và tác động nhiều mặt của các yếu tố khác nhau trong đời sống xã hội.
