mở đầu; kết luận và khuyến nghị; tài liệu tham khảo; phụ lục, luận văn đƣợc trình bày nhƣ sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trƣởng trƣờng THPT Chƣơng 2. Thực trạng quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trƣởng các Trƣờng THPT huyện Chƣơng Mỹ, thành phố Hà Nội Chƣơng 3. Biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trƣởng các trƣờng THPT huyện Chƣơng Mỹ thành phố Hà Nội 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG THPT 1.
Vài nét về lịch sử vấn đề nghiên cứu Việc nâng cao chất lƣợng hoạt động chuyên môn trong các nhà trƣờng nói chung và nhà trƣờng THPT nói riêng từ lâu đã trở thành vấn đề đƣợc nhiều nhà khoa học trên thế giới, trong đó có Việt Nam quan tâm. Các tác giả đã dành nhiều công sức tìm hiểu, nghiên cứu, qua hoạt động thực tiễn tại các cơ sở giáo dục, tìm ra nhiều biện pháp quản lý trong đó có quản lý hoạt động chuyên môn, sao cho hiệu quả nhất, nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục của nhà trƣờng. Các nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục Xô Viết trong những công trình nghiên cứu của mình đã cho rằng "Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên". Với kinh nghiệm thực tiễn 26 năm làm Hiệu trƣởng V.A Khuđominxki đã tổng kết đƣợc những thành công cũng nhƣ thất bại của mình, cùng với nhiều tác giả khác ông đã đƣa ra một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trƣởng trƣờng THPT nhƣ sau: * Phân công hợp lý công việc qua các thành viên trong Ban Giám hiệu, Hiệu trƣởng, Phó hiệu trƣởng Các tác giả nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ sự thống nhất quản lý giữa Hiệu trƣởng và Phó hiệu trƣởng để đạt mục tiêu đề ra.
Các tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trƣởng. Tuy nhiên, trong thực tế cùng tham gia quản lý nhà trƣờng với Hiệu trƣởng còn có vai trò của Phó hiệu trƣởng, đặc biệt là Phó hiệu trƣởng phụ trách công tác chuyên môn. Tất nhiên công việc của Hiệu trƣởng và Phó hiệu trƣởng đều nhằm tiến tới mục 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tiêu chung của nhà trƣờng, song làm thế nào để công việc của Hiệu trƣởng và Phó hiệu trƣởng đạt hiệu quả cao nhất, tránh "dẫm chân" lên nhau, tránh bị "lấn sân" của nhau, làm thế nào để huy động tốt nhất sức mạnh của tập thể giáo viên. Đó là vấn đề các tác giả đặt ra trong những công trình nghiên cứu của mình.Khuđominxki cũng nhƣ các tác giả trƣớc đều chú trọng đến, sự phân công hợp lý giữa Hiệu trƣởng và Phó hiệu trƣởng ở đây đƣợc hiểu theo nghĩa: Hiệu trƣởng là ngƣời lãnh đạo tập thể sƣ phạm của nhà trƣờng, chịu trách nhiệm về các vấn đề chung, song không xa rời công tác dạy học.
Hiệu trƣởng có thể trực tiếp quản lý một công tác chuyên môn cụ thể nào đó và am hiểu công tác dạy học môn chuyên ngành thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình. Phó hiệu trƣởng cùng với Hiệu trƣởng đề ra kế hoạch công tác dạy học tối ƣu nhất trong điều kiện cụ thể và là ngƣời tổ chức thực hiện kế hoạch này. Khi đã cùng nhau bàn bạc thống nhất và đề ra kế hoạch nghĩa là giữa Hiệu trƣởng và Phó hiệu trƣởng đã có sự thống nhất và phối hợp chặt chẽ với nhau. Bởi vậy các tác giả rất coi trọng sự thoả thuận giữa Hiệu trƣởng và Phó hiệu trƣởng về những thành công hay thất bại trong công tác quản lý nhà trƣờng cùng tìm ra biện pháp quản lý nhà trƣờng để đạt đuợc hiệu quả cao.A Khuđominxki đã viết "Trong khi trao đổi ý kiến vối nhau, chúng tôi đã chính xác hoá những quan điểm của mình, trong những cuộc trao đổi này đã nảy sinh ra những dự định mà sau này được phát triển trong lao động sáng tạo của tập thể sư phạm".
* Xây dựng và bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên Trong những trang viết của mình V.Khudominxki cũng nhƣ các tác giả V.P xtrezicodin, Gigoocscaia, zakhanôp. đều cho rằng, một trong những chức năng của Hiệu trƣởng nhà trƣờng là phải xây dựng và bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên, phát huy đƣợc tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com năng ngày càng hoàn thiện hơn. Muốn xây dựng đƣợc đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn tâm huyết với nghề, ngƣời Hiệu trƣởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ giáo viên cho trƣờng mình đó là những ngƣời mà nói theo V.Khudominxki thì "Người giáo viên tốt nhất phải là người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững chuyên môn giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan đến các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học. trong thực tiễn công tác của mình, đồng thời phải thành thạo kỹ năng trong lĩnh vực đó".
Hiệu trƣởng phải biết đề ra yêu cầu nâng cao trình độ chuyên môn của từng giáo viên trong trƣờng, từ đó có nội dung, hình thức bồi dƣỡng phù hợp. Những biện pháp bồi dƣỡng có hiệu quả đƣợc các tác giả đề cập đến là tổ chức cho giáo viên học tập có hệ thống về triết học, kinh tế chính trị học, lý luận về Chủ nghĩa cộng sản khoa học, với các hình thức phong phú và hấp dẫn, trao đổi thông tin, triển lãm khoa học, giao lƣu với giáo viên dạy giỏi. nhằm mục đích, nâng cao nhận thức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ bộ môn của mình giảng dạy, đồng thời cũng hoàn thiện hơn tay nghề sƣ phạm của mình. * Tổ chức hội thảo khoa học Một trong những biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng hoạt động chuyên môn mà các nhà nghiên cứu quan tâm chính là tổ chức hội thảo khoa học.
Bởi tổ chức hội thảo khoa học là biện pháp tốt nhất để nâng cao chất lƣợng chuyên môn của giáo viên. Vì "Giáo viên càng hiểu biết nhiều anh ta vạch ra trước học sinh những triển vọng của khoa học, thường xuyên hơn, càng làm cho học sinh hiểu kỹ, tính ham hiểu biết của học sinh bộc lộ ra nhiều hơn, ở các em sẽ nảy sinh ra nhiều câu hỏi, nhiều thắc mắc hơn, những câu hỏi các em đặt ra sẽ thông minh hơn, thú vị hơn và khó hơn". 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Qua các buổi hội thảo Hiệu trƣởng hiểu thêm đƣợc các quan điểm của giáo viên về việc dạy học, bản thân các giáo viên nắm vững hơn, hiểu sâu hơn về khoa học cơ bản, về các vấn đề còn mơ hồ và họ sẽ mở rộng hơn về tầm nhìn, tầm hiểu biết vận dụng vào trong giảng dạy từ đó để nâng cao chất lƣợng dạy học.Khudominxki và Xvecxlerơ còn nhấn mạnh biện pháp dự giờ và phân tích bài học. Xvecxlerơ cho rằng việc dự giờ và phân tích bài học là đòn bẩy quan trọng nhất trong công tác quản lý quá trình dạy học của giáo viên.
Việc phân tích bài học trƣớc hết phải nêu cho giáo viên biết cách khắc phục thiết sót, phát huy các mặt mạnh để nâng cao chất lƣợng bài giảng, tác giả đã đề ra các yêu cầu và quy trình phân tích một giờ dạy để giúp cho Hiệu trƣởng thực hiện có hiệu quả biện pháp quản lý này. Trong cuốn "Vấn đề quản lý và nhà lãnh đạo nhà trường".Khudominxki đã nêu lên rất cụ thể cách tiến hành dự giờ và phân tích bài học. Theo ông trƣớc hết phải giúp giáo viên chuẩn bị bài dạy bằng việc phân tích sƣ phạm của sách giáo khoa, nội dung dạy trong chƣơng trình, sau đó giáo viên và Hiệu trƣởng dự giờ lẫn nhau và cùng nhau dự giờ giáo viên giỏi, cứ nhƣ vậy, giáo viên đã đƣợc Hiệu trƣởng dạy cho rất nhiều về phƣơng pháp dạy học, về cách thức tổ chức dạy học. Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu, chủ yếu về mặt lý luận nhƣ quản lý và chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và các phẩm chất cần có của ngƣời quản lý, về vai trò của Hiệu trƣởng trƣờng THPT, về sự liên hệ giữa khoa học quản lý và khoa học khác.
Cũng có những công trình nghiên cứu riêng về chân dung ngƣời Hiệu trƣởng trƣờng học, có thể kể đến là các công trình của các tác giả: Đặng Quốc Bảo, Lê Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sỹ Hồ, Nguyễn Văn Lê, Lê Tuấn .trong các công trình đó các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Tác giả 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hà Sỹ Hồ và Lê Tuấn cho rằng " Trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo việc quản lý chuyên môn là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường". Đặc biệt với sự tâm huyết của mình với công tác giáo dục các tác giả đã nhấn mạnh: Hiệu trƣởng phải là ngƣời "Luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy và học (theo nghĩa rộng) với sự quản lý các quá trình bộ phận, hoạt động dạy và học các môn và hoạt động khác bổ trợ cho hoạt động dạy và học nhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh chọn vẹn". Biện pháp giáo dục chính trị tƣ tƣởng cho giáo viên và bồi dƣỡng chuyên môn nghiệp vụ để xây dựng tiềm lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên cũng là biện pháp đƣợc tác giả Nguyễn Văn Lê, chú trọng trong các biện pháp quản lý của Hiệu trƣởng.
Tác giả Nguyễn Thị Ẩn đánh giá cao công tác thi đua và khen thƣởng trong quá trình quản lý. Tác giả cho rằng thi đua là động lực cho mọi thành viên phát huy hết khả năng, trí tuệ, động viên lẫn nhau dạy thật tốt, học thật tốt, làm cho chất lƣợng và hiệu quả giáo dục ngày một nâng cao hơn.