phần mở đầu, nội dung các chương, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục. Trong đó nội dung chính của luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh. Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên tại trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn.
Biện pháp đổi mới quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học viên tại trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn. 10 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP 1. Vấn đề nghiên cứu ở trên thế giới và trong nƣớc 1. Ở nước ngoài Hoạt động ĐG KQHT của người học được nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài đã thực hiện nghiên cứu từ rất lâu và đã có rất nhiều những thành tựu về hoạt động trên.Griffin “Đánh giá là đưa ra phán quyết về giá trị của một sự kiện, nó bao hàm cả việc thu thập thông tin sử dụng trong việc đánh giá một chương trình, một sản phẩm, một tiến trình, mục tiêu hay tiềm năng ứng dụng của một cách thức đưa ra nhằm mục đích nhất định” [27] Tác giả R.Tiler cho rằng “Quá trình đánh giá chủ yếu là quá trình xác định mức độ thực hiện các mục tiêu của chương trình giáo dục” [33].
Một số định nghĩa coi ĐG như một phương tiện được sử dụng để điều khiển, kích thích việc học của học sinh như theo tác giả Llina: “đánh giá là một phương tiện kích thích mạnh mẽ và có một ý nghĩa giáo dục to lớn trong điều kiện nếu như nó được giáo viên sử dụng đúng đắn” [30]. Hay theo nghiên cứu của Savin “Đánh giá có thể trở thành một phương tiện quan trọng để điều khiển sự học tập của học sinh, đẩy mạnh sự pháp triển về công tác giáo dục của các em. ĐG được thực hiện trên cơ sở kiểm tra và đánh giá theo hệ thống 5 bậc: xuất sắc 5 điểm, tốt 4 điểm, trung bình 3 điểm, xấu 2 điểm, rất xấu 1 điểm” [24]. Như vậy các công trình nghiên cứu nước ngoài thể hiện sự quan tâm cũng như đánh giá vai trò quan trọng của kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học.
Tuy nhiên, các nghiên cứu mới dừng lại ở việc mô tả hoạt động kiểm tra, đánh giá và vai trò của kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học. còn vấn đề quản lý hoạt động ĐG KQHT chưa được đề cập và nghiên cứu. Ở Việt Nam Các tác giả nghiên cứu về giáo dục trong nước cũng đã tìm hiểu và nghiên cứu khá sâu sắc về vấn đề ĐG KQHT của học sinh. Trần Bá Hoành đã nhận định rằng “việc kiểm tra đánh giá không thể chỉ dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, rèn luyện các kỹ năng đã học mà phải khuyến khích tư duy, năng động, sáng tạo, phát hiện sự chuyển biến về xu hướng, hành vi của học sinh trước các vấn đề của đời sống, gia đình và cộng đồng, rèn luyện khả năng phát hiện và giải quyết các vấn đề nảy sinh trong những tình huống thực tế ” [15].
Theo thác giả Trần Thị Tuyết Oanh cho rằng “đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ, khả năng mà người học thực hiện các mục tiêu học tập đã xác định, nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên, cho nhà trường và bản thân học sinh để giúp họ học tập tiến bộ hơn” [25]. Theo tác giả Nguyễn Thị Tính “Đánh giá trong giáo dục là một quá trình hoạt động được tiến hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt được của đối tượng quản lý về mục tiêu đã định; nó bao gồm sự mô tả định tính, định lượng, kết quả đạt được thông qua những nhận xét, so sánh với những mục tiêu đã đặt ra ”[30]. Tác giả Hà Thị Đức đã nêu “ Về tiêu chuẩn đánh giá phải đảm bảo tính toàn diện, đảm bảo tính khách quan, đảm báo có tác dụng phát triển trí tuệ, năng lực, tư duy độc lập sáng tạo của học sinh”[11]. Ngoài ra có thể kể tới một số nhà khoa học khác đã có những công trình nghiên cứu về ĐG trong giáo dục như: Tác giả Nguyễn Đức Chính với Tập bài giảng đo lường và đánh giá trong giáo dục và dạy học [8] hay tác giả Đặng Bá Lãm với công trình về Kiểm tra và đánh giá trong dạy học [22], hay tác giả Lê Đức Ngọc với tác phẩm Đo lường và đánh giá kết quả học tập [23], tác giả Lê Đức Phúc, Hoàng Đức Nhuận với công trình Cơ sở lý luận của việc đánh giá chất lượng học tập của học sinh phổ thông [28] … Như vậy, qua các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục nói chung, trong hoạt động dạy học nói riêng là một vấn đề quan trọng, được nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, các giáo viên quan tâm.
Các 12 công trình nghiên cứu đều chỉ ra vai trò, ý nghĩa của hoạt động này trong quá trình dạy học và xem đó là một công việc quan trọng của giáo viên. Có nhiều cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá song chưa có công trình nào tiếp cận nghiên cứu dưới góc độ quản lý hoạt động ĐG KQHT của HV trung tâm GDTX. Vì vậy, mong muốn nghiên cứu đề tài này để đóng góp một phần nhỏ trong việc nâng cao chất lượng hoạt động ĐG KQHT của học viên tại trung tâm GDTX huyện Ba Bể. Một số khái niệm cơ bản 1.
Mác đã khẳng định: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” (Bài giảng môn khoa học quản lý, ĐHQG Hà Nội). Mác đã khẳng định vai trò của người tổ chức, điều hành để một nhóm người thực hiện một công việc theo một mục đích đã đặt ra đó chính là vai trò của người quản lý. Theo tác giả Harcold Koontz cho rằng: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động của cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm” [14].
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch, của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến” [29]. Nguyễn Minh Đạo: "Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra" [9]. Như vậy từ những quan niệm trên ta có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm chỉ huy, điều hành và phối hợp các nguồn lực trong và ngoài tổ chức một cách tối ưu nhằm đạt được mục đích của tổ chức và đạt được hiệu quả công việc cao nhất. Quản lý giáo dục Tương tự như khái niệm của Quản lý nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra những quan điểm về QLGD như: Tác giả Đỗ Ngọc Đạt: “Quản lý giáo dục là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý trong hệ thống giáo dục, sử dụng tốt nhất tiểm năng và điều kiện nhằm đạt được mục tiêu quản lý đã đề ra theo đúng luật định ”[10].
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà nước XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”[29]. Qua các quan điểm trên ta nhận thấy rằng: Quản lý giáo dục là những tác động có hệ thống, có ý thức, hợp quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục, nhằm đảm bảo cho hệ thống giáo dục vận hành bình thường và liên tục phát triển, mở rộng cả về số lượng cũng như chất lượng, thực hiện mục tiêu của nền giáo dục nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Đánh giá Nhiều tác giả đã nghiên cứu và đưa ra các khái niệm về đánh giá như. Tác giả Trần Bá Hoành: “Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả của công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu thập được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định phù hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh và nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc”[15] Tác giả Đặng Bá Lãm viết rằng: “Đánh giá là quá trình làm rõ mức độ thích hợp của đối tượng được đánh giá so với mục tiêu đề ra ”[22] Theo tác giả Nguyễn Thị Tính: “Đánh giá là một quá trình ghi nhận thực trạng, phân tích thực trạng, làm rõ những điểm đạt được, chưa đạt được và nguyên nhân của nó, từ đó đề xuất các biện pháp cải tạo thực trạng”[31] Thông qua các hoạt động kiểm tra tìm kiếm các thông tin trong quá trình thực hiện nhiệm vụ từ đó phân tích thông tin nhằm nắm bắt thực trạng và tiến hành so sánh 14 đối chiếu với các mục tiêu, tiêu chẩn đề ra và đề xuất các biện pháp cải tạo thực trạng nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.
Để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giáo dục, các nhà quản lý giáo dục cần thu thập các thông tin chính xác về thực trạng giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, sự ảnh hưởng của môi trường, gia đình, xã hội đến chất lượng học tập và giáo dục của nhà trường, trên cơ sở đó chỉ rõ các kết quả đạt được, chưa đạt được và phân tích những nguyên nhân, đề xuất các biện pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.