Luận văn quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục trẻ ở trường mầm non huyện Phú Bình Thái Nguyên

Nghiên cứu thực trạng và giải pháp quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục trẻ tại các trường mầm non huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên.

• Tác giả: Trần Thanh Chinh
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Vũ Bích Hiền
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục trẻ ở các trường mầm non huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục mầm non Phú Bình

Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non tại huyện Phú Bình đóng vai trò chiến lược. Công nghệ chuyển đổi phương pháp dạy học truyền thống sang tương tác đa phương tiện. Quản lý hoạt động này là nhiệm vụ trọng tâm của cán bộ quản lý giáo dục địa phương. Huyện Phú Bình thuộc tỉnh Thái Nguyên có mạng lưới trường mầm non rộng khắp tại ba tiểu vùng địa lý. Công tác quản lý đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa mục tiêu giáo dục và hạ tầng kỹ thuật. Cán bộ quản lý triển khai các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Sở Giáo dục Thái Nguyên. Hoạt động quản lý hướng đến việc xây dựng môi trường số an toàn, sáng tạo cho trẻ mầm non. Trẻ nhỏ tiếp cận hình ảnh trực quan sinh động qua các bài giảng điện tử. Quá trình tiếp thu ngôn ngữ, tư duy logic và kỹ năng xã hội được thúc đẩy mạnh mẽ. Quản lý đồng bộ giúp nâng cao hiệu suất làm việc của đội ngũ giáo viên. Toàn bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ được chuẩn hóa khoa học. Nền tảng công nghệ số tạo tiền đề vững chắc cho việc hiện đại hóa giáo dục mầm non huyện nhà.

1.1. Cơ sở pháp lý và lý luận quản lý công nghệ

Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong trường mầm non phải bảo đảm tính pháp lý nghiêm ngặt. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật định hướng mọi hoạt động giáo dục số. Quyết định của Chính phủ và thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo xác lập chuẩn công nghệ. Nhà trường căn cứ kế hoạch của huyện Phú Bình để xây dựng quy chế nội bộ. Cán bộ quản lý cụ thể hóa mục tiêu chuyển đổi số vào từng năm học. Mỗi cơ sở ban hành tiêu chuẩn về trang thiết bị và giáo án điện tử. Các quy định bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng được ưu tiên thực hiện. Tính pháp lý tạo hành lang an toàn cho hoạt động đổi mới phương pháp sư phạm.

1.2. Vai trò của công nghệ đối với trẻ mầm non

Công nghệ thông tin mang lại sự tương tác sinh động cho trẻ mẫu giáo. Trẻ được tiếp cận hình ảnh, âm thanh và chuyển động trực quan qua màn hình tương tác. Bài học đa phương tiện khơi dậy tính tò mò cùng khả năng khám phá thế giới xung quanh. Trẻ phát triển tư duy hình tượng và nhận thức thẩm mỹ một cách tự nhiên. Trong bối cảnh dịch bệnh hay thời tiết khắc nghiệt, công nghệ giúp kết nối việc học không gián đoạn. Giáo viên gửi video bài học cùng tài liệu hướng dẫn đến phụ huynh qua mạng Internet. Trẻ được ôn tập kỹ năng và duy trì nề nếp học tập ngay tại gia đình. Môi trường công nghệ lành mạnh thúc đẩy năng lực tiếp nhận tri thức cho lứa tuổi mầm non.

II. Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục mầm non Phú Bình

Huyện Phú Bình có quy mô dân số lớn với sự phân bố phức tạp theo ba tiểu vùng. Cơ sở hạ tầng giáo dục giữa các xã đồng bằng và miền núi vẫn còn chênh lệch. Nhiều trường mầm non trung tâm được đầu tư phòng máy và máy chiếu hiện đại. Tuy nhiên, các điểm trường vùng sâu còn gặp khó khăn về đường truyền Internet và thiết bị. Công tác lập kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin đôi khi chưa bám sát nhu cầu thực tế. Cán bộ quản lý trường học phải đối mặt với áp lực thiếu hụt ngân sách đầu tư đồng bộ. Đội ngũ giáo viên mầm non sở hữu tinh thần học hỏi rất cao. Đa số giáo viên biết sử dụng máy vi tính để soạn thảo giáo án và tìm kiếm tranh ảnh. Dẫu vậy, năng lực thiết kế bài giảng tương tác phức tạp vẫn chưa đồng đều giữa các nhóm tuổi. Một số giáo viên lớn tuổi gặp khó khăn khi thao tác trên các phần mềm ứng dụng mới. Việc phân bổ thời gian tiếp xúc màn hình cho trẻ chưa đạt chuẩn mực khoa học tối ưu. Sự phối hợp chia sẻ học liệu số giữa nhà trường và gia đình còn hạn chế do điều kiện kinh tế nông nghiệp.

2.1. Hạn chế về cơ sở vật chất và trang thiết bị

Hạ tầng thiết bị công nghệ thông tin tại các trường mầm non huyện Phú Bình chưa đồng bộ. Nhiều điểm trường lẻ tại vùng sâu thiếu máy tính xách tay và máy chiếu phục vụ dạy học. Tốc độ kết nối mạng băng thông rộng tại một số xã chưa đáp ứng nhu cầu truyền tải dữ liệu. Nguồn kinh phí chi thường xuyên cho việc bảo trì, bảo dưỡng thiết bị máy móc còn eo hẹp. Các phần mềm trò chơi giáo dục có bản quyền chưa được trang bị phổ biến cho trẻ thực hành. Nhiều phòng học mầm non thiếu màn hình tương tác thông minh để tăng trải nghiệm trực quan. Sự phân bổ tài nguyên kỹ thuật giữa các cụm trường tạo ra khoảng cách về cơ hội tiếp cận số của trẻ.

2.2. Khó khăn trong phát triển kỹ năng công nghệ số

Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên mầm non chưa đạt sự đồng đều cần thiết. Phần lớn giáo viên khai thác tốt các công cụ văn phòng và bài trình chiếu trình diễn đơn giản. Tuy nhiên, kỹ năng thiết kế phần mềm bài giảng điện tử tương tác và dựng video giáo dục còn hạn chế. Các lớp bồi dưỡng kỹ năng số chuyên sâu thường diễn ra ngắn hạn, chưa đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Công tác kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng công nghệ của ban giám hiệu chưa thực sự sát sao. Việc áp dụng công nghệ đôi khi còn mang tính hình thức trong các giờ thi giáo viên giỏi. Thiếu cơ chế khuyến khích giáo viên tự nghiên cứu sáng tạo sản phẩm học liệu điện tử chất lượng cao.

III. Giải pháp quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục mầm non Phú Bình

Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Bình cần triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý tiên tiến. Trọng tâm hàng đầu là đổi mới tư duy lãnh đạo của cán bộ quản lý trường mầm non. Nhà trường phải lập kế hoạch dài hạn gắn liền với nguồn lực tài chính địa phương. Việc huy động nguồn lực xã hội hóa giáo dục là chìa khóa tháo gỡ khó khăn về thiết bị. Các cơ sở cần phối hợp với doanh nghiệp viễn thông để nâng cấp hạ tầng Internet cáp quang. Song song với đó, công tác xây dựng kho học liệu số dùng chung đóng vai trò quyết định. Các trường cần tích hợp nền tảng quản lý học tập trực tuyến để tăng kết nối gia đình và nhà trường. Ban giám hiệu phân công chuyên gia công nghệ hỗ trợ giáo viên thiết kế bài giảng tương tác. Tiêu chí sử dụng công nghệ cần được đưa vào chỉ số đánh giá thi đua hàng tháng. Việc kiểm tra và giám sát phải bảo đảm đúng chuẩn phát triển tâm lý trẻ em. Cán bộ quản lý cần bảo đảm trẻ tiếp cận công nghệ điều độ và bổ ích.

3.1. Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyển đổi số

Công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên mầm non cần chuyển đổi theo hình thức thực hành trải nghiệm. Phòng Giáo dục huyện Phú Bình tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số theo chuyên đề cụ thể. Giáo viên được hướng dẫn sử dụng phần mềm đồ họa, làm video kể chuyện và tạo trò chơi tương tác. Các hội thảo trực tuyến tạo môi trường cho giáo viên các cụm trường chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy. Nhà trường thiết lập mô hình "giáo viên nòng cốt" để kèm cặp các giáo viên còn hạn chế công nghệ. Hình thức tự học và nghiên cứu bài giảng số qua mạng nội bộ được khuyến khích mạnh mẽ. Giáo viên chủ động nâng cao năng lực sư phạm nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện.

3.2. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng thông tin

Huy động đa dạng nguồn lực đầu tư là giải pháp then chốt để hiện đại hóa cơ sở vật chất trường học. Ban giám hiệu tranh thủ nguồn ngân sách chi thường xuyên và các chương trình mục tiêu quốc gia của huyện Phú Bình. Công tác xã hội hóa được thực hiện công khai, minh bạch nhằm vận động phụ huynh và doanh nghiệp tài trợ. Các trường ưu tiên trang bị máy tính, tivi thông minh, máy chiếu và bảng tương tác cho lớp mẫu giáo lớn. Đường truyền Internet tốc độ cao cần được phủ sóng tới tất cả các điểm trường lẻ ở vùng sâu. Định kỳ kiểm tra, bảo trì hệ thống thiết bị nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ khi sử dụng.

IV. Kết luận và định hướng ứng dụng CNTT giáo dục mầm non Phú Bình

Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin là xu thế tất yếu trong giáo dục mầm non tại huyện Phú Bình. Công nghệ mang đến luồng sinh khí mới cho hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ thơ. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của đội ngũ quản lý và giáo viên. Hạ tầng số được cải thiện từng bước, tạo nền tảng vững vàng cho quá trình chuyển đổi số học đường. Việc kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng giúp bảo đảm môi trường giáo dục an toàn. Các bài giảng điện tử sinh động giúp trẻ mầm non phát triển tư duy sáng tạo, ngôn ngữ và thể chất vượt trội. Cán bộ quản lý cơ sở cần tiếp tục phát huy tính chủ động, linh hoạt và thích ứng cao. Kế hoạch quản lý số phải luôn bám sát đặc điểm địa lý, kinh tế của ba tiểu vùng huyện Phú Bình. Sự đầu tư bền vững cho công nghệ chính là đầu tư cho thế hệ tương lai của địa phương. Giáo dục mầm non Phú Bình vững bước trên con đường chuẩn hóa và hiện đại hóa.

4.1. Đánh giá tính ứng dụng trong thực tế quản lý

Hệ thống giải pháp quản lý ứng dụng công nghệ thông tin đem lại tính khả thi cao tại huyện Phú Bình. Các biện pháp xuất phát từ nghiên cứu thực nghiệm và điều kiện kinh tế xã hội cụ thể của địa phương. Mô hình quản lý bài giảng số và kho học liệu trực tuyến giúp tiết kiệm đáng kể thời gian chuẩn bị giáo án. Công tác liên lạc giữa giáo viên và cha mẹ trẻ qua phần mềm quản lý trường học trở nên thông suốt, tức thì. Sự phối hợp đa chiều bảo đảm thông tin phát triển thể chất và tinh thần của trẻ luôn được cập nhật. Tính ứng dụng thực tiễn được đo lường rõ rệt qua sự tiến bộ trong hoạt động khám phá của học sinh.

4.2. Khuyến nghị mở rộng đối với ngành giáo dục

Ủy ban nhân dân huyện Phú Bình cần tiếp tục quan tâm, phân bổ nguồn vốn đầu tư công cho giáo dục mầm non. Phòng Giáo dục và Đào tạo duy trì cơ chế tuyên dương các điển hình tiên tiến trong phong trào ứng dụng công nghệ. Các trường mầm non cần chủ động liên kết với các trường sư phạm nhằm cập nhật những phương pháp giảng dạy kỹ thuật số tiên tiến. Bên cạnh đó, việc mở rộng mô hình lớp học số mẫu sẽ tạo cơ hội học tập chéo giữa các xã. Đội ngũ giáo viên mầm non cần duy trì tâm thế chủ động, không ngừng học hỏi và sáng tạo. Sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp quản lý sẽ tạo bước đột phá trong chuyển đổi số toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề, trình bày bài giảng và kỹ thuật lập trình. Malaixia, các nhà hoạt động giáo dục đã cho rằng việc ứng dụng CNTT là một xu hƣớng quan trọng trong sự nghiệp cải cách hệ thống giáo dục. Chính sách về CNTT trong giáo dục có những điểm lƣu ý sau: (i) Trang bị kiến thức và kỹ năng CNTT cho tất cả học sinh; (ii) Coi CNTT vừa là một môn học trong chƣơng trình vừa là công cụ quan trọng trong giáo dục học sinh. Sử dụng CNTT để tăng cƣờng chất lƣợng và hiệu quả giáo dục.

(dẫn theo [27]) Tại Hàn Quốc: đã xác định rõ mục tiêu chiến lƣợc của chính sách đẩy mạnh tin học hóa ở Hàn Quốc là xây dựng một xã hội thông tin phát triển từ năm 2000. Để thực hiện mục tiêu này, chính phủ Hàn Quốc thành lập Quỹ thúc đẩy CNTT do Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý. Tƣơng ứng, có hai cơ quan chỉ đạo và điều phối: Ban thúc đẩy tin học hóa và Ban đặc biệt về chính phủ điện tử thuộc ban đổi mới chính phủ của Tổng thống. Việc ứng dụng CNTT trong giáo dục ở mầm non cũng đã đƣợc nhiều tác giả quan tâm và nghiên cứu.

Trong tạp chí Vol 9, số 2 (2014), hai tác giả Athanasios Drigas, Georgia Kokkalia với bài viết ICTs in Kindergarten [37] đã khẳng định rằng: Công nghệ thông tin hiện nay đƣợc công nhận là một công cụ có thể thúc đẩy sự hiểu biết và kinh nghiệm cho trẻ ở lứa tuổi mầm non. Hai tác giả đã tập trung vào khẳng định hiệu quả của việc ứng dụng CNTT vào phát triển các kỹ năng cho trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo và đƣa ra nhiều dẫn chứng về những nghiên cứu đã ủng hộ quan điểm cho rằng CNTT có thể giúp trẻ mẫu giáo nâng cao sự sáng tạo, kỹ năng vận động, cảm xúc xã hội, nhận thức, học chữ sớm, học toán sớm. Nhƣ vậy, CNTT đóng một vai trò quan trọng trong việc đạt đƣợc các mục tiêu của chƣơng trình giảng dạy ở các lĩnh vực và đối tƣợng của giáo dục mầm non. Nghiên cứu trong nước Ứng dụng và phát triển CNTT ở nƣớc ta đã đƣợc Đảng và Nhà nƣớc quan tâm từ những năm 1970.

Tuy nhiên, ngành CNTT ở Việt Nam trong thời kỳ đó chƣa đƣợc quan tâm đúng mức. Bƣớc sang thời kỳ đổi mới, nhận thức đƣợc tầm quan trọng của CNTT mang lại, đã có nhiều chỉ thị, nghị quyết của Đảng nhấn mạnh tới việc đẩy mạnh CNTT nhƣ: Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ trƣởng Bộ GD&ĐT, ngày 30/7/2001 nêu rõ: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong GD&ĐT ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hƣớng sử dụng công nghệ thông tin nhƣ là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phƣơng pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học. Tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ GD&ĐT, kết nối Internet đến tất cả các cấp quản lý và cơ sở giáo dục, hình thành một mạng giáo dục [6]. Trong những năm gần đây việc ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học ngày càng đƣợc nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu.

Có nhiều hội nghị, hội thảo, nhiều đề tài khoa học đã nghiên cứu vấn đề quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục nhƣ: Hội thảo khoa học Nghiên cứu và triển khai E-learning do Viện Công nghệ Thông tin (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Khoa Công nghệ Thông tin (Đại học Bách khoa Hà Nội) phối hợp tổ chức đầu tháng 3/2005 là hội thảo khoa học về E-learning đầu tiên đƣợc tổ chức tại Việt Nam [28]. Hội thảo quốc gia về CNTT-TT lần thứ III, hội thảo hợp tác phát triển CNTT-TT Việt Nam lần thứ IX do Ban Chỉ đạo Quốc gia về CNTT, Bộ Bƣu chính, Viễn thông, UBND TP Hải Phòng, và Hội Tin học Việt Nam đã phối hợp tổ chức từ trong 2 ngày (9-10/9/2005) [3]. + Hội thảo khoa học toàn quốc về CNTT-TT: Các giải pháp công nghệ và quản lý trong ứng dụng CNTT-TT vào đổi mới phƣơng pháp dạy học do trƣờng Đại học sƣ phạm Hà Nội phối hợp với dự án Giáo dục đại học tổ chức từ 9- 10/12/2006 [36]. Hội thảo quốc gia về Chính phủ điện tử lần thứ 10/2012 đã diễn ra ngày 20/07/2012 tại Hà Nội, Văn phòng Ban chỉ đạo Quốc gia về CNTT, Bộ Thông 8 tin và Truyền thông phối hợp cùng Tập đoàn dữ liệu Quốc tế IDG Việt Nam tổ chức khai mạc sự kiện Hội thảo Quốc gia về Chính phủ điện tử 2012 lần thứ 10 với chủ đề Phát triển Chính phủ điện tử: Minh bạch hơn, phục vụ ngƣời dân tốt hơn [27].

Hội thảo toàn cảnh CNTT-TT Việt Nam 2013 diễn ra ngày 20/09/2013, tại Trung tâm Hội nghị thuộc Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là hội thảo thƣờng niên lần thứ 18 do Hội Tin học TP.HCM (HCA) chủ trì tổ chức cùng Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, đƣợc sự bảo trợ của Bộ Thông tin và truyền thông và Ủy ban nhân dân TP. Ngày 22/12/2015, tại Đà Nẵng, Cục Công nghệ thông tin (Bộ GD&ĐT) tổ chức Hội thảo về Tăng cường ứng dụng Công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo [5]. Trong các Hội thảo, các nhà khoa học, các nhà quản lý đã mạnh dạn đƣa ra các vấn đề nghiên cứu vị trí, tầm quan trọng, ứng dụng và phát triển CNTT đặc biệt là các giải pháp thúc đẩy ứng dụng CNTT trong giáo dục.

Cuốn sách Kỹ Năng và bài tập thực hành quản lý trường mầm non của Hiệu trưởng [21] của tác giả Trần Bích Liễu, cuốn sách này cung cấp những tri thức khoa học về nghiệp vụ quản lý trƣờng mầm non và hệ thống các bài tập hình thành các kỹ năng cơ bản của ngƣời Hiệu trƣởng nhƣ: kỹ năng lập kế hoạch. Ngày 31 tháng 12 năm 2020 tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Nghị Quyết 01-NQ/TU về Chƣơng trình chuyển đổi số tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2021-2025 định hƣớng đến năm 2030 đã xác định rằng “Đổi mới nội dung chương trình giáo dục, đào tạo thích ứng với môi trường công nghệ liên tục thay đổi và phát triển; tận dụng công nghệ số để gia tăng khả năng tiếp cận giáo dục cho mọi đối tượng nhất là người dân ở vùng khó khăn. Số hóa tài liệu, giáo trình, xây dựng nền tảng chia sẻ tài nguyên giảng dạy và học tập theo cả hình thức trực tiếp và trực tuyến. Chuyển đổi số 100 % cơ sở giáo dục, đào tạo của tỉnh” [33].

9 Các nghiên cứu về quản lý ứng dụng thông tin trong trƣờng mầm non đƣợc nghiên cứu tiêu biểu nhƣ: Nguyễn Thị Thu Hƣờng (2017) “Quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục trẻ tại trường mầm non B, xã Đông Mỹ, Thanh Trì, Hà Nội” [17] đã nghiên cứu thực trạng ở phạm vi hẹp của một trƣờng mầm non. Nguyễn Thị Mai Thu (2018) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục của giáo viên ở các trường mầm non huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên” [32] đã bàn đến các hoạt động của giáo viên trong quá trình thiết kế bài giảng, dạy học; giáo dục trẻ mầm non; ứng dụng công nghệ thông tin trong các buổi hội thảo, tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, sinh hoạt hè. Qua các công trình nghiên cứu cho thấy: Việc đƣa CNTT vào hoạt động giáo dục trẻ còn khó khăn, bất cập, có nhiều vấn đề cần đƣợc tiếp tục nghiên cứu giải quyết: Trình độ tin học cơ bản của đội ngũ giáo viên còn hạn chế, nhiều giáo viên còn lúng túng khi thiết kế bài giảng có ứng dụng CNTT trong giáo dục trẻ. Cho đến nay, ở các trƣờng mầm non huyện Phú Bình- tỉnh Thái Nguyên áp dụng rất nhiều biện pháp quản lý hoạt động giáo dục trẻ nhƣng chƣa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục trẻ; trên phạm vi huyện Phú Bình chƣa nghiên cứu vấn đề này.

Do đó, việc nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục trẻ để nâng cao chất lƣợng chăm sóc giáo dục trẻ ở các trƣờng mầm non Huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên là hết sức cần thiết. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý, quản lý nhà trường * Quản lý Quản lý là một chức năng lao động bắt nguồn từ tính chất lao động của xã hội. Từ khi con ngƣời bắt đầu hình thành các nhóm để thực hiện những mục tiêu mà họ không thể đạt đƣợc với tƣ cách là những cá nhân riêng lẻ, thì nhu cầu quản lý cũng hình thành nhƣ một yếu tố cần thiết để phối hợp những nỗ lực 10 cá nhân hƣớng tới những mục tiêu chung.

Xã hội phát triển qua nhiều phƣơng thức sản xuất, trong quá trình lao động con ngƣời buộc phải liên kết lại với nhau, kết hợp lại thành tập thể. Điều đó đòi hỏi phải có sự tổ chức, phải có sự phân công và hợp tác trong lao động, phải có sự quản lý. Tùy theo nội dung, tính chất, đặc thù của mỗi loại lao động mà hoạt động quản lý có những phƣơng pháp, cách thức riêng. Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý: Theo F.

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [24]. Theo Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu quản lýmột hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định” [19]. Theo Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức được vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [12]. Theo Đặng Quốc Bảo: “Bản chất của hoạt động quản lý là nhằm làm cho hệ thống vận hành theo mục tiêu đặt ra và tiến đến các trạng thái có chất lượng mới” [2].

Nhƣ vậy: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường luôn biến động. * Quản lý nhà trường Trƣờng học là hình thức thể hiện của hệ thống giáo dục trên quy mô toàn xã hội, là nơi diễn ra hầu hết các hoạt động giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân.