Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa bạo lực học đường cho học sinh ở các trường TH. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa bạo lực học đường cho học sinh ở các trường TH trên địa bàn thành phố Gia nghĩa, tỉnh Đắk Nông Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa bạo lực học đường ở các trường TH trên địa bàn thành phố Gia nghĩa, tỉnh Đắk Nông.
5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG NGỪA BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Bạo lực học đường đang trở thành vấn nạn của nhiều quốc gia. Mỹ là một quốc gia báo động đỏ về tình trạng bạo lực học đường.
Theo một công bố mới đây của Hiệp hội Giáo dục quốc gia Mỹ, tình trạng bạo lực học đường với các con số đáng quan ngại: Khoảng 1/3 số học sinh từng bị bạo hành tại trường học. 28% học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 từng chịu bạo lực học đường, 20% học sinh từ lớp 10 đến lớp 12, 30% thanh thiếu niên thừa nhận từng bắt nạt người khác, 9% học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 từng bị hăm dọa trên mạng; gần 70% trong số HS bị bạo hành đều nói rằng nhà trường đã không có biện pháp thiết thực đối với tình trạng này và chỉ có 20 - 30% HS bị bắt nạt thường thông báo cho người lớn về sự việc, 6/10 học sinh nói rằng họ chứng kiến bạo lực học đường ít nhất một lần/ngày, có khoảng 160.000 học sinh không đến trường mỗi ngày vì sợ bị bạo hành hoặc lời hăm dọa của học sinh khác. Còn ở Châu Á, Nhật Bản là một trong những nước có nền giáo dục tiên tiến nhất thế giới, song Nhật Bản vẫn nhức nhối với nạn bạo lực học đường. Một cuộc khảo sát gần đây của Bộ Giáo dục Nhật Bản số vụ bạo lực học đường tại trường học đã tăng ở tất cả các cấp học.
Theo thống kê năm 2015 cả nước có 224.540 trường hợp bạo lực học đường, tăng 36.000 trường hợp so với năm 2014, trong đó cao nhất là số vụ việc xảy ra ở các trường Tiểu học 151.190 vụ, trong khi đó cấp Tiểu học xảy ra 59.422 vụ, cấp Trung học phổ thông là 12. Hàn Quốc cũng được coi là một trong những quốc gia có nạn bạo lực học đường nhức nhối trên thế giới. Theo thống kê năm 2012 của Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho thấy khoảng 71,6% số học sinh đang bị bắt nạt ở trường học, tương đương 55.000 em bị bạo lực học đường, 63,6% số vụ bạo lực học đường diễn ra trong giờ 6 học, 50% số vụ diễn ra trong chính lớp học. Thậm chí, khoảng 40% số học sinh được hỏi cho biết họ bắt nạt bạn bè chẳng vì lý do gì, hoặc chỉ để cho vui.
Đến năm 2017, một cuộc khảo sát nữa từ Bộ giáo dục cho thấy ít nhất 37.000 học sinh tất cả các cấp ở Hàn Quốc chịu sự bắt nạt dưới các hình thức khác nhau. Trong đó, việc bắt nạt bằng lời nói là phổ biến nhất với 34,1%, 78,3% số học sinh đã phải chịu đựng tình trạng bắt nạt từ cấp 1, 27,6% số học sinh cho biết họ từng bắt nạt các bạn khác và không phải chịu bất kỳ hình thức kỷ luật nào. Để ngăn ngừa tình trạng này, cùng với việc thi hành luật, người dân nước này cũng đã tham gia nhiều cuộc vận động nâng cao nhận thức về bạo lực học đường, tư vấn cũng như các biện pháp khác nhằm hỗ trợ các nạn nhân là học sinh. Tại Nam Phi, hệ thống trường học được liệt vào trong những quốc gia nguy hiểm nhất thế giới, bạo lực học đường chiếm một tỷ lệ rất cao ở đất nước này.
Cao ủy nhân quyền Nam Phi đã thấy rằng 40% trẻ em được phỏng vấn nói rằng chúng từng là các nạn nhân của tội phạm tại trường học. Chỉ 23% học sinh cảm thấy an toàn khi đặt chân tới lớp. Hơn 1/5 số vụ tấn công tình dục vào trẻ em Nam Phi được phát hiện diễn ra tại trường học. Các nghiên cứu trong nước Bạo lực học đường là vấn nạn của giáo dục Việt Nam trong những năm qua và cả hiện tại.
Ở Việt Nam, Bạo lực học đường đã xuất hiện từ rất lâu. Nó trở thành một trong những nguyên nhân chính gây đau khổ cho các nạn nhân. Bạo lực học đường có thể xảy ra ở tất cả các bậc học, từ học sinh mầm non, học sinh tiểu học, học sinh trung học cơ sở, học sinh trung học phổ thông và đối với cả sinh viên cao đẳng và đại học. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, chúng ta đã xem nhẹ những hành vi bạo lực, bạo lực học đường và coi chúng là những điều tất yếu.
Thậm chí, một số cá nhân còn xem đây là một phần tự nhiên của quá trình phát triển tâm sinh lý của lứa tuổi học trò nên những nghiên cứu về vấn đề này chỉ tập trung vào việc tìm hiểu những hành vi bạo lực đối với trẻ em ở trong gia đình, ở ngoài xã hội. Mặt khác, bạo lực học đường chỉ được nghiên cứu lồng ghép trong các công trình nghiên cứu về bạo lực đối với trẻ em nói chung. Đây cũng chính là nguyên nhân làm cho 7 nghiên cứu về bạo lực học đường còn mang tính ban đầu và thiếu sự hệ thống, chuyên sâu trên bình diện khái niệm và cả thực tiễn… Những năm gần đây, bạo lực học đường mới được tập trung nghiên cứu một như là đối tượng của một bộ môn khoa học. Có thể kể đến một số tác phẩm, một số cuộc hội thảo về bạo lực học đường: Cụ thể, có một số nghiên cứu: Năm 2018, tác giả Phạm Mai Hương viết về: “Thực trạng bạo lực học đường hiện nay”.
Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế về nhu cầu, định hướng và đào tạo tâm lý học đường Việt Nam, (Hà Nội, 3-4/8/2018). Năm 2019, tác giả Trần Thị Anh Tú với bài viết “Hành vi bạo lực học đường của học sinh TH Thành phố Huế, Kỷ yếu Hội thảo tâm lý học đường lần 3 “Phát triển mô hình và kỹ năng hoạt động tâm lý học đường”, TP HCM. Đề tài khoa học và công nghệ cấp Bộ, viện khoa học giáo dục Hà Nội năm 2018, tác giả Lê Vân Anh Thư với đề tài: “Giải pháp ngăn ngừa các hành vi bạo lực học đường trong học sinh THPT”. Bạo lực học đường ở Việt Nam hiện nay nhìn từ góc độ tâm lý học (Nguyễn Thị Thanh Bình, Nguyễn Thị Mai Lan - 2013).
“Nhận thức và biểu hiện hành vi bạo lực học đường của học sinh THPT thành phố Vinh - Tỉnh Nghệ An”. Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học sư phạm - Đại học Huế (Nguyễn Thị Hà Tuyến - 2017). “Bạo lực học đường ở học sinh tỉnh Cần Thơ hiện nay”, đề tài khoa học cấp tỉnh (Huỳnh Văn Sơn-2014). “Bạo lực học đường và nhận thức của học sinh về vấn đề này”, Tạp chí tâm lý học, số 5 (Nguyễn Thị Mai Lan - 2013a).
“Thái độ và hành động đối với hành vi bạo lực học đường ở nước ta hiện nay”. Tạp chí tâm lý học, số 6 (Nguyễn Thị Mai Lan - 2013b). “Hành vi sai lệch chuẩn mực của học sinh tại một số trường phổ thông ở Hà Nội” (Tạp chí phát triển giáo dục- Hoàng Gia Trang, 2015). Hội thảo khoa học: “Thực trạng và giải pháp ngăn chặn bạo lực học đường trong trường phổ thông” tại Trường Đại học Sư phạm TP.
Hồ Chí Minh, năm 2015. Ở Việt Nam những năm gần đây, bạo lực học đường ngày càng gia tăng và lan rộng trong các trường học. Viện nghiên cứu Y học - Xã hội học phối hợp với tổ chức từ thiện Plan Việt Nam thực hiện từ tháng 3 đến tháng 9/2014 với 3.000 học sinh của 30 trường Tiểu học (TH), trung học phổ thông (THPT) ở Hà Nội. Theo đó, có khoảng 80% học sinh cho biết từ trước đến nay đã bị bạo lực giới trong trường 8 học ít nhất một lần, 71% bị bạo lực trong vòng 6 tháng qua.
Trong đó, bạo lực tinh thần (mắng chửi, đe dọa, bắt phạt, đặt điều, sỉ nhục…) chiếm tỷ lệ cao nhất là 73%, bạo lực thể chất (tát, đá, xô đẩy, kéo tóc, bạt tai, đánh đập…) chiếm 41%; và bạo lực tình dục (tin nhắn với nội dung tình dục, sờ, hôn, hiếp dâm, yêu cầu chạm vào bộ phận sinh dục, lan truyền tin đồn tình dục…) chiếm 19%. Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, đầu năm 2015 trong một năm học, toàn quốc xảy ra khoảng 1.600 vụ học sinh đánh nhau ở cả trong và ngoài phạm vi nhà trường, tương đương khoảng 5 vụ đánh nhau trong một ngày.000 học sinh xảy ra một vụ đánh nhau, khoảng 11.000 học sinh có một em bị buộc thôi học vì tội đánh nhau… Qua phân tích trên có thể thấy được những nghiên cứu, những cuộc luận bàn, những hội thảo về vấn đề bạo lực học đường được tổ chức, đã có những biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường được đưa ra. Nhưng bạo lực học đường vẫn tiếp tục xảy ra, số lượng các vụ việc có chiều hướng gia tăng so với những năm trước, đặc biệt là những vụ việc nghiêm trọng. Xuất phát từ tính cấp thiết nêu trên, việc nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa bạo lực học đường cho học sinh ở các trường tiểu học thành phố Gia nghĩa, tỉnh Đắk Nông” là cần thiết và thực sự có ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay.
Các khái niệm chính của đề tài 1. Bạo lực học đường 1. Bạo lực Có những cách hiểu khác nhau về bạo lực. - Theo Từ điển Tiếng Việt (2002): Bạo lực là “sức mạnh dùng để chỉ sự cưỡng bức, trấn áp hoặc lật đổ” [23; tr.
- Theo Từ điển trực tuyến Bách khoa toàn thư Wikipedia: Bạo lực “là hành vi sử dụng sức mạnh thể chất với mục đích gây thương vong, tổn hại một ai đó. Bạo lực thể chất có thể là điểm tột đỉnh của các cuộc xung đột”. Nhìn chung, các quan điểm nêu trên đã thống nhất chỉ ra khía cạnh cơ bản trong khái niệm bạo lực. Đó là những hành động mang tính chất chiếm đoạt làm tổn thương đến người khác và bị pháp luật trừng phạt.
Ngày nay, quan điểm về bạo lực không chỉ giới hạn ở những 9 hành động làm tổn thương đến thể chất mà còn xét cả ở những hành động làm tổn thương đến tinh thần của người khác trong gia đình và ngoài xã hội.