phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc chia thành 03 chƣơng: + Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa tệ nạn xã hội cho học sinh ở các trƣờng trung học phổ thông. 5 + Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa tệ nạn xã hội cho học sinh ở các trƣờng trung học phổ thông huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. + Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa tệ nạn xã hội cho học sinh các trƣờng trung học phổ thông huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG NGỪA TỆ NẠN XÃ HỘI CHO HỌC SINH CÁC TRƢỜNG THPT 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu Tệ nạn xã hội là một căn bệnh xã hội làm cản trở bƣớc tiến của loài ngƣời. Trong mỗi giai đoạn lịch sử, ở mỗi quốc gia, tệ nạn xã hội không ít thì nhiều đã gây ảnh hƣởng xấu đến đời sống xã hội. Đặc biệt vào những thập niên cuối thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI, khi nền kinh tế thị trƣờng phát triển, cùng xu hƣớng hội nhập kinh tế thế giới thì tệ nạn xã hội càng có cơ hội phát sinh, phát triển và gây tác hại không nhỏ về kinh tế, chính trị, an ninh, sức khoẻ đạo đức, lối sống đối với xã hội. Do vậy vấn đề phòng chống tệ nạn xã hội đã trở thành mối quan tâm của các quốc gia trên thế giới.
Đề tài này đƣợc nhiều tổ chức, nhiều hội nghị quốc tế, nhiều hoạt động tổ chức nghiên cứu và xuất bản nhiều ấn phẩm, nhiều công trình nghiên cứu liên quan vấn đề phòng chống tệ nạn xã hội. Các nghiên cứu ngoài nƣớc Tệ nạn xã hội ở trong các trƣờng học hiện nay đang ở mức báo động ở các nƣớc trên thế giới, ngay cả đối với các quốc gia hàng đầu trên thế giới. Vì vậy, việc nghiên cứu về tệ nạn xã hội và giáo dục về tệ nạn xã hội cho học sinh cũng đƣợc trở thành một vấn đề cấp bách. Nghiên cứu của Tổng thƣ ký Liên hợp quốc về tình trạng tệ nạn xã hội trong học đƣờng cho thấy mức độ, quy mô của vấn nạn xã hội trên phạm vi toàn cầu.
Đây là nghiên cứu đầu tiên lớn nhất cung cấp một bức tranh toàn cảnh về các hình thức và qui mô của của tệ nạn xã hội diễn ra trong các trƣờng học. Nghiên cứu chỉ ra rằng, tện nạn xã hội không chỉ diễn ra ở trƣơng học, nơi công cộng mà nó còn diễn ra ngay chính trong gia đình của trẻ. “Đánh giá về tình trạng tệ nạn xã hội trong các nhà trƣờng ở Đông Nam Á và Châu Á Thái Bình Dƣơng do UNICEF tiến hành năm 2002 đã tiến hành nghiên cứ ở nhiều nƣớc khác nhau nhƣ Australia, Trung Quốc, Combodia, Indoxia, Việt Nam…[28]. Nghiên cứu đã cho thấy hiện nay dữ liệu định lƣợng và định tính về tình hình tệ nạn xã hội ở các quốc gia còn hạn chế.
Sự cởi mở và nhận thức về vấn đề tệ nạn xã hội trong các nhà trƣờng ở các quốc gia là khác nhau. Và để có sự thay đổi nhận thức của ngƣời dân về vấn đề này cần có một thời gian nhất định và cân có sự nâng cao nhận thức của chính các em về tệ nạn xã hội. Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tình trạng tệ nạn xảy ra trong các nhà 7 trƣờng ngày càng gia tăng trong xã hội. Tệ nạn xã hội ảnh hƣởng tới các em ở rất nhiều môi trƣờng khác nhau nhƣ ở nhà, ở trƣờng học, ở các tổ chức, ở nơi làm việc, tại cộng đồng, trên đƣờng phố, và ngay cả trên mạng.
Và những nghiên cứu đã có những thống kê cụ thể về các vụ tệ nạn xã hội diễn ra trong các trƣờng học. Trong báo cáo của tổ chức "Sáng kiến toàn cầu nâng cao nhận thức về tệ nạn xã hội cho học sinh" cho biết, gần 3 trong 4 học sinh phải đối mặt với tệ nạn xã hội mỗi năm. Ông Cornelius Williams, Trƣởng Ban Bảo vệ Trẻ em của UNICEF cho biết “Nguy cơ vƣớng vào các loại tệ nạn xã hội ở học sinh phổ thông trên toàn thế giới thực sự rất đáng lo ngại [28]. Không chỉ tổ chức Unicef có những nghiên cứu về vấn đề tệ nạn xã hội trong học đƣờng mà còn rất nhiều các tổ chức, cá nhân trên thế giới đã có các cuộc điều tra nghiên cứu về vấn đề này để từ đó có thể đƣa ra những phƣơng hƣớng hoạt động nhằm chấm dứt tình trạng này nhƣ nhóm Công tác toàn cầu chấm dứt tệ nạn xã hội ở thanh thiếu niên; hay tổ chức cứu trợ trẻ em Thụy Điển đã phát hành cẩm nang “Hãy tôn trọng! Đây là cơ thể tôi ; Dự án tuổi thơ – Chƣơng trình phòng ngừa xâm hại tình dục trẻ em do AusAID tài trợ và tổ chức tầm nhìn thế giới thực hiện [29].
Theo một đạo luật mới đƣợc ban hành ở Anh Quốc, giáo dục tệ nạn xã hội sẽ trở thành môn học bắt buộc trong giáo trình giảng dạy của tất cả các trƣờng học trên toàn nƣớc. Từ năm 2010 học sinh trong các nhà trƣờng bắt đầu đƣợc giáo dục phòng chống tệ nạn xã hội với tên gọi của chƣơng trình “Khóa học Nhà nƣớc yêu cầu cho đến khi tốt nghiệp trung học phổ thông. Chƣơng trình học đƣợc chia làm 04 phần tƣơng ứng với 04 độ tuổi. Các em sẽ đƣợc giảng dạy những điều căn bản tệ nạn xã hội đang diễn ra xung quanh cuộc sống hàng ngày.
Malaysia trẻ em đƣợc giáo dục về tệ nạn xã hội từ khi lên 5. Chƣơng trình học của các bé do Bộ phát triển Phụ nữ, Gia đình và Cộng đồng, Bộ Giáo dục, những chuyên gia và các tổ chức phi chính phủ biên soạn. Tóm lại, trên thế giới đề tài nghiên cứu về tệ nạn xã hội đã đƣợc rất nhiều các tổ chức, các nhà khoa học nghiên cứu và đƣa ra nhằm chấm dứt tình trạng tệ nạn xã hội gây ảnh hƣởng tới các nhà trƣờng. Các nghiên cứu trong nƣớc Không nằm ngoài tình hình chung của thế giới, trong những năm qua, Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về tệ nạn xã hội với các nội dung nhƣ: tệ nạn xã hội là gì? Các tệ nạn xã hội thƣờng gặp; nguyên nhân phát sinh, phát triển; những ảnh hƣởng của tện nạn xã hội đối với các mặt đời sống xã hội; những cách phòng chống…Ví dụ nhƣ: 8 - Đề tài KX 0414 của Tổng cục cảnh sát - Bộ công an nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân và giải pháp phòng chống TNXH và tội phạm.
- Tệ nạn xã hội ở Việt Nam: thực trạng, nguyên nhân và giải pháp (Lê Thế Tiệm và đồng nghiệp, 1994) - Mại dâm và phòng chống mại dâm. - Phòng chống tệ nạn cờ bạc, số đề trong tình trạng hiện nay (Nguyễn Xuân Yêm - Tạp chí Công an nhân dân số 6 - 1996) - Phòng chống ma tuý trong nhà trƣờng (Vũ Ngọc Bừng, 1997). - Tăng cƣờng đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội bằng pháp luật trong giai đoạn hiện nay (Luận án Tiến sĩ Luật học, Phan Đình Khánh bảo vệ năm 2001 tại Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh). - Quản lý giáo dục học sinh phòng chống ma túy tại các trƣờng THCS huyện Kiến Xƣơng tỉnh Thái Bình (Luận văn Thạc sĩ, Mai Thành Khởi bảo vệ tại trƣờng Đại học Quốc gia, 2012).
- Hiểm hoạ ma tuý và cuộc chiến mới (GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, TS. Trần Văn Luyện, Nguyễn Thị Kim Liên, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2003). - Các tài liệu, băng hình, bài viết,. trong các hội nghị, hội thảo đăng trên tạp chí của ngành Công an, Toà án, Kiểm sát, Viện nghiên cứu nhà nƣớc và Pháp luật thuộc Viện khoa học xã hội và nhân văn Quốc gia, Uỷ ban Quốc gia phòng chống AIDS; Vụ công tác học sinh sinh viên Bộ GD & ĐT; các bài giảng trong một số Học viện, nhà trƣờng.
Các công trình nghiên cứu, các bài viết, các tài liệu trên đã tập trung đi sâu nghiên cứu những vấn đề xoay quanh tệ nạn xã hội, đặc biệt quan tâm tới nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội, thực trạng tệ nạn xã hội ở nƣớc ta hiện nay, những tác hại về mọi mặt của tệ nạn xã hội đối với bản thân ngƣời mắc nói riêng và cả xã hội nói chung. Trên cơ sở đó, các tác giả đã đƣa ra các giải pháp nhằm ngăn chặn phòng ngừa, hạn chế sự xâm nhập, phát sinh, phát triển các tệ nạn xã hội đối với xã hội. Những nghiên cứu này đã đóng góp không nhỏ trong việc trang bị những hiểu biết, những kiến thức cơ bản về tệ nạn xã hội, góp phần tuyên truyền, giáo dục nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên, học sinh phòng chống và đấu tranh chống tệ nạn xã hội; mặt khác đây cũng là những lí luận giúp các cấp quản lý đƣa ra những điều luật, những quy định nhằm phòng chống TNXH, góp phần đảm bảo an ninh chính trị, sức khoẻ, đạo đức và lối sống cho nhân dân. Hiện nay tệ nạn xã hội đang xuất hiện len lỏi vào các lĩnh vực, các môi trƣờng, 9 các đối tƣợng,.
của xã hội và giáo dục cũng không nằm ngoài thực trạng ấy. Tuy nhiên các công trình kể trên hầu hết đi sâu nghiên cứu những vấn đề chung về tệ nạn xã hội, chƣa có công trình nghiên cứu về giáo dục phòng ngừa tệ nạn xã hội cho học sinh tại các trƣờng THPT huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Công tác quản lý hoạt động giáo dục phòng ngừa tệ nạn xã hội cho học sinh THPT hiện nay còn bỏ ngỏ, đặc biệt tại các trƣờng THPT huyện Đông Giang – do là một huyện miền núi còn gặp nhiều khó khăn, tệ nạn xã hội có nguy cơ xâm nhập vào các trƣờng học ngày càng cao. Một phần nguyên nhân của thực trạng trên là do đội ngũ CBQL trƣờng THPT huyện Đông Giang chƣa có cơ sở lí luận cũng nhƣ chƣa đầu tƣ một cách đúng mức cho công tác này trong việc quản lý nhà trƣờng.
Đề tài nghiên cứu là cơ sở góp phần đƣa ra những biện pháp hữu hiệu nhất trong quản lí hoạt động giáo dục phòng ngừa các tệ nạn xã hội cho học sinh ở các trƣờng THPT huyện Đông Giang tỉnh Quảng Nam. Các khái niệm chính của đề tài 1. Khái niệm Quản lý giáo dục a. Khái niệm Quản lý Quản lý không chỉ là một dạng hoạt động cụ thể mà đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật và là một nghề phức tạp nhất trong xã hội hiện đại.