Quản Lý Hoạt Động Biểu Diễn Nghệ Thuật Không Chuyên Tại Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, góp phần phát triển văn hóa địa phương.

• Tác giả: Trần Hoàng Minh
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Gia Lê
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Nghệ Thuật Trung Ương
• Chuyên ngành: Quản Lý Văn Hóa
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Biểu Diễn Nghệ Thuật Không Chuyên Tại Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Biểu Diễn Nghệ Thuật Hoàn Kiếm

Quận Hoàn Kiếm, trái tim của Hà Nội, là nơi hội tụ nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật. Việc quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên tại đây đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tạo không gian sáng tạo cho cộng đồng. Tuy nhiên, công tác quản lý này cũng đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý và sự tham gia tích cực của người dân. Bài viết này sẽ đi sâu vào thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý văn hóa Hoàn Kiếm, góp phần xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh và đa dạng.

1.1. Khái niệm cơ bản về quản lý hoạt động nghệ thuật

Quản lý hoạt động nghệ thuật là quá trình tác động có định hướng, có tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý (các hoạt động nghệ thuật) thông qua các công cụ, chính sách, nguyên tắc, hình thức và biện pháp cụ thể. Mục tiêu là đạt được những mục tiêu đã đề ra trong điều kiện môi trường luôn biến động. Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, “nghệ thuật” được hiểu là: “phương thức phản ánh hiện thực và truyền đạt tư tưởng, tình cảm bằng hình tượng”. Trong cuốn Từ điển Bách khoa Britannica, thuật ngữ “nghệ thuật” bao gồm “những phương tiện thể hiện khác nhau như hội họa, điêu khắc, in ấn, vẽ, nghệ thuật trang trí, nhiếp ảnh, lắp đặt,…”. Quản lý hiệu quả chính là làm cho mọi người cùng có lợi.

1.2. Đặc điểm biểu diễn nghệ thuật không chuyên tại Hoàn Kiếm

Biểu diễn nghệ thuật không chuyên là các hoạt động nghệ thuật mang tính tự phát, không thường xuyên, do các cá nhân hoặc nhóm không chuyên thực hiện. Tại Hoàn Kiếm, các hoạt động này thường diễn ra ở các không gian công cộng như quảng trường, vườn hoa, phố đi bộ. Các loại hình nghệ thuật phổ biến bao gồm âm nhạc đường phố, múa dân gian, hội họa, và các loại hình nghệ thuật truyền thống khác. Những hoạt động này góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của người dân và du khách, đồng thời tạo nên nét đặc trưng riêng cho văn hóa nghệ thuật Hoàn Kiếm.

II. Thực Trạng Quản Lý Biểu Diễn Nghệ Thuật Hoàn Kiếm Hiện Nay

Hiện nay, công tác quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên Hoàn Kiếm đang được thực hiện bởi nhiều cơ quan, ban ngành, từ cấp thành phố đến cấp phường. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều bất cập trong việc phối hợp giữa các đơn vị, cũng như trong việc kiểm soát và xử lý các vi phạm. Bên cạnh đó, nhận thức của người dân về các quy định liên quan đến biểu diễn nghệ thuật đường phố Hoàn Kiếm còn hạn chế, dẫn đến tình trạng vi phạm các quy định về trật tự công cộng, an toàn giao thông, và vệ sinh môi trường. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Cơ cấu tổ chức quản lý văn hóa tại quận Hoàn Kiếm

Cơ cấu tổ chức quản lý văn hóa Hoàn Kiếm bao gồm Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội, Phòng Văn hóa Thông tin quận Hoàn Kiếm, và Ban Văn hóa các phường. Mỗi đơn vị có chức năng và nhiệm vụ riêng, nhưng cần có sự phối hợp chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả công tác quản lý. Theo tài liệu gốc, UBND thành phố Hà Nội chính thức đưa 3 tuyến phố Đinh Tiên Hoàng - Lê Thái Tổ - Hàng Khay và các tuyến phố phụ cận vào không gian đi bộ, kết nối với 10 tuyến phố đi bộ vùng lõi phố cổ đã có, nhằm mục đích khai thác tối đa giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể nằm trong khu vực Trung tâm văn hóa hồ Gươm.

2.2. Quy định và thủ tục cấp phép biểu diễn nghệ thuật

Việc cấp phép biểu diễn nghệ thuật Hoàn Kiếm được thực hiện theo các quy định của pháp luật và của thành phố Hà Nội. Các tổ chức, cá nhân muốn tổ chức biểu diễn nghệ thuật phải thực hiện các thủ tục xin phép theo quy định. Tuy nhiên, thủ tục cấp phép còn rườm rà, gây khó khăn cho các nghệ sĩ và các đơn vị tổ chức. Cần có sự cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động nghệ thuật.

2.3. Thanh tra kiểm tra hoạt động biểu diễn nghệ thuật

Công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động biểu diễn nghệ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật và giữ gìn trật tự công cộng. Tuy nhiên, lực lượng thanh tra còn mỏng, chưa đủ sức để kiểm soát hết các hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên địa bàn. Cần tăng cường lực lượng thanh tra và nâng cao năng lực cho cán bộ thanh tra.

III. Giải Pháp Nâng Cao Quản Lý Biểu Diễn Nghệ Thuật Hoàn Kiếm

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên Hoàn Kiếm, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, từ việc hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao nhận thức của người dân, đến việc tăng cường đào tạo cán bộ quản lý và tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách bài bản và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý và các bên liên quan.

3.1. Hoàn thiện cơ chế chính sách quản lý văn hóa

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý văn hóa, đặc biệt là các quy định về biểu diễn nghệ thuật không chuyên. Cần xây dựng các quy định cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện, phù hợp với thực tiễn của địa phương. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích các hoạt động nghệ thuật sáng tạo, có giá trị văn hóa cao.

3.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng về văn hóa nghệ thuật

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về văn hóa nghệ thuật, đặc biệt là các giá trị văn hóa truyền thống, cho người dân, đặc biệt là giới trẻ. Cần tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật đa dạng, phong phú, hấp dẫn để thu hút sự tham gia của cộng đồng. Đồng thời, cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong các hoạt động văn hóa nghệ thuật.

3.3. Đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý văn hóa Hoàn Kiếm

Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý văn hóa. Cần trang bị cho cán bộ những kiến thức, kỹ năng cần thiết để thực hiện tốt công tác quản lý, điều hành các hoạt động văn hóa nghệ thuật. Đồng thời, cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân cán bộ giỏi.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Lý Biểu Diễn Nghệ Thuật Hoàn Kiếm

Việc áp dụng các giải pháp quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên vào thực tiễn cần được thực hiện một cách linh hoạt và sáng tạo, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý, các đơn vị tổ chức, và các nghệ sĩ để đảm bảo hiệu quả cao nhất. Đồng thời, cần thường xuyên đánh giá, rút kinh nghiệm để điều chỉnh các giải pháp cho phù hợp.

4.1. Mô hình quản lý điểm biểu diễn nghệ thuật công cộng

Xây dựng mô hình quản lý điểm biểu diễn nghệ thuật công cộng, trong đó quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan, từ việc cấp phép, quản lý trật tự, đến việc đảm bảo vệ sinh môi trường. Mô hình này cần được thí điểm và nhân rộng trên địa bàn quận Hoàn Kiếm.

4.2. Tổ chức các sự kiện văn hóa nghệ thuật định kỳ

Tổ chức các sự kiện văn hóa nghệ thuật định kỳ, như liên hoan âm nhạc đường phố, triển lãm mỹ thuật, để tạo sân chơi cho các nghệ sĩ không chuyên và thu hút sự quan tâm của công chúng. Các sự kiện này cần được tổ chức một cách chuyên nghiệp, có sự quảng bá rộng rãi.

4.3. Hợp tác với các tổ chức xã hội và doanh nghiệp

Hợp tác với các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp để hỗ trợ các hoạt động văn hóa nghệ thuật. Các tổ chức xã hội có thể tham gia vào việc tuyên truyền, giáo dục, vận động cộng đồng tham gia các hoạt động văn hóa nghệ thuật. Các doanh nghiệp có thể tài trợ cho các sự kiện văn hóa nghệ thuật.

V. Kết Luận và Tương Lai Quản Lý Nghệ Thuật Hoàn Kiếm

Công tác quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên Hoàn Kiếm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tạo không gian sáng tạo cho cộng đồng. Với những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, công tác quản lý này sẽ ngày càng được nâng cao, góp phần xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh và đa dạng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của người dân.

5.1. Tóm tắt các giải pháp chính đã đề xuất

Các giải pháp chính bao gồm hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao nhận thức cộng đồng, đào tạo cán bộ quản lý, ứng dụng mô hình quản lý điểm biểu diễn, tổ chức sự kiện định kỳ, và hợp tác với các tổ chức xã hội và doanh nghiệp. Những giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ.

5.2. Triển vọng phát triển văn hóa nghệ thuật Hoàn Kiếm

Với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự tham gia tích cực của cộng đồng, và sự sáng tạo của các nghệ sĩ, văn hóa nghệ thuật Hoàn Kiếm sẽ ngày càng phát triển, trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước. Hoàn Kiếm sẽ tiếp tục là trung tâm văn hóa của Thủ đô, nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu, phần phát triển và kết thúc, nhằm thể hiện một chủ đề tư tưởng cụ thể, những chương trình này thường được tổ chức trong các 13 cuộc liên hoan, hội thi, hội diễn, những ngày kỷ niệm quan trọng của địa phương, của đất nước, của các ngành, các cấp. Những hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên của cá nhân, nhóm nghệ sĩ tại cộng đồng thường mang tính tự phát, ngẫu hứng và có thể không tuân theo kịch bản có sẵn, mang tính tương tác cao đối với người thưởng thức. Những hoạt động này thường thu hút sự hiếu kỳ của người dân không bởi sự quy mô, hoành tránh mà bởi tính lạ với những hình thức biểu đạt ít xuất hiện, như một nghệ sĩ đánh ghi ta, kéo violon hay một nhóm nghệ sĩ vẽ tranh tường, trình diễn nghệ thuật sắp đặt,… Những người tham gia biểu diễn những hoạt động này được gọi là “nghệ sĩ không chuyên”, đây là danh xưng để gọi những người tham gia các hoạt động sáng tác, biểu diễn vào thời gian nhàn rỗi. Nghệ sĩ không chuyên có nguồn sống chính không phải từ hoạt động nghệ thuật.

Đối với hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên thường có những đặc điểm sau: - Do kinh phí hạn chế và mang tính chất quần chúng nên kịch bản và diễn viên tham gia chương trình thường là sự tự nguyện của người dân (cũng có thể có sự tham gia của đạo diễn, diễn viên chuyên nghiệp). - Việc dàn dựng, luyện tập trong thời gian ngắn, phát huy những nhân tố có khả năng diễn xuất, văn nghệ trong cộng đồng. - Những phương tiện phục vụ cho chương trình thường tận dụng mức tối đa hiện có và huy động trong dân. - Địa điểm biểu diễn thường diễn ra tại công viên, quảng trường, không gian công cộng… - Một số kịch bản sân khấu mang tính địa phương, nơi diễn ra chương trình.

14 - Chi phí cho một chương trình không lớn, diễn viên không chuyên dù không có kỹ thuật biểu diễn tốt nhưng trong từng tiết mục có sự lột tả chân thật nội tâm nên gây cảm xúc thật đến khán giả. - Khán giả tham dự những buổi biểu diễn nghệ thuật không chuyên là người dân trên địa bàn, là những bà con, anh em thân thiết đối với diễn viên với tiết mục thường rất hào hứng đến xem, dễ chấp nhận, bỏ qua khiếm khuyết của sự thiếu chuyên nghiệp. Để làm rõ hơn hai khái niệm “biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp” và “biểu diễn nghệ thuật không chuyên”, chúng tôi lập bảng so sánh cụ thể như sau: Bảng 1: Bảng so sánh giữa biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp và không chuyên Nội dung Biểu diễn nghệ thuật Biểu diễn nghệ thuật không chuyên nghiệp chuyên Người tham Các cá nhân thuộc các cơ Cá nhân, nghệ sĩ tự do (nhiều gia sở, đoàn nghệ thuật hoạt động có sự tham gia của chuyên nghiệp. nghệ sĩ chuyên nghiệp).

Danh xưng Nghệ sĩ chuyên nghiệp. Nghệ sĩ không chuyên. Tính chất Có kế hoạch, bài bản. Phụ thuộc nhiều vào tính ngẫu tham gia hứng.

Yếu tố Biểu diễn có hợp đồng và Không đặt yếu tố thương mại thương mại nộp thuế cho nhà nước. lên hàng đầu và không phải nộp thuế. Hình thức Khá tương đồng giữa hai loại hình biểu diễn như: âm nhạc, biểu diễn mỹ thuật, trình diễn, tạp kỹ,… Qui mô, kịch bản dàn Qui mô, kịch bản phù hợp với dựng công phu, có tính những trình diễn ở mức độ hoành tráng. nhỏ và vừa.

15 Chế tài Phải xin phép cơ quan Thông báo trước cho cơ quan QLVH nơi biểu diễn. QLVH nơi biểu diễn. Theo Nghị định số 79/2012/NĐ-CP ngày 5 tháng 10 năm 2012 của Chính phủ và Nghị định số 15/2016/NĐ-CP ngày 15 tháng 3 năm 2016 của Chính phủ. Đặt đối tượng nghiên cứu là nghệ thuật không chuyên trong không gian nghiên cứu ở quận Hoàn Kiếm thì càng thấy được ý nghĩa của nó, bởi quận Hoàn Kiếm có vị trí trung tâm của thủ đô Hà Nội, với nhiều nét đặc trưng của văn hóa thủ đô.

Mặt khác, không gian đi bộ xung quanh quận Hoàn Kiếm, trọng tâm nghiên cứu của đề tài, khá phù hợp cho những hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên của cộng đồng và dành cho chính cộng đồng. Hay nói cách khác, đối tượng nghiên cứu và không gian nghiên cứu của đề tài khá tiêu biểu và kết quả nghiên cứu của đề tài đáp ứng phần nào sự quan tâm của xã hội. Thậm chí, nếu xét theo tính chất thì một số hoạt động biểu diễn nghệ thuật trong lĩnh vực âm nhạc có nghệ sĩ chuyên nghiệp thực hiện như LUALA concert được biểu diễn ở khu vực vỉa hè Lý Thái Tổ, do nghệ sĩ biểu diễn thuộc dàn nhạc giao hưởng Việt Nam, nhưng không thu tiền và biểu diễn theo tính chất giới thiệu dòng nhạc thính phòng, giao hưởng đến với đông đảo người dân cũng được xem như là hình thức biểu diễn nghệ thuật không chuyên. Cũng như vậy, một số triển lãm ảnh được thực hiện bởi một số nghệ sĩ nhiếp ảnh chuyên và không chuyên được thực hiện tại không gian xung quanh hồ Hoàn Kiếm và được trưng bày trong không gian tuyến phố đi bộ, nhằm quảng bá về đất nước/ con người với khách du lịch, người dân thủ đô, cũng được xem là hình thức trình diễn nghệ thuật không chuyên cũng chính bởi tính chất riêng biệt của nó.

Thậm chí, một số dạng thức thực hành như nghệ thuật trình diễn, sắp đặt của nghệ sĩ đương đại cũng được xem là hình thức biểu diễn nghệ thuật không chuyên. Quản lý văn hóa và cơ sở pháp lý trong quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên 1. Quản lý văn hóa Hoạt động văn hóa là một dạng hoạt động xã hội quan trọng, tất yếu phải có sự quản lý của nhà nước. Do đó, quản lý nhà nước trên lĩnh vực văn hóa là tất yếu khách quan, được thực hiện bằng hệ thống luật pháp và các chính sách liên quan đến sự phát triển văn hóa.

Tùy theo mỗi quốc gia, tùy theo truyền thống văn hóa của mỗi nước, mà có những cách thức quản lý khác nhau. Nội dung, phương thức, cách thức, biện pháp để quản lý văn hóa cũng có sự thay đổi, bổ sung, nhằm đáp ứng yêu cầu của sự phát triển. Có thể hiểu khái niệm “Quản lý nhà nước về văn hóa” là sự quản lý của một Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động văn hóa của quốc gia bằng quyền lực của Nhà nước thông qua Hiến pháp, pháp luật và cơ chế chính sách, nhằm đảm bảo sự phát triển của nền văn hóa dân tộc. Quản lý nhà nước về văn hóa có một số đặc điểm sau: Một là, khẳng định quyền lực của nhà nước trong quá trình xây dựng, phát triển sự nghiệp văn hóa cũng như nhằm đảm bảo mục tiêu của hệ thống chính trị nói chung của nhà nước nói riêng.

Hai là, quản lý nhà nước về văn hóa còn là sự định hướng, tạo điều kiện, tổ chức, điều hành của nhà nước, làm cho văn hóa phát triển theo hướng có ích cho con người, giúp cho xã hội không ngừng đi lên theo hướng: văn hóa thuộc về nhân dân, mọi người dân đều có quyền hưởng thụ văn hóa và có nghĩa vụ đóng góp để bảo vệ văn hóa dân tộc. Ba là, quản lý nhà nước về văn hóa thực chất nhằm mục tiêu xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, tạo điều kiện để văn hóa trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trường 17 văn hóa lành mạnh cho sự phát triển. Bốn là, quản lý nhà nước về văn hóa còn là tạo điều kiện cho văn hoá phát triển hài hòa và nhịp nhàng giữa các yếu tố của bản thân văn hóa và trong quan hệ giữa văn hóa với kinh tế, chính trị xã hội. Năm là, khuyến khích mọi người hoạt động văn hóa theo đúng quỹ đạo, đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước, tạo sự đồng thuận lợi cho mọi người các quyền đã ghi trong hiến pháp, các văn bản luật của nhà nước ban hành.

Đồng thời, tạo sự dân chủ, bình đẳng về hoạt động và hưởng thụ văn hóa trong nhân dân. Như vậy, có thể hiểu quản lý nhà nước về văn hóa là quản lý toàn bộ các hoạt động văn hóa diễn ra trên phạm vi toàn lãnh thổ quốc gia bằng quyền lực của nhà nước thông qua hiến pháp, pháp luật và cơ chế chính sách, tạo điều kiện và đảm bảo cho nền văn hóa phát triển. Quản lý về văn hóa trong giai đoạn hiện nay nhằm mục tiêu xây dựng và phát nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, tạo điều kiện để nền văn hóa mà chúng ta đang xây dựng thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, thực hiện phương hướng nêu trong Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII): làm cho văn hoá thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người, tạo ra trên đất nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội. Cơ sở pháp lý trong quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật không chuyên Công tác quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật quần chúng (không chuyên) đã được đề cập đến trong một số thông tư, nghị định sau: 18 Năm 2012, Nghị định số 79/NĐ-CP ngày 5/10/2012 quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu; lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu.

Tại điều 15 đã qui định rõ về “Biểu diễn nghệ thuật quần chúng”: 1.