Thực trạng công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà

Khóa luận thực trạng công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

• Tác giả: Hoàng Thị Quỳnh Như
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Dũng Thể
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Thực trạng công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà
• Loại tài liệu: Khóa luận cuối khóa
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lý hàng tồn kho Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là đơn vị sản xuất dệt may quy mô tại Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp chuyên gia công và sản xuất hàng may mặc xuất khẩu sang các thị trường lớn. Trong mô hình may mặc, nguyên phụ liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí. Hoạt động quản lý hàng tồn kho quyết định trực tiếp hiệu quả tài chính và tiến độ giao hàng. Danh mục tồn kho tại đơn vị gồm vải chính, chỉ may, cúc, khóa kéo, chỉ thêu và bao bì đóng gói. Bên cạnh đó, bán thành phẩm trên chuyền may và thành phẩm lưu kho cũng đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ. Hệ thống kho bãi được tổ chức theo từng phân khu chức năng. Quy trình quản lý bao gồm khâu tiếp nhận, kiểm định phẩm cấp, lưu trữ và cấp phát cho các xưởng may. Việc quản trị tốt giúp duy trì dòng tiền ổn định, tránh tình trạng đọng vốn và giảm thiểu rủi ro hư hỏng vật tư. Ban lãnh đạo công ty xác định công tác quản lý kho là nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng may mặc quốc tế.

1.1. Khái niệm và vai trò quản lý hàng tồn kho ngành may

Quản lý hàng tồn kho ngành may bao gồm việc theo dõi, điều phối dòng vật tư từ khi nhập cảng đến khi xuất xưởng. Mục tiêu cốt lõi là cân bằng giữa chi phí dự trữ và khả năng cung ứng cho chuyền may. Vật tư ngành dệt may có tính đa dạng cao và tính thời vụ sâu sắc. Nếu thiếu nguyên phụ liệu, toàn bộ dây chuyền sản xuất phải dừng hoạt động. Ngược lại, tồn trữ quá mức sẽ dẫn đến ứ đọng vốn và nguy cơ lỗi mốt. Doanh nghiệp cần xác định mức dự trữ an toàn cho từng mã hàng. Sự phối hợp đồng bộ giữa bộ phận mua hàng, kho vận và phân xưởng may tạo nên chuỗi vận hành liên tục và ổn định.

1.2. Đặc điểm cơ cấu hàng tồn kho tại Vinatex Hương Trà

Cơ cấu hàng tồn kho tại May Vinatex Hương Trà gồm ba nhóm chính. Nhóm thứ nhất là nguyên phụ liệu phục vụ may mặc, bao gồm các chủng loại vải, cúc áo, mex và chỉ may. Vải chiếm tỷ trọng chi phí cao nhất và đòi hỏi điều kiện bảo quản nghiêm ngặt. Nhóm thứ hai là bán thành phẩm nằm trên các công đoạn cắt, may và hoàn tất. Nhóm thứ ba là thành phẩm may mặc hoàn chỉnh chờ đóng gói xuất khẩu. Mỗi nhóm hàng tồn kho có chu kỳ quay vòng và đặc tính vật lý riêng biệt. Đơn vị phải áp dụng phương pháp kiểm kê định kỳ kết hợp thẻ kho chi tiết nhằm hạn chế thất thoát và hư hỏng sợi vải.

II. Phân tích quản lý hàng tồn kho Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Thực tế công tác quản lý hàng tồn kho tại May Vinatex Hương Trà ghi nhận nhiều thành quả song song các tồn tại cố hữu. Công ty đã xây dựng quy trình nhập xuất kho tương đối chặt chẽ. Hệ thống chứng từ kho được lưu trữ để đối chiếu tài chính. Tuy nhiên, hiệu suất luân chuyển hàng hóa giữa các khâu còn chậm trễ. Tỷ lệ tồn kho nguyên phụ liệu dư thừa sau các đơn hàng xuất khẩu có xu hướng tăng. Nguyên nhân xuất phát từ việc lập kế hoạch nhu cầu vật tư chưa bám sát định mức tiêu hao thực tế. Khâu dự báo tiến độ sản xuất đôi khi bị sai lệch do sự cố máy móc hoặc biến động đơn hàng từ phía đối tác. Bên cạnh đó, diện tích mặt bằng kho bãi còn hạn chế, dẫn đến việc sắp xếp chưa thật khoa học. Vải cuộn và phụ liệu kích thước nhỏ đôi lúc bị xếp chồng lẫn lộn, gây khó khăn cho việc tra cứu. Hoạt động kiểm kê vật lý chưa đồng bộ hoàn toàn với dữ liệu sổ sách kế toán, tạo ra chênh lệch tồn dư. Những điểm nghẽn này làm gia tăng chi phí lưu kho và làm giảm hiệu quả sử dụng vốn lưu động.

2.1. Thực trạng kiểm soát chu chuyển nguyên phụ liệu kho

Quy trình kiểm soát chu chuyển vật tư tại đơn vị phụ thuộc lớn vào thao tác thủ công. Công tác ghi chép phiếu nhập và phiếu xuất đòi hỏi nhiều thời gian xử lý giấy tờ. Nhân viên kho phải mất nhiều giờ đối chiếu số liệu mã vải giữa sổ sách và thực tế. Khi xuất vật tư cho xưởng may, hiện tượng chậm trễ thỉnh thoảng vẫn diễn ra. Tình trạng này làm gián đoạn nhịp sản xuất tại các chuyền may ráp. Đồng thời, lượng vải tồn đọng từ các hợp đồng gia công cũ chưa được thanh lý dứt điểm. Kho nguyên liệu phải gánh thêm chi phí bảo quản và đối mặt rủi ro ẩm mốc trong điều kiện thời tiết nồm ẩm tại miền Trung.

2.2. Hạn chế về ứng dụng công nghệ và hạ tầng lưu trữ

Hạ tầng kho bãi tại doanh nghiệp chưa đáp ứng tối đa nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất. Hệ thống giá kệ trong kho vải chưa được cơ giới hóa đồng bộ. Việc bốc dỡ các cuộn vải nặng vẫn cần nhiều sức lao động trực tiếp. Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kho còn phân tán. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán nhưng chưa tích hợp sâu với phân hệ quản trị kho chuyên biệt. Mã vạch chưa được dán đồng loạt cho từng kiện hàng nhỏ lẻ. Dữ liệu tồn kho thời gian thực chưa được cập nhật thông suốt đến phòng kế hoạch. Điều này làm giảm tính chuẩn xác khi đưa ra quyết định đặt mua vật tư cho các đơn hàng mới.

III. Giải pháp quản lý hàng tồn kho Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Để khắc phục bất cập, May Vinatex Hương Trà cần triển khai nhóm giải pháp mang tính đồng bộ và khả thi. Trước hết, doanh nghiệp cần chuẩn hóa định mức tiêu hao nguyên phụ liệu trên từng mã sản phẩm may. Việc xây dựng định mức chính xác giúp phòng kế hoạch tính toán đúng khối lượng vật tư cần nhập. Công ty nên áp dụng mô hình phân tích tồn kho ABC để phân loại vật tư theo giá trị và tần suất sử dụng. Nhóm vật tư giá trị cao như vải chính cần được kiểm soát hàng ngày. Nhóm vật tư phụ như cúc, chỉ may có thể áp dụng phương pháp kiểm soát định kỳ nới lỏng hơn. Đồng thời, doanh nghiệp cần đầu tư nâng cấp hệ thống phần mềm quản lý kho chuyên sâu WMS. Hệ thống này kết nối dữ liệu trực tiếp với phân xưởng may và bộ phận mua hàng. Quy trình sắp xếp kho bãi cần được tái cấu trúc theo nguyên tắc luân chuyển hàng hóa vào trước ra trước. Việc đào tạo kỹ năng nghiệp vụ kho cho nhân viên cũng đóng vai trò quyết định nhằm giảm thiểu sai sót tác nghiệp.

3.1. Ứng dụng mô hình phân loại ABC và kỹ thuật EOQ

Doanh nghiệp nên phân chia danh mục hàng tồn kho theo mô hình ABC. Nhóm A gồm các loại vải chính có giá trị chiếm 70% tổng vốn tồn kho nhưng số lượng chỉ chiếm khoảng 15%. Doanh nghiệp cần kiểm đếm nhóm A hàng ngày và thiết lập mức dự trữ tối thiểu khắt khe. Nhóm B gồm mex dựng, chỉ thêu với tỷ trọng giá trị và số lượng trung bình, kiểm kê định kỳ hai tuần một lần. Nhóm C gồm bao bì, nút áo có giá trị thấp nhưng số lượng lớn, kiểm kê theo tháng. Đồng thời, công ty có thể kết hợp mô hình lượng đặt hàng kinh tế EOQ. Mô hình này giúp xác định quy mô mỗi lần đặt mua nguyên liệu nhằm tối thiểu hóa tổng chi phí đặt hàng và chi phí lưu kho.

3.2. Số hóa quy trình quản trị kho bằng hệ thống WMS

Chuyển đổi số là chìa khóa để nâng cao năng lực quản trị kho may mặc. Doanh nghiệp cần gắn mã vạch hoặc mã QR cho từng cuộn vải ngay khi nhập bãi. Thiết bị quét cầm tay giúp nhân viên cập nhật thông tin vị trí lưu trữ lên hệ thống máy chủ tức thì. Khi có lệnh cắt may, hệ thống tự động chỉ dẫn vị trí lấy vải chính xác. Điều này loại bỏ thời gian tìm kiếm thủ công và ngăn ngừa sai lệch chủng loại sợi. Dữ liệu tồn kho được đồng bộ tức thời với phòng kế hoạch sản xuất và phòng kinh doanh. Việc giám sát số liệu trực tuyến tạo điều kiện chủ động xử lý nguyên liệu dư thừa, đảm bảo tiến độ giao hàng cho các đối tác may mặc quốc tế.

IV. Kết luận quản lý hàng tồn kho Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Hoàn thiện công tác quản lý hàng tồn kho là yếu tố sống còn đối với sự phát triển của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà. Trong môi trường ngành dệt may cạnh tranh gay gắt, tối ưu hóa chi phí dự trữ trực tiếp gia tăng biên lợi nhuận ròng. Những phân tích thực trạng chỉ ra rằng doanh nghiệp sở hữu nền tảng vận hành tốt nhưng còn dư địa cải tiến đáng kể. Việc ứng dụng linh hoạt các mô hình định lượng giúp kiểm soát chính xác dòng luân chuyển vật tư. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban chức năng, từ phòng kế hoạch, phòng kỹ thuật đến các tổ sản xuất may. Đổi mới quy trình lưu trữ và số hóa kho bãi không chỉ giải phóng dòng vốn lưu động bị đóng băng. Biện pháp này còn củng cố năng lực phản ứng nhanh trước các biến động về đơn hàng và giá nguyên liệu toàn cầu. Định hướng phát triển bền vững đòi hỏi công ty kiên trì chuẩn hóa từng mắt xích trong chuỗi cung ứng nội bộ.

4.1. Bài học thực tiễn cho doanh nghiệp dệt may xuất khẩu

Kinh nghiệm từ May Vinatex Hương Trà mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho các doanh nghiệp dệt may vừa và nhỏ. Doanh nghiệp cần nhận thức rõ hàng tồn kho là tài sản lưu động mang tính rủi ro cao. Việc duy trì kho bãi an toàn phải dựa trên dự báo số liệu khoa học thay vì phán đoán cảm tính. Sự liên kết thông tin giữa bộ phận kinh doanh và bộ phận kho quyết định tính chính xác của việc mua hàng. Xây dựng văn hóa kỷ luật trong ghi chép xuất nhập vật tư giúp giảm thiểu thất thoát nguyên liệu. Đầu tư vào công nghệ quản lý kho luôn mang lại hiệu quả hoàn vốn nhanh chóng thông qua việc cắt giảm chi phí lưu kho thừa thãi.

4.2. Lộ trình ứng dụng quản trị tinh gọn Lean trong kho

Ứng dụng mô hình sản xuất tinh gọn Lean là định hướng chiến lược trong giai đoạn tới. Công ty cần bắt đầu bằng phương pháp 5S nhằm sàng lọc, sắp xếp và chuẩn hóa khu vực kho nguyên phụ liệu. Mọi kệ hàng và vị trí thùng chứa vật tư phải có nhãn định danh trực quan rõ ràng. Tiếp theo, đơn vị áp dụng cơ chế thẻ Kanban để kích hoạt việc cấp phát vật tư theo nhu cầu thực tế của từng chuyền may ráp. Cách thức này loại bỏ tình trạng tồn đọng bán thành phẩm ùn ứ giữa các công đoạn gia công. Lộ trình cải tiến liên tục giúp tối ưu diện tích sàn, nâng cao tốc độ chu chuyển vốn và gia tăng lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may Việt Nam trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế đang chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng về số lượng doanh nghiệp tham gia thị trường, kéo theo sự cạnh tranh gay gắt từ cả các đối thủ trong nước lẫn quốc tế. Trong môi trường kinh doanh biến động, hàng tồn kho đóng vai trò là một bộ phận trọng yếu trong tài sản lưu động của doanh nghiệp sản xuất, thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản. Quản lý hàng tồn kho ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, tính liên tục của dây chuyền chế tạo, tốc độ luân chuyển dòng vốn lưu động và khả năng đáp ứng đơn hàng xuất khẩu.

Nếu công tác quản trị tồn kho yếu kém, doanh nghiệp may mặc sẽ đối mặt với tình trạng ứ đọng vốn, gia tăng chi phí lưu kho, bảo quản, đồng thời đối mặt với nguy cơ nguyên phụ liệu bị hư hỏng, lỗi mốt hoặc thiếu hụt vật tư làm gián đoạn sản xuất và trễ hạn giao hàng. Ngược lại, việc tối ưu hóa lượng dự trữ giúp doanh nghiệp giảm thiểu lãng phí, duy trì dòng tiền ổn định và củng cố vị thế cạnh tranh trên thị trường.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà là đơn vị hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực gia công hàng may mặc xuất khẩu (chủ yếu là các mặt hàng áo jacket, blazer, suit, coat), chịu sự chi phối chặt chẽ của tiến độ giao hàng và các quy chuẩn kỹ thuật quốc tế khắt khe. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và hoàn thiện quy trình quản trị hàng tồn kho tại doanh nghiệp trở thành yêu cầu cấp bách.

Tác giả xác định ba câu hỏi nghiên cứu trọng tâm:

1. Công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà như thế nào?
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hàng tồn kho của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là gì?
3. Giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là gì?

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý, giảm thiểu chi phí lưu kho, cải thiện khả năng cung ứng và đáp ứng nhu cầu sản xuất kịp thời, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty.

Mục tiêu cụ thể được triển khai qua ba nhiệm vụ:

1. Đánh giá thực trạng công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà, xác định các vấn đề tồn tại trong quy trình quản lý hiện tại.
2. Phân tích các chỉ tiêu đánh giá hàng tồn kho, chỉ ra ưu điểm và nhược điểm của công tác quản lý hàng tồn kho tại công ty.
3. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý hàng tồn kho cũng như đưa ra các mô hình nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tình hình và công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà (Lô CN3 cụm công nghiệp Tứ Hạ, phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Các dữ liệu và số liệu được thu thập trong khoảng thời gian từ năm 2021 đến năm 2024, với trọng tâm phân tích số liệu tài chính và quản trị tồn kho giai đoạn 2022 - 2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm chuẩn mực và các công trình nghiên cứu quản trị tác nghiệp:

• Khái niệm và đặc điểm hàng tồn kho: Trích dẫn theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02 ban hành kèm theo Quyết định 149/2001/QĐ-BTC), giáo trình của PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn (Đại học Kinh tế Quốc dân), tài liệu của Trần Đức Lộc và Trần Văn Phùng (2008), cùng các đặc trưng tài sản ngắn hạn theo Đoàn Thị Hồng Vân (2013).
• Phân loại hàng tồn kho: Được xem xét theo nhiều giác độ: vai trò và công dụng trong sản xuất - kinh doanh (nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, thiết bị và vật liệu xây dựng cơ bản, vật liệu khác); quá trình sản xuất (nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm); mục đích sử dụng; nguồn hình thành; địa điểm lưu trữ; và kỹ thuật phân tích ABC dựa trên nguyên tắc Pareto (Nhóm A chiếm 70% - 80% giá trị nhưng chỉ chiếm 15% số lượng; Nhóm B chiếm 15% - 25% giá trị và 30% số lượng; Nhóm C chiếm 5% giá trị nhưng chiếm tới 55% số lượng).
• Hệ thống chi phí tồn trữ: Bao gồm chi phí lưu kho (không gian lưu trữ, bảo quản, duy trì chất lượng), chi phí vốn (vốn chiếm dụng, lãi suất vay), chi phí hao mòn - hư hỏng - lỗi mốt, chi phí quản lý và kiểm kê.
• Các mô hình hoạch định tồn kho kinh điển: Mô hình lượng đặt hàng kinh tế cơ bản (EOQ - The Basic Economic Order Quantity Model do F. Harris phát triển), Mô hình lượng đặt hàng theo sản xuất (POQ - Production Order Quantity Model), Mô hình tồn kho có sản lượng để lại nơi lưu trữ (BOQ - Back Order Quantity), Mô hình khấu trừ theo số lượng (QDM - Quantity Discounts Model), và Hệ thống tồn kho kịp thời (JIT - Just In Time) vận hành theo cơ chế kéo (Pull System).
• Các chỉ tiêu định lượng đánh giá hiệu quả tồn kho: Tỷ lệ giao hàng đúng hạn (OTIF - On Time In Full) theo Chopra và Meindl (2016); Tỷ lệ chính xác hàng tồn kho (IAR - Inventory Accuracy Rate) theo Nguyễn Văn Công (2020); Số vòng quay hàng tồn kho theo PGS. Mạc Thị Bích Ngọc (2020); Thời gian luân chuyển hàng tồn kho; Hệ số đảm nhận hàng tồn kho và Chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời của hàng tồn kho theo PGS. Nguyễn Ngọc Hùng (2020).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được thực hiện như sau:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phỏng vấn sâu trực tiếp cán bộ thủ kho, nhân viên quản lý kho hàng, trưởng phòng kế hoạch và bộ phận quản trị theo dàn ý câu hỏi đã chuẩn bị trước, nhằm nhận diện những vướng mắc thực tế trong khâu kiểm kê, bảo quản và luân chuyển nguyên phụ liệu.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ các tài liệu nội bộ của công ty như báo cáo tài chính, báo cáo tồn kho, số liệu theo dõi xuất - nhập kho giai đoạn 2021 - 2024, cùng với sách giáo trình, luận văn và các tài liệu chuyên ngành dệt may.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để làm sạch, mã hóa, phân loại dữ liệu theo doanh thu, chi phí và các nhóm vật tư. Vận dụng phương pháp thống kê mô tả (tính số trung bình, độ lệch chuẩn, các tỷ lệ phần trăm), phương pháp so sánh đối chiếu số liệu theo chuỗi thời gian (2022 - 2024), so sánh quy trình thực tế với các mô hình lý thuyết tiên tiến (JIT, EOQ, POQ, BOQ), kết hợp phương pháp phân tích và tổng hợp để nhận diện các điểm hạn chế trong hệ thống kho bãi.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hàng tồn kho trong doanh nghiệp

Chương này khái quát toàn diện cơ sở lý luận về quản trị hàng tồn kho trong doanh nghiệp sản xuất:

• Làm rõ bản chất hàng tồn kho là tài sản lưu động ngắn hạn, vừa là bộ đệm duy trì tính liên tục cho các công đoạn sản xuất, vừa tiềm ẩn chi phí vốn và rủi ro giảm giá trị.
• Phân tích chi tiết các nhóm nhân tố chi phối mức dự trữ: nhu cầu thị trường mang tính thời vụ, năng lực giao hàng của nhà cung cấp, hệ thống và chu kỳ logistics vận chuyển, đặc tính hóa lý của nguyên phụ liệu may mặc, quy mô tài chính của doanh nghiệp và điều kiện cơ sở hạ tầng kho bãi.
• Thiết lập hệ thống công thức tính toán cho các mô hình tồn kho:
  • Công thức mô hình EOQ dựa trên sự đánh đổi tối ưu giữa chi phí đặt hàng ($S$) và chi phí lưu kho ($H$) trên tổng nhu cầu hàng năm ($D$).
  • Công thức mô hình POQ mở rộng có tính đến tỷ lệ sản xuất hàng ngày ($p$) và tỷ lệ tiêu thụ ($d$).
  • Các bước triển khai mô hình đặt hàng sau BOQ và mô hình chiết khấu theo số lượng mua QDM.
  • Phân tích nguyên lý vận hành của hệ thống JIT trong việc giảm thiểu tối đa lượng hàng dự trữ tại kho xưởng.
• Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá: công thức tính OTIF, IAR, số vòng quay hàng tồn kho, số ngày luân chuyển, hệ số đảm nhận hàng tồn kho và tỷ suất sinh lời của tồn kho.
• Nhận diện các nhóm rủi ro: rủi ro dự báo nhu cầu không ổn định, biến động thị trường tiêu thụ, gián đoạn nguồn cung ứng nguyên liệu quốc tế, sự biến đổi chất lượng do điều kiện bảo quản nhiệt độ - độ ẩm, và biến động tỷ giá hối đoái đối với hàng nhập khẩu.

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hàng tồn kho tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà

Chương này tập trung phản ánh hiện trạng vận hành kho và hiệu quả quản trị hàng tồn kho tại doanh nghiệp khảo sát:

• Khái quát về doanh nghiệp: Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà thành lập dựa trên sự liên kết giữa Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Vinatex và Công ty Cổ phần Dệt may Huế thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam, khởi công ngày 17/7/2013 tại Lô CN3 Cụm công nghiệp Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp do ông Nguyễn Long Dũng làm Giám đốc và ông Nguyễn Văn Hoàng làm đại diện pháp luật; phương thức sản xuất chính là nhận gia công các mặt hàng áo xuất khẩu (blazer, coat, suit, jacket) cho các đối tác quốc tế như Carmel clothing, Oktava, FTN, Motive sang thị trường Mỹ, Anh, New Zealand, Ấn Độ; đồng thời nhập khẩu nguyên phụ liệu từ Trung Quốc, Đài Loan, New Zealand.
• Cơ cấu tổ chức: Vận hành dưới sự chỉ đạo của Giám đốc, phân quyền cho Phó Giám đốc Hành chính (quản lý Phòng Hành chính Nhân sự, Phòng Kế toán) và Phó Giám đốc Kỹ thuật (quản lý Phòng Kỹ thuật, Quản đốc xưởng may, Phòng Kế hoạch - Lập chứng từ xuất nhập khẩu, Kho nguyên phụ liệu, bộ phận KCS các khâu cắt - chuyền - hoàn thành, giao nhận bốc xếp).
• Phân tích hoạt động kinh tế và nhân sự giai đoạn 2022 - 2024:
  • Tình hình kết quả kinh doanh và thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh (Bảng 2.1 và Bảng 2.3).
  • Tình hình lao động và cơ cấu nhân sự quản lý kho hàng (Bảng 2.2 và Bảng 2.8).
  • Đặc điểm, cơ cấu phân loại hàng tồn kho của nhà máy may và quy trình luân chuyển hàng hóa (Bảng 2.4 và Bảng 2.5).
  • Tình hình biến động xuất - nhập - tồn kho giai đoạn 2022 - 2024 (Bảng 2.6 và Bảng 2.7).
• Đánh giá hệ thống nghiệp vụ kho:
  • Khảo sát thực trạng quy trình hạch toán, hệ thống sổ sách ghi chép nhập - xuất hàng tồn kho giữa kế toán và thủ kho.
  • Kết quả công tác kiểm kê định kỳ và kiểm soát sắp xếp hàng hóa tại kho (Bảng 2.9).
• Phân tích các chỉ tiêu định lượng về hàng tồn kho:
  • Đánh giá khả năng luân chuyển hàng tồn kho qua số vòng quay và thời gian luân chuyển (Bảng 2.10).
  • Hệ số đảm nhận hàng tồn kho trong tổng vốn lưu động (Bảng 2.11).
  • Khả năng sinh lời của hàng tồn kho (Bảng 2.12).
  • Chỉ tiêu chất lượng dịch vụ: tỷ lệ giao hàng đúng hạn OTIF (Bảng 2.13) và mức độ chính xác của dữ liệu tồn kho IAR (Bảng 2.14).
  • Cơ cấu và biến động các loại chi phí tồn kho (Bảng 2.15).
• Thực trạng áp dụng các mô hình: Đánh giá việc thử nghiệm, triển khai hệ thống JIT và mô hình EOQ tại doanh nghiệp, chỉ rõ những điểm nghẽn về tính đồng bộ trong chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu dệt may.

Danh mục bảng số liệu trong nghiên cứu	Nội dung phân tích
Bảng 2.1	Tình hình kết quả kinh doanh giai đoạn 2022 - 2024
Bảng 2.2	Tình hình lao động của công ty giai đoạn 2022 - 2024
Bảng 2.3	Tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2022 - 2024
Bảng 2.4	Phân loại hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà
Bảng 2.5	Quy trình xuất nhập hàng hoá trong kho
Bảng 2.6	Tình hình xuất – nhập hàng tồn kho giai đoạn 2022 - 2024
Bảng 2.7	Tình hình hàng tồn kho tại công ty trong giai đoạn 2022 – 2024
Bảng 2.8	Nhân sự quản lý kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà
Bảng 2.9	Kết quả kiểm kê hàng tồn kho giai đoạn 2022 – 2024
Bảng 2.10	Bảng đánh giá khả năng luân chuyển hàng hoá tồn kho
Bảng 2.11	Chỉ tiêu đánh giá hệ số đảm nhận hàng tồn kho
Bảng 2.12	Chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời của hàng tồn kho
Bảng 2.13	Chỉ tiêu tỷ lệ giao hàng đúng hạn (On Time In Full – OTIF)
Bảng 2.14	Chỉ tiêu đánh giá mức độ chính xác hàng tồn kho (Inventory Accuracy Rate – IAR)
Bảng 2.15	Các loại chi phí tồn kho tại doanh nghiệp

Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà

Trên cơ sở các tồn tại được chỉ ra ở Chương 2, tác giả đề xuất định hướng và các giải pháp thực thi:

• Quán triệt quan điểm và định hướng chiến lược phát triển của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà trong việc nâng cao năng lực sản xuất hiện đại và tối ưu hóa chi phí vận hành.
• Nhóm giải pháp tổ chức thực hiện chính sách hàng tồn kho:
  • Tối ưu hóa việc đặt hàng nguyên phụ liệu, cân đối giữa chi phí vận chuyển quốc tế và chi phí lưu trữ kho xưởng.
  • Thiết lập các định mức dự trữ an toàn cho từng nhóm nguyên vật liệu chính (vải may áo blazer, jacket, coat) và phụ liệu (chỉ may, cúc, khóa kéo, nhãn mác, đệm vai).
  • Tăng cường áp dụng kết hợp mô hình lượng đặt hàng kinh tế EOQ và nguyên lý sản xuất kịp thời JIT đối với các nhà cung ứng quen thuộc tại thị trường nội địa và lân cận.
• Nhóm giải pháp liên quan đến kiểm soát hàng tồn kho:
  • Cải tiến quy trình kiểm kê định kỳ nhằm nâng cao chỉ số chính xác hàng tồn kho IAR, hạn chế chênh lệch giữa số liệu sổ sách kế toán và số lượng thực tế trong kho.
  • Tối ưu hóa sơ đồ sắp xếp layout kho bãi, ứng dụng phân loại ABC để bố trí vị trí lưu trữ hợp lý cho các nhóm nguyên phụ liệu có giá trị cao.
  • Đẩy mạnh tin học hóa quy trình theo dõi xuất - nhập kho, liên thông dữ liệu giữa phòng kế hoạch, phòng kế toán và thủ kho để kiểm soát đơn hàng chính xác.
  • Đào tạo, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ nhân sự quản trị kho.

---

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể phản ánh qua hệ thống dữ liệu của công ty:

• Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hàng tồn kho và các mô hình quản trị tác nghiệp tiên tiến, vận dụng phù hợp vào một doanh nghiệp gia công may mặc xuất khẩu.
• Làm rõ đặc thù quản trị kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà: đơn vị nhận gia công đơn hàng theo hợp đồng xuất khẩu (chủ yếu là áo vest, áo khoác cho thị trường Anh, Mỹ), nguyên phụ liệu phụ thuộc lớn vào việc nhập khẩu từ Trung Quốc, Đài Loan và New Zealand. Do đó, quản lý tồn kho tại đây gắn chặt với năng lực kiểm soát tiến độ cung ứng của nhà cung cấp ngoại biên và khả năng hoàn thành đơn hàng đúng tiến độ.
• Đánh giá toàn diện các chỉ số tài chính và chỉ số tác nghiệp kho hàng trong giai đoạn 2022 - 2024:
  • Tác giả tính toán và đối chiếu cụ thể số vòng quay hàng tồn kho, thời gian một vòng luân chuyển hàng tồn kho và hệ số đảm nhận tồn kho trong tổng tài sản lưu động.
  • Đo lường chỉ tiêu chất lượng dịch vụ kho thông qua tỷ lệ giao hàng đúng hạn (OTIF) và độ tin cậy của công tác kiểm kê qua tỷ lệ chính xác tồn kho (IAR).
  • Phân tích cơ cấu các khoản chi phí phát sinh trong quá trình lưu kho, từ chi phí lưu trữ, chi phí quản lý kiểm kê đến chi phí cơ hội của vốn.
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận chỉ ra rằng việc hoàn thiện công tác quản lý hàng tồn kho kết hợp áp dụng mô hình EOQ, hệ thống JIT cùng ứng dụng công nghệ trong kiểm kê không chỉ giúp công ty cắt giảm chi phí lưu kho, hạn chế thất thoát nguyên phụ liệu mà còn nâng cao hiệu suất của chuyền may, đảm bảo cam kết giao hàng cho các đối tác quốc tế.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có những điểm giới hạn được ghi nhận từ văn bản:

• Tác giả tự đánh giá đây là công trình nghiên cứu khoa học đầu tay, do đó kinh nghiệm nghiên cứu thực tế và thời gian khảo sát tại doanh nghiệp còn có hạn chế nhất định.
• Về phạm vi không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu tại một nhà máy đơn lẻ là Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà với phương thức sản xuất chủ yếu là gia công may mặc (CMT). Kết quả phân tích và các đề xuất vì vậy mang tính đặc thù cao cho mô hình sản xuất gia công áo xuất khẩu, chưa phản ánh toàn diện cho các hình thức sản xuất may mặc có giá trị gia tăng cao hơn như FOB, ODM hay OBM.
• Về phạm vi dữ liệu: Chuỗi số liệu phân tích tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2021 - 2024 (trực tiếp các bảng biểu năm 2022 - 2024).

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các doanh nghiệp dệt may quy mô khác nhau hoặc so sánh hiệu quả quản lý hàng tồn kho giữa các doanh nghiệp làm hàng gia công và doanh nghiệp làm hàng FOB/ODM.
• Mở rộng chuỗi số liệu thời gian để đánh giá tác động dài hạn của biến động chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu đến chính sách dự trữ tồn kho.
• Đi sâu thiết kế chi tiết quy trình tích hợp hệ thống phần mềm quản lý kho chuyên dụng (WMS/ERP) với dây chuyền may công nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với sinh viên và học viên chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Quản trị kinh doanh, Kinh tế phát triển: Công trình là tài liệu tham khảo về phương pháp thiết kế cấu trúc đề tài thực tập tốt nghiệp, cách thức thu thập số liệu kết hợp giữa phỏng vấn sâu nhân sự kho và khai thác báo cáo tài chính nội bộ doanh nghiệp.
• Đối với những người thực hiện đề tài về quản trị tồn kho: Các nội dung phân tích lý thuyết về hệ thống chỉ tiêu OTIF, IAR, công thức tính toán EOQ, POQ, BOQ, QDM và kỹ thuật phân tích ABC tại Chương 1 cung cấp khung đánh giá có thể áp dụng cho các đề tài tương tự trong ngành sản xuất công nghiệp nhẹ.
• Đối với doanh nghiệp sản xuất may mặc: Hệ thống bảng biểu đánh giá khả năng luân chuyển tồn kho (Bảng 2.10), chỉ tiêu đảm nhận tồn kho (Bảng 2.11) và kết quả kiểm kê (Bảng 2.9) phản ánh trực tiếp bức tranh vận hành kho thực tế, giúp các nhà quản lý nhận diện các điểm thất thoát và lãng phí chi phí tồn kho để có biện pháp khắc phục.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả khóa luận là ai, thuộc cơ sở đào tạo nào và người hướng dẫn khoa học là ai?
Khóa luận do sinh viên Hoàng Thị Quỳnh Như (mã sinh viên 21K4280141), lớp ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, niên khóa 2021 - 2025, Khoa Kinh tế và Phát triển, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế thực hiện, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Bùi Dũng Thể. Khóa luận được hoàn thành tại Huế vào tháng 2 năm 2025.

2. Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà sản xuất những mặt hàng nào và xuất - nhập khẩu với các thị trường nào?
Công ty chuyên gia công xuất khẩu các mặt hàng áo may mặc cao cấp gồm blazer, coat, suit và jacket cho các khách hàng lâu năm như Carmel clothing, Oktava, FTN, Motive. Thị trường xuất khẩu chính là Anh, Mỹ, New Zealand và Ấn Độ. Thị trường nhập khẩu nguyên phụ liệu chính gồm Trung Quốc, Đài Loan và New Zealand.

3. Khóa luận đã sử dụng những phương pháp thu thập dữ liệu cụ thể nào?
Tác giả sử dụng kết hợp hai nguồn dữ liệu: dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn sâu trực tiếp cán bộ thủ kho, nhân viên quản lý kho, trưởng phòng kế hoạch theo dàn ý có sẵn; dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo nội bộ của công ty (báo cáo tài chính, báo cáo tồn kho, số liệu hệ thống kho bãi giai đoạn 2021 - 2024), tài liệu giáo trình, sách chuyên khảo và các nghiên cứu khoa học liên quan.

4. Những mô hình quản trị hàng tồn kho lý thuyết nào được trình bày trong công trình?
Năm mô hình và hệ thống tồn kho được hệ thống hóa trong cơ sở lý luận gồm: Mô hình lượng đặt hàng kinh tế cơ bản (EOQ), Mô hình lượng đặt hàng theo sản xuất (POQ), Mô hình tồn kho có sản lượng để lại nơi lưu trữ (BOQ), Mô hình khấu trừ theo số lượng (QDM), và Hệ thống tồn kho kịp thời (JIT) hoạt động theo nguyên lý kéo.

5. Những chỉ tiêu định lượng chính nào được tác giả phân tích tại Chương 2 để đánh giá hiệu quả tồn kho?
Các chỉ tiêu định lượng được tính toán và lập bảng phân tích gồm: Tỷ lệ giao hàng đúng hạn (OTIF), Tỷ lệ đánh giá mức độ chính xác hàng tồn kho (IAR), Số vòng quay hàng tồn kho, Thời gian luân chuyển hàng tồn kho, Hệ số đảm nhận hàng tồn kho, Khả năng sinh lời của hàng tồn kho và Cơ cấu các loại chi phí tồn kho giai đoạn 2022 - 2024.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Thị Quỳnh Như là công trình nghiên cứu chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, phản ánh có hệ thống thực trạng quản lý hàng tồn kho tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà trong giai đoạn 2021 - 2024. Thông qua việc kết hợp chặt chẽ giữa phân tích số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính nội bộ và phỏng vấn sâu nhân sự kho xưởng, tác giả đã đánh giá toàn diện các chỉ số luân chuyển tồn kho cũng như các chỉ tiêu tác nghiệp OTIF và IAR. Nghiên cứu đã chỉ ra những điểm nghẽn trong khâu kiểm kê, bảo quản nguyên phụ liệu may mặc và đề xuất các nhóm giải pháp gắn với việc áp dụng các mô hình quản trị hiện đại, góp phần giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng cường năng lực cạnh tranh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP 1.Tổng quan về hàng tồn kho doanh nghiệp 1. Khái niệm hàng tồn kho Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn “Hàng tồn kho là các tài sản ngắn hạn tồn tại dưới dạng vật chất có thể cân đo đong đếm được nguyên vật liệu, công cụ, vật liệu đã mua chưa đưa vào sử dụng , thành phẩm sản xuất xong chưa bán, hàng hoá thu mua nhưng còn tồn kho, hàng hoá đang trong quá trình sản xuất dở dang.” (Nguồn: Giáo Trình Hạch Toán trong kế toán trong các doanh nghiệp, NXB Đại Học Kinh Tế Quốc dân) Theo Trần Đức Lộc và Trần Văn Phùng (Quản trị sản xuất và tác nghiệp, 2008): “Hàng tồn kho là một bộ phận của TSLĐ chiếm tỉ trọng lớn và có vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp. Đảm bảo hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp.” Theo hệ thống Chuẩn mực kế toán Việt Nam Chuẩn mực số 02 ban hành kèm theo Quyết định 149/2001/QĐ-BTC quy định hàng tồn kho là những tài sản sau: • Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường; • Đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang; • Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Hàng tồn kho bao gồm: • Hàng hóa mua về để bán: Hàng hóa tồn kho, hàng mua đang đi trên đường, hàng gửi đi bán, hàng hóa gửi đi gia công chế biến; • Thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đi bán; • Sản phẩm dở dang: Sản phẩm chưa hoàn thành và sản phẩm hoàn thành chưa làm thủ tục nhập kho thành phẩm; • Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho, gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi trên đường; • Chi phí dịch vụ dở dang.

Vậy hàng tồn kho là tài sản lưu động ngắn hạn của doanh nghiệp được giữ để tiêu thụ trên thị trường trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường hoặc đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang. SVTH: Hoàng Thị Quỳnh Như 7 Khóa Luận Cuối Khóa PGS.TS Bùi Dũng Thể 1. Đặc điểm hàng tồn kho Theo Đoàn Thị Hồng Vân (2013), hàng tồn kho có một số đặc điểm quan trọng như sau: Là một phần của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp, hàng tồn kho chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng tài sản lưu động, đặc biệt đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Việc quản lý và sử dụng hàng tồn kho hiệu quả có thể mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.

Hàng tồn kho được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, với chi phí cấu thành không đồng nhất. Việc xác định chính xác, đầy đủ và hợp lý giá trị gốc của hàng tồn kho cũng như các chi phí liên quan đóng vai trò quan trọng trong việc tính toán lợi nhuận trong kỳ. Hàng tồn kho có vai trò trực tiếp trong quá trình sản xuất và kinh doanh, với tần suất luân chuyển thường xuyên. Ngoài ra, hàng tồn kho không cố định về hình thái mà có thể chuyển đổi thành các dạng tài sản ngắn hạn khác như tiền tệ, sản phẩm dở dang hoặc thành phẩm.

Trong doanh nghiệp, hàng tồn kho bao gồm nhiều chủng loại với đặc tính và yêu cầu bảo quản khác nhau. Do đó, việc lưu trữ thường diễn ra tại nhiều địa điểm với điều kiện bảo quản khác nhau, dẫn đến khó khăn trong công tác kiểm kê, quản lý và bảo vệ hàng hóa, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ thất thoát nếu không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ. Đối với doanh nghiệp sản xuất, hàng tồn kho đóng vai trò như một lớp bảo vệ, giúp duy trì sự ổn định giữa các giai đoạn trong chu kỳ kinh doanh như dự trữ, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt khi các hoạt động này không phải lúc nào cũng diễn ra đồng bộ. Việc duy trì hàng tồn kho tạo điều kiện cho bộ phận sản xuất và Marketing linh hoạt hơn trong quá trình vận hành, từ việc lựa chọn thời điểm nhập nguyên vật liệu đến việc lập kế hoạch sản xuất và phân phối.

Bên cạnh đó, hàng tồn kho còn giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trước những biến động của thị trường cũng như sự không chắc chắn trong nhu cầu tiêu thụ sản phẩm. Đối với các doanh nghiệp thương mại, bao gồm cả doanh nghiệp bán sỉ và bán lẻ, hàng tồn kho cũng đóng vai trò như một lớp đệm an toàn, giúp cân bằng giữa quá trình mua vào và bán ra trong chu kỳ kinh doanh. SVTH: Hoàng Thị Quỳnh Như 8 Khóa Luận Cuối Khóa PGS.TS Bùi Dũng Thể Trong các doanh nghiệp sản xuất, hàng tồn kho thường được phân thành ba loại, tương ứng với ba giai đoạn khác nhau trong quá trình sản xuất. Nguyên vật liệu Nguyên vật liệu đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất – kinh doanh của các doanh nghiệp.

Khi nhắc đến quản lý hàng tồn kho, quản lý nguyên vật liệu luôn là một trong những nội dung được quan tâm hàng đầu. Việc kiểm soát chặt chẽ quá trình thu mua, dự trữ và sử dụng nguyên vật liệu là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa chi phí, giảm giá thành và gia tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Trong doanh nghiệp, nguyên vật liệu rất đa dạng, mỗi loại có vai trò và công dụng riêng. Trong nền kinh tế thị trường, việc phân loại nguyên vật liệu một cách hợp lý giúp doanh nghiệp tổ chức tốt công tác hạch toán và quản lý nguyên vật liệu.

Trên thực tế, cách phân loại phổ biến nhất dựa vào vai trò và tác dụng của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất – kinh doanh. Theo tiêu chí này, nguyên vật liệu thường được chia thành các nhóm sau: • Nguyên liệu và vật liệu chính: Là những loại nguyên liệu, vật liệu sau khi gia công, chế biến sẽ cấu thành nên hình thái vật chất của sản phẩm. Nguyên liệu trong nhóm này thường là những đối tượng lao động chưa qua chế biến công nghiệp. • Vật liệu phụ: Là các loại vật liệu có tác dụng hỗ trợ trong quá trình sản xuất – kinh doanh.

Chúng có thể được sử dụng kết hợp với nguyên vật liệu chính để nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo hoạt động của công cụ lao động hoặc phục vụ nhu cầu kỹ thuật, quản lý. • Nhiên liệu: Bao gồm các loại vật liệu tạo nhiệt năng như than đá, củi, xăng, dầu… Mặc dù về bản chất, nhiên liệu cũng là một dạng vật liệu phụ, nhưng do chiếm tỷ trọng lớn trong sản xuất và có yêu cầu quản lý riêng biệt, nên được phân thành một nhóm riêng. • Phụ tùng thay thế: Là những vật tư dùng trong sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cố định. • Thiết bị và vật liệu xây dựng cơ bản: Gồm các loại thiết bị, vật liệu phục vụ cho hoạt động xây dựng, lắp đặt công trình.

• Vật liệu khác: Bao gồm những loại vật liệu đặc thù của từng doanh nghiệp hoặc các loại phế liệu thu hồi trong quá trình sản xuất. Bán thành phẩm SVTH: Hoàng Thị Quỳnh Như 9 Khóa Luận Cuối Khóa PGS.TS Bùi Dũng Thể Bán thành phẩm, hay còn gọi là chi phí sản xuất kinh doanh dở dang, là một loại hàng tồn kho luôn xuất hiện trong doanh nghiệp dù ít hay nhiều. Đây là những sản phẩm đã hoàn thành một số công đoạn trong quy trình sản xuất nhưng chưa trải qua công đoạn cuối cùng. Bán thành phẩm có thể được nhập kho, chuyển tiếp để tiếp tục gia công hoặc đưa ra thị trường tiêu thụ.

Tồn kho bán thành phẩm có thể chia thành ba loại chính, gồm: bán thành phẩm vận chuyển, bán thành phẩm quay vòng và bán thành phẩm an toàn. Mỗi loại được thiết lập nhằm đáp ứng các mục đích khác nhau và bị tác động bởi các yếu tố khác nhau. Việc tối ưu hóa và giảm thiểu tồn kho bán thành phẩm có thể mang lại nhiều lợi ích, như: • Giúp rút ngắn chu kỳ sản xuất bằng cách vừa giảm tử số, vừa tăng mẫu số theo định luật Little, qua đó không chỉ giảm chi phí mà còn đẩy nhanh tiến độ sản xuất. • Khi lượng bán thành phẩm giảm, thời gian hoàn thành gia công linh kiện sẽ ít biến động hơn, giúp giảm bớt nhu cầu thiết lập tồn kho dự phòng.

Thành phẩm Thành phẩm là sản phẩm đã hoàn thiện sau công đoạn chế biến cuối cùng trong quy trình sản xuất của doanh nghiệp, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và được nhập kho. Chất lượng thành phẩm phải đảm bảo yêu cầu của thị trường, bởi đây là yếu tố then chốt quyết định sự phát triển và tồn tại của doanh nghiệp. Để duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, doanh nghiệp cần không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu khách hàng. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà quản lý là kiểm soát chặt chẽ việc nhập – xuất kho thành phẩm cũng như các giao dịch liên quan đến tiêu thụ sản phẩm, từ đó xác định chính xác hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp.

Mặc dù không có một mô hình quản lý dự trữ thành phẩm cố định áp dụng chung cho tất cả doanh nghiệp, do đặc điểm kinh doanh khác nhau, nhưng vẫn có những nguyên tắc quản lý và hạch toán cơ bản, bao gồm: • Việc hạch toán nhập – xuất kho thành phẩm phải được ghi nhận theo giá thực tế. • Thành phẩm cần được phân loại theo kho, nhóm, loại và danh mục cụ thể để thuận tiện trong quản lý. • Công tác ghi chép, kiểm tra số lượng và giá trị thành phẩm nhập – xuất kho phải được thực hiện đồng thời tại phòng kế toán và bộ phận kho. Điều này giúp phát hiện kịp SVTH: Hoàng Thị Quỳnh Như 10 Khóa Luận Cuối Khóa PGS.TS Bùi Dũng Thể thời các sai sót trong ghi chép và xử lý các nguyên nhân gây chênh lệch giữa sổ sách và tồn kho thực tế.

• Sau khi sản xuất, nhân viên kiểm tra chất lượng sẽ đánh giá sản phẩm theo tiêu chuẩn quy định và ghi vào “Bảng công tác của tổ”. Dựa trên kết quả kiểm tra, tổ trưởng sản xuất lập “Phiếu nhập kho” để đưa thành phẩm vào kho. • Khi xuất kho thành phẩm để tiêu thụ, cần lập “Phiếu xuất kho thành phẩm”, có thể áp dụng riêng cho từng loại hoặc tổng hợp nhiều loại, tùy theo tình hình kinh doanh thực tế. Phân loại hàng tồn kho Hàng tồn kho là một trong những tài sản quan trọng của doanh nghiệp, đóng vai trò đảm bảo quá trình sản xuất – kinh doanh diễn ra liên tục.