Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tại trƣờng Tiểu học. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tại các trƣờng Tiểu học huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay. Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tại các trƣờng Tiểu học huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Liên hiệp quốc đã công bố tuyên ngôn thế giới về quyền con ngƣời, trong đó nhấn mạnh rằng trẻ em có quyền chăm sóc và giúp đỡ đặc biệt vì đây là đối tƣợng dễ bị tổn thƣơng nhất. Nhƣng đáng buồn thay, hàng ngày, hàng giờ trẻ em ở nhiều nơi trên thế giới vẫn phải chịu cảnh đói nghèo, bệnh tật, phải đối mặt với những yếu tố tiềm ẩn nguy hiểm đến tính mạng khi tham gia giao thông. Hiện nay, TNGT nói chung, TNGT đối với trẻ em nói riêng đã trở thành vấn đề cấp bách, thách thức mọi quốc gia trên thế giới và không dễ để giải quyết một cách triệt để.
Bảo đảm ATGT, giảm thiểu tai nạn giao thông TNGT từ lâu đã trở thành vấn đề xã hội mang tính chất toàn cầu. Hậu quả mà TNGT gây ra là vô cùng to lớn, không chỉ gây thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ, tài sản mà còn đem lại những tổn thất nặng nề về kinh tế, xã hội. Vấn đề giảm thiểu TNGT, thiết lập và giữ ổn định TTATGT là bài toán nan giải đặt ra cho hầu hết các quốc gia, đòi hỏi các chính phủ phải cùng chung tay, thiết thực hành động vì mục tiêu chung bảo đảm tính mạng con ngƣời là trên hết. Hội nghị cấp bộ trƣởng toàn cầu về An toàn giao thông đƣờng bộ lần thứ ba vừa diễn ra tại Xtốc-khôm, Thụy Điển (T3/2020), sự góp mặt của hơn 1.700 đại biểu là các bộ trƣởng, quan chức cấp cao, đại diện các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức nghiên cứu, chuyên gia đến từ hơn 140 quốc gia.
“Hội nghị do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phối hợp Chính phủ Thụy Điển tổ chức. Sau hai hội nghị trƣớc tại Mát-xcơ-va, Nga (2009) và Bra-xi-li-a, Bra-xin (2015. Tuyên bố Xtốc-khôm nhận định, tai nạn trong giao thông đƣờng bộ là vấn đề cấp bách của thế giới. Hằng năm, số ngƣời chết do tai nạn giao thông toàn cầu lên đến 1,35 triệu ngƣời, cùng khoảng 50 triệu ngƣời bị thƣơng.
Hậu quả của tai nạn giao thông không dừng lại trong mỗi 7 gia đình nạn nhân, mà còn ảnh hƣởng nghiêm trọng đến sự phát triển chung của toàn xã hội. Hội nghị là cơ hội nhìn lại chƣơng trình “Thập niên hành động vì an toàn giao thông đƣờng bộ 2011-2020” của WHO. Mục tiêu an toàn giao thông đƣờng bộ đƣợc Đại hội đồng Liên hợp quốc ghi trong Nghị quyết tháng 9-2015, thuộc Chƣơng trình nghị sự về phát triển bền vững đến năm 2030, gồm mục tiêu bảo đảm sức khỏe tốt và cuộc sống hạnh phúc; và bảo đảm hệ thống giao thông đƣờng bộ an toàn. WHO phối hợp với các ủy ban khu vực và cơ quan của Liên hợp quốc về an toàn đƣờng bộ nhằm nâng cao nhận thức trong cộng đồng quốc tế và kết nối các nguồn lực của từng địa phƣơng trong việc thực hiện mục tiêu giảm một nửa số ngƣời chết, bị thƣơng do tai nạn giao thông, trong giai đoạn 2011 - 2020.
Theo Báo cáo toàn cầu về an toàn giao thông đƣờng bộ của WHO, mục tiêu nêu trên đã thất bại. Các chuyên gia đánh giá, nguyên nhân là do tốc độ phát triển số lƣợng phƣơng tiện cá nhân quá nhanh so với mức độ đầu tƣ vào cơ sở hạ tầng, phát triển khung pháp lý và tuyên truyền về an toàn giao thông. Tuy nhiên, tỷ lệ tai nạn giao thông trên tổng dân số toàn cầu không tăng là một tín hiệu khả quan với cộng đồng quốc tế” [50]. Tuyên bố Xtốc-khôm của Hội nghị chỉ ra, tai nạn giao thông là nguyên nhân lớn nhất dẫn đến cái chết của trẻ em và thanh niên trong độ tuổi 5 đến 29, chủ yếu là ở các nƣớc có thu nhập thấp và trung bình.
Đƣợc dự báo 500 triệu ngƣời chết và bị thƣơng trên thế giới trong giai đoạn 2020 - 2030, tai nạn giao thông đƣờng bộ có nguy cơ trở thành cuộc khủng hoảng nhân đạo toàn cầu. Tại Hội nghị, Tổng Giám đốc WHO A.Ghê-brây-ê-xút đánh giá, chúng ta đang trả giá quá đắt; phần lớn số vụ tai nạn có thể tránh đƣợc nếu thế giới chung tay, nghiêm túc và kiên quyết thực hiện các giải pháp an toàn. Nếu không đƣợc giải quyết triệt để, về dài hạn, tai nạn giao thông sẽ ảnh hƣởng tiêu cực tới nền kinh tế thế giới, tạo ra sự mất cân bằng trong phát triển giữa các nƣớc, khu vực và các mức thu nhập, đồng thời sẽ là chƣớng ngại vật lớn nhất đối với tiến trình thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Trên cơ sở đó, Tuyên bố Xtốc-khôm hối thúc các chính phủ, tổ chức và doanh nghiệp cùng chung tay hành động để mỗi phƣơng tiện giao thông đƣợc sản xuất và bán ra thị trƣờng vào năm 2030 có thể bảo đảm tiêu chuẩn an toàn cao nhất.
8 Hội nghị cũng đề ra mục tiêu giảm một nửa số ngƣời chết do tai nạn giao thông trong giai đoạn 2020 - 2030 và hƣớng tới “Mục tiêu Không” (Vision Zero) - không ai chết do tai nạn giao thông vào năm 2050. an toàn giao thông đƣờng bộ, nhƣ các phƣơng tiện khi tham gia giao thông, là thách thức xuyên biên giới; mọi tầng lớp trong xã hội, mọi quốc gia vì vậy cần ý thức đƣợc tầm quan trọng của an toàn đƣờng bộ. “Mục tiêu Không” của Tuyên bố Xtốc-khôm có thể đƣợc hiện thực hóa trƣớc năm 2050 với sự chung tay nghiêm túc của toàn thế giới [50]. Để thực hiện “Mục tiêu Không” Tuyên bố Xtốc-khôm đã khẳng định: Ngày nay, chính phủ các nƣớc trên thế giới đều nhận thức sâu sắc vai trò của việc đảm bảo ATGT.
Tuy nhiên trong bối cảnh toàn cầu hoá, nhu cầu đi lại và vận chuyển ngày càng gia tăng, bên cạnh đó là sự bùng nổ của phƣơng tiện giao thông cơ giới thì việc duy trì mức độ kéo giảm TNGT là thách thức không nhỏ cho các quốc gia. Đây là vấn đề cần sự quan tâm của sâu sát, trong đó trƣớc mắt các chính phủ cần tập trung vào những nội dung trọng điểm sau: Thứ nhất, Nghiêm chỉnh thực thi các chính sách pháp luật trên lĩnh vực đảm bảo ATGT. Tiếp tục hoàn thiện, rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật chƣa phù hợp; kịp thời ban hành bổ sung những quy định mới cho phù hợp với những diễn biến của tình hình ATGT. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để nâng cao năng lực điều hành, quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực bảo đảm TTATGT đƣờng bộ.
Đặc biệt phải chú trọng hơn nữa tới vai trò của cấp cứu sau TNGT, nâng cao năng lực của hệ thống y tế để giảm thiểu đến mức thấp nhất tổn thƣơng về tính mạng, sức khoẻ của nạn nhân các vụ tai nạn. Thứ hai, Tăng cƣờng đầu tƣ cho lĩnh vực kết cấu hạ tầng giao thông, bảo đảm chất lƣợng khai thác của các công trình, đẩy mạnh xây dựng mạng lƣới giao thông tĩnh cho phù hợp với tình hình phát triển hiện tại. Tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của hệ thống vận tải công cộng, hạn chế các phƣơng tiện cá nhân, nghiên cứu và đƣa vào sử dụng các loại công cụ, thiết bị thông minh hỗ trợ ngƣời tham gia giao thông nhƣ hệ thống xe tự lái, hệ thống phanh khẩn cấp thông minh, hệ thống tự động kiểm soát nồng độ cồn. để nâng cao an toàn, giảm thiểu rủi ro đáng tiếc cho ngƣời tham gia giao thông.
9 Thứ ba, Quan tâm hơn nữa đến đối tƣợng “những ngƣời tham gia giao thông dễ bị tổn thƣơng” nhƣ ngƣời đi bộ, ngƣời đi xe đạp. Hiện nay, việc bảo đảm ATGT cho nhóm đối tƣợng này còn chƣa đƣợc chú trọng đúng mức. Ở hầu hết các quốc gia có hệ thống giao thông hỗn hợp, ngƣời đi bộ và đi xe đạp sử dụng cùng một tuyến đƣờng với các loại phƣơng tiện cơ giới tốc độ cao nhƣ xe tải, xe khách, xe con, xe máy. nên luôn phải đối mặt với rất nhiều rủi ro.
Các chính phủ cần có giải pháp thiết thực nhƣ quy định làn đƣờng riêng cho ngƣời đi xe đạp, hạn chế tốc độ của các phƣơng tiện cơ giới trên các tuyến đƣờng có nhiều ngƣời bộ hành lƣu thông. Đối với đối tƣợng trẻ em, cần thực thi nghiêm túc các chính sách liên quan đến việc thắt dây an toàn cho trẻ nhỏ, sử dụng ghế ngồi hỗ trợ dành riêng cho trẻ em trên ô tô, trẻ em khi ngồi trên mô tô xe gắn máy phải đƣợc đội mũ bảo hiểm đúng quy cách. Thứ tƣ, Vấn đề đảm bảo ATGT, giảm thiểu TNGT đã trở thành vấn đề toàn cầu, đòi hỏi sự chung tay, chung sức của tất cả các quốc gia trên thế giới. Các chính phủ phải đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đảm bảo an toàn giao thông, chia sẻ kinh nghiệm, thành lập quỹ hỗ trợ các nƣớc có nền kinh tế lạc hậu, kém phát triển để đẩy lùi TNGT, thiết lập và duy trì hệ thống giao thông an toàn, thân thiện với con ngƣời và môi trƣờng.
Đặc biệt, Tuyên bố Xtốc-khôm khẳng định việc GD, nâng cao nhận thức về ATGT của mỗi ngƣời dân khi tham gia hoạt động giao thông là việc làm cấp bách mà các nƣớc trên thế giới phải tập trung đầu tƣ vào lĩnh vực này. Hiện nay, ở một số quốc gia có nền kinh tế - xã hội và văn hóa tiến bộ, vấn đề GD nói chung và giáo dục ATGT nói riêng đã đƣợc chính phủ quan tâm, đƣa vào trong trƣơng trình giáo dục phổ thông, trở thành một môn học chính khóa. Nhờ đó mà tỉ lệ tai nạn, thƣơng vong do TNGT, nhất là giao thông đƣờng bộ tại các quốc gia này đã giảm vô cùng nhỏ. Cụ thể, tại: Nhật Bản: Trƣớc kia, là một quốc gia có vấn đề giao thông khá phức tạp, hiện nay Nhật Bản đã trở thành một trong những quốc gia có nền văn hóa và hệ thống giao thông an toàn nhất trên thế giới.
Một trong những yếu tố đƣợc Chính phủ Nhật Bản quan tâm hàng đầu là giáo dục ý thức bảo đảm ATGT cho ngƣời dân, đặc 10 biệt là trẻ em.
