Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học Chương 2: Thực trạng công tác giáo dục ATGT và quản lý hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh Tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dƣơng Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dƣơng. 8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ở nước ngoài Trong xu thế toàn cầu hóa, các nƣớc đã và đang phát triển kinh tế luôn quan tâm đến phát triển cơ sở hạ tầng, để phục vụ cho việc phát triển kinh tế đặc biệt phát triển hệ thống giao thông đƣờng thủy, đƣờng hàng không đặc biệt là đƣờng bộ phục vụ đời sống dân sinh.
Để hoạt động giao thông của mỗi quốc gia đƣợc thông suốt và an toàn các nƣớc đã quan tâm đến việc ban hành Luật và hƣớng dẫn giáo dục ngƣời dân thi hành luật, đặc biệt là giáo dục học sinh trong việc thực hiện đúng Luật giao thông, nhƣ ở: Đức: Trƣờng học an toàn giao thông tại Đức đƣợc áp dụng nhằm nâng cao hiểu biết cộng đồng về an toàn giao thông thông qua việc giáo dục trẻ em. Mục đích là dạy trẻ em cách ứng xử khi tham gia giao thông tốt hơn. Biện pháp này đƣợc áp dụng từ năm 1949 với sự hợp tác của công ty Shell Đức, các nhà chức trách giáo dục và cảnh sát. Giáo dục lý thuyết dựa trên các luật giao thông và các hành vi ứng xử đƣợc bổ sung bằng các bài tập thực hành trong khu vực học tập, thƣờng tại sân trƣờng hoặc một khu vực gần đấy.
Tuy nhiên, điều quan trọng đƣợc đặt trên hết lại là việc đào tạo và kiểm tra các em trong vị trí là những ngƣời đi xe đạp. Giáo dục giao thông đƣờng bộ tại Đức là phần chính thức trong giáo dục trƣờng học, bao gồm trong chƣơng trình giảng dạy của năm thứ ba và năm thứ tƣ. Công ty Shell cung cấp xe đạp, mũ bảo hiểm, các biển báo giao thông cho trẻ em tại những trƣờng giao thông, phối hợp cùng với cảnh sát và các nhà chức trách giáo dục, cùng thúc đẩy chƣơng trình giáo dục giao thông. Nhật Bản: Nhật Bản rất chú trọng đó là công tác giáo dục an toàn giao thông.
Chính quyền Nhật Bản xác định đây là nhiệm vụ của toàn xã hội, đòi hỏi ngƣời dân phải nghiêm túc tự giác thực hiện và liên tục duy trì. Công tác giáo dục ATGT còn đƣợc Nhật Bản tập trung ngay từ bậc tiểu học và áp dụng song song với tình hình thực tế. Các hoạt động tuyên truyền về giao thông ở Nhật Bản thu đƣợc hiệu quả một phần nhờ gắn liền với thực tiễn. Giáo dục trong trƣờng 9 học, gia đình, các tổ chức xã hội, thông qua đài phát thanh, truyền hình, báo chí với nội dung phù hợp với từng lứa tuổi.
Nhờ vậy, tình trạng giao thông của Nhật Bản đã thay đổi theo hƣớng tích cực và trở thành một trong những quốc gia có hệ thống ATGT nhất trên thế giới. USA: Ngƣời dân Mỹ có ý thức rất cao khi tham gia giao thông, họ chấp hành luật rất nghiêm chỉnh mà không cần đến sự tác động của cảnh sát. Các mục tiêu an toàn đƣờng bộ đã đƣợc bao gồm trong các văn bản chính thức của các Mục tiêu Phát triển bền vững mới đƣợc thông qua bởi các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc tại New York. Kế hoạch giáo dục phổ biến an toàn giao thông mới (vừa đƣợc thông qua tại hội nghị thƣợng đỉnh Newyork tháng 12/2015) đƣợc triển khai đến toàn ngƣời dân.
Trong đó, chú ý cao đến sự tham gia giao thông của trẻ em, ngƣời cao tuổi và ngƣời khuyết tật. Russian: (theo CNN) Năm 2015, Hội Chữ thập đỏ Nga (RRC) đã có những tiến bộ đáng kể trong nỗ lực của họ với chính phủ Nga để tăng cƣờng các quy định về bảo trợ trẻ em tại Liên bang Nga. Trong tháng tƣ, Ủy ban Nhân quyền của Tổng thống (HRC) đã trở thành một ngƣời ủng hộ quan trọng của công việc của RRC. Mối quan hệ này rất quan trọng để thúc đẩy mục tiêu của RRC về quản lý và giáo dục trẻ em & học sinh vềATGT.
Nhìn chung, qua các công trình nghiên cứu của các quốc gia trên thế giới cho thấy công tác quản lý cũng nhƣ việc tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh với những nội dung, phƣơng pháp, mục tiêu giáo dục và nhiều hình thức hoạt động giáo dục khác nhau. Ở Việt Nam Công tác quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông ngày càng đƣợc sự quan tâm trong các bậc học nhằm đảm bảo cho học sinh đƣợc mạnh khỏe, an toàn đáp ứng với nhu cầu trong cuộc sống, trong học tập và sự văn minh của xã hội. Qua đó, có rất nhiều văn bản chỉ đạo và các công trình nghiên cứu trong nƣớc đề cập đến vấn đề liên quan đến công tác quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông tại trƣờng tiểu học, cụ thể: Việt Nam là một nƣớc đang phát triển. Xét trên phƣơng diện ATGT cả nƣớc 10 trong 10 năm trở lại đây, tai nạn giao thông nói chung và đƣờng bộ nói riêng có tỉ lệ hàng năm giảm dần, nhƣng con số giảm còn rất nhỏ so với số ngƣời chết và bị thƣơng.
Vừa qua, theo ban ATGT quốc gia, Hội nghị tổng kết 5 năm công tác bảo đảm TTATGT giai đoạn 2011-2015 và định hƣớng giai đoạn 2016-2020 tại Hà Nội ngày 8/12/2015 cho thấy, công tác đảm bảo trật tự ATGT đã trở thành phong trào thi đua của các địa phƣơng, giữa các địa phƣơng, nhƣ một hiệu ứng dây chuyền của cả xã hội để kéo giảm TNGT. Ngoài ra, Phó Thủ tƣớng cũng đề nghị các địa phƣơng đều phải tổ chức đánh giá tìm biện pháp căn cơ để toàn quốc kéo giảm số ngƣời chết tai nạn giao thông xuống 5.000 ngƣời trong giai đoạn 2016-2020. Nhƣ vậy, vấn đề ATGT hiện nay theo mục tiêu đặt ra là vô cùng cấp thiết. Các chiến lƣợc giáo dục ATGT cần triển khai hàng loạt để giáo dục ý thức đến ngƣời tham gia giao thông, đặc biệt là trong công tác giáo dục ý thức cho thế hệ trẻ trong các nhà trƣờng.
Đối với bậc tiểu học là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, việc giáo dục an toàn giao thông cần đƣợc đặc biệt quan tâm và có nhiều ƣu thế thuận lợi: học sinh tiểu học dễ dàng tiếp nhận và hình thành ý thức, thái độ, hành vi tốt về ATGT nếu công tác này tổ chức một cách sinh động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của các em. Vì vậy GD ATGT là một nội dung không thể thiếu trong công tác quản lý nhà trƣờng của ngƣời hiệu trƣởng trƣờng tiểu học trong bối cảnh hiện đại hoá, đô thị hoá ngày càng phát triển nhƣ hiện nay. Hiện nay chƣơng trình GD ATGT đã đƣợc vào giảng dạy trong nhà trƣờng Tiểu học, tuy nhiên chỉ là một môn học bổ sung vì vậy sự quan tâm của các nhà trƣờng, của chính các GV chƣa đúng mức, dẫn đến việc GD này không đủ để ý thức dần vào học sinh vì quá trình giáo dục nào cũng phải thƣờng xuyên và đồng bộ. Do vậy những ngƣời hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học cần phải coi đây là một nội dung quan trọng trong công tác nhà trƣờng để góp phần giải quyết tận gốc vấn nạn giao thông hiện nay.
Bên cạnh các công văn, văn bản, kế hoạch của Bộ GD&ĐT, UBND Thành phố Hà Nội, Sở GD&ĐT Hà Nội nhƣ: Công văn số 5820/BGDĐT-CTHSSV về kế hoạch thực hiện công tác giáo dục an toàn giao thông trong trƣờng học; Kế hoạch số 704/KH-BGDDT về triển khai công tác giáo dục pháp luật về an toàn giao 11 thông năm học 2015-2016 trong toàn ngành giáo dục; Kế hoạch liên tịch số 9337/KHLT/BGDĐT-BCA- BGTVT -TWĐTN-ĐTHVN về tăng cƣờng công tác tuyên truyền, giáo dục, xử lý các vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông trong học sinh, sinh viên …. còn có một số công trình nghiên cứu đã đƣợc phổ biến rộng rãi trên phƣơng tiện thông tin đại chúng nhằm góp phần nâng cao ý thức tham gia giao thông cho ngƣời dân và đặc biệt là thanh niên, học sinh, bao gồm: Nguyễn Thị Thanh Vân (2008): Biện pháp quản lý giáo dục an toàn giao thông của Hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học quận Đống Đa thành phố Hà Nội đã đề xuất 8 giải pháp bao gồm tất cả các đối tƣợng: nhà trƣờng, phụ huynh, học sinh, các lực lƣợng chức năng nhằm giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học tại thành phố Hà Nội. (Nguyễn Thị Thanh Vân, 2008) Nguyễn Thị Thanh Thảo (2012) là tác giả của luận văn Giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông đƣờng bộ cho học sinh trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay. Xác định bảo đảm ATGT cho học sinh là hết sức quan trọng trong mỗi năm học.
Luận văn trình bày một cách có hệ thống cơ sở lý luận về ý thức chấp hành Luật giao thông đƣờng bộ cho học sinh THPT trong giai đoạn hiện nay. Làm rõ thực trạng khảo sát và đƣa ra các giải pháp cơ bản tăng cƣờng giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đƣờng bộ cho học sinh THPT. (Nguyễn Thị Thanh Thảo, 2012) Tác giả Vũ Thị Thảo (2017) đã có luận văn viết về đề tài Quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh các trƣờng tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng.Trong luận văn đã viết: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích đánh giá thực trạng QLGD ATGT đƣờng bộ trong các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng. Tác giả đã đề xuất 6 biện pháp QLGD ATGT, nhằm nâng cao chất lƣợng GDATGT cho học sinh trƣờng tiểu học.
(Vũ Thị Thảo, 2017) Tóm lại: các công trình, bài viết trong và ngoài nƣớc trên đây đã quan tâm đến việc giáo dục an toàn giao thông cho học sinh các cấp thông qua các văn bản quy định hƣớng dẫn, nhằm làm cho mọi ngƣời đặc biệt sinh viên, học sinh nhận thấy rất rõ tầm quan trọng của việc giáo dục an toàn giao thông trong nhà trƣờng.