Luận văn thạc sĩ vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông thụy hương hải phòng

Luận văn thạc sĩ phân tích ứng dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong đổi mới phương pháp dạy học tại trường THPT Thụy Hương, Hải Phòng.

• Tác giả: Trịnh Văn Kiên
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Văn Quân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường THPT Thụy Hương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN DỤNG LÝ THUYẾT QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI TRONG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm và lý luận cơ bản
• 1.2.1. Quản lý sự thay đổi
• 1.2.2. Phƣơng pháp dạy học
• 1.2.3. Đổi mới phƣơng pháp dạy học
• 1.2.3.1. Quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học
• 1.3. Những vấn đề lý luận cơ bản của lý thuyết quản lý sự thay đổi
• 1.3.1. Nội dung quản lý sự thay đổi
• 1.3.2. Các nguyên tắc của quản lý sự thay đổi
• 1.3.3. Quản lý đổi mới PPDH theo lý thuyết quản lý sự thay đổi trong giáo dục
• 1.3.3.1. Bối cảnh của đổi mới PPDH ở trƣờng THPT hiện nay
• 1.3.3.2. Nội dung quản lý đổi mới PPDH theo lý thuyết quản lý sự thay đổi
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẬN DỤNG LÝ THUYẾT QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI TRONG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỤY HƢƠNG – HẢI PHÒNG
• 2.1. Khái quát về vị trí địa lý, dân số, tình hình kinh tế, văn hoá xã hội và giáo dục huyện Kiến Thụy
• 2.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Về kinh tế - văn hoá xã hội
• 2.1.3. Công tác giáo dục và đào tạo
• 2.2. Khái quát về trƣờng THPT Thụy Hƣơng
• 2.2.1. Thực trạng về trƣờng THPT Thụy Hƣơng
• 2.2.2. Về chất lƣợng giáo dục
• 2.2.3. Về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
• 2.2.4. Thực trạng về ĐMPPDH của GV trƣờng THPT Thụy Hƣơng
• 2.2.5. Thực trạng quản lý đổi mới PPDH
• 2.2.5.1. Về nhận diện sự thay đổi khi thực hiện ĐMPPDH
• 2.2.5.2. Về xác định các rào cản trong ĐMPPDH
• 2.2.5.3. Về chuẩn bị các nguồn lực cơ sở vật chất cho ĐMPPDH
• 2.2.5.4. Về xác định các trạng thái tương lai khi tiến hành ĐMPPDH
• 2.2.5.5. Về sự phản hồi nắm bắt nguyện vọng của giáo viên trong thực hiện ĐMPPDH
• 2.2.5.6. Về xây dựng đội ngũ cốt cán phục vụ ĐMPPDH
• 2.2.5.7. Về sự cam kết của CBQL và GV nhà trường trong ĐMPPDH
• 2.2.5.8. Thực trạng về ý kiến đánh giá việc điều chỉnh và phát huy tác dụng của cái mới đã đạt được để duy trì sự bền vững của các kết quả do ĐMPPDH mang lại
• 2.2.5.9. Về đảm bảo kiến thức môn học, chương trình, môn học sử dụng các phương tiện dạy học trong ĐMPPDH
• 2.2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý ĐMPPDH của trƣờng THPT Thụy Hƣơng
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP VẬN DỤNG LÝ THUYẾT QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI TRONG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỤY HƢƠNG - HẢI PHÒNG
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.2. Các nhóm biện pháp được đề xuất
• 3.2.1. Nhóm các biện pháp xác định trạng thái của ĐMPPDH
• 3.2.2. Biện pháp xác định mục tiêu của đổi mới phương pháp dạy học theo quan điểm lý thuyết quản lý sự thay đổi
• 3.2.3. Biện pháp xác định các rào cản của đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.4. Biện pháp khắc phục các rào cản của ĐMPPDH
• 3.2.5. Biện pháp xác định các điều kiện để thực hiện ĐMPPDH
• 3.2.6. Nhóm biện pháp xác định các mong đợi về ĐMPPDH của nhà trường
• 3.2.7. Xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.7.1. Các biện pháp thực hiện sự cam kết của các thành viên trong nhà trường
• 3.2.7.2. Nhóm biện pháp xây dựng kế hoạch hành động tiến tới trạng thái mong đợi về ĐMPPDH
• 3.2.8. Biện pháp quản lý xây dựng nguồn lực phục vụ ĐMPPDH
• 3.2.9. Biện pháp đánh giá điều chỉnh, duy trì và phát huy tác dụng của cái mới
• 3.3. Kết quả thăm dò về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại THPT Thụy Hương

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường trung học phổ thông. Tại THPT Thụy Hương, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực đã được chú trọng nhằm phát triển năng lực học sinh và nâng cao hiệu quả giảng dạy. Đổi mới phương pháp dạy học không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả hơn mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy độc lập.

1.1. Định nghĩa và vai trò của đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là quá trình thay đổi cách thức giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Vai trò của nó không chỉ nằm ở việc cải thiện kết quả học tập mà còn trong việc phát triển toàn diện năng lực của học sinh.

1.2. Lịch sử và bối cảnh đổi mới giáo dục tại THPT Thụy Hương

THPT Thụy Hương đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Từ những năm gần đây, nhà trường đã tích cực áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, phù hợp với xu thế giáo dục toàn cầu.

II. Những thách thức trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, nhưng THPT Thụy Hương vẫn gặp phải một số thách thức. Những thách thức này bao gồm sự kháng cự từ một số giáo viên, thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất, cũng như sự chưa đồng bộ trong việc áp dụng các phương pháp mới.

2.1. Khó khăn trong việc thay đổi tư duy của giáo viên

Nhiều giáo viên vẫn giữ thói quen giảng dạy truyền thống, dẫn đến việc khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học mới. Sự kháng cự này cần được giải quyết thông qua các chương trình đào tạo và bồi dưỡng.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất không đáp ứng đủ yêu cầu cho việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hoạt động học tập tích cực.

III. Phương pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả

Để quản lý đổi mới phương pháp dạy học một cách hiệu quả, THPT Thụy Hương cần áp dụng một số phương pháp quản lý hiện đại. Các phương pháp này bao gồm việc xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, tổ chức các buổi tập huấn cho giáo viên và tạo ra môi trường học tập tích cực.

3.1. Xây dựng kế hoạch hành động cho đổi mới phương pháp dạy học

Kế hoạch hành động cần được xây dựng dựa trên các mục tiêu cụ thể và khả thi. Điều này giúp định hướng rõ ràng cho các hoạt động đổi mới trong nhà trường.

3.2. Tổ chức các buổi tập huấn cho giáo viên

Các buổi tập huấn sẽ giúp giáo viên cập nhật kiến thức và kỹ năng cần thiết để áp dụng các phương pháp dạy học mới. Đây là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại THPT Thụy Hương

Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới tại THPT Thụy Hương đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn phát triển được các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.

4.1. Kết quả đạt được từ việc đổi mới phương pháp dạy học

Kết quả học tập của học sinh đã có sự cải thiện rõ rệt. Nhiều học sinh đã thể hiện được năng lực sáng tạo và tư duy phản biện trong quá trình học tập.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và học sinh

Phản hồi từ giáo viên và học sinh cho thấy sự hài lòng với các phương pháp dạy học mới. Điều này cho thấy sự cần thiết và hiệu quả của việc đổi mới trong giáo dục.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý đổi mới phương pháp dạy học

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại THPT Thụy Hương cần tiếp tục được chú trọng và phát triển. Các biện pháp cần được thực hiện đồng bộ và liên tục để đảm bảo chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, THPT Thụy Hương cần tiếp tục đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác giữa các bên liên quan

Sự hợp tác giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng là rất quan trọng trong việc thực hiện thành công các phương pháp dạy học mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, đổi mới phương pháp dạy học (ĐMPPDH) được xem là yếu tố then chốt nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Tại Việt Nam, đặc biệt ở các trường trung học phổ thông (THPT) vùng nông thôn như THPT Thụy Hương, Hải Phòng, việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học còn nhiều thách thức do điều kiện cơ sở vật chất hạn chế, đội ngũ giáo viên trẻ và chất lượng đầu vào học sinh thấp. Theo số liệu thống kê, số lượng học sinh tại trường giảm từ 1.292 học sinh năm học 2008-2009 xuống còn khoảng 862 học sinh năm học 2012-2013, trong khi điểm đầu vào lớp 10 chỉ dao động quanh mức 24 điểm, thấp nhất thành phố Hải Phòng.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học tại trường THPT Thụy Hương. Mục tiêu cụ thể là đề xuất các biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo quy trình của lý thuyết quản lý sự thay đổi, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn 2012-2013. Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại trường THPT Thụy Hương, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng, với đối tượng là đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh nhà trường.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời góp phần nâng cao năng lực quản lý của cán bộ quản lý giáo dục trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông theo định hướng phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý sự thay đổi và lý thuyết quản lý giáo dục. Lý thuyết quản lý sự thay đổi được hiểu là quá trình xác định trạng thái hiện hành, trạng thái mong muốn và xây dựng lộ trình chuyển đổi nhằm đạt được mục tiêu thay đổi một cách hiệu quả, bền vững. Quản lý sự thay đổi trong giáo dục đòi hỏi sự phối hợp giữa các chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đồng thời phải chú trọng đến yếu tố văn hóa tổ chức và sự cam kết của đội ngũ cán bộ, giáo viên.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Quản lý sự thay đổi: Quá trình có chủ đích nhằm điều chỉnh tổ chức để thích ứng với các yêu cầu mới.
• Đổi mới phương pháp dạy học (ĐMPPDH): Sự cải tiến, bổ sung hoặc thay thế các phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục.
• Phương pháp dạy học: Cách thức, kỹ thuật cụ thể để thực hiện mục tiêu dạy học.
• Quản lý giáo dục: Hoạt động điều hành, phối hợp các hoạt động giáo dục nhằm đạt mục tiêu phát triển xã hội.
• Lý thuyết quản lý sự thay đổi trong giáo dục: Áp dụng các nguyên tắc quản lý sự thay đổi vào bối cảnh giáo dục nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ nhiều kênh: khảo sát thực trạng tại trường THPT Thụy Hương, phỏng vấn cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh, phân tích hồ sơ quản lý chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy học của nhà trường. Cỡ mẫu khảo sát gồm toàn bộ cán bộ quản lý và giáo viên, cùng một nhóm đại diện học sinh, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định tính và định lượng. Phân tích định lượng sử dụng các công cụ thống kê mô tả để đánh giá thực trạng và mức độ thay đổi, trong khi phân tích định tính tập trung vào việc tổng hợp ý kiến chuyên gia, phân tích SWOT và đánh giá các rào cản, thuận lợi trong quá trình đổi mới.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm học 2012 đến 2013, trong đó có giai đoạn thử nghiệm quy trình quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo lý thuyết quản lý sự thay đổi trong một học kỳ, nhằm kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học còn hạn chế: Khoảng 85% giáo viên có kinh nghiệm dưới 10 năm, nhiều người thiếu kỹ năng và kinh nghiệm trong đổi mới phương pháp. Số lượng học sinh giảm từ 1.292 (năm 2008-2009) xuống còn 862 (năm 2012-2013), phản ánh áp lực về chất lượng và thu hút học sinh.

2. Nhận diện sự thay đổi chưa rõ ràng và chưa đồng thuận cao: Chỉ khoảng 60% cán bộ quản lý và giáo viên hiểu đúng và đồng thuận với mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học. Sức ì và thói quen cũ vẫn chi phối mạnh mẽ, gây cản trở cho việc triển khai đổi mới.

3. Nguồn lực cơ sở vật chất và hỗ trợ kỹ thuật còn thiếu hụt: Trường mới xây dựng 18 phòng học nhưng thiếu phòng chức năng, thiết bị thí nghiệm và công nghệ thông tin chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại.

4. Sự cam kết và tham gia của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên chưa đồng đều: Mức độ cam kết của lãnh đạo và giáo viên trong việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học chỉ đạt khoảng 70%, còn tồn tại sự phân hóa trong nhận thức và hành động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do sự thiếu đồng bộ trong nhận thức và kỹ năng quản lý đổi mới phương pháp dạy học, cùng với điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn. So sánh với các nghiên cứu trong ngành giáo dục cho thấy, các trường THPT vùng nông thôn thường gặp phải các vấn đề tương tự về nguồn lực và sức ì trong đổi mới.

Việc áp dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi giúp làm rõ các giai đoạn cần thiết trong quá trình đổi mới, từ nhận diện trạng thái hiện hành, xây dựng trạng thái mong muốn đến lập kế hoạch hành động và đánh giá kết quả. Dữ liệu khảo sát có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ đồng thuận, mức độ cam kết và các rào cản trong quá trình đổi mới, giúp minh họa rõ nét các vấn đề cần giải quyết.

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng, quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo lý thuyết quản lý sự thay đổi là một hướng đi phù hợp, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng dạy học tại trường THPT Thụy Hương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học rõ ràng, cụ thể: Động viên cán bộ quản lý và giáo viên nhận diện chính xác trạng thái hiện hành và mục tiêu đổi mới, xây dựng lộ trình thực hiện chi tiết theo từng giai đoạn. Thời gian thực hiện: trong năm học tiếp theo. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu và tổ chuyên môn.

2. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý và chuyên môn cho đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý: Tổ chức các khóa tập huấn về kỹ năng đổi mới phương pháp dạy học và quản lý sự thay đổi, ưu tiên giáo viên trẻ và cán bộ quản lý mới. Thời gian: 6 tháng đầu năm học. Chủ thể: Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp với nhà trường.

3. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học: Đầu tư bổ sung phòng chức năng, thiết bị thí nghiệm và công nghệ thông tin để hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: UBND huyện, Sở Giáo dục và Đào tạo.

4. Xây dựng văn hóa tổ chức thích ứng với sự thay đổi: Tạo môi trường làm việc dân chủ, khuyến khích sự tham gia và chia sẻ của giáo viên trong quá trình đổi mới, đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ cốt cán. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ban giám hiệu và toàn thể cán bộ giáo viên.

5. Thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá và phản hồi hiệu quả đổi mới: Xây dựng các tiêu chí đánh giá cụ thể, tổ chức đánh giá định kỳ và điều chỉnh kịp thời các biện pháp đổi mới. Thời gian: hàng học kỳ. Chủ thể: Ban giám hiệu, tổ chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các trường THPT: Nhận diện các bước quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo lý thuyết quản lý sự thay đổi, áp dụng vào thực tiễn quản lý trường học nhằm nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo.

2. Giáo viên và tổ chuyên môn: Hiểu rõ vai trò của đổi mới phương pháp dạy học, tham gia tích cực vào quá trình đổi mới, nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý giáo dục: Tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong giáo dục phổ thông, cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

4. Cơ quan quản lý giáo dục địa phương: Tham khảo để xây dựng chính sách, kế hoạch hỗ trợ các trường THPT trong công tác đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt tại các vùng nông thôn còn nhiều khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

1. Lý thuyết quản lý sự thay đổi có vai trò gì trong đổi mới phương pháp dạy học?
   Lý thuyết này giúp xác định rõ trạng thái hiện tại, mục tiêu đổi mới và lộ trình thực hiện, từ đó quản lý quá trình đổi mới một cách khoa học, có hệ thống, giảm thiểu sức ì và tăng tính bền vững của sự thay đổi.

2. Những khó khăn chính khi áp dụng quản lý sự thay đổi tại trường THPT Thụy Hương là gì?
   Khó khăn gồm sức ì của đội ngũ giáo viên, hạn chế về kỹ năng quản lý và chuyên môn, thiếu hụt cơ sở vật chất và thiết bị hỗ trợ, cũng như sự chưa đồng thuận cao trong nhận thức về đổi mới.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực quản lý đổi mới phương pháp dạy học cho cán bộ quản lý?
   Thông qua các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng quản lý sự thay đổi, cập nhật kiến thức quản lý hiện đại và thực hành các kỹ thuật chỉ đạo đổi mới trong nhà trường.

4. Các biện pháp nào giúp duy trì bền vững kết quả đổi mới phương pháp dạy học?
   Xây dựng văn hóa tổ chức thích ứng, duy trì sự cam kết của cán bộ, giáo viên, thiết lập hệ thống giám sát và đánh giá thường xuyên, đồng thời hỗ trợ đào tạo liên tục cho đội ngũ giáo viên mới.

5. Quy trình quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo lý thuyết quản lý sự thay đổi gồm những bước nào?
   Quy trình gồm nhận diện sự thay đổi, chuẩn bị cho sự thay đổi, xây dựng kế hoạch hành động, triển khai thực hiện, giám sát và đánh giá, điều chỉnh và duy trì sự thay đổi.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường THPT Thụy Hương, Hải Phòng.
• Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học còn nhiều hạn chế do sức ì, thiếu nguồn lực và kỹ năng quản lý.
• Đã đề xuất các biện pháp cụ thể, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đổi mới phương pháp dạy học, bao gồm xây dựng kế hoạch, đào tạo, cải thiện cơ sở vật chất và xây dựng văn hóa tổ chức.
• Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các trường THPT vùng nông thôn tương tự, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.
• Các bước tiếp theo là triển khai thử nghiệm các biện pháp đề xuất trong năm học tiếp theo, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các trường khác để hoàn thiện quy trình quản lý đổi mới.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý giáo dục và cán bộ trường THPT Thụy Hương cần phối hợp triển khai các biện pháp đổi mới, đồng thời tổ chức các buổi tập huấn nâng cao năng lực quản lý sự thay đổi nhằm tạo bước chuyển biến tích cực trong công tác dạy học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của việc vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới phƣơng dạy học trong trƣờng Trung học phổ thông Chƣơng 2: Thực trạng vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng Trung học phổ thông Thụy Hƣơng - Hải Phòng. Chƣơng 3: Một số biện pháp vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng Trung học phổ thông Thụy Hƣơng 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN DỤNG LÝ THUYẾT QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI TRONG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu Nghiên cứu tìm ra các biện pháp tăng cƣờng quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học ở trƣờng THPT là một vấn đề mang tính thời sự và không đơn giản. Bởi lẽ, công tác quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở mỗi cấp học, bậc học, cho mỗi trƣờng mỗi địa phƣơng, vùng miền.là khác nhau.

Mặt khác, các biện pháp quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu khoa học của nhiều ngành, phụ thuộc vào đối tƣợng quản lý, mục tiêu quản lý từng giai đoạn. và cả kinh nghiệm cũng nhƣ năng lực của nhà quản lý của bộ máy quản lý của nhà trƣờng cụ thể. Do đó, việc tổng kết kinh nghiệm cả về lý luận và thực tiễn về quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học là việc làm cần thiết nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm bổ ích cho các nhà quản lý. Trên thế giới và Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý thuyết quản lý sự thay đổi.

Các công trình nghiên cứu này đã đƣợc xuất bản thành sách chuyên đề hoặc đƣợc chuyển tải dƣới dạng chuyên đề cho cao học quản lý. Có thể kể đến các công trình nghiên cứu, các bài viết của các tác giả hàng đầu Việt Nam xung quanh vấn đề này nhƣ các tác giả: Hồ Ngọc Đại, Nguyễn Cảnh Toàn, Vũ Trọng Rỹ, Đặng Xuân Hải, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Quốc Chí, Đặng Bá Lãm, Phạm Viết Vƣợng, Bùi Văn Quân, Trần Kiểm,. một số hội thảo trong thời gian qua cũng đề cập đến vấn đề trên, điển hình là hội thảo của Khoa Sƣ phạm( tiền thân ĐHGD) với tiêu đề “ Chất lƣợng giáo dục và vấn đề đào tạo giáo viên”, Kỷ yếu Hội thảo khoa học (10/2004) hay trong các bài viết của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Đức Chính, “ Chuẩn và chuẩn hóa giáo dục - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Bên cạnh đó, một số cuốn sách nghiên cứu về PPDH đã ra đời nhƣ: Các biện pháp phát huy tính tích cực của HS trong giờ lên lớp (Đặng Thành Hƣng, 1994); Phƣơng pháp giáo dục tích cực lấy ngƣời học làm trung tâm (Nguyễn Kỳ, HN, 1995); Dạy học giải quyết vấn đề (Vũ Văn Tảo, HN,1996); Dạy học và phƣơng pháp dạy học trong nhà trƣờng (Phan Trọng Ngọc, HN, 2005).

Đáng chú ý là “Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới” của Thái Duy Tuyên, ngƣời có công nghiên cứu về lĩnh vực đổi mới về phƣơng pháp dạy học ngày nay, đặc biệt là tác giả Đặng Xuân Hải - Nguyễn Sỹ Thƣ (2012) Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường trong bối cảnh thay đổi, NXB Giáo dục Việt Nam. Đặng Xuân Hải - Tập bài giảng quản lý sự thay đổi tại lớp cao học k11- l3 và một số luận văn thạc sỹ nhƣ: - “Những biện pháp quản lý của Hiệu trƣởng nhằm đổi mới phƣơng pháp dạy học ở các trƣờng THPT Quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Lê Thành Hiếu (2006). - “Những biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng các Trƣờng THCS Huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ của tác giả Ngô Hoàng Gia (2007). - “Biện pháp quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học của Hiệu trƣởng các trƣờng THPT Huyện Bảo Lâm- Tỉnh Lâm Đồng” của tác giả Nguyễn Hoàng Vũ (2012).

Các công trình đó đều tập trung nghiên cứu vào một số nội dung đổi mới phƣơng pháp dạy học có ý nghĩa lý luận cũng nhƣ thực tiễn ở loại hình nhà trƣờng THPT và đặc điểm từng địa phƣơng. Tuy nhiên chƣa có công trình nghiên cứu toàn diện có hệ thống và phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị và quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học theo xu hƣớng đổi mới và hội nhập. Do đó tác giả chọn đề tài “Vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng trung học phổ thông Thụy Hƣơng – Hải Phòng” để nghiên cứu nhằm góp phần thực hiện tốt mục tiêu đề ra. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Các khái niệm và lí luận cơ bản 1. Quản lý Theo Từ điển Giáo dục học: “Quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lý) tới khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích của tổ chức”. Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng tối đa các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra”[8]. Thuật ngữ “Quản lý” (Tiếng Việt gốc Hán) lột tả đƣợc bản chất của hoạt động này trong thực tiễn, nó bao gồm hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình “Quản” gồm coi sóc, gìn giữ, duy trì, duy trì ở trạng thái “ổn định”, quá trình “Lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ, đƣa hệ vào “phát triển”[9].

Nếu ngƣời đứng đầu tổ chức chỉ lấy việc “Quản làm chính thì tổ chức dễ bị trì trệ, ngƣợc lại nếu chỉ quan tâm đến việc “Lý” thì sự phát triển của tổ chức không bền vững. Do vậy ngƣời quản lý phải luôn xác định và phối hợp tốt, sao cho trong “Quản” phải có “ Lý” và trong “Lý” phải có “Quản” làm cho trạng thái của hệ thống mình quản lý luôn đƣợc ở trạng thái cân bằng động. Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của ngƣời quản lý đến tập thể ngƣời bị quản lý nhằm đạt đƣợc mục tiêu quản lý. Trong nhà trƣờng đó là tác động của ngƣời quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lƣợng khác nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu giáo dục.

Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng “ QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp các hoạt động xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [7]. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Bản chất của hoạt động quản lý có thể mô hình qua sơ đồ sau: Công cụ Chủ thể quản lý Đối tƣợng quản lý Phƣơng pháp Sơ đồ 1.1: Mô hình quản lý Trong đó: Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, một nhóm hay một tổ chức. Khách thể (đối tƣợng) quản lý là những con ngƣời cụ thể và sự hình thành tự nhiên các quan hệ giữa những con ngƣời, giữa các nhóm ngƣời, khác nhau. Công cụ quản lý và phƣơng tiện tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhƣ: Mệnh lệnh, quyết định, chính sách, luật lệ.

Phƣơng pháp quản lý đƣợc xác định theo nhiều cách khác nhau. Nó có thể là do nhà quản lý áp đặt hoặc do sự cam kết giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý. Quản lý có bốn chức năng; Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Các chức năng chính của hoạt động quản lý luôn đƣợc thực hiện liên tiếp, đan xen vào nhau, phối hợp và bổ sung cho nhau tạo thành chu trình quản lý.

Trong chu trình nay, yếu tố thông tin luôn có mặt trong tất cả các giai đoạn, nó vừa là điều kiện vừa phƣơng tiện không thể thiếu đƣợc khi thực hiện chức năng quản lý và ra quyết định quản lý. Tác giả Nguyễn Quốc Chí đã nhấn mạnh vai trò của thông tin trong trong quản lý: “không có thông tin không có quản lý” 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Mối liên hệ các chức năng quản lý dƣợc thực hiện qua sƣ đồ sau: Kế hoạch Kiểm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Sơ đồ 1.2: Quan hệ các chức năng quản lý *Biện pháp: theo từ điển Tiếng Việt thông dụng do Nguyễn Nhƣ Ý chủ biên, biện pháp là “cách làm, cách thức tiến hành”. Biện pháp là cách thức hành động để thực hiện một mục đích, là cách làm giải quyết một vấn đề cụ thể. Biện pháp là một bộ phận của phƣơng pháp, điều đó có nghĩa là để sử dụng một phƣơng pháp nào đó phải sử dụng nhiều biện pháp khác nhau, cùng một biện pháp có thể sử dụng trong nhiều phƣơng pháp.

*Biện pháp quản lý là cách thức tác động vào đối tƣợng quản lý giúp chủ thể nâng cao khả năng hoàn thành có kết quả các mục tiêu đề ra. Các biện pháp đƣợc đánh giá theo các tiêu chí sau: Tính thừa kế: không làm sáo trộn, hay quá thay đổi cái đã có mà kế thừa có chọn lọc. Tính phù hợp: biện pháp đƣa ra là những biện pháp phù hợp với những điều kiện hoàn cảnh cụ thể. Tính khả thi: biện pháp không bị các yếu tố chi phối, nó ràng buộc ở mức độ cao.

Tính hiệu quả: biện pháp giải quyết đƣợc vấn đề đặt ra và không làm nảy sinh những vấn đề phức tạp hơn. 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Các yếu tố ràng buộc gồm: quyền lực, văn hóa, đạo đức, tài chính, thời gian, con ngƣời và chính sách pháp luật. Cũng theo từ điển Hán - Việt của Thiều Chửu, Biện: đƣợc hiểu là phân tách đúng hoặc sai, tốt hoặc xấu một sự vật hiện tƣợng; nghĩa là xem xét các sự vật hiện tƣợng rồi chia rành rẽ ra đúng sai, tốt, xấu hay phải chăng; Biện: còn đƣợc hiểu là tranh luận bằng lời nói, bằng văn chƣơng để hiểu rõ cái hay cái, cái dở của một sự vật, hiện tƣợng. Pháp; đƣợc hiểu là cách làm, cũng có thể là hiểu là phép thuật, Pháp còn đƣợc hiểu là cách làm giỏi để mọi ngƣời bắt chƣớc mà làm theo[9].

Đổi mới: theo Từ điển Tiếng Việt 2008 đổi mới là thay đổi hoặc làm cho thay đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trƣớc, đáp ứng yêu cầu sự phát triển.