Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học phổ thông Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý dạy học môn tiếng Anh tại trường THPT Hùng Vương, Phú Thọ, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Hoàng Huy Phong
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Thị Mỹ Lộc
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường Trung học Phổ thông Hùng Vương tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Hoạt động dạy học
• 1.4. Hoạt động dạy học trong nhà trường Trung học phổ thông
• 1.5. Một số vấn đề lý luận về dạy học Tiếng Anh ở trường trung học phổ thông
• 1.6. Vị trí, mục tiêu của môn Tiếng Anh trong trường Trung học phổ thông
• 1.7. Nội dung của dạy học Tiếng Anh trong trường Trung học phổ thông
• 1.8. Đặc trưng của hoạt động dạy học Tiếng Anh trong trường THPT
• 1.9. Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong trường trung học phổ thông
• 1.9.1. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên
• 1.9.2. Quản lý hoạt động học của học sinh
• 1.9.3. Quản lý CSVC và các nguồn lực phục vụ hoạt động dạy học tiếng Anh
• 1.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dạy học tiếng Anh ở phổ thông và quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh trong nhà trường THPT
• 1.10.1. Các yếu tố khách quan
• 1.10.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.11. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Khái quát về trường trung học phổ thông Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Lịch sử nhà trường. Cơ cấu tổ chức của nhà trường
• 2.3. Chất lượng giáo dục toàn diện
• 2.4. Đặc điểm học sinh
• 2.5. Về công tác tổ chức quản lý của Ban giám hiệu
• 2.6. Giới thiệu về khảo sát
• 2.6.1. Mục đích khảo sát
• 2.6.2. Nội dung khảo sát
• 2.6.3. Đối tượng khảo sát
• 2.6.4. Phương pháp khảo sát
• 2.7. Kết quả khảo sát
• 2.7.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của tiếng Anh và dạy học môn tiếng Anh hiện nay của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh
• 2.7.2. Thực trạng về hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ
• 2.7.3. Thực trạng về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường Trung học phổ thông Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ
• 2.7.4. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy – học môn Tiếng Anh ở trường Trung học phổ thông Hùng Vương
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG, TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý
• 3.1.1. Nguyên tắc tính hệ thống
• 3.1.2. Nguyên tắc tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc tính hiệu quả
• 3.1.4. Nguyên tắc tính đồng bộ
• 3.2. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường Trung học phổ thông Hùng Vương
• 3.2.1. Nhóm biện pháp: Nâng cao nhận thức của giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh về tầm quan trọng của Tiếng Anh
• 3.2.2. Nhóm biện pháp: Tăng cường quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh của giáo viên
• 3.2.3. Nhóm biện pháp: Quản lý hoạt động học môn Tiếng Anh của học sinh
• 3.2.4. Nhóm biện pháp: Nâng cao năng lực cho giáo viên Tiếng Anh
• 3.2.5. Nhóm biện pháp: Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
• 3.2.6. Nhóm biện pháp: Đầu tư và quản lý sử dụng có hiệu quả CSVC, TBDH môn Tiếng Anh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp quản lý. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học tiếng Anh tại trường THPT Hùng Vương

Quản lý dạy học tiếng Anh tại trường THPT Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ, là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. Tiếng Anh không chỉ là một môn học mà còn là công cụ giao tiếp toàn cầu. Việc quản lý hiệu quả hoạt động dạy học tiếng Anh sẽ giúp học sinh nâng cao khả năng giao tiếp và học tập trong môi trường quốc tế. Để đạt được điều này, cần có những phương pháp quản lý phù hợp và hiệu quả.

1.1. Vai trò của tiếng Anh trong giáo dục hiện đại

Tiếng Anh đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp và học tập của học sinh. Nó không chỉ giúp học sinh tiếp cận với tri thức toàn cầu mà còn mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

1.2. Đặc điểm của trường THPT Hùng Vương

Trường THPT Hùng Vương có cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên tương đối tốt, nhưng vẫn cần cải thiện về phương pháp dạy học và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh để đáp ứng yêu cầu mới.

II. Thách thức trong quản lý dạy học tiếng Anh tại trường THPT Hùng Vương

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc quản lý dạy học tiếng Anh, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về tài liệu giảng dạy, phương pháp dạy học chưa đổi mới, và sự chưa đồng bộ trong quản lý hoạt động dạy học.

2.1. Thiếu hụt tài liệu và thiết bị dạy học

Nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu phù hợp để giảng dạy tiếng Anh. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng dạy học và khả năng tiếp thu của học sinh.

2.2. Phương pháp dạy học chưa đổi mới

Phương pháp dạy học truyền thống vẫn chiếm ưu thế, dẫn đến việc học sinh không được khuyến khích tham gia tích cực vào quá trình học tập.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả hoạt động dạy học tiếng Anh

Để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức của giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của tiếng Anh, cải tiến phương pháp giảng dạy, và tăng cường kiểm tra đánh giá.

3.1. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của tiếng Anh

Cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để giáo viên và học sinh hiểu rõ hơn về vai trò của tiếng Anh trong cuộc sống và công việc.

3.2. Cải tiến phương pháp giảng dạy

Áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại như học tập dựa trên dự án, học tập hợp tác để tăng cường sự tham gia của học sinh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trường THPT Hùng Vương

Việc áp dụng các biện pháp quản lý đã mang lại những kết quả tích cực. Học sinh ngày càng tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh, và chất lượng dạy học cũng được cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết quả khảo sát về khả năng giao tiếp của học sinh

Khảo sát cho thấy tỷ lệ học sinh có khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh tăng lên đáng kể sau khi áp dụng các biện pháp quản lý mới.

4.2. Đánh giá của giáo viên về hiệu quả dạy học

Giáo viên nhận thấy sự thay đổi tích cực trong thái độ học tập của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng dạy học.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý dạy học tiếng Anh

Quản lý dạy học tiếng Anh tại trường THPT Hùng Vương cần tiếp tục được cải tiến và đổi mới. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục đầu tư vào cơ sở vật chất, tài liệu giảng dạy và đào tạo giáo viên để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà quản lý giáo dục

Các nhà quản lý giáo dục cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để cải thiện hoạt động dạy học tiếng Anh tại các trường THPT.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tiếng Anh đã trở thành công cụ giao tiếp toàn cầu không thể thiếu. Số liệu thống kê thực tế cho thấy khoảng 75% lượng thư điện tử trên thế giới được soạn thảo bằng tiếng Anh, hơn 60% các chương trình phát sóng phát thanh và truyền hình sử dụng ngôn ngữ này, đồng thời hơn 50% các ấn phẩm tạp chí khoa học định kỳ toàn cầu được xuất bản bằng tiếng Anh. Nhận thức rõ vai trò chiến lược của ngoại ngữ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1400/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020", xác định mục tiêu đổi mới toàn diện việc giảng dạy và nâng cao năng lực ngoại ngữ cho người học.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực tế công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2013-2016. Mặc dù nhà trường có bề dày truyền thống thành lập từ năm 1945, sở hữu quy mô 30 lớp với 1.200 học sinh và 84 cán bộ, giáo viên, nhân viên, nhưng phương thức quản lý hoạt động dạy học ngoại ngữ vẫn mang nặng tính kinh nghiệm truyền thống, chưa bắt kịp yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục hiện đại.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Tiếng Anh tại nhà trường. Về mặt khoa học và thực tiễn, công trình đóng góp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng, cung cấp các chỉ số đo lường chuẩn mực để nhà trường nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi, chuẩn hóa 100% năng lực đội ngũ giáo viên và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực giáo dục.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý khoa học của Frederick Taylor kết hợp với lý thuyết tiếp cận hệ thống trong quản lý giáo dục của các học giả chuyên ngành như Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Ngọc Quang. Quản lý dạy học được tiếp cận như một hệ thống trọn vẹn gồm bốn chức năng cơ bản: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, trong đó chủ thể quản lý tác động có mục đích lên khách thể nhằm đạt được các chuẩn đầu ra giáo dục.

Bên cạnh đó, luận văn tích hợp đường hướng giảng dạy giao tiếp ngôn ngữ (Communicative Language Teaching) được phát triển bởi các chuyên gia quốc tế như Adrian Doff, Jack C. Richards và Theodore S. Rodgers. Khung lý thuyết này vận hành dựa trên năm khái niệm then chốt: quản lý giáo dục, hoạt động dạy học, hoạt động dạy với chức năng kép truyền đạt và điều khiển, hoạt động học với chức năng kép lĩnh hội và tự điều khiển, cùng năng lực giao tiếp ngôn ngữ tích hợp bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết theo chuẩn chương trình 700 tiết giáo dục phổ thông.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập thông qua khảo sát thực chứng toàn diện tại trường Trung học phổ thông Hùng Vương trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2016. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 200 học sinh thuộc các khối lớp và 50 cán bộ lãnh đạo, quản lý cùng giáo viên nhà trường. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện được áp dụng đối với học sinh nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả khu vực đô thị và học sinh vùng nông thôn, miền núi có khoảng cách đi lại trên 10 km; đồng thời chọn mẫu toàn bộ đối với 100% cán bộ quản lý và 10 giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn tiếng Anh.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Tác giả sử dụng phương pháp phân tích tài liệu, quan sát sư phạm, phỏng vấn sâu, lấy ý kiến chuyên gia và điều tra bằng bảng hỏi tiêu chuẩn. Dữ liệu khảo sát được xử lý bằng các thuật toán thống kê toán học, xác định tần suất, tỷ lệ phần trăm và giá trị trung bình. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm đảm bảo tính khách quan tuyệt đối, đối chiếu đa chiều giữa nhận thức, hành vi giảng dạy của giáo viên với kết quả tiếp thu thực tế của học sinh, từ đó làm căn cứ vững chắc cho các đề xuất quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế giai đoạn 2013-2016 đã làm sáng tỏ bốn phát hiện căn bản về thực trạng dạy học và quản lý môn Tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông Hùng Vương:

Thứ nhất, tồn tại sự chênh lệch sâu sắc về nhận thức và động cơ học tập giữa các chủ thể giáo dục. Trong khi 100% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định môn tiếng Anh có vai trò rất quan trọng, thì chỉ có 16,7% học sinh nhận thức được tầm quan trọng này, 48,3% đánh giá ở mức bình thường và 35% cho rằng môn học không quan trọng. Đối với phụ huynh học sinh, có tới 66,8% người được hỏi chỉ xem tiếng Anh là môn học bắt buộc phục vụ kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia hoặc xin việc, và 60% phụ huynh không ủng hộ con tham gia các hoạt động ngoại khóa tiếng Anh. Về động cơ, có 70,7% học sinh chỉ học để đối phó thi cử và chỉ có 13,9% học sinh thực sự yêu thích bộ môn.

Thứ hai, phương pháp giảng dạy chưa theo kịp định hướng phát triển năng lực giao tiếp. Mặc dù 100% giáo viên thực hiện nghiêm túc phân phối chương trình và soạn giáo án trước khi lên lớp, nhưng chỉ có 40% giáo viên thường xuyên tổ chức các hoạt động cặp, nhóm hoặc phân vai. Tỷ lệ giáo viên thường xuyên ứng dụng công nghệ thông tin và giáo án điện tử chỉ đạt 30%, trong khi có tới 80% học sinh bày tỏ sự hứng thú khi được học các tiết học trực quan. Đáng chú ý, 60% giáo viên không thường xuyên kiểm tra việc tự học ở nhà của học sinh, và 0% các bài kiểm tra định kỳ tích hợp đầy đủ cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết kết hợp ngữ pháp.

Thứ ba, hạn chế về thời gian tự học và kỹ năng giao tiếp thực hành của học sinh. Dữ liệu khảo sát chỉ ra rằng có 40% học sinh hoàn toàn không dành thời gian tự học tiếng Anh ở nhà mỗi ngày, 20% học sinh chỉ dành dưới 30 phút, và chỉ có 12% học sinh duy trì từ 90 đến 120 phút tự học. Về kỹ năng giao tiếp, có tới 50,7% học sinh không bao giờ giao tiếp bằng tiếng Anh ngoài giờ học, và 47,3% học sinh không chủ động hoặc tham gia mang tính đối phó trong các hoạt động nhóm trên lớp.

Thứ tư, nguồn lực chuyên môn và cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới. Đội ngũ giáo viên tiếng Anh gồm 10 người với 80% là nữ, trong đó 50% có thâm niên dưới 10 năm. Hiện có 70% giáo viên đạt chuẩn năng lực ngôn ngữ theo khung tham chiếu nhưng vẫn còn 30% chưa đạt chuẩn; chưa có giáo viên nào đạt trình độ thạc sĩ chuyên ngành giảng dạy tiếng Anh. Cơ sở vật chất của nhà trường còn rất hạn chế khi toàn trường chỉ có 04 máy cassette và 01 phòng học tiếng Anh riêng biệt phục vụ cho 1.200 học sinh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ việc Ban giám hiệu nhà trường thiếu chuyên môn sâu về ngoại ngữ, dẫn đến việc quản lý còn phó mặc cho tổ chuyên môn và chưa xây dựng được tiêu chí kiểm tra, đánh giá sát sao. Bên cạnh đó, đặc thù học sinh nông thôn có điều kiện kinh tế khó khăn, thiếu môi trường tiếp xúc ngoại ngữ thường xuyên. Những phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Phương tại thành phố Hà Nội và các công trình của Hoàng Văn Vân tại Đại học Quốc gia Hà Nội, phản ánh thực trạng chung của việc dạy học ngoại ngữ tại các trường trung học phổ thông công lập hiện nay.

Để biểu diễn trực quan các kết quả nghiên cứu, dữ liệu thời gian tự học của học sinh được thể hiện rất rõ nét qua biểu đồ hình quạt với lát cắt 40% không tự học, chiếm tỷ trọng áp đảo so với mức 12% học sinh học chuyên sâu. Đồng thời, bảng số liệu đối chiếu tỷ lệ thực hiện phương pháp giao tiếp của giáo viên và mức độ tham gia của học sinh minh chứng rõ ràng khoảng cách giữa kế hoạch giảng dạy lý thuyết và năng lực thực hành thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên nguyên tắc tính hệ thống, tính thực tiễn, tính hiệu quả và tính đồng bộ, luận văn đề xuất sáu nhóm giải pháp quản lý cụ thể:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh về tầm quan trọng của tiếng Anh. Ban giám hiệu phối hợp với Đoàn thanh niên và giáo viên chủ nhiệm tổ chức các buổi tọa đàm định hướng nghề nghiệp, sinh hoạt chuyên đề hàng tháng, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh có thái độ học tập tích cực từ 16,7% lên trên 70% trong lộ trình 12 tháng.

Thứ hai, chuẩn hóa và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên. Hiệu trưởng chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch bồi dưỡng định kỳ, phấn đấu đạt tỷ lệ 100% giáo viên đạt chuẩn năng lực B2 và C1 theo Đề án Ngoại ngữ Quốc gia trong vòng 18 tháng. Tăng cường dự giờ chéo tối thiểu 2 tiết mỗi tháng trên mỗi giáo viên, thực hiện rút kinh nghiệm thực chất, loại bỏ tính hình thức.

Thứ ba, đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Ban giám hiệu ban hành quy chế bắt buộc giáo viên nâng tỷ lệ bài giảng ứng dụng công nghệ thông tin và giáo án điện tử từ 30% lên tối thiểu 65% tổng số tiết học trong năm học mới, đồng thời tích cực thiết kế lại các hoạt động trong sách giáo khoa phù hợp với trình độ học sinh.

Thứ tư, đổi mới căn bản công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập. Tổ chuyên môn chỉ đạo thay đổi cấu trúc đề kiểm tra định kỳ, bắt buộc tích hợp phần kiểm tra kỹ năng nghe và nói với tỷ trọng điểm số từ 30% đến 40%, thực hiện đánh giá theo tiến trình năng lực người học thay vì chỉ dựa vào bài thi viết ngữ pháp truyền thống.

Thứ năm, tăng cường quản lý hoạt động tự học và môi trường giao tiếp cho học sinh. Giáo viên bộ môn phối hợp với giáo viên chủ nhiệm xây dựng quy định tự học ở nhà, giao nhiệm vụ học tập theo dự án và duy trì sinh hoạt Câu lạc bộ Tiếng Anh định kỳ 2 tuần một lần, thu hút ít nhất 80% học sinh tham gia thường xuyên.

Thứ sáu, đầu tư và quản lý sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học. Nhà trường chủ động trích ngân sách và huy động nguồn lực xã hội hóa để trang bị bổ sung ít nhất 2 phòng học đa phương tiện có kết nối internet và hệ thống âm thanh chuẩn trong vòng 2 năm học, đảm bảo 100% các lớp được tiếp cận thiết bị nghe nhìn hiện đại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho bốn nhóm đối tượng chính sau:

Nhóm thứ nhất là cán bộ quản lý, Ban giám hiệu các trường trung học phổ thông, đặc biệt là các trường thuộc khu vực nông thôn và bán đô thị. Luận văn cung cấp khung quy trình quản trị chuyên môn, từ khâu lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ, chỉ đạo đổi mới phương pháp đến tổ chức kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học ngoại ngữ một cách bài bản.

Nhóm thứ hai là giáo viên giảng dạy môn Tiếng Anh cấp trung học phổ thông. Nghiên cứu mang lại các gợi ý thực tế về kỹ thuật thiết kế bài giảng theo đường hướng giao tiếp, phương pháp quản lý giờ học theo nhóm và cách thức xây dựng môi trường rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh.

Nhóm thứ ba là học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục và Lý luận phương pháp dạy học tiếng Anh. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, hệ thống công cụ khảo sát bảng hỏi và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê giáo dục.

Nhóm thứ tư là các chuyên viên phụ trách chuyên môn ngoại ngữ tại các Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo. Nguồn dữ liệu thực trạng trong luận văn hỗ trợ công tác hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên và phân bổ nguồn lực trang thiết bị đáp ứng mục tiêu Đề án Ngoại ngữ Quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng nổi bật nhất về chất lượng học tập môn Tiếng Anh tại trường Trung học phổ thông Hùng Vương là gì?

Thực trạng nổi bật nhất là động cơ học tập của học sinh còn mang nặng tính đối phó thi cử. Chỉ có 16,7% học sinh nhận thức môn học rất quan trọng và 13,9% thực sự yêu thích tiếng Anh. Đáng chú ý, có tới 40% học sinh không dành thời gian tự học ở nhà mỗi ngày và 50,7% hoàn toàn không giao tiếp bằng tiếng Anh ngoài lớp học.

Khó khăn lớn nhất trong công tác quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tại đơn vị là gì?

Khó khăn lớn nhất nằm ở cơ cấu đội ngũ với 80% giáo viên là nữ đang trong độ tuổi nuôi con nhỏ, 50% giáo viên có thâm niên dưới 10 năm và vẫn còn 30% giáo viên chưa đạt chuẩn năng lực ngôn ngữ theo khung tham chiếu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc bố trí chuyên môn và triển khai các hoạt động ngoại khóa.

Cơ sở vật chất phục vụ môn Tiếng Anh của trường đáp ứng ở mức độ nào?

Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ bộ môn còn rất thiếu thốn và sơ sài. Toàn trường chỉ có 04 máy cassette, một số tranh ảnh minh họa và duy nhất 01 phòng học tiếng Anh chuyên dụng cho 30 lớp với 1.200 học sinh, chưa đáp ứng được yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin và luyện kỹ năng nghe nói thường xuyên.

Phương pháp dạy học của giáo viên tiếng Anh tại trường còn tồn tại hạn chế cốt lõi nào?

Hạn chế cốt lõi là việc dạy học vẫn nặng về truyền thụ ngữ pháp một chiều. Chỉ có 40% giáo viên thường xuyên tổ chức hoạt động nhóm và 30% thường xuyên ứng dụng giáo án điện tử. Đáng nói hơn, 100% các bài kiểm tra định kỳ vẫn chưa tích hợp đầy đủ cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.

Giải pháp nào được đánh giá là cấp thiết nhất để nâng cao năng lực giao tiếp cho học sinh?

Giải pháp cấp thiết nhất là đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực, tích hợp bắt buộc kỹ năng nghe và nói chiếm 30% đến 40% tổng số điểm. Song song đó, nhà trường cần duy trì hoạt động Câu lạc bộ Tiếng Anh định kỳ 2 tuần một lần nhằm tạo môi trường giao tiếp thực tế cho học sinh.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa vững chắc cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh cấp trung học phổ thông theo tiếp cận chức năng quản lý và đường hướng giao tiếp ngôn ngữ hiện đại.
• Công trình phản ánh khách quan bức tranh thực trạng tại trường Trung học phổ thông Hùng Vương qua khảo sát 250 đối tượng, chỉ rõ sự lệch pha giữa nhận thức của cán bộ quản lý (100%) và học sinh (16,7%).
• Nghiên cứu đã định vị chính xác các điểm nghẽn cốt lõi về phương pháp giảng dạy thụ động, sự thiếu hụt cơ sở vật chất (chỉ 04 máy cassette) và lỗ hổng trong kiểm tra đánh giá kỹ năng thực hành tiếng.
• Hệ thống sáu nhóm giải pháp quản lý được xây dựng đồng bộ, gắn liền với các chỉ số đo lường cụ thể và bám sát mục tiêu của Đề án Ngoại ngữ Quốc gia giai đoạn 2008-2020.
• Kết quả nghiên cứu là mô hình thực tiễn có giá trị chuyển giao cao cho các trường trung học phổ thông có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng trên phạm vi toàn quốc.

Về lộ trình tiếp theo, nhà trường cần nhanh chóng triển khai thí điểm các giải pháp đổi mới phương pháp và bồi dưỡng đội ngũ trong khung thời gian từ 12 đến 24 tháng. Các nhà quản lý giáo dục và quý bạn đọc quan tâm có thể khai thác, áp dụng linh hoạt hệ thống giải pháp của luận văn nhằm nâng cao toàn diện chất lượng dạy học ngoại ngữ tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học phổ thông. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường trường Trung học phổ thông Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy- học môn Tiếng Anh ở trường Trung học phổ thông Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề Hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của xu hướng toàn cầu hoá, vai trò của Tiếng Anh ngày càng được khẳng định. Nội dung chương trình, phương pháp dạy học tiếng Anh đã được thay đổi, các phương tiện kỹ thuật phục vụ việc dạy học tiếng Anh cũng được đầu tư và phát triển. Nhận thức của phụ huynh HS và xã hội về vai trò của tiếng Anh ngày càng được nâng cao. Trong bậc học THPT, việc dạy và học môn Tiếng Anh như thế nào nhằm đảm bảo mục tiêu hội nhập quốc tế đã được đề cập đến trong quá trình thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa từ năm học 2005 - 2006.

Chính phủ và Bộ giáo dục đã ban hành nhiều văn bản và tài liệu hướng dẫn, tổ chức các hội thảo ở nhiều cấp độ về đảm bảo chất lượng môn ngoại ngữ trong nhà trường THPT, nâng cao hiệu quả dạy học môn Tiếng Anh, đổi mới phương pháp giảng dạy. Các vấn đề về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, phương pháp giảng dạy tiếng Anh đã được nhiều nhà nghiên cứu khoa học nghiên cứu và tổng hợp thành các lí luận liên quan tới quản lý và giảng dạy tiếng Anh. Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như: “Teaching English Cambridge University Press, 1995” của Adrian Doff; "English Brainstormers" của Jack Umstatter, "The Learner Centered Curriculum" của Nunan D, "Approaches and Methods in Language Teaching" của Richards, J.C an Rogers, Teach English – A training course for teachers của Adrian Doff… Ở Việt nam, nhiều nhà khoa học cũng tiến hành các công trình nghiên cứu về lĩnh vực quản lý nói chung và giảng dạy bộ môn tiếng Anh nói riêng. Có thể đề cập đến các công trình nghiên cứu sau: Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Đặng Quốc Bảo - Nguyễn Trọng Hậu - Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Sĩ Thư, Quản lý giáo dục, Một số vấn đề lí luận và thực tiễn, NXB Đại học quốc gia Hà Nội, 2012; Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc.

Đại cương khoa học quản lý, 2010; Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Quản lí sự thay đổi, Tài liệu cho học viên cao học quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nội, Hà Nội, 2014; Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Quản lí hệ thống giáo dục quốc dân và quản lý nhà trường, Tài liệu cho học viên cao học quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2013; Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2015.

Tuyển tập các bài báo khoa học Những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ, 1995-2005; “Những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ”, NXB ĐHQG Hà Nội, 2005; Phạm Phƣơng Luyện- Hoàng Xuân Hoa. Bồi dưỡng phương pháp dạy tiếng Anh,NXB Giáo dục, 1999; Phương pháp học tiếng Anh giao tiếp cho người mất gốc của Nguyễn Thạch Thảo; Nguyễn Thùy Dung; NXB Lao động; Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tiếng Anh không chuyên ở Đại học Quốc gia Hà Nộị của Hoàng Văn Vân được đăng trên Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 24 (2008) 22-37;Vai trò của giáo viên và học sinh ngoại ngữ ở trường học phổ thông trong lớp học theo đường hướng lấy người học làm trung tâm của Hoàng Văn Vân được đăng trên Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Ngoại ngữ 23 (2007) 53-61… Có nhiều đề tài luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục nghiên cứu về các biện pháp quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường THPT nói chung và hoạt động dạy học môn tiếng Anh nói riêng. Liên quan trực tiếp đến đề tài tác giả đang nghiên cứu có một số công trình sau đây: Nguyễn Thị Thu Phương. Các biện pháp quản lý quá trình đổi mới phương pháp dạy học Tiếng Anh tại các trường trung học phổ thông thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sỹ QLGD, 2007; Trần Thị Bích Hải.

Những biện pháp quản lý hoạt động dạy-học Tiếng Anh tại các trường Đại học Điện lực, Luận văn thạc sỹ QLGD, 2008; Nguyễn Thị Bình. Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường trung học phổ thông quận Lê Chân thành phố Hải Phòng, Luân văn thạc sỹ QLGD, 2009; Phạm Hồng Mai. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường trung học phổ thông Thủy Sơn, thành phố Hải Phòng, Luận Văn thạc sỹ QLGD, 2010. Các luận văn của các tác giả trên đều đã đạt được những thành tựu nhất định về lý luận và thực tiễn.

Tuy nhiên, việc áp dụng kết quả nghiên cứu phụ thuộc vào điều kiện thực tế của các nhà trường. Cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào về các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ được thực hiện. Do đó, tác giả đã lựa chọn đề tài này để 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiên cứu. Khi tiến hành nghiên cứu đề tài này, tác giả sẽ kế thừa những kết quả của các công trình nghiên cứu trước đó và tiếp tục đề xuất một số giải pháp khả thi mới để quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường THPT Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ.

Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu 1. Khái niệm quản lý Khái niệm quản lý được tiếp cận với nhiều góc độ khác nhau đó là: Cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra theo góc độ tổ chức. Theo góc độ điều khiển thì quản lý là điểu khiển, điều chỉnh. Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (hay đối tượng quản lý) nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của con người trong quá trình sản xuất để đạt được mục đích đã định.

Chẳng hạn: Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định: Bất cứ lao động xã hội hay cộng đồng trực tiếp nào được thực hiện ở quy mô tương đối lớn đều cần đến sự quản lý. Trong "Những vấn đề cốt yếu của quản lý", H. Knoontz cũng nhấn mạnh: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của các cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm (tổ chức). Mục đích của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [19, tr 33].

Taylor, cha đẻ của thuyết quản lý khoa học, cho rằng: "Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất" [8, tr 28]. Tại Việt Nam, trong những năm qua, nhiều nhà khoa học quản lý đã tiến hành các nghiên cứu về lĩnh vực quản lý và đã đưa ra nhiều khái niệm khác nhau về quản lý. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [20, tr. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo từ điển Tiếng Việt: “ Quản lý là trông coi, giữ gìn theo yêu cầu nhất định” hoặc “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”[24.

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo, "Bản chất của hoạt động quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo mục tiêu đặt ra và tiến đến các trạng thái có tính chất lượng mới" [1, tr. Theo các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì “Quản lý giáo dục là quá trình đạt đến mục tiêu trên cơ sở thực hiện có ý thức và hợp quy luật các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức,chỉ đạo và kiểm tra” [17, tr. Tuy được trình bày theo nhiều cách khác nhau, bản chất chung của quá trình quản lý là: Quản lý là một thuộc tính bất biến nội tại của mọi quá trình lao động xã hội. Lao động quản lý là điều kiện quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại, vận hành và phát triển.

Yếu tố con người giữ vai trò trung tâm của hoạt động quản lý. Quản lý là một hoạt động được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội. Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật chính vì vậy trong hoạt động quản lý người quản lý phải hết sức sáng tạo, linh hoạt, mềm dẻo để chỉ đạo hoạt động của tổ chức đi tới đích. Các định nghĩa được nhìn nhận từ nhiều góc độ, nhưng tất cả các tác giả đều thống nhất về cốt lõi của khái niệm quản lí là trả lời câu hỏi: Ai quản lí? (chủ thể quản lí); quản lí ai? quản lí cái gì? (khách thể quản lí); quản lí như thế nào? (phương thức quản lí); quản lí bằng cái gì? (công cụ quản lí); quản lí nhằm làm gì (mục tiêu).

Từ đó chúng ta nhận thức được: Bản chất của quản lí là những hoạt động của chủ thể quản lí tác động vào khách thể quản lí để đảm bảo cho hệ thống tồn tại, ổn định và phát triển lâu dài vì mục tiêu và lợi ích của hệ thống. Chức năng của quản lý Theo quan điểm phổ biến hiện nay, quản lí gồm bốn chức năng: + Kế hoạch hóa: nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó. Có 3 nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hóa: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Xác định, hình thành mục tiêu đối với tổ chức; xác định và đảm bảo (có tính chắc chắn, có tính cam kết) về các nguồn lực của tổ chức để đạt được các mục tiêu này; quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được các mục tiêu đó.