Chương 1. Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh có yếu tố nước ngoài theo chương trình liên kết Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh có yếu tố nước ngoài theo chương trình liên kết tại các trường tiểu học trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Biện pháp quản lý dạy học tiếng Anh có yếu tố nước ngoài theo chương trình liên kết tại các trường tiểu học trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG ANH THEO CHƢƠNG TRÌNH LIÊN KẾT CÓ YẾU TỐ NƢỚC NGOÀI TẠI CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu của vấn đề 1. Nghiên cứu ở nƣớc ngoài Trong thời kỳ hội nhập và với xu thế toàn cầu hóa hiện nay thì ngoại ngữ - phổ biến là tiếng Anh -có một vai trò vô cùng quan trọng. Vì thế, Đảng và Nhà nước đã có mối quan tâm đặc biệt đến vấn đề dạy và học ngoại ngữ.
Có thể kể đến một số nghiên cứu như sau: Tổ chức Thương mại Thế giới WTO (World Trade Organization) coi giáo dục là một trong 12 ngành dịch vụ khả mại (tradable service) cần được từng bước tự do hóa thương mại trên cơ sở đàm phán thuộc phạm vi điều chỉnh của GATS (một hiệp định của WTO được ký kết sau khi kết thúc Vòng đàm phán Uruguay và bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 01/01/1995). GATS đang mở ra cánh cửa để nền giáo dục Việt Nam đến gần hơn với nền giáo dục của các quốc gia trên thế giới. Đối với giáo dục đại học, sau đại học GATS là khung pháp lý cơ bản cho việc tổ chức hoạt động đào tạo liên kết giữa các trường Đại học trong các nước đã tham gia khối WTO. Bắt đầu năm 1988 tại Đức, Chương trình đối tác Đại học SAP (UAP) là một sáng kiến toàn cầu, nhằm cung cấp cho đội ngũ giáo viên Đại học những công cụ và tài nguyên để giảng dạy cho sinh viên ngành công nghệ của các trường Đại học đối tác cả trong và ngoài nước.
Với sự chia sẻ của Đại học SAP nhiều chương trình đào tạo ở các bậc đại học và sau đại học đã được triển khai hiệu quả, đã và đang bổ sung cho sinh viên và người học những kỹ năng quý báu. Đến thời điểm này, chương trình đã được mở rộng với sự tham gia của hơn 800 trường đại học tại 36 quốc gia, thu hút hơn 2.200 thành viên giáo viên đại học kỳ cựu và 150 ngàn sinh viên, HS tham gia các khoá học hỗ trợ bởi Chương trình đối tác Đại học SAP. Tại Châu Á Thái Bình Dương và 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhật Bản, chương trình đã có những trường Đại học tham gia tại các nước như: Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, Singapore và Đài Loan. Nối tiếp sự thành công trên phạm vi toàn cầu của chương trình đối tác Đại học SAP mà nhiều trường Đại học lớn trên thế giới cũng đã tiến hành các chương trình liên kết đào tạo với các đối tác là các trường Đại học bên ngoài, như các trường đại học: Đại học Oxford, Cambridge, Harvard, London, Tokyo, Sorbonne, Leipzig, Đại học Khoa học tự nhiên FH Mainz … Đánh giá về sự kết hợp giữa mô hình đào tạo giữa cơ sở giáo dục đại học quốc tế, Tiến sĩ Oliver Klaus (Đại học Khoa học tự nhiên FH Mainz) cho hay: việc liên kết với các cơ sở giáo dục đại học quốc tế giúp cho mỗi nhà trường có thể cử HS đi thực tế trong quá trình đào tạo hoặc sinh viên nào muốn học Thạc sỹ cũng sẽ có những chủ đề khoá luận tốt hơn.
Và đây cũng là cơ hội cho HS học tập với các chương trình đào tạo xuất sắc, từ đó có thể giúp họ sau khi ra trường dễ dàng kiếm việc hơn. Hiện nay, xu thế hợp tác đào tạo ngày càng được mở rộng và mang tính toàn cầu và gắn liền với nhu cầu học tập. Các nước đi đầu trong việc áp dụng mô hình liên kết đào tạo là CHLB Đức, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp… Họ không chỉ áp dụng các mô hình liên kết giữa các nhà trường trong nước, mà ngày càng mở rộng liên kết ra nước ngoài. Bối cảnh trên đã đặt ra các vấn đề về quản lý đào tạo ở các trường Đại học có liên kết đào tạo quốc tế những nhiệm vụ mới trong quản lý mục tiêu, chương trình, kế hoạch đào tạo… Hiện nay, các nước như Đức, Nhật Bản và một vài quốc gia khác đã có những giải pháp quản lý hoạt động đào tạo khả thi, trong đó ưu tiên các chiến lược quản lý hoạt động đào tạo sau đại học với các đại học quốc tế.
Họ cho phép người học của trường đối tác tiếp tục các hoạt động học tập cao hơn, và cho phép các trường đối tác đưa HS tới trường của họ để tiến hành các nhiệm vụ học tập và thực tế, thực tập. Với mô hình liên kết đào tạo ngoại ngữ cũng được thực hiện trên cơ sở về mục tiêu, 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chương trình, kế hoạch đào tạo. Nghiên cứu trong nƣớc Đối với các nghiên cứu trong nước, cho đến nay có không nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đề cập tới công tác quản lý đào tạo liên kết chương trình liên kết có yếu tố nước ngoài về giảng dạy ngoại ngữ. Nếu có thì vấn đề này mới chỉ được đề cập trong khuôn khổ các bài báo hoặc tạp chí của ngành giáo dục.
Cho đến nay, quản lý hoạt động dạy và học tiếng Anh theo chương trình liên kết ở một số trường phổ thông vẫn còn tùy thuộc vào từng trường học, kinh phí và chưa mang tính thống nhất, tính pháp lý bắt buộc. Chất lượng quản lý hoạt động dạy và ngoại ngữ các trường Tiểu học còn có rất nhiều vấn đề phải bàn. Nhưng trên thực tế, hoạt động liên kết đào tạo tiếng Anh theo chương trình liên kết có yếu tố nước ngoài đã, đang phát triển và tồn tại khách quan đáp ứng nhu cầu cần thiết và cấp bách của xã hội. Trong những năm gần đây, một số cơ sở giáo dục, trường học đã tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh như luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục của các tác giả: Đỗ Đình Trường (2009), “Quản lý hoạt động liên kết đào tạo giữa Trường Cao đẳng nghề Cơ điện Luyện kim Thái Nguyên với các doanh nghiệp”; Nguyễn Thành Long (2010), “Nghiên cứu thực trạng liên kết đào tạo đại học và sau đại học với nước ngoài ở Hà Nội”; Phạm Văn Đại (2012), “Quản lí cấp tỉnh đối với các cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài”.
Luận án tiến sĩ Quản lí Giáo dục. Nguyễn Xuân Huy (2013), “Quản lý chương trình đào tạo liên kết do các trường nước ngoài cấp bằng tại Trường Đại học Quốc tế Bắc Hà”; Bùi Thị Lan Anh (2013), “Quản lý hoạt động liên kết đào tạo của trường trung cấp kinh tế kỹ thuật nghề 27/7” Đặc biệt, tháng 9 năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định về việc phê duyệt Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quốc dân giai đoạn 2008 – 2020", không chỉ tạo cơ sở cho việc thiết kế chương trình giảng dạy, mà còn là cơ sở để các trường trong hệ thống giáo dục quốc dân trong đó có trường Tiểu học triển khai hoạt động dạy học ngoại ngữ. Luận văn của các tác giả nêu lên những biện pháp quản lý hoạt động đào tạo có giá trị khoa học cả về lý luận và thực tiễn, phù hợp với công việc của tác giả trong khi thực hiện nhiệm vụ, đồng thời cũng giúp cho các cơ sở giáo dục khác tham khảo để vận dụng vào công tác quản lý của mình. Như vậy, tất cả các công trình nghiên cứu trên đều đi vào nghiên cứu quản lý hoạt động đào tạo với nước ngoài và trong nước và đặc biệt chưa có những nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy và học tiếng Anh theo chương trình liên kết có yếu tố nước ngoài ở bậc tiểu học tại một số trường quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Đây chính là khoảng trống cần quan tâm trong nghiên cứu khoa học về quản lý giáo dục. Những khái niệm cơ bản trong quản lý 1. Quản lý Xã hội loài người hình thành và biến đổi qua nhiều giai đoạn. Trước nhu cầu sinh tồn và phát triển con người cần có sự hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau, có sự phân công một cách hợp lý nhằm làm cho lao động ngày một năng suất cao hơn, hiệu quả hơn.
Từ đó hình thành hoạt động đặc biệt, đó là sự chỉ huy, tổ chức, điều hành, kiểm tra, chỉnh lí dành cho người đứng đầu, để tập hợp mọi sự nỗ lực của các thành viên trong nhóm, một tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Hoạt động đặc biệt đó chính là hoạt động quản lý. Có thể nói: hoạt động quản lý là một trong những hình thức lao động quan trọng nhất, đặc thù nhất, nó điều khiển các hoạt động lao động khác. Chính vì vậy, việc nghiên cứu về quản lý là vô cùng cần thiết, nó sẽ giúp cho con người có được những kiến thức cơ bản nhất, chung nhất về hoạt động quản lý.
Tuy nhiên, vấn đề quản lý là vấn đề hết sức phức tạp vì đối tượng hoạt động càng đa dạng bao nhiêu thì lại càng đòi hỏi phải có các biện pháp quản lý phong phú bấy nhiêu. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chỉ riêng khái niệm “quản lý” cũng đã được các nhà triết học, các nhà khoa học định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào phương pháp tiếp cận, ví dụ như: C.Mác nhận định: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”.34] Theo quan điểm kinh tế học, nhà kinh tế học người Mỹ F.W Taylor cho rằng: “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ tiền nhất”.68] Với nhà lý luận quản lý kinh tế Pháp A.