Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý dạy học đáp ứng yêu cầu trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia Chương 2: Thực trạng hoạt động dạy học và quản lý dạy học ở trường trung học phổ thông Nguyễn Du – Thanh Oai thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu trường chuẩn quốc gia Chương 3: Các biện pháp quản lý dạy học ở trường trung học phổ thông Nguyễn Du – Thanh Oai thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu trường chuẩn quốc gia 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Trong những công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục Xô Viết đã có ý kiến cho rằng "Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên" [35 - 12]. Với kinh nghiệm thực tiễn 26 năm làm Hiệu trưởng V.A XUKHOM Linxki đã tổng kết được những thành công cũng như thất bại của mình, cùng với nhiều tác giả khác ông đã đưa ra một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trường THPT như sau: - Phân công hợp lý công việc qua các thành viên trong Ban Giám hiệu, Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng phụ trách dạy học. - Xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên: Trong những trang viết của mình V.Xukhom linxki cũng như các tác giả V.P xtrezicodin, Gigoocscaia, zakhanôp.
đều cho rằng một trong những chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện vì tay nghề sư phạm của mình. Muốn xây dựng được đội ngũ giáo viên có trình độ dạy học tâm huyết với nghề, người Hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ giáo viên cho trường mình đó là những người mà nói theo V.Xukhom linxki thì "Người giáo viên tốt nhất phải là người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững dạy học giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan đến các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học. trong thực tiễn công tác của mình, đồng thời phải thành thạo kỹ năng trong lĩnh vực đó" [35- 21]. Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu chủ yếu về mặt lý luận như quản lý và chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và các phẩm chất cần có của người quản lý, về vai trò của Hiệu trưởng trường THPT, về sự liên hệ giữa khoa 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com học quản lý và khoa học khác.
Cũng có những công trình nghiên cứu riêng về chân dung người Hiệu trưởng trường học, có thể kể đến là các công trình của các tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sỹ Hồ, Nguyễn Văn Lê, Lê Tuấn .Trong các công trình đó các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Tác giả Hà Sỹ Hồ và Lê Tuấn cho rằng "Trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo việc quản lý dạy học là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường". Đặc biệt với sự tâm huyết của mình với công tác giáo dục các tác giả đã nhấn mạnh: Hiệu trưởng phải là người "Luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy và học (theo nghĩa rộng) với sự quản lý các quá trình bộ phận, hoạt động dạy và học các môn và hoạt động khác bổ trợ cho hoạt động dạy và học nhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh chọn vẹn" [19-26]. Một số giáo trình, tài liệu của các tác giả như: Trần Kiểm - khoa học quản lí giáo dục, Nhà xuất bản giáo dục, Hà Nội, 2004.
Phạm Minh Hạc - Một số vấn đề về quản lí giáo dục và khoa học giáo dục, Nhà xuất bản giáo dục, Hà Nội, 1986.Kônđakôp, cơ sở lí luận của KHQLGD, trường CBQL và viện KHGD, Hà Nội, 1994. Nguyễn Ngọc Quang - Những khái niệm cơ bản về lí luận quản lí giáo dục, trường CBQL TW1, Hà Nội, 1989. Trần Kiểm, Bùi Minh Hiền - Quản lí và lãnh đạo nhà trường, trường ĐHSP Hà Nội, 2006… đã được phổ biến rộng rãi và mang lại giá trị lý luận nhất định trong quản lí nói chung, quản lí giáo dục, quản lí trường học nói riêng. - Biện pháp giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên và bồi dưỡng dạy học nghiệp vụ để xây dựng tiềm lực dạy học cho đội ngũ giáo viên cũng là biện pháp được tác giả Nguyễn Văn Lê chú trọng trong các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng.
- Tác giả Nguyễn Thị Ẩn đánh giá cao công tác thi đua và khen thưởng trong quá trình quản lý. Bởi vì thi đua là động lực cho mọi thành viên phát huy hết khả năng, trí tuệ, động viên lẫn nhau dạy thật tốt, học thật tốt, làm cho chất lượng và hiệu quả giáo dục ngày một nâng cao hơn. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Về vai trò công tác quản lý trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, tác giả Lê Ngọc Trà, Nguyễn Ngọc Thanh cũng nhấn mạnh trong tài liệu "Giáo dục Tiểu học - những vấn đề đặt ra ở các nước trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương" như sau : Các nhà làm công tác quản lý giáo dục phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng điều hành và quản lý của mình để qua đó tác động có hiệu quả vào quá trình cải tiến chất lượng ở các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục ở cấp vi mô cũng như vĩ mô" các công trình khoa học này với tầm vóc quy mô cũng như ý nghĩa, lý luận và thực tiễn nhất định trong quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học, tuy nhiên các công trình này chủ yếu chỉ nghiên cứu về mặt lý luận, song vấn đề nghiên cứu các biện pháp quản lý dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên THPT chưa được đề cập cụ thể, đầy đủ và chi tiết trong khoa học giáo dục. Đây cũng chính là vấn được quan tâm nhấn mạnh trong chiến lược về phát triển Giáo dục ở nước ta cần "Đổi mới mạnh mẽ nội dung - phương pháp và quản lý Giáo dục - Đào tạo", gần đây một số luận văn Thạc sỹ khoa học giáo dục chuyên ngành quản lý giáo dục bước đầu tổ chức nghiên cứu thực trạng và hệ thống được một số vấn đề về quản lý cũng như đề xuất một số biện pháp quản lý trường học như đề tài: "Biện pháp quản lý hoạt động dạy và giao lưu thầy trò nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh THPT tỉnh Gia Lai" của Trần Ngọc Chi (1997).
"Một số biện pháp quản lý dạy học của Hiệu trưởng nhằm góp phần nâng cao kết quả học tập cho học sinh THPT thị xã Sơn La" của Nguyễn Khắc Tâm (2000) ; Các biện pháp quản lý hoạt động dạy của Hiệu trưởng trường THPT tỉnh Thái Nguyên của Đinh Thị Tuyết Mai (2002). nhìn chung các đề tài đã nghiên cứu lý luận quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học dã khảo sát được thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động dạy của Hiệu trưởng và đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng. Kết quả nghiên cứu các đề tài trên đã đóng góp vào việc làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý dạy học của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên và phổ biến một số kinh nghiệm quản lý cho đội ngũ cán bộ quản lý ở từng địa phương. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Như vậy, vấn đề nâng cao chất lượng dạy học từ lâu đã được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm.
Xã hội càng phát triển thì vấn đề này cần được quan tâm nhiều hơn và trở thành mối quan tâm của toàn xã hội, đặc biệt là của các nhà nghiên cứu giáo dục. Ý kiến của các nhà nghiên cứu có thể khác nhau, nhưng mà điểm chung mà ta thấy trong các công trình nghiên cứu của họ là: Khẳng định vai trò quan trọng của công tác quản lí trong việc nâng cao chất lượng dạy và học ở các cấp học. Tuy nhiên đánh giá chất lượng là một vấn đề phức tạp vì bản thân khái niệm chất lượng có nhiều quan điểm tiếp cận. Trong tác phẩm “Kiểm định chất lượng GD đại học” (Nguyễn Đức Chính chủ biên, 2002), chất lượng có thể được hiểu như là sự đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng (ví dụ tiêu chuẩn iso trong lĩnh vực kinh doanh).
Dựa vào hệ thống tiêu chuẩn này, chúng ta có một thước đo chung, chuẩn hoá để đảm bảo chất lượng. Nếu áp dụng cách hiểu này vào giáo dục, có thể nói việc đánh giá chất lượng các trường THPT theo “chuẩn quốc gia” cũng là một con đường đánh giá chất lượng nhằm tạo ra một thước đo chung về chất lượng trong toàn quốc. Năm 2001 Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Việt Nam đã ra Quyết định số 27/2001/QĐ-BGD&ĐT ban hành các tiêu chuẩn đánh giá trường chuẩn quốc gia cho các trường THCS và THPT giai đoạn 2001 - 2010. Các tiêu chí được cập nhật và bổ sung theo thời gian.
Gần đây nhất Thông tư số: 47 /2012/TT-BGDĐT ngày 07 tháng 12 năm 2012, của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có những bổ sung cho những tiêu chí đánh giá này. Các chuẩn hiện hành có tác dụng định hướng đồng thời là thước đo đánh giá mức độ phấn đấu, rèn luyện của mỗi HT, mỗi GV và từng nhà trường. Việc phấn đấu đạt chuẩn quốc gia của các trường phổ thông, đặc biệt là các trường THPT, đã trở thành mối quan tâm lớn của các nhà quản lý giáo dục. Ngành giáo dục Thành Phố Hà Nội nói chung, trường THPT Nguyễn Du - Thanh Oai nói riêng vài năm trở lại đây đã có sự chú ý tới công tác quản lý dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Nhà trường đã thường xuyên tổ chức các đợt thao giảng, thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, cụm trường rồi cấp thành 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phố, các đợt tập huấn ngắn hạn về bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ. Có cơ chế ưu đãi khuyến khích giáo viên tự bồi dưỡng, theo học sau đại học. Qua nhiều năm cho thấy tỷ lệ giáo viên dạy giỏi cấp cơ sở ngày càng tăng chất lượng giờ dạy khá giỏi ngày càng nhiều.