Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn toán ở trường THCS. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn toán ở trường THCS Chu Văn An - huyện Thanh Trì - thành phố Hà Nội. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn toán ở trường THCS Chu Văn An - huyện Thanh Trì - thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Vài nét về nghiên cứu vấn đề Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển của đất nước. Giáo dục là một chức năng của xã hội loài người được thực hiện một cách tự giác, mà ở bất cứ thời đại nào, quốc gia nào cũng dành được nhiều sự quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học. Từ hơn hai nghìn năm trước đây, trên thế giới đã có nhiều nhà chính trị, nhà tư tưởng nghiên cứu về giáo dục, đặc biệt là quản lý giáo dục và đưa ra nhiều những ý kiến, luận điểm khoa học được áp dụng vào thực tế và có những thành công lớn về quản lý giáo dục. Để đáp ứng những thay đổi to lớn và nhanh chóng trong kỷ nguyên quá độ lên nền kinh tế tri thức, kỷ nguyên thông tin, triết lý giáo dục trong thế kỷ XXI cũng có những thay đổi mạnh mẽ, hướng tới “một xã hội học tập”, “học thường xuyên, suốt đời” dựa trên 4 trụ cột “học để biết, học để làm, học để thành người, học để chung sống”.
Giáo dục không còn chủ yếu là đào tạo kiến thức và kỹ năng mà chủ yếu là rèn luyện năng lực - năng lực nhận thức, năng lực hành động, năng lực giao tiếp và truyền thông, năng lực quản lý và lãnh đạo. Giáo dục của thế giới đang phát triển nhanh chóng theo những xu hướng rõ rệt: đại chúng hóa, thị trường hoá, đa dạng hoá và quốc tế hoá cùng những quan niệm mới, yêu cầu mới về vấn đề có tính sống còn đối với bất kì mô hình cải cách giáo dục nào - đó là chất lượng giáo dục. Vì thế, hiện nay, hơn bao giờ hết, tất cả các quốc gia đang đứng trước những thách thức to lớn là lựa chọn các biện pháp phát triển giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục ở tất cả các cấp học, bậc học - nơi cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng những đổi thay to lớn trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Đối với các nước đang phát triển giáo dục càng trở lên quan trọng hơn.
Việc không quan tâm đến giáo dục và chất lượng của nó đồng nghĩa với việc tự tước bỏ một phương tiện cốt yếu nhất để phát triển quốc gia. Chính vì vậy, các quốc gia đang hết sức quan tâm đến mục tiêu, mô hình, quy mô, chất lượng của giáo dục. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Dạy và học là hai mặt không thể tách rời của phương thức tồn tại và phát triển của xã hội và cá nhân. Đó là sự tiếp nhận và chuyển hóa những kinh nghiệm đã có của xã hội thành kinh nghiệm của cá nhân hay nói cách khác là sự chuyển giao những kinh nghiệm từ thế hệ trước sang thế hệ sau.
Dạy học là một hoạt động lao động xã hội. Để dạy học đạt kết quả, cả thầy và trò cần phải có cách thức truyền đạt và chiếm lĩnh tri thức đúng đắn. Nói đúng hơn là phải có PPDH phù hợp vì nó là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lượng của quá trình dạy học. Quản lý DH là quản lý một quá trình xã hội đặc thù, có vai trò quan trọng và cần thiết.
Thực tiễn và lý luận về quản lý DH được hình thành và phát triển cùng với sự hình thành và phát triển của xã hội loài người. Do tầm quan trọng của việc DH đối với sự phát triển của các vấn đề lý thuyết và thực tiễn sư phạm, nên DH luôn luôn là nhà trường chú ý của các nhà GD trong và ngoài nước. Giữa thế kỷ XVII, nhà tư tưởng và GD vĩ đại người Tiệp Khắc, Jan Amos Komensky (1592-1670) đã đặt nền móng cho PPDH trực quan mà sau đó đã được các nhà GD lỗi lạc kế thừa và phát triển như G. Ở Việt Nam, giáo dục cũng đang đứng trước những xu thế mới và những thách thức mới.
Vì vậy, nhiều nhà khoa học Việt Nam thời kỳ hiện đại cũng đã có những công trình nghiên cứu về chân dung người cán bộ quản lý nhà trường trong hoạt động dạy học, hoạt động QLGD đã đạt được những thành tựu nhất định như: các nhà nghiên cứu, các nhà QLGD như: Đặng Quốc Bảo, Đặng Bá Lãm, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Đức Chính, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Xuân Hải, Nguyễn Thị Phương Hoa, Vũ Thị Lan Hương… Nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động dạy học có nhiều tác giả có những nghiên cứu thành công như: Phan Tiềm (2002), Giang Lê Nho (2006), Đỗ Văn Tải (2006)… Đặc biệt, những năm gần đây dưới sự hướng dẫn của nhiều nhà nghiên cứu, nhà khoa học, đã có rất nhiều thạc sĩ chuyên ngành QLGD - Trường Đại học Giáo dục làm luận văn về đề tài khoa học: Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường. Việc QL HĐDH trong 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhà trường là vô cùng quan trọng để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường và vận dụng các kiến thức đã tiếp thu được trong quá trình học chuyên ngành QLGD ở trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả sẽ dựa vào cơ sở lý luận của công tác quản lý hoạt động dạy học, để tìm hiểu thực trạng của QL HĐDH môn toán và chỉ ra một số biện pháp QL hoạt động DHMT theo tiếp cận phát triển năng lực người học trong trường THCS Chu Văn An- huyện Thanh Trì - thành phố Hà Nội. Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động quản lý nhà trường, đặc biệt QL quá trình dạy học, nên nhiều luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ GD học đã tập trung nghiên cứu vấn đề này.
Tuy nhiên vấn đề quản lý việc DH môn toán theo tiếp cận phát triển năng lực người học còn quá mới và ít tác giả nghiên cứu. Các nghiên cứu này đã giải quyết được một số vướng mắc trong công tác quản lý trường học nói chung và quản lý hoạt động dạy học môn toán nói riêng. Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đưa ra không phải lúc nào cũng phù hợp và giúp giải quyết được triệt để những bất cập trong công tác quản lý của các nhà trường ở những địa phương khác. Tính cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học môn toán ở trường THCS Chu Văn An, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội được công bố.
Do vậy, tác giả cho rằng, việc nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn toán ở trường THCS Chu Văn An - huyện Thanh Trì - TP Hà Nội là cần thiết. Một số khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm quản lý Quản lý là một hoạt động xuất hiện từ rất lâu. Ngay từ khi xã hội loài người xuất hiện thì nhu cầu quản lý cũng được hình thành như một tất yếu khách quan. Trải qua hàng vạn năm và các thời kỳ phát triển lịch sử của xã hội loài người “Quản lý đã trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ra trên mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi người.
Đó là loại hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hiệp tác để làm một công việc nhằm đạt mục tiêu chung” [21, tr. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, con người muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của cá nhân, của một tổ chức, từ một nhóm nhỏ đến một phạm vi rộng lớn hơn ở tầm quốc gia, đều phải thừa nhận và chịu sự quản lý nào đó. Mác đã viết “Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [5]. Vậy quản lý là gì? Thuật ngữ này được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau.
Từ điển GD học quan niệm quản lý là: “Hoạt động hay tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [15, tr. Nhà lý luận tổ chức cổ điển Henry Fayol (1841-1925) cho rằng: “Quản lý tức là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra”. Khái niệm này xuất phát từ khái quát về chức năng của quản lý. W cho rằng “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.
Những khái niệm nêu trên cho thấy mặc dù được đề cập ở nhiều góc độ khác nhau, có cách biểu đạt khác nhau, nhưng đều đề cập đến những nhân tố cơ bản: Chủ thể quản lý, đối tượng và mục tiêu quản lý. Quản lý là một tập hợp các hoạt động lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các quá trình tự nhiên, xã hội, khoa học, kỹ thuật và công nghệ để chúng phát triển hợp quy luật, các nguồn lực (hiện hữu và tiềm năng) vật chất và tinh thần, hệ thống tổ chức và các thành viên thuộc hệ thống, các hoạt động để đạt được các mục đích đã định [3]. Quản lý là hoạt động có ý thức của con người, đảm bảo cho đối tượng quản lý được bảo tồn, phát triển theo những quá trình và mục đích xác định, bằng những công cụ, phương pháp phù hợp [2]. Quản lý vừa là một môn khoa học sử dụng tri thức của nhiều môn khoa học tự nhiên và xã hội nhân văn khác nhau như: toán học, thống kê, kinh tế, tâm lý học, xã hội học.
vừa là một “nghệ thuật”. Do vậy, các nhà quản lý trong quá trình quản 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lý phải luôn chủ động, khéo léo, linh hoạt tổ chức, điều khiển, hướng dẫn mọi thành viên trong tổ chức của mình.