chương I, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014 lại đưa ra khái niệm: đào tạo nghề nghiệp là hoạt động dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết cho người học để có thể tìm được việc làm phù hợp hoặc tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khóa học hoặc nhằm nâng cao trình độ nghề nghiệp. Như vậy, đào tạo nghề có thể hiểu là hoạt động trang bị năng lực (tri thức, kỹ năng và thái độ) hành nghề cho người lao động để người lao động có thể tìm việc làm hoặc tự tạo việc làm. Đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số Đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số là hoạt động dạy nghề cho người dân tộc thiểu số sinh sống tập trung ở các vùng miền nhất định. Những vùng còn khó khăn trên địa bàn một vùng dân cư.
Công tác đào tạo nghề cho lao động DTTS có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế xã hội đất nước. Cụ thể là trong công tác thúc đẩy xóa đói giảm nghèo và xây dựng một thành phố Buôn Ma Thuột giàu đẹp văn minh hiện đại. Tuy nhiên, vì đối tượng đào tạo nghề là người dân tộc thiểu số nên các hình thức triển khai tổ chức các lớp đào tạo nghề là hết sức quan trọng trong việc lựa chọn hình thức. Đặc điểm đào tạo nghề cho lao động DTTS: Về hình thức: Chủ yếu tập trung ở hai hình thức chính là tập trung tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (các trường dạy nghề, cao đẳng, …) hoặc triển khai tổ chức các lớp dạy nghề theo nhu cầu về tại các thôn, buôn, tổ dân phố.
Khái niệm quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số Quản lý là gì: Có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý qua quá trình lịch sử cũng như ở những góc độ tiếp cận khác nhau. Theo cách hiểu chung nhất thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý. Tùy vào lĩnh vực quản lý khác nhau thì sẽ có những phương thức cũng như mục tiêu quản lý khác nhau. Quản lý nhà nước: Là dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.
Quản lý nhà nước về đào tạo nghề: Là một dạng quản lý do cơ quan trong bộ máy nhà nước làm chủ thể, định hướng điều hành, chi phối mọi hoạt động liên quan đến đào tạo nghề như: chiến lược, quy hoạch, chính sách, tổ chức các hoạt động. Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số: Là một dạng quản lý do các cơ quan trong bộ máy nhà nước làm chủ thể, quyết định điều hành, chi phối mọi hoạt động liên quan đến đào tạo nghề cho thanh niên DTTS như: chính sách, chiến lược, quy hoạch, tổ chức hoạt động của các cơ sở đào tạo nghề, đào tạo bồi dưỡng cán bộ, giáo viên nhằm đảm bảo mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng trực tiếp nhu cầu về số lượng và chất lượng của đất nước trong quá trình hội nhập. Chủ thể quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động DTTS Chủ thể quản lý nhà nước về đào tạo nghề là các cơ quan Nhà nước trong bộ máy hành chính Nhà nước được quy định từ trung ương tới địa phương theo pháp luật Việt Nam. Ở Việt Nam, đào tạo nghề được Chính phủ thống nhất quản lý trên phạm vi cả nước.
Các bộ và cơ quan ngang bộ phối hợp với Bộ LĐ, TB & XH thực hiện quản lý Nhà nước về đào tạo nghề theo thẩm quyền. Ủy ban Nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về đào tạo nghề theo phân cấp của Chính phủ và có trách nhiệm đầu tư phát triển đào tạo nghề đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực thực tế của địa phương. Đối với Ủy ban Nhân dân cấp huyện, thành phố trực thuộc tỉnh giao lại cho Phòng LĐ – TB & XH tham mưu và quản lý nhà nước về đào tạo nghề giúp cho Ủy ban nhân dân cấp đó. Đối tượng quản lý Nhà nước về đào tạo nghề cho lao động DTTS Là mọi hoạt động liên quan đến đào tạo nghề bao gồm: tổ chức và hoạt động các cơ sở đào tạo nghề; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, giáo viên; xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị cho các cơ sở đào tạo nghề, thi, kiểm tra, cấp văn bằng chứng chỉ theo quy định của pháp luật; thành lập, sát nhập, chia tách giải thể cơ sở đào tạo nghề, chất lượng đào tạo nghề.
Vai trò và tầm quan trọng của quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số 1. Định hướng đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số Nhằm rút ngắn khoảng cách giữa dân tộc thiểu số và dân tộc Kinh về trình độ tay nghề lao động, từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương chính sách ưu tiên các nguồn lực đầu tư cho việc phát triển kinh tế xã hội vùng DTTS. Trong đó phải kể đến: Nghị định 51, Chương trình 134, Chương trình 135, quyết định 1956, … Sau một thời gian triển khai thực hiện thì đến nay các Chương trình dự án này đã và đang tiếp tục được triển khai thực hiện có hiệu quả góp phần làm thay đổi tích cực đời sống xã hội của các thành phần DTTS nói riêng cũng như góp phần xây dựng và phát triển KTXH của đất nước ta nói chung. Chỉ thị số 1971/CT-TTG của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nêu rõ “ công tác dân tộc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị.
Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác dân tộc, huy động cao nhất mọi nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững và ổn định xã hội, nâng cao mức sống của đồng bào vùng dân tộc và miền núi thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập”. Nghị định số: 05/2011/NĐ-CP về Công tác Dân tộc nêu rõ: Về Chính sách đầu tư phát triển bền vững tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đầu tư phát triển ở vùng dân tộc thiểu số; ưu tiên đặc biệt đối với dân tộc thiểu số rất ít người và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn; chú trọng đào tạo nghề, sử dụng lao động là người tại chỗ, đảm bảo thu nhập ổn định, xây dựng cơ sở hạ tầng và các công trình phúc lợi công cộng khác Về Chính sách phát triển giáo dục và đào tạo: Phát triển trường mầm non, trường phổ thông, trường phổ thông dân tộc nội trú, phổ thông dân tộc bán trú, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm học tập cộng đồng, trường dạy nghề, trường dự bị đại học; nghiên cứu hình thức đào tạo đa ngành bậc đại học cho con em các dân tộc thiểu số để đẩy nhanh việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụ thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế Nghị quyết số 52/NQ-CP ngày 15/6/2016 của Chính phủ về đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 – 2020, định hướng đến 2030 nói rõ mục tiểu: Nâng cao, phát triển toàn diện nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số về thể lực, trí lực và tác phong, kỷ luật, kỹ năng nghề nghiệp, cơ cấu hợp lý, trong đó ưu tiên các dân tộc thiểu số có nguồn nhân lực còn hạn chế để từng bước thu hẹp khoảng cách với trình độ chung của quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước, nhu cầu thị trường lao động hiện tại và tương lai; xây dựng đội ngũ trí thức, doanh nhân, cán bộ người dân tộc thiểu số và lao động trực tiếp có chất lượng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, bảo đảm quốc phòng an ninh quốc gia và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Sau một thời gian tập trung xây dựng và phát triển Nguồn nhân lực theo nhiều mặt thì đến nay NNL trong vùng đồng bào DTTS đã từng bước có những chuyển biến nâng cao về cả mặt số lượng và chất lượng. Theo đó, trình độ dân trí, cũng như về trình độ tay nghề lao động của người DTTS đã có những bước phát triển góp phần chung vào sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế xã hội đất nước nói chung.
Điều chỉnh đào tạo nghề cho phù hợp với lao động dân tộc thiểu số Việt Nam, từ một nước có nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung chuyển sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với sự thay đổi về nhận thức phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bên cạnh đó, đất nước ta đang có một nguồn lực to lớn về lực lượng lao động dồi dào, dân số vàng. Sau hơn 30 năm đổi mới, đến nay, nước ta là một trong những quốc gia có tốc độ hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, tốc độ không đi cùng với quy mô.
Dù đứng ở top đầu về tốc độ tăng trưởng, nhưng nền kinh tế của Việt Nam có GDP khoảng 245 tỷ USD năm 2018, còn khiêm tốn so với các quốc gia trong khu vực. Một trong những nhân tố quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong dài hạn cần được quan tâm chú trọng đặc biệt là yếu tố nguồn nhân lực. Những thách thức về trình độ chuyên môn của lực lượng lao động cũng đang là vấn đề được đặt ra. Trong đó, chất lượng đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định thành bại của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam.
Do đó, Đảng và Nhà nước ta đã có những chủ trương, đường lối đúng đắn trong việc xác định những biện pháp giải quyết việc làm cũng như đào tạo nghề cho lao động nói chung và lao động dân tộc thiểu số nói riêng. Năm 2019, năng lực cạnh tranh toàn cầu (GCI) của Việt Nam tăng 10 bậc so với năm 2018, đứng 67/141 nền kinh tế. Năng suất lao động được nâng lên rõ rệt.